Giữ vững vai trò của Đảng trong hiện tại và tương lai

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, dân tộc ta đã giành được độc lập, tự do, thống nhất đất nước; dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhất định nhân dân ta sẽ giành thắng lợi trong công cuộc đổi mới đất n

Mục lục

Lời mở đầu 2

A Vai trò của Đảng 3

a Cơ sở lý luận 4

b Cơ sở thực tiễn 5

i Vai trò của Đảng qua thực tiễn lịch sử 5

ii Vai trò của Đảng trong giai đoạn hiện nay 8

B Giữ vững vai trò của Đảng trong thời gian tới 10

I Vai trò của Đảng trong giai đoạn mới 10

b Giữ vững và nâng cao vai trò của Đảng trong thời gian tới 14

1 Giữ vững vai trò của Đảng 14

ii Nâng cao vai trò của Đảng 18

Kết luận 26

Lời mở đầu

Tám mươi ba năm qua, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, nhân dân ta đã vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, giành độc lập dân tộc, đấu tranh chống ngoại xâm, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Trong quá trình lãnh đạo công cuộc đổi mới, trước những tình thế khó khăn

có lúc tưởng chừng không vượt qua nổi, Đảng ta đã thể hiện rõ bản lĩnh chính trị vững vàng, tính kiên định cách mạng, tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo, lãnh đạo đất nước chẳng những đứng vững mà còn vươn lên, kinh tế có bước phát triển, chính trị ổn định, đối ngoại mở rộng, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt

Thực tiễn đã khẳng định sự lãnh đạo của Đảng là không thể thay thế và là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam Điều này đã lý giải cho

sự hình thành đạo lý, lẽ sống của người dân Việt Nam, đó là luôn tuyệt đối tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng; coi mục tiêu, lý tưởng sống, chiến đấu của Đảng

là mục tiêu, lý tưởng sống, chiến đấu của chính mình và sẵn sàng chiến đấu hy sinh bảo vệ Đảng, Tổ quốc, chế độ xã hội chủ nghĩa

Hơn bao giờ hết, trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, trước những thời cơ, vận hội, nhưng cũng đầy thách thức, người dân Việt Nam lại càng ý thức đầy đủ và sâu sắc hơn về vị trí, vai trò và tính tất yếu của sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội Điều đó thể hiện niềm tin sắt son, kiên định của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và là nguồn cổ vũ, động viên, là lá chắn vững chắc nhất để bảo vệ Đảng trong việc lãnh đạo cách mạng Việt Nam vượt qua những khó khăn, thử thách và nhất định sẽ đem lại những thành công to lớn hơn Giữ vững vai trò của Đảng là trách nhiệm và nghĩa vụ của mỗi người dân Việt Nam ta

Lịch sử đã chứng minh, quy luật vận động, phát triển của nước ta là dựng nước luôn luôn đi đôi với giữ nước, xây dựng luôn luôn đi đôi với bảo vệ Tổ quốc Đảng ta đã có nhiều kinh nghiệm trong lãnh đạo cách mạng, nhân dân rất kiên cường và đã trải qua nhiều khó khăn, thử thách Dưới sự lãnh đạo của Đảng, dân tộc

ta đã giành được độc lập, tự do, thống nhất đất nước; dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhất định nhân dân ta sẽ giành thắng lợi trong công cuộc đổi mới đất nước, xây dựng thành công một nước Việt Nam dân giàu nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội như sinh thời Bác Hồ hằng mong muốn

A Vai trò của Đảng

Đảng Cộng sản Việt Nam do đồng chí Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện,

đã lãnh đạo nhân dân tiến hành Cách mạng Tháng Tám thành công, lập nên nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà (nay là nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam), đánh thắng các cuộc chiến tranh xâm lược, xoá bỏ chế độ thực dân, phong kiến, hoàn thành sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, tiến hành công cuộc đổi mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc nền độc lập của Tổ quốc

Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của dân tộc

Mục đích của Đảng là xây dựng nước Việt Nam độc lập, dân chủ, giàu mạnh,

xã hội công bằng, văn minh, không còn người bóc lột người, thực hiện thành công chủ nghĩa xã hội và cuối cùng là chủ nghĩa cộng sản

Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa trí tuệ của nhân loại, nắm vững quy luật khách quan, xu thế thời đại và thực tiễn của đất nước để đề ra Cương lĩnh chính trị, đường lối cách mạng đúng đắn, phù hợp với nguyện vọng của nhân dân

