Tại sao bạn lo lắng nhiều hơn người khác?
Tham kh oả
Why do you worry more than other people?
Published on August 11, 2008 by Ilan Shrira in The Narcissus in All of Us
Trong tình hu ng nào b n tr nên gố ạ ở ượng g o? Khi b n s p m i 1 ai ó b n ạ ạ ắ ờ đ ạ
bi t có 1 cu c h n ế ộ ẹ đầu tiên? Khi b n mu n yêu c u 1 ngạ ố ầ ười nào ó d ng làmđ ừ
vi c gì ó th c s khi n b n khó ch u?ệ đ ự ự ế ạ ị
Trong nhi u tình hu ng, chúng ta không dám nói ra ho c hành ề ố ặ động vì chúng
ta s b x u h ho c trông ngu ng c Khi th i i m cho s th t ợ ị ấ ổ ặ ố ờ đ ể ự ậ đến, chúng ta
thường c ng th ng và không th nói ho c làm i u chúng ta mu n Nh ng să ẳ ể ặ đ ề ố ữ ự
ng n ch n ó ch là 1 trong s nh ng cách mà s lo l ng ki m ch hành vi ă ặ đ ỉ ố ữ ự ắ ề ế
c a chúng ta.ủ
Lo l ng là v n ắ ấ đề tâm lý ph bi n nh t mà loài ngổ ế ấ ười chúng ta tr i nghi m 1 ả ệ
v n ấ đề mà chúng tôi mu n t p trung vào làố ậ chúng ta so sánh m c ứ độ lo
l ng c a chúng ta v i c a ng ắ ủ ớ ủ ườ i khác nh th nào ư ế Nh chúng ta th y, ư ấ cách chúng ta nh n th c và cách chúng ta truy n thông v n i kh cá nhân ậ ứ ề ề ỗ ổ
có 1 nh hả ưởng lên cách chúng ta đương đầu v i nó.ớ
B t ch p s ph bi n c a nh ng n i lo c a chúng ta, i u thú v c n nh n ấ ấ ự ổ ế ủ ữ ỗ ủ đ ề ị ầ ậ
th y là chúng ch là 1 ph n tấ ỉ ầ ương đối nh c a nh ng cu c trò chuy n h ng ỏ ủ ữ ộ ệ ằ ngày c a chúng ta Nói cách khác, chúng ta nói v nh ng n i s và hoài nghi ủ ề ữ ỗ ợ
c a chúng ta ít h n nhi u so v i chúng ta th c s tr i nghi m chúng 1 lí do ủ ơ ề ớ ự ự ả ệ cho i u này có l là b n gi nh r ng ngđ ề ẽ ạ ả đị ằ ười khác lo l ng ít h n b n N u ắ ơ ạ ế
v y, khi ti t l t t c nh ng n i lo l ng c a b n có v không phù h p, vì ngậ ế ộ ấ ả ữ ỗ ắ ủ ạ ẻ ợ ười khác s không th ẽ ể đồng c m v i chúng và th m chí có th xem b n nh ả ớ ậ ể ạ ư
người lo n th n kinh.ạ ầ
Khi i u này x y ra,đ ề ả m i ng ọ ườ i có xu h ướ ng ánh giá b n thân h là lo đ ả ọ
l ng nhi u h n, g ắ ề ơ ượ ng g o nhi u h n và x u h h n so v i ng ạ ề ơ ấ ổ ơ ớ ườ i bình
th ườ ng Nh n th c sai này t n t i vì chúng ta nh n th c ậ ứ ồ ạ ậ ứ đượ c hoàn toàn nh ng ữ đặ đ ể đ ở c i m ó trong chúng ta và chúng ít rõ ràng h n ơ ở
ng ườ i khác.
