Cảm xúc dữ dội hay là niềm vui khi không cảm nhận điều gì Tham kh o “Social Psychology & Human Nature” – Roy F.
Trang 1Cảm xúc dữ dội hay là niềm vui khi không cảm
nhận điều gì
Tham kh o “Social Psychology & Human Nature” – Roy F Baumeisterả
H u nh t t c m i ngầ ư ấ ả ọ ườ đềi u mu n h nh phúc, và công th c c m xúc cho ố ạ ứ ả
h nh phúc có v ạ ẻ đơn gi n: B n mu n có nhi u c m xúc tích c c và càng ít ả ạ ố ề ả ự
c m xúc tiêu c c càng t t i u không may là, cu c s ng không ph i lúc nào ả ự ố Đ ề ộ ố ả
c ng h p tác v i b n Qua vài th p k , các nhà nghiên c u ã b t ũ ợ ớ ạ ậ ỉ ứ đ ắ đầu nh n ậ
ra 1 s ng ố ườ i có nhi u tr i nghi m mãnh li t (c tr i nghi m t t và x u) , ề ả ệ ệ ả ả ệ ố ấ
trong khi ó nh ng ng đ ữ ườ i khác thì có t ươ ng đố i ít tr i nghi m mãnh li t ả ệ ệ
1 trong nh ng cách nghiên c u có h th ng nh t v s khác bi t này d a ữ ứ ệ ố ấ ề ự ệ ự trên thang o cđ ường độ ả c m xúc (Affect Intensity Measure) (AIM; Larsen & Diener, 1987) 1 s item m u t thang o là: “Khi tôi h nh phúc, tôi c m th y ố ẫ ừ đ ạ ả ấ
nh th tôi ang b n tung b i ni m vui” và “Khi tôi lo l ng, tôi run r y kh p ư ể đ ị ổ ở ề ắ ẩ ắ
c ngả ười.” Nh ng ngữ ười có s i m th p trong thang o thì có tố đ ể ấ đ ương đối ít
nh ng áp ng c m xúc mãnh li t, và chúng có xu hữ đ ứ ả ệ ướng d u i Ngị đ ượ ạc l i,
người có s i m cao thì có nh ng c m xúc mãnh li t trố đ ể ữ ả ệ ướ ấ ảc t t c các ki u ể
s ki n Nh t quán v i nh ng nh ki n truy n th ng, 1 nghiên c u (Sheldon,ự ệ ấ ớ ữ đị ế ề ố ứ 1994) phát hi n th y nh ng sinh viên ngh thu t có s i m AIM cao h n ệ ấ ữ ệ ậ ố đ ể ơ
nh ng sinh viên khoa h c Nó có ngh a làữ ọ ĩ nh ng ngh s t ữ ệ ĩ ươ ng lai nhìn chung s ng v i nhi u c m xúc c c ố ớ ề ả ự độ , trong khi ó nh ng nhà khoa đ ữ
h c t ọ ươ ng lai nhìn chung có đờ ố i s ng c m xúc êm d u h n ả ị ơ
Cái nào t t h n? Cố ơ ường độ ả c m xúc có v nh là 1 s cân b ng chân th c ẻ ư ự ằ ự
Người có s i m AIM th p có th không tr nên quá lo l ng v nh ng r c r iố đ ể ấ ể ở ắ ề ữ ắ ố
và nh ng c ng th ng, stress, nh ng h c ng không c m th y b cu n i v i ữ ă ẳ ư ọ ũ ả ấ ị ố đ ớ
ni m vui am mê r t thề đ ấ ường xuyên Ngượ ạ đố ớc l i, i v i nh ng ngữ ười có
cường độ ả c m xúc cao thì cu c s ng nh 1 con tàu lộ ố ư ượn cao t c Do ó, c 2ố đ ả
trường h p ợ đều có m t tích c c l n tiêu c c.ặ ự ẫ ự
Ch t l ấ ượ ng c a hoàn c nh s ng c a b n có th quy t ủ ả ố ủ ạ ể ế đị nh đờ ố i s ng
c m xúc nào ả đượ ư c a thích h n ơ N u cu c s ng c a b n là 1 con ế ộ ố ủ ạ đường tích c c, n m dự ằ ướ ự ểi s ki m soát c a b n, do ó h u h t nh ng kinh nghi m ủ ạ đ ầ ế ữ ệ
là tích c c thì khi ó b n có th có ự đ ạ ể được nhi u ni m vui ề ề đầy ý ngh a n u b n ĩ ế ạ
có cường độ ả c m xúc cao Ngượ ạc l i, n u cu c s ng c a b n ế ộ ố ủ ạ đầ ắy p nh ng ữ
s ki n không th d oán ự ệ ể ự đ được, không th ki m soát ể ể được, 1 s trong s ố ố
nh ng s ki n ó là r t tiêu c c thì b n có th yêu thích cữ ự ệ đ ấ ự ạ ể ường độ ả c m xúc
th p h n.ấ ơ
S cân b ng này có th nh hự ằ ể ả ưởng đến h u h t nh ng m i quan h cá nhân.ầ ế ữ ố ệ
Ngườ ừi t ng b t n thị ổ ương trong tình yêu có th không thích ể để cho b n thân ả
h yêu l i l n n a Các nhà s h c t ng cho th y nh ng th k trọ ạ ầ ữ ử ọ ừ ấ ở ữ ế ỉ ước, con
ng ườ i không s n lòng yêu th ẵ ươ ng con cái c a h , vì t l t vong c a ủ ọ ỷ ệ ử ủ
tr em s làm h vô cùng au kh ẻ ẽ ọ đ ổ (Aries, 1962; Stone, 1977) N u 1 ph ế ụ
n xu t thân t 1 gia ình t t ã sinh 1 ữ ấ ừ đ ố đ đứa bé, thì cô í thường g i ử đứa bé v ề nông thôn để được nuôi dưỡng, dù v m t khách quan, c h i s ng sót c a ề ặ ơ ộ ố ủ
nó khá th p khi nông thôn (vì nông thôn nghèo h n) so v i n u ấ ở ơ ớ ế đứa bé
Trang 2s ng v i cô.ố ớ Ng n không cho ph n nuôi con c a cô ta ă ụ ữ ủ để ữ gi cho
nh ng c m xúc tình m u t m c th p nh t, do ó ng ữ ả ẫ ử ở ứ ấ ấ đ ườ i m s ít b ẹ ẽ ị
t n th ổ ươ ng h n n u ơ ế đứ a bé ch t ế Nh ng ữ đứa tr l n h n thẻ ớ ơ ường được g iử
n s ng nh ng h gia ình khác b t u khi chúng c 6 ho c 7 tu i, do
ó b m c a chúng không th phát tri n c m i g n bó c m xúc kéo dài
v i nh ng ớ ữ đứa con c a h Khi s c kh e c ng ủ ọ ứ ỏ ộ đồng được c i thi n và h u ả ệ ầ
h t tr em ế ẻ được kì v ng s ng sót ọ ố đến tu i trổ ưởng thành thì b mố ẹ có th ch u ể ị
ng c nguy c c a vi c yêu th ng a con c a h nhi u h n
b t ắ đầu gi ữ đứa bé v i h cho ở ớ ọ đến khi chúng g n trầ ưởng thành