Đảng là một tổ chức chặt chẽ, thống nhất ý chí và hành động, lấy tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản, thực hiện tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, thương yêu đồng chí, kỷ luật nghiêm minh, đồng thời thực hiện các nguyên tắc : tự phê bình và phê bình, đoàn kết trên cơ sở Cương lĩnh chính trị và Điều lệ Đảng, gắn bó mật thiết với nhân dân, Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp

và pháp luật

Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân; dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng; đoàn kết và lãnh đạo nhân dân tiến hành sự nghiệp cách mạng Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị, đồng thời là một bộ phận của hệ thống ấy Đảng lãnh đạo, tôn trọng và phát huy vai trò của Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội

Đảng kết hợp chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế trong sáng của giai cấp công nhân, góp phần tích cực vào sự nghiệp hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội của nhân dân thế giới

Đảng Cộng sản Việt Nam được xây dựng vững mạnh về chính trị, tư tưởng

và tổ chức, thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên, sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo cách mạng của Đảng

a Cơ sở lý luận

Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 và bản sửa đổi bổ sung 2001 đều dành hẳn một điều trong chương chế độ chính trị, để nói về vai trò lãnh đạo Nhà nước và xã hội của Đảng Cộng sản Việt Nam

Bản dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 2013 được công bố rộng rãi và lấy ý kiến đóng góp của toàn dân không những đã tiếp tục khẳng định mà còn bổ sung, phát triển điều 4 chương I về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội

Thứ nhất là, bản chất của Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam Vì là Đảng của giai cấp công nhân, nên Đảng Cộng sản Việt Nam mang bản chất giai cấp công nhân Bản chất giai cấp công nhân của Đảng thể hiện ở chỗ: mục tiêu, lý tưởng của Đảng là chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản; nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng

là tập trung dân chủ Đảng liên hệ mật thiết với quần chúng; lấy tự phê bình và phê bình làm quy luật phát triển Đảng ta không chỉ là Đảng của giai cấp công nhân mà còn là Đảng của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam Lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc là thống nhất với nhau Đảng không

có lợi ích nào khác ngoài việc phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân

Thứ hai là, vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, tồn tại, hoạt động vì lợi ích của giai cấp công nhân và dân tộc, Đảng không có lợi ích nào khác ngoài việc phục vụ

Tổ quốc, phục vụ nhân dân Toàn Đảng và cán bộ, đảng viên đã phấn đấu vì lợi ích của nhân dân, biết bao nhiêu cán bộ, đảng viên đã anh dũng hy sinh trong lao tù đế quốc, trên chiến trường chống ngoại xâm Đảng viên đã trở thành tấm gương sáng

để nhân dân noi theo, phấn đấu Nhân dân đã tin Đảng, đi theo Đảng, thừa nhận sự lãnh đạo của Đảng, thừa nhận Đảng là của chính mình

Thứ ba là, Hiến pháp năm 2013 bổ sung nội dung mới, yêu cầu về trách nhiệm của tổ chức Đảng và đảng viên Khoản 2 Điều 4 quy định cụ thể trách nhiệm của Đảng đối với nhân dân, đó là “Đảng Cộng sản Việt Nam gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình” Điều này vừa thể hiện bản chất của Đảng Cộng sản chân chính, vừa là điều kiện cho sự lãnh đạo của Đảng, vừa thể hiện trách nhiệm của Đảng trước nhân dân cũng như trách nhiệm của nhân dân đối với Đảng

và xây dựng Đảng Một Đảng mà không gắn bó mật thiết với nhân dân, không chịu

sự giám sát của nhân dân, không chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình thì không phải là một Đảng cách mạng chân chính, không phải “là đạo đức, là văn minh” và càng không thể lãnh đạo được nhân dân

Đồng thời, Khoản 3, Điều 4 Hiến pháp cũng quy định “Các tổ chức của Đảng

và đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật” Trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, pháp luật là tối thượng nên không chỉ tổ chức của Đảng mà mọi đảng viên đều phải có trách nhiệm nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp và pháp luật

