Hệ thống quan trắc môi trường Quốc gia

-Bộ TNT&MT tiếp tục đầu tư cho QTMT:  Tăng cường các chương trình QTMT: do TCMT thực hiện  Tăng cường các chương trình QTMT: do các đơn vị trong Bộ TN&MT thực hiện, như: quan trắc nước

Trang 1

Nguyễn Văn Thùy,

Phó Giám đốcTrung tâm Quan trắc môi trường

TỔNG CỤC MÔI TRƯỜNG

Trang 2

NỘI DUNG TRÌNH BÀY

1 Sơ bộ hiện trạng hệ thống quan trắc môi

Trang 3

I HIỆN TRẠNG QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG

1.1 Mạng lưới QTMT Quốc gia:

• Thời gian thành lập: từ năm 1994

• Cơ quan quản lý: Bộ KHCN&MT trước đây, nay là Bộ Tài nguyên và Môi trường

• Cơ quan điều hành, chỉ huy: Cục Môi trường trước đây, nay

• Là hệ thống có nhiều số liệu quan trắc môi trường nhất (có số liệu QT từ 1994 đến nay với đầy đủ các thành phần môi trường, có CSDL và phần mềm quản lý số liệu )

Trang 4

nước tự động: đang xây dựng

Trang 5

và TTQTMT

dẫn về công tác kế hoạch đối với các trạm

Trang 6

số PM10, SO2, NOx, CO, O3

Quan trắc BTX ở 6 trạm với tần suất 1 lần/tháng

2 Đồng Nai:

- Quan trắc chất lượng môi trường đất, nước, không khí, dioxin trên địa bàn tỉnh Đồng Nai

- Mạng lưới quan trắc môi trường: được thiết lập từ 1998, 2003, 2009 và 2011 (đang chờ phê duyệt)

- Kinh phí cho hoạt động quan trắc: 14 tỷ (2010) và 15 tỷ (2011)

- Trên cơ sở mạng lưới quan trắc cũ, hiện nay đã xây dựng Quy hoạch mạng lưới các thành phần môi trường tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2011-2015, 2016-2020

 Các địa phương tổ chức quan

trắc tại địa phương của mình theo yêu cầu quản lý môi trường của địa phương

 Kinh phí: từ ngân sách địa

phương

• Hoạt động QTMT địa phương

được đã quan tâm, phát triển đặc biệt tại một số địa phương như: Hà Nội, Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Đồng Nai, Thái Nguyên, Hải Phòng, Bắc Giang, Bà Rịa-Vũng Tàu, Phú Thọ,

• Một số tỉnh: hàng năm gửi báo

cáo số liệu về Tổng cục Môi trường (Trung tâm QTMT)

1.2 Mạng lưới quan trắc môi trường địa phương

Trang 7

41 tỉnh/thành phố thành lập Trung tâm QTMT với tên gọi khác nhau

Nguồn lực (con người, tài chính) cho hoạt động QTMT ở một số địa phương Chi tiết ở bảng dưới đây

Tên đơn vị Nhân lực Kinh phí (triệu đồng)

2008 2009 2010 TTQT&PTMT Đăk Lăk 14 332 331 369 TTQT PT TN&MT Thái Bình 11 200 300 400 TTQT MT Bắc Giang 29 560 560 560 TTQTKT TN&MT Đồng Tháp 15

TT QT TN&MT Khánh Hòa 19 295 1019,6 1586 Trạm QTMT Điện Biên 1 200 293 368 Trung tâm QTMT Quảng Ngãi 70

Chi cục BVMT Gia Lai 98 99,9 100 Trung tâm QT&KTMT Hậu Giang 14 292 255 270

Trang 8

Nhiều tỉnh: xây dựng dự án đầu tư, tăng cường năng lực cho TTQTMT: Hưng Yên, Sóc Trăng, Lâm Đồng,…

Một số tỉnh đã xây dựng, trình phê duyệt các chương trình QTMT

Một số tỉnh đã xây dựng bộ đơn giá QTPTMT cho tỉnh: Thái Bình, Phú Thọ

Trang 9

- Quyết định số 1636/2010/QĐ-TTg của TTg về việc "Quy hoạch

mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia đến năm 2020".

