Người lạnh lùng chỉ đang cố gắng bảo vệ tính dễ bị tổn thương của họ Để đáp ứng lại trước sự mất kết nối cảm xúc với người chăm sóc ban đầu của chúng, những cơ chế phòng vệ tâm lý của 1
Trang 1Người lạnh lùng chỉ đang cố gắng bảo vệ tính dễ bị tổn
thương của họ
Để đáp ứng lại trước sự mất kết nối cảm xúc với người chăm sóc ban đầu của chúng, những cơ chế phòng vệ tâm lý của 1 đứa bé chủ yếu liên quan đến nỗ lực bảo vệ bản thân của chúng chống lại
sự đau đớn của việc bị từ chối
Mary Main, ("Avoidance of the Attachment Figure in Infancy,"
1982): những bé sơ sinh có 1 người mẹ khó chịu với sự kết nối cơ thể cuối cùng chấm dứt đáp ứng lại trước những nỗ lực của người
mẹ muốn ôm chúng Và Robert Karen, (Becoming Attached: First Relationships and How they Shape Our Capacity to Love (1994),
mô tả nó: "Họ không âu yếm, vuốt ve và khi ôm, họ có xu hướng
ôm 1 cách ẻo lả.”
Rõ ràng là đứa bé có kiểu gắn bó né tránh đến lúc này quyết định
rằng phụ thuộc vào bố mẹ là quá nguy hiểm- đặc biệt khi
trong hầu hết tình huống, bộc lộ sự phụ thuộc dẫn đến sự thất vọng gây tổn thương Nếu thông điệp chung từ người mẹ từ
chối là sự tách biệt và tự chủ được ưa thích hơn, và sự phụ thuộc gây khó chịu, và do đó đáng bị từ chối, đứa trẻ nhanh chóng học được càng đưa ra ít yêu cầu với mẹ càng tốt
Khi đứa trẻ thường xuyên bị cự tuyệt trước những nỗ lực thiết lập
1 sự gắn bó an toàn, ổn định với mẹ, chúng sẽ chủ động cố gắng giảm đến tối thiểu những kì vọng của chúng về sự hỗ trợ và giúp đỡ
Đáng tiếc là trong những hoàn cảnh đó, 1 sự thích ứng trước những khiếm khuyết làm mẹ của người mẹ chắc chắn là phù hợp
Và chắc chắn nó giúp làm giảm mức độ thất vọng không thể chịu đựng nổi Đứa trẻ chỉ thiết lập gần đủ với mẹ để tránh trải nghiệm
sự từ chối công khai
Chúng ta cần xem xét đến 2 phòng vệ quan trọng theo Freud, là
sự dồn nén (repression) và chối bỏ (denial) Những đứa bé đó có thể phát triển những chiến lược giúp chúng xoa dịu nỗi đau nhận thức rằng chúng thường xuyên bị mẹ từ chối đồng thời làm giảm
sự bất an và lo lắng của chúng
Và đứa trẻ không chỉ cố gắng chôn vùi ở dưới ý thức những cảm xúc tổn thương, sợ hãi, thất vọng mà còn có cả sự tức giận, cơn
Trang 2thịnh nộ Bằng cách chối bỏ hầu hết tất cả những cảm xúc tiêu cực của chúng – và cả người mẹ xua đuổi của chúng – chúng bằng cách này hay cách khác cố kiểm soát để trấn an bản thân chúng rằng mọi việc đều ổn, rằng chúng hoàn toàn ổn, và tình yêu
ít ỏi chúng nhận được cũng là đủ tốt Và có thể chối bỏ thành công nhu cầu nuôi dưỡng yêu thương cơ bản của chúng giúp chúng tránh không phải cảm nhận thêm nỗi đau gắn bó nữa
Trong trường hợp của đứa trẻ có kiểu gắn bó né tránh, hành vi tìm kiếm sự thân mật bẩm sinh bị thay thể bởi hành vi chia tách và độc lập- những phẩm chất mà đứa trẻ nhận ra là được mẹ yêu thích “Nếu tôi có thể giữ khoảng cách và cho mẹ điều bà muốn từ tôi, thì khi đó bà sẽ đáp ứng 1 số nhu cầu của tôi.” Rõ ràng là những nhu cầu của người mẹ phải được ưu tiên trước những nhu cầu của chúng
Người lớn lạnh lùng là người kìm nén, mất kết nối với những cảm xúc sâu xa của họ Họ xa lạ với những cảm xúc của họ nên họ không thể bộc lộ trước người khác những cảm xúc
mà họ không thể tiếp cận trong bản thân họ.