Tinh thần và lời văn của điều nói trên cho thấy: Vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội được khẳng định và hiến định trong Hiến pháp, trong chương đầu tiên nói về chế độ chính trị ở Việt Nam Cùng với Lời nói đầu, điều quy định nêu trên đã thể hiện rõ tính chất của chính thể Việt Nam là chính thể xã hội chủ nghĩa Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là lý tưởng, mục tiêu của cách mạng Việt Nam, đang tiếp tục được thực hiện trong sự nghiệp đổi mới vì dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng văn minh Đảng lãnh đạo Nhà nước và xã hội chính là thực hiện trọng trách lịch sử đó trước nhân dân và dân tộc

Điều 4 đã thể chế hóa quan điểm của Đảng, làm rõ bản chất, tính chất của Đảng Cộng sản Việt Nam, không chỉ là đội tiên phong của giai cấp công nhân mà còn của nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích không chỉ của giai cấp công nhân mà còn của nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam

Việc quy định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong Hiến pháp và pháp luật là cực kỳ quan trọng Tuy nhiên để xứng đáng với trọng trách là Đảng cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội, điều quan trọng hơn là Đảng phải đẩy mạnh tự đổi mới, tự chỉnh đốn, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, củng cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng, thể hiện Đảng "là đạo đức, là văn minh", thực hiện lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong Di chúc: "Đảng ta là một Đảng cầm quyền Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân."

b Cơ sở thực tiễn

i Vai trò của Đảng qua thực tiễn lịch sử

Đảng Cộng sản Việt Nam từ khi ra đời cho đến nay đã có lịch sử hoạt động, đấu tranh cách mạng oanh liệt hơn 80 năm và đã liên tục cầm quyền gần 70 năm, từ sau thắng lợi cách mạng tháng Tám năm 1945, Đảng chính thức ở vào địa vị cầm quyền

Vai trò của Đảng, những công lao to lớn của Đảng và chủ tịch Hồ Chí Minh đối với nhân dân và dân tộc Việt Nam, ảnh hưởng và uy tín của Đảng trong lòng dân, trong dân tộc và trong phong trào cách mạng thế giới là không có gì phủ nhận được

Thực tiễn lịch sử từ khi Đảng ra đời, từ khi Đảng thực hiện trọng trách của mình lãnh đạo giai cấp công nhân, nhân dân và dân tộc Việt Nam làm cách mạng giải phóng dân tộc, đánh đuổi đế quốc thực dân và phong kiến giành chính quyền về tay nhân dân và lập nên chế độ dân chủ cộng hòa đầu tiên ở Việt Nam, cho đến nay, Đảng khởi xướng và lãnh đạo công cuộc đổi mới vì dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, vững bước trên con đường độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội đã xác nhận vị trí, vai trò, ảnh hưởng và uy tín của Đảng trong xã hội Việt Nam.

- Sự ra đời của Đảng năm 1930 là bước ngoặt vĩ đại đối với lịch sử dân tộc; với ý thức hệ tiêu biểu của thời đại, với Cương lĩnh và đường lối cách mạng đúng đắn do Đảng vạch ra dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Đảng đã giải quyết thành công cuộc khủng hoảng về tư tưởng lý luận và đường lối chính trị cứu nước từ giữa thế kỷ XIX đến những năm 30 của thế kỷ XX Đảng đã vạch ra con đường cách mạng để giải phóng dân tộc, đưa dân tộc từ nô lệ tới độc lập tự do

- Cách mạng tháng Tám, 1945 do Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo đã giành được thắng lợi, đã đánh đổ đế quốc thực dân phong kiến, giành lại độc lập chủ quyền, lập nên chế độ dân chủ cộng hòa Đây là một trong những cuộc cách mạng điển hình của thế kỷ XX, Đảng lãnh đạo cả dân tộc làm nên kỳ tích đó khi Đảng mới có 15 tuổi với lực lượng chưa đầy 5.000 đảng viên

Lịch sử và truyền thống cách mạng của Đảng đã gắn liền với lịch sử và truyền thống dân tộc, làm rạng rỡ dân tộc Việt Nam bởi khai sinh ra một thời đại mới - thời đại Hồ Chí Minh, kỷ nguyên mới - kỷ nguyên Độc lập tự do, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