- Quyết định số 3244/NNPTNT-QĐ của Bộ NN&PTNT về việc “Phê

duyệt đề án tăng cường năng lực quan trắc môi trường nông nghiệp, nông thôn giai đoạn 2011 - 2020".

1.3 Mạng lưới quan trắc môi trường các bộ ngành

Trang 10

- Bộ TN&MT thẩm định và sẽ ban hành 8 quy trình QTMT

- Đang trình TTg thẩm định để ban hành văn bản về đơn vị đủ điều kiện thực hiện QTMT

-Bộ TNT&MT tiếp tục đầu tư cho QTMT:

 Tăng cường các chương trình QTMT: do TCMT thực hiện

 Tăng cường các chương trình QTMT: do các đơn vị trong Bộ TN&MT thực hiện, như: quan trắc nước ngầm, các điểm mỏ phóng xạ

 Xây dựng Trạm QTMT miền Trung và Tây nguyên

 Tiếp tục đầu tư cho TT QTMT; xem xét hỗ trợ đầu tư cho một số tỉnh

1.4 Một số vấn đề mới năm 2010, Bộ TN&MT

Trang 11

- Tiếp tục triển khai các chương trình QTMT:

+ 8 chương trình QTMT (gồm cả 3 tổ QTMT ở 3 miền) + Xây dựng chương trình QTMT cho LVS Mã-Chu

- Xây dựng các dự án về QTMT:

+ Hệ thống QTMT tự động nước sông Thị Vải + Xin chủ trương xây dựng dự án về QTMT 14 LVS, ô nhiễm nước xuyên biên giới

-Xây dựng Phòng Kiểm chuẩn: năm 2011 bắt đầu vận hành thử nghiệm.

- Thực hiện vai trò Phòng thí nghiệm Trọng tài: tổ chức kiểm tra liên phòng thí nghiệm; tham gia thử nghiệm các phòng thí nghiệm quốc

tế, được đánh giá cao.

- Lắp đặt và đưa vào vận hành trạm quan trắc tự động cố định môi trường không khí Đà Nẵng

1.5 Một số vấn đề mới năm 2010, Trung tâm QTMT

Trang 12

- Xây dựng và đưa vào vận hành HTTTT giám sát môi trường nước LVS Nhuệ-Đáy

- Đào tạo: tổ chức khóa đào tạo về phân tích trong PTN; đào tạo trực tiếp cho một số địa phương

- Tiếp tục 3 dự án đầu tư

+ Xây dựng, đưa vào hoạt động Cổng thông tin về QTMT

- Văn bản, hướng dẫn về QTMT:

+ Chuẩn bị sửa thông tư 10/2007/BTNMT-TT về QA/AC+ Thúc đẩy Bộ TNMT thẩm định ban hành các quy trình QTMT

+ Xây dựng dự thảo đơn giá sản phẩm về QTMT: đang trình Bộ TN&MT thẩm định, ban hành áp dụng

- Và ……

1.5 Một số vấn đề mới năm 2010, Trung tâm QTMT

Trang 13

II MỘT SỐ VẤN ĐỀ HIỆN NAY VỀ QTMT

2.1 Sửa đổi, bổ sung Quyết định số 16/2007/QĐ-TTg ngày 29/01/2007 của Thủ tướng Chính phủ

Trang 14

Trang 15

Một số lý do đề xuất sửa đổi, bổ sung:

trường

cầu, xây dựng và hoạt động của hệ thống

số liệu trong công tác quản lý nhà nước

khai, Về cơ chế triển khai, Về chương trình quan trắc và trang thiết bị.