Vấn đề liên nhân cách này là 1 kết quả không thể tránh khỏi của việc làm theo những cơ chế phòng vệ để bảo vệ họ chống lại sự
từ chối của người mẹ Việc bộc lộ và thậm chí trải nghiệm những cảm xúc căn bản đơn giản là gây đe dọa với họ Và điều rất tồi tệ của sự thích nghi cực đoan này là họ kết luận cách tốt nhất để hành xử với mẹ họ có thể dễ dàng được khái quát hóa thành cách tốt nhất để hành xử với mọi người xung quanh Vì vậy ta có thể hiểu được họ không bộc lộ những cảm xúc cụ thể nào đó hoặc những nhu cầu cảm xúc với người mẹ/người chăm sóc chối từ của họ, thì họ cũng tránh những cảm xúc tương tự đó với những người khác nói chung- hoặc ít nhất trong bối cảnh của những mối quan hệ “thân mật” tiềm năng
Vậy những hậu quả tiêu cực đối với những trẻ có trải nghiệm đầu đời với những bà mẹ lạnh lùng, lãnh đạm là gì?
Mất kết nối với nhiều cảm xúc của riêng họ, những người đó cũng thường phải cố gắng để đọc được những tín hiệu không lời của người khác, để cảm nhận những điều họ cảm nhận Nhận thức xã hội và sự nhạy cảm cơ bản thiếu vắng ở họ, vì không bao giờ được hòa hợp đúng đắn với mẹ, cảm xúc của họ chưa bao giờ phát triển đầy đủ Vì mẹ/người chăm sóc họ không cho phép họ được bộc lộ những cảm xúc của họ 1 cách an toàn, nên họ cũng
Trang 3bị hạn chế trong khả năng hòa hợp với những người khác.
Trong mối quan hệ với người mẹ từ chối, họ thường xuyên phải dập tắt sự bộc lộ những cảm xúc 1 cách tự phát vì họ sợ nhận được phản ứng tiêu cực của người mẹ, do đó khả năng trải
nghiệm những trạng thái cảm xúc tích cực (vui vẻ, hăng hái, phấn khởi) của những người trưởng thành có kiểu gắn bó né tránh có thể bị thu hẹp
Khi còn bé, đơn giản là cho phép bản thân họ được là bản thân họ
có vẻ là 1 điều xa xỉ Vì vậy, khi là người trường thành, những mối quan hệ gần gũi làm họ cảm thấy không thoải mái Và họ cảm nhận theo cách tương tự về việc cho phép bản thân họ phụ thuộc vào người khác hoặc tin tưởng người khác Những khái niệm như
sự thân mật và sự phụ thuộc lẫn nhau là xa lạ với họ
Và nếu họ là phụ nữ và sau đó kết hôn, họ có thể quan hệ với đứa con của họ rất giống với cách mẹ của họ tương tác với họ Bây giờ bản thân họ là những bố mẹ xua đuổi, họ trong vô thức huấn luyện cho (những) đứa con trở nên gắn bó né tránh với họ
Cuối cùng, đó là 1 bi kịch nhiều thế hệ: 1 cái vòng vô tận của sự
tách rời và mất mát Những nạn nhân của người mẹ lạnh lùng (hoặc không hòa hợp) có khả năng trở thành những người lớn lạnh lùng, và sau đó những bố mẹ lạnh lùng vô tình nuôi dạy
những đứa con có kiểu gắn bó né tránh giống họ, và trở thành những người lớn lạnh lùng, sau đó là những bố mẹ lạnh lùng và tiếp tục, và tiếp tục