- Đảng lãnh đạo xây dựng chế độ mới ngay khi nước Cộng hòa non trẻ mới ra đời, thù trong giặc ngoài, tình thế hiểm nguy, ngàn cân treo trên sợi tóc, vượt qua mọi thác ghềnh để bảo vệ thành quả cách mạng, vừa kháng chiến vừa kiến quốc trong suốt chín năm trường kỳ chống Pháp, làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ, lập lại hòa bình ở miền Bắc và tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc ở miền Nam, đánh bại chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ trên miền Bắc với Điện Biên Phủ trên không đã đi vào lịch sử như một huyền thoại ở thế kỷ XX, tiến đến giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc, đánh thắng hai đế quốc to, cả chủ nghĩa thực dân cũ lẫn chủ nghĩa thực dân mới

Những chặng đường và những mốc son chói lọi đó là bằng chứng lịch sử về sức mạnh, sức sống của dân tộc Việt Nam, gắn liền với sự lãnh đạo sáng suốt đầy bản lĩnh của Đảng, của Hồ Chí Minh Dân tộc anh hùng, Đảng quang vinh và Bác

Hồ vĩ đại đã làm cho Việt Nam đứng vào hàng ngũ các dân tộc tiên phong trên thế giới chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân

Và từ sau ngày đại thắng, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc đến nay, vượt qua bao khó khăn thử thách, có lúc sóng gió hiểm nghèo, Đảng đã lãnh đạo nhân dân vượt qua khủng hoảng, tiến hành đổi mới thành công, tạo nên Thế và Lực của Việt Nam như hiện nay.

Có được những thành tựu và chiến công như thế, là nhờ có công sức đóng góp hy sinh của toàn dân và toàn Đảng, thậm chí cả máu xương của biết bao anh hùng chiến sỹ, lớp lớp thế hệ nối tiếp nhau, sự hy sinh cả sức người sức của của đồng bào trọn lòng tin theo Đảng Không một lực lượng nào, ngoài Đảng Cộng sản Việt Nam đã đóng được vai trò lãnh đạo, dẫn dắt cả dân tộc Việt Nam trên con đường giải phóng để phát triển và hiện đại hóa như vậy Cũng không có một lực lượng nào tỏ rõ đức hy sinh phấn đấu trung thành với dân tộc và nhân dân như Đảng Cộng sản Việt Nam Đảng tồn tại và hoạt động chỉ vì độc lập tự do hạnh phúc của nhân dân Không một lực lượng tổ chức nào tỏ rõ sức chiến đấu, năng lực trí tuệ

và bản lĩnh chính trị như Đảng Cộng sản Việt Nam để theo đuổi đến cùng lý tưởng mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, nêu cao chân lý “không có gì quý hơn độc lập tự do,” làm tất cả chỉ vì hạnh phúc, quyền sống, quyền tự do và làm chủ của nhân dân như Đảng Cộng sản Việt Nam Đó là một Đảng cách mạng chân chính, là đạo đức, là văn minh

Lịch sử và nhân dân đã thừa nhận sự thật ấy Thực tiễn cũng cho thấy, nhân dân tin cậy và ký thác cho Đảng cả cuộc sống, tương lai, triển vọng của mình Uy tín và ảnh hưởng của Đảng là rộng lớn, sâu sắc và bền chặt trong lòng dân, trong ký

ức của lịch sử đã thành truyền thống, trong hiện tại và tương lai với quan hệ máu thịt giữa Đảng với dân làm nên sức mạnh bảo vệ chế độ, bảo vệ Đảng và bảo vệ dân Nhân dân gần gũi, gắn bó với Đảng, thừa nhận và tin cậy Đảng, coi Đảng là Đảng của mình

Cách mạng không chỉ có thuận lợi và thành công mà cũng có không ít khó khăn, thất bại Đảng như một cơ thể sống, cũng có khi vấp phải khuyết điểm sai lầm Mặc dù vậy, nhân dân vẫn thừa nhận Đảng, vẫn tin và theo Đảng, bởi Đảng có

đủ dũng khí và bản lĩnh sửa chữa sai lầm, vượt qua yếu kém, tự phê phán, tự đổi mới để tự phát triển Và, Đảng dựa vào dân để xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền Nhà nước, xây dựng các đoàn thể, xây dựng và phát triển dân chủ Nhân dân đoàn kết một lòng, nhân dân giúp Đảng trong xây dựng, đổi mới và chỉnh đốn Đảng, làm cho Đảng trong sạch vững mạnh, đủ sức lãnh đạo, dẫn dắt cả dân tộc đi tới, thực hiện lý tưởng và mục tiêu đã vạch ra