Ngượ ạc l i, con người không ánh giá b n thân h có b t kì khác bi t nào so đ ả ọ ấ ệ
v i ngớ ười bình thường nh ng ở ữ đặ đ ểc i m nh tính gây h n, s duyên dáng ư ấ ự hay tính m a mai vì nh ng tính cách ó có nh ng hành vi phân bi t i kèm v iỉ ữ đ ữ ệ đ ớ chúng Do ó chúng ta có th so sánh b n thân chúng ta v i ngđ ể ả ớ ười khác chính xác h n nh ng khía c nh trên.ơ ữ ạ
Khi chúng ta không có thông tin ch n oán thì chúng ta có th d dàng i ẩ đ ể ễ đ đến
nh ng k t lu n sai v ngữ ế ậ ề ười khác 1 trường h p c c oan c a i u này xu t ợ ự đ ủ đ ề ấ
hi n khiệ chúng ta hi u sai v nh ng c m xúc th t c a ng ể ề ữ ả ậ ủ ườ i khác vì m i ọ
ng ườ i hành độ ng 1 cách không nh t quán v i c m xúc th t c a h ấ ớ ả ậ ủ ọ 1 ví
d c i n là khi 1 giáo viên nói i u gì ó m h v i h c sinh trong l p h c, ụ ổ đ ể đ ề đ ơ ồ ớ ọ ớ ọ
nh ng m i h c sinh l i không dám yêu c u giáo viên làm rõ ràng vì h không ư ỗ ọ ạ ầ ọ
Trang 2mu n trông ngu ng c trố ố ướ ớc l p Khi không ai gi tay phát bi u, m i ngơ ể ỗ ười giả
nh r ng m i ng i u ph i hi u câu nói c a giáo viên Do ó, c l p k t
thúc là t o ra 1 chu n t c xã h i (r ng thông i p c a giáo viên ã rõ ràng), ạ ẩ ắ ộ ằ đ ệ ủ đ
dù chu n t c trình bày sai nh ng c m xúc th t c a m i ngẩ ắ ữ ả ậ ủ ọ ười
Nghiên c u b i John Sabini cho th yứ ở ấ nh ng ki u nh n th c sai ã d n ữ ể ậ ứ đ ẫ
chúng ta đế n nh ng k t lu n r t khác nhau v s không hành ữ ế ậ ấ ề ự độ ng c a ủ
ng ườ i khác đố ậ i l p v i nh ng s không hành ớ ữ ự độ ng c a chúng ta ủ Ví d , ụ khi được yêu c u tầ ưởng tượng v "th c hi n bề ự ệ ướ đ đầc i u tiên" để ắ đầ b t u 1
m i quan h tình c m, chúng ta ố ệ ả đưa ra nh ng lí do khác nhau ữ để ả gi i thích t iạ sao chúng ta (đố ậi l p v i ngớ ười khác) ã không ti p c n 1 đ ế ậ đối tác ti m n ng ề ă Chúng ta gi i thích cho s không hành ả ự động c a chúng ta là do s b t ch i, ủ ợ ị ừ ố trong khi ó, chúng ta gi i thích cho s không đ ả ự động đậ ủy c a người khác là do
h thi u h ng thú Do ó, ngay c khi chúng ta trong cùng 1 tình hu ng và ọ ế ứ đ ả ở ố hành x tử ương t nh ngự ư ười khác, chúng ta không nh n th y là ngậ ấ ười khác ang b ki m soát b i nh ng s ki m ch xã h i và n i lo l ng c ng nhi u
nh c a chúng ta.ư ủ
Nh ng nh n th c sai c a chúng ta còn b bóp méo thêm n a vì 1 quy t c phữ ậ ứ ủ ị ữ ắ ổ
bi n trong n n v n hoá c a chúng ta: Khi tham gia vào cu c trò chuy n thôngế ề ă ủ ộ ệ
thường v i ngớ ười khác, b n ch t c a nh ng câu nói c a chúng ta nên ả ấ ủ ữ ủ được
gi m c trung tính ho c h i tích c c Ngh a là, chúng ta c tránh tr nên ữ ở ứ ặ ơ ự ĩ ố ở (quá) tiêu c c vì nó b xem là không thích h p và làm ngự ị ợ ười khác c m th y ả ấ không tho i mái Chúng ta thả ường ch th o lu n nh ng n i lo (l n ho c nh ) ỉ ả ậ ữ ỗ ớ ặ ỏ
c a chúng ta v i ngủ ớ ười mà chúng ta c m th y g n g i Th t không may, quy ả ấ ầ ũ ậ
t c duy trì cu c nói chuy n tích c c thắ ộ ệ ự ường che gi u nh ng c m xúc th t c aấ ữ ả ậ ủ con người và ch làm c ng c n tỉ ủ ố ấ ượng là người khác không lo l ng.ắ
Th c t làự ế chúng ta ánh giá th p n i lo c a ng đ ấ ỗ ủ ườ i khác và ánh giá quá đ
cao n i lo c a chúng ta ỗ ủ có th có nh ng h u qu nghiêm tr ng, 1 trong s ể ữ ậ ả ọ ố
ó là c m giác cô l p xã h i ng u v i n i kh ã khó kh n, nh ng
c m th y chúng ta ang ả ấ đ đương đầu v i nó 1 mình ch làm cho m i vi c có v ớ ỉ ọ ệ ẻ
t i t h n Thêm n a, kìm nén nh ng c m xúc tiêu c c không t t cho s c ồ ệ ơ ữ ữ ả ự ố ứ kho th ch t ho c tinh th n c a chúng ta c ng nh không t t cho vi c xây ẻ ể ấ ặ ầ ủ ũ ư ố ệ
d ng nh ng m i quan h b n v ng v i ngự ữ ố ệ ề ữ ớ ười khác
Bướ đầc u tiên để ượ v t qua nh ng khó kh n ó là nh c nh b n thân chúng ữ ă đ ắ ở ả
ta r ngằ ng ườ i khác có xu h ướ ng g ượ ng g o và lo l ng v nh ng i u ạ ắ ề ữ đ ề
t ươ ng t nh chúng ta, ngay c n u h trông không có v nh v y ự ư ả ế ọ ẻ ư ậ Duy trì s nh n th c này trong nh ng tự ậ ứ ữ ương tác h ng ngày c a chúng ta d n ằ ủ ẫ đến
1 c m giác k t n i m nh m h n v i ngả ế ố ạ ẽ ơ ớ ười khác và 1 s s n sàng h n ự ẵ ơ để nói
nh ng i u trong tâm trí c a chúng ta.ữ đ ề ủ