Trang 16

Định hướng sửa đổi, bổ sung:

 Thủ tướng phê duyệt Quy hoạch khung, sau đó Bộ TNMT phê duyệt quy hoạch chi tiết

 Tập trung vào thành phần môi trường chính, điểm nóng

 Quy hoạch mạng lưới trạm QT Không khí và nước tự động

 Tăng cường đầu tư cho xây dựng các trạm QTMT vùng

 Bổ sung các trạm QTMT xuyên biên giới

Trang 17

phân tích dữ liệu…), cán bộ quản lý, …

tích số liệu…

công tác

2.2 Về nguồn nhân lực cho QTMT

Trang 18

2.3 Về đảm bảo chất lượng và kiểm soát chất lượng (QA/QC)

Trang 19

Trung tâm QTMT/Chi cục MT, Sở TN&MT

Cán bộ tham gia hoạt động QTMT

Văn bản, tài liệu hướng dẫn; Đào tạo, tập huấn;

Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện…

Thực hiện QA/QC trong mỗi bước của hoạt động QTMT; Phát hiện nguyên nhân và đề xuất

biện pháp khắc phục…

Nâng cao chất lượng quan trắc môi trường

Sự chia sẻ trách nhiệm thực

hiện QA/QC trong QTMT

Trang 20

 Trang thiết bị để thực hiện quan trắc trong nhiều trường hợp chưa đồng bộ, gây khó khăn trong việc tiến hành các hoạt động QA/QC

 Tiêu chuẩn, phương pháp phân tích, các mẫu biểu, chưa thống

nhất trong toàn mạng lưới quan trắc;

 Kinh nghiệm chưa nhiều, chưa có nhiều khóa đào tạo, tập huấn

chuyên sâu về hướng dẫn công tác QA/QC

 Thiếu cơ chế giám sát việc thực hiện các hoạt động QA/QC

 Cách xử lý số liệu và báo cáo kết quả các hoạt động QA/QC chưa

thống nhất, chưa có những hướng dẫn cụ thể

Khó khăn, vướng mắc

Trang 21

 Sửa đổi, bổ sung, một số nội dung của Thông tư 10:

- Số lượng mẫu QC; Kinh phí cụ thể cho QA/QC;

- Hướng dẫn chi tiết về cách thức thực hiện, thống nhất cách

thức lấy mẫu cho từng loại mẫu QC;

- Xây dựng hướng dẫn về cách thức lưu trữ hồ sơ, tài liệu các

hoạt động quan trắc (văn bản hóa các hoạt động quan trắc)

- Hướng dẫn xây dựng biểu đồ kiểm soát chất lượng đối với

Trang 22

phương chú trọng

dạng

địa phương

mạng của Mạng lưới QT MT QG

(Bài trình bày của chị Lê Hoàng Anh)

2.4 Về xử lý số liệu quan trắc

Trang 23

thuật hoạt động quan trắc môi trường không khí xung quanh và nước mặt lục địa

kinh tế kỹ thuật hoạt động quan trắc môi trường đất, nước dưới đất, nước mưa axit; nước biển, khí thải công nghiệp và phóng xạ

2.5 Về định mức KTKT, đơn giá hoạt động QTMT

Trang 24

Thực trạng xây dựng bộ đơn giá hoạt động QTMT:

Sau khi Bộ TN&MT ban hành định mức – kinh tế kỹ thuật hoạt động quan trắc cho các thành phần môi trường thì một số địa phương đã chủ động xây dựng bộ đơn giá như:

- Đồng Nai; Thái Nguyên; Thái Bình; Phú Thọ

 Trung ương:

(Bài trình bày của chị Lê Minh Toàn – Vụ trưởng Vụ KHTC, TCMT)

2.5 Về định mức KTKT, đơn giá hoạt động QTMT

Trang 25

- Kinh phí cho QTMT lấy từ đâu?

 Ngân sách, đặt hàng của nhà nước:

 Nguồn sự nghiệp môi trường

 Nguồn đầu tư xây dựng cơ bản

 Nguồn hỗ trợ:

 Nguồn hỗ trợ ODA, các dự án hợp tác nước ngoài

 Nguồn vốn vay,…từ các quỹ, các tổ chức tài chính.