Qua mọi thời kỳ lịch sử, Đảng vững mạnh trưởng thành là nhờ có dân, dân

có cuộc sống ấm no tự do hạnh phúc, dân tộc có tương lai triển vọng, vượt qua tình trạng lạc hậu kém phát triển, từng bước chấn hưng và hiện đại hóa là nhờ có Đảng Đảng tin dân và vì dân nên dân theo Đảng, tin Đảng, thừa nhận Đảng là lực lượng tiên phong, dẫn dắt, lãnh đạo cả dân tộc đi tới tương lai

Đảng làm cho dân giác ngộ và Đảng lãnh đạo để nhân dân thực sự trở thành chủ thể, làm chủ xã hội Bởi thực tế lịch sử đó, Đảng thực hiện vai trò lãnh đào Nhà nước và xã hội như thực hiện một trọng trách lịch sử mà dân tộc và nhân dân giao phó, ủy thác.

Đảng đã lãnh đạo và cầm quyền với tất cả sự xứng đáng và chính đáng, được thừa nhận, được ủng hộ, được giúp đỡ, được bảo vệ, được tin tưởng bởi tuyệt đại đa

số nhân dân Phẩm chất xứng đáng và có tất cả tính chính đáng để lãnh đạo, cầm quyền - đó là ưu thế nổi bật của Đảng Cộng sản Việt Nam

Từ đó, có thể nói, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với Nhà nước và xã hội được đảm bảo về địa vị pháp lý, được quy định bởi trách nhiệm pháp lý, được tạo dựng, phát triển và bảo vệ bởi sức mạnh đoàn kết, dân chủ, đồng thuận của toàn dân, cho nên Đảng xứng đáng và chính đáng đảm nhận trọng trách lãnh đạo, tổ chức và hoạt động của Đảng là hợp hiến, hợp pháp

ii Vai trò của Đảng trong giai đoạn hiện nay

Trải qua lịch sử đấu tranh cách mạng, nhất là trải nghiệm thực tiễn lãnh đạo

và cầm quyền, Đảng đã có bước trưởng thành, tích lũy được nhiều kinh nghiệm và đúc rút được những bài học quý giá

Trước tình hình mới và yêu cầu mới hiện nay, Đảng đã xác định, phải làm cho Đảng ngang tầm nhiệm vụ, phải ra sức nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cũng như bản lĩnh cầm quyền của Đảng Xây dựng Đảng được coi là then chốt,

là nhiệm vụ hàng đầu, quan trọng nhất trong nhiệm kỳ khóa XI

Gần đây, Hội nghị Trung ương 4, khóa XI đã ban hành Nghị quyết về “một

số vấn đề cấp bách trong xây dựng Đảng hiện nay.” Trong những vấn đề cấp bách đặt ra đối với Đảng hiện nay, tình trạng suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo quản lý các cấp, kể cả ở cấp cao là vấn đề cấp bách nhất, xuyên suốt, bao trùm Sự suy thoái đó làm giảm sút nghiêm trọng lòng tin của đảng viên, của quần chúng nhân dân đối với Đảng Nếu không đẩy lùi sự suy thoái đó thì sinh mệnh của Đảng,

sự tồn vong của chế độ sẽ bị thách thức

Trong thời điểm Đảng đang tiếp tục triển khai thực hiện Nghị quyết, đang diễn ra cuộc chỉnh đốn tự phê bình và phê bình ở tất cả các cấp, các tổ chức Đảng thì toàn Đảng toàn dân hiện nay lại đang đóng góp ý kiến cho bản dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992, trong đó nổi lên vấn đề về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội

Đa số ý kiến đều tán thành việc hiến định vai trò, thẩm quyền, trách nhiệm của Đảng ở điều 4 bản Hiến pháp sửa đổi Song cũng có không ít người đề nghị xóa

bỏ điều 4, áp dụng mô hình đa Đảng, đa nguyên chính trị

Đã thảo luận thì ý kiến, quan điểm khác nhau, trái nhau cũng là chuyện bình thường Chân lý chỉ sáng tỏ qua thực tiễn, qua thảo luận tranh luận, đối thoại trên tinh thần dân chủ, tôn trọng, lắng nghe nhau, “văn hóa là biết lắng nghe” (Likhachov).