Trang 26

 Hướng dẫn sử dụng, quy trình, quy phạm quan trắc môi trường cho các thành phần môi trường

 Định mức kinh tế kỹ thuật quan trắc môi trường

 Hướng dẫn xây dựng đơn giá quan trắc môi trường

 Xây dựng dự án đầu tư Trung tâm QTMT

2.7 Các vấn đề địa phương quan tâm

Trang 27

số vượt ngưỡng

khác

(Bài trình bày của chị Nguyễn Nguyệt Ánh)

2.8 Về công nghệ quan trắc

TRẠM QUAN TRẮC NƯỚC SÔNG

HỒNG TẠI LÀO CAI

Trang 28

TRẠM QUAN TRẮC NƯỚC THẢI TẠI

CÔNG TY VEDAN (đo các thông số pH, TSS, COD, Lưu lượng)

Trang 30

(Differential Optical Absorbtion Spectroscopy - DOAS)

Trang 31

 Ô nhiễm xuyên biên giới (sông Hồng, đầu nguồn ở Lào Cai)

Hải Phòng)

Trang 32

- Công nghệ hiện đại

- Ngay từ ban đầu: không cần đầu tư những PTN quá đắt tiền

3 2 Xây dựng các TT QTMT cấp tỉnh như thế nào ?Trình tự các bước:

- Xin chủ trương

- Xây dựng dự án

- Trình phê duyệt dự án

- Xin vốn theo dự án được phê duyệt, đầu tư;

- Tuyển dụng nhân sự, đào tạo nguồn nhân lực,

…

Trang 33

III XÂY DỰNG TRUNG TÂM QTMT CẤP TỈNH

3 3 Xây dựng dự án đầu tư

- Khung dự án: theo mẫu dự án đầu tư của Bộ TNMT

- CEM: tư vấn xây dựng và trình dự án đầu tư

3 4 Định hướng, kế hoạch phát triển

- Công nghệ hiện đại, tự động, ứng dụng Công nghệ thông tin và truyền thông (ICT)

- Phải chia sẻ với các tỉnh bạn, các đơn vị TW,…

3 5 Quản lý khai thác số liệu

- Số liệu QT phải được công bố rộng rãi

- Xây dựng CSDL

- Khai thác tự động, thông qua internet

- Nghiên cứu, áp dụng các phương pháp tính toán, xử

lý số liệu quan trắc.

Trang 34

• Hệ thống định mức/đơn giá, hệ thống TC/QC trong QT&PTMT chưa đồng bộ, còn nhiều bất cập

 Còn thiếu các văn bản QPPL, hướng dẫn kỹ thuật

 Hệ thống TCVN/QCVN, định mức KTKT đã ban hành còn

một số điểm chưa phù hợp

• Chưa tuân thủ, áp dụng QA/QC trong hoạt động quan trắc

• Dữ liệu quan trắc môi trường được thu thập chưa đồng bộ; và ít được chia sẻ, phổ biến; chưa phát huy hiệu quả

IV TỒN TẠI VÀ THÁCH THỨC

Trang 35

thành lập nhưng việc đầu tư trang thiết bị, con người chưa đáp ứng được công tác QTMT của

địa phương Một số địa phương chưa thành lập

TT QTMT.

chú trọng

QT&PTMT chưa được chú ý

hoạt động đặc thù tại hiện trường và trong PTN (phụ cấp độc hại, phụ cấp công việc nặng nhọc/nguy hiểm )

4.1 Tồn tại

IV.TỒN TẠI VÀ THÁCH THỨC

Trang 36

dựng nhưng chưa được UBND tỉnh phê duyệt quy hoạch mạng lưới các điểm quan trắc/Chương trình QTMT tổng thể trên địa bàn

thiết bị rất lớn nhưng chưa tính đến kinh phí duy tu, bảo trì và vận hành hàng năm cũng như nguồn lực cán bộ thực hiện (đặc biệt là với các thiết bị phân tích chuyên sâu, các trạm QT tự động )