Song không nên quên một thực tế là, những khi Đảng gặp khó khăn và suy yếu thì đó là lúc xuất hiện những luồng dư luận, ý kiến hoặc hoài nghi, hoặc công kích, phê phán Đảng nhằm phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng

Thực tế đó cho thấy, việc Đảng ra sức xây dựng chỉnh đốn đội ngũ của mình, làm cho Đảng trong sạch vững mạnh là hết sức quan trọng và trở nên cấp bách Nếu Đảng mạnh và có uy tín rộng lớn trong dân, trong xã hội, nội bộ Đảng đoàn kết thống nhất, lãnh đạo cấp cao của Đảng vững vàng, sáng suốt về phương hướng và bản lĩnh, quan hệ giữa Đảng với dân gắn bó mật thiết thì vai trò lãnh đạo của Đảng

sẽ giữ vững được Điều quan trọng, cốt tử nhất là ý Đảng thuận với lòng dân Có sự ủng hộ, giúp đỡ của dân, của toàn dân tộc thì không khó khăn nào không thể vượt qua

Từ thực tế như vậy, cần nhất lúc này là an dân, làm yên lòng dân bằng cách quan tâm tới đời sống của dân, làm cho dân phấn khởi yên ổn làm ăn, đảm bảo những điều kiện cho dân có sự an toàn, bình ổn để phát triển Được sự ủng hộ của dân với một đa số tuyệt đối thì sự tồn tại, phát triển và thực thi chương trình hành động của Đảng, Nhà nước với xã hội sẽ thuận lợi

Nếu để xảy ra sự phân tâm và phân liệt trong tư tưởng, tổ chức và hành động của Đảng thì Đảng không thể đứng vững, không thể có sức sống Nếu lại mất phương hướng và mắc sai lầm về nguyên tắc thì Đảng sẽ bị thách thức cả sinh mệnh lẫn sự tồn vong

Hơn 20 năm về trước, chính biến ở Liên Xô, Đông Âu, làm cho chế độ xã hội chủ nghĩa tan vỡ, hệ thống xã hội chủ nghĩa sụp đổ, tan rã, thể chế và quyền lực thay đổi, làm đảo lộn trật tự xã hội, gây nên sự điêu đứng trong tình cảnh sống của dân Tất cả bắt đầu trực tiếp, khởi phát từ sai lầm chính trị nguy hiểm là từ bỏ điều 6 trong Hiến pháp Xô Viết, chấp nhận đa nguyên ý thức hệ, đa đảng phái, kể cả Đảng đối lập Vào thời điểm đó, Đảng Cộng sản Liên Xô còn từ bỏ cả nguyên tắc tập trung dân chủ, làm cho Đảng nhanh chóng mất sức chiến đấu, mất vai trò lãnh đạo, cầm quyền, Đảng nhanh chóng trở thành một tổ chức mà hành động ngược lại, không vì dân, chỉ vì mình (vì lợi ích nhóm ở thượng tầng) Thực tế biến dạng phũ phàng đó bộc lộ ra, đáng để cho chúng ta rút kinh nghiệm, tự mình cảnh báo chính mình về những nguy cơ tiềm ẩn có thể xảy ra

Ghi vào điều 4 trong Hiến pháp về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội đã khó, chứng thực trong thực tiễn về Đảng phát huy vai trò như thế nào, trong lãnh đạo Nhà nước và xã hội còn khó khăn gấp bội Khó mấy cũng phải làm cho bằng được, làm cho dân tin vào phẩm chất xứng đáng và tư cách lãnh đạo,

cầm quyền chính đáng của Đảng theo Hiến pháp và pháp luật, theo thể chế dân pháp quyền.

chủ-B Giữ vững vai trò của Đảng trong thời gian tới

I Vai trò của Đảng trong giai đoạn mới

Trên cơ sở xác định được vị trí cầm quyền, trong thời kỳ đổi mới, Đảng đã khẳng định được vai trò lãnh đạo đối với đất nước và dân tộc Vai trò lãnh đạo của Đảng được thể hiện ở những điểm sau:

Về tư tưởng chính trị: Trong bối cảnh phức tạp của tình hình trong nước và

sự sụp đổ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô (cũ) và các nước Đông Âu, Đảng vẫn xác định: “Đảng lấy chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng

tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động” Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X cụ thể hóa: “Đổi mới không phải là xa rời mà là nhận thức đúng, vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lấy đó làm nền tảng tư tưởng của Đảng, và kim chỉ nam cho hành động cách mạng” Nhờ xác định được hệ

tư tưởng và đường lối đúng đắn, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, trên cơ sở vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh mà Đảng đã dẫn dắt đất nước và dân tộc vượt qua mọi khó khăn, thử thách, giành được những thắng lợi to lớn, có ý nghĩa lịch sử

Về kinh tế: Trong thời kỳ đổi mới, Đảng không ngừng đổi mới nhận thức và

tư duy lý luận về kinh tế Từ tư duy kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang tư duy kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Quan niệm về mô hình kinh tế tổng quát trong suốt thời ký quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là bước đột phá lý luận cơ bản và sáng tạo của Đảng, là thành quả lý luận quan trọng qua 20 năm thực hiện Cương lĩnh năm

1991, xuất phát từ thực tiễn Việt Nam và tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm của thế giới

Đặc trưng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là: Các thành phần kinh tế, hoạt động theo pháp luật đều là bộ phận hợp thành quan trọng của nền kinh tế, bình đẳng trước pháp luật, cùng phát triển lâu dài, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh Quan hệ phân phối đảm bảo công bằng và tạo động lực cho phát triển; thực hiện chế độ phân phối chủ yếu theo kết quả lao động, hiệu quả kinh tế, đồng thời theo mức đóng góp vốn của các nguồn lực khác và phân phối thông qua

hệ thống an sinh xã hội Nhà nước quản lý nền kinh tế bằng pháp luật, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách và lực lượng vật chất để định hướng, điều tiết, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội

Kết quả bước đầu về phát triển kinh tế thị trường đã tạo nên những thành quả quan trọng: Kinh tế Nhà nước từng bước phát huy vai trò chủ đạo, hệ thống doanh nghiệp Nhà nước bước đầu được tổ chức lại và cổ phần hóa Kinh tế tập thể bước

đầu được đổi mới, các hình thức hợp tác kiểu mới hình thành Kinh tế tư nhân tăng nhanh về số lượng, từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, giải quyết việc làm, đóng góp ngày càng lớn vào GDP Kinh tế nước ngoài được khuyến khích phát triển, góp phần quan trong vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội Các loại thị trường đang hình thành và ngày càng phát triển

Về văn hóa – xã hội: Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của Đảng trong thời kỳ đổi mới là: gắn kinh tế với xã hội, thống nhất chính sách kinh tế với chính sách xã hội, tăng trưởng kinh tế đi đôi với thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước đi, từng chính sách và trong suốt quá trình phát triển Bên cạnh đó, Đảng xác định phát triển văn hóa đồng bộ và tương xứng với tăng trưởng kinh tế và tiến

bộ xã hội; xây dựng văn hóa và con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của công cuộc đổi mới; phát triển giáo dục – đào tạo và khoa học – công nghệ là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho giáo dục – đào tạo và khoa học – công nghệ là đầu tư cho phát triển Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

Thực hiện tốt các quan điểm chỉ đạo đó, sau gần 30 năm đổi mới, lĩnh vực văn hóa – xã hội có sự chuyển biến tích cực Các giá trị văn hóa và truyền thống tốt đẹp của dân tộc được phát huy Các di sản văn hóa được bảo tồn, thiết chế văn hóa

cơ sở được đầu tư xây dựng Những nhân tố và giá trị mới của văn hóa và con người Việt Nam từng bước được định hình trong đời sống xã hội Phong trào “Toàn dân xây dựng đời sống văn hóa” và các phong trào xóa đói, giảm nghèo, đền ơn đáp nghĩa trở thành nét đẹp trong đời sống xã hội Giao lưu, hợp tác quốc tế về văn hóa ngày càng mở rộng, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam

ra toàn thế giới Nước ta trở thành điểm sáng về giáo dục toàn dân và xóa đói giảm nghèo Năm 2007, Việt Nam được Liên hợp quốc tặng thưởng bằng khen về thành tích xóa đói, giảm nghèo Năm 2010, phổ cập giáo dục trên quy mô toàn quốc Đến nay, nước ta cơ bản hoàn thành mục tiêu thiên niên kỷ Tỷ lệ nghèo đói còn dưới 7% theo tiêu chuẩn quốc tế

Về đối ngoại: Sự chuyển biến tư duy