IV TỒN TẠI VÀ THÁCH THỨC

4.1 Tồn tại

Trang 37

xuyên biên giới, QT phóng xạ, …

(QTMT LVS, QTMT các vùng kinh tế trọng điểm)

Trung ương và địa phương

các đơn vị QTMT hiện đại, tiên tiến

Trang 39

bảo đảm thống nhất, đồng bộ, tiên tiến và từng bước hiện đại.

liệu hướng dẫn kỹ thuật, hệ thống tiêu chuẩn/quy chuẩn kỹ thuật, định mức kinh tế - kỹ thuật và đơn giá trong quan trắc môi trường;

ngày 29/01/2007 của Thủ tướng Chính phủ cho phù hợp với tình hình thực tế, tạo bước đột phá cho hoạt động quan trắc môi trường ở cấp quốc gia;

quan trắc môi trường;

Trang 40

 Xây dựng và triển khai các đề án tăng cường năng lực quan trắc

môi trường, đặc biệt ưu tiên đối với các đề án quan trắc môi trường lưu vực sông, vùng kinh tế trọng điểm, vùng nhạy cảm và ô nhiễm môi trường xuyên biên giới;

 Tăng hiệu quả sử dụng nguồn thông tin số liệu quan trắc môi

trường

 Tăng cường trao đổi, chia sẻ thông tin, số liệu quan trắc môi

trường Đẩy mạnh việc phổ biến, công khai thông tin, kết quả quan trắc môi trường dưới nhiều hình thức (trang web, bảng điện tử );

V ĐỊNH HƯỚNG TRONG THỜI GIAN TỚI

Trang 41

 Triển khai hệ thống quan trắc tự động liên tục, quan trắc từ

xa (telemonitoring) đối với nước mặt, nước thải và không khí xung quanh, khí thải…

 Tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quan trắc môi

trường

Trang 42

 T ng c ng đầu t xây dựng các TTQTMT các tỉnh thành: T ng c ng đầu t xây dựng các TTQTMT các tỉnh thành: ăă ườườ

thiết bị, con ng ời đủ năng lực đáp ứng đ ợc QT tác động các thành phần môi tr ờng cơ bản: không khí, n ớc m t, chất thải ặ

thành phần môi tr ờng cơ bản: không khí, n ớc m t, chất thải ặ

rắn…

 Xây dựng và lắp đặt mới một số trạm QT môi tr ờng không

khí tự động ở cac thành phố lớn, khu công nghiệp

 Lắp đặt một số trạm QT n ớc tự động

 Tăng cường cụng tỏc đảm bảo chất lượng trong quan trắc

mụi trường (QA/QC)

Trang 43

 Xin chủ trương, xây dựng đề án về QTMT 14 LVS, QT ô

nhiễm xuyên biên giới; dự án do WB tài trợ về kiểm soát ô nhiễm từ các KCN

 Xây dựng chương trình QTMT tác động của các hồ thủy

điện, khai thác bauxit

Trang 44

5.3 Trung tâm QTMT, Tổng cục Môi trường (2011):

c) Tăng cường xây dựng cơ sở vật chất:

 Tiếp tục thực hiện, hoàn thành các dự án đầu tư: năm

2011, xây dựng 2 trạm quan trắc không khí tự động cố định

 Đưa p.KC vào hoạt động và đạt tiêu chuẩn ISO 17025

 Phòng thí nghiệm: tiếp tục chương trình thử nghiệm liên

phòng thí nghiệm

Trang 45

5.3 Trung tâm QTMT, Tổng cục Môi trường (2011):

d) Nâng cao vai trò của Trung tâm đầu mạng:

 Tăng cường hỗ trợ, tư vấn các địa phương

 Tăng cường tổ chức các hội thảo, tập huấn, đào tạo về QT,

PT MT (tháng 5/2011, hội thảo với Hàn Quốc về QTMT)

 Nâng cao chất lượng thông tin, số liệu của Cổng thông tin

quan trắc môi trường

 Kết nối các địa phương, xây dựng hệ thống QTMT

Định dạng
Số trang	47
Dung lượng	1,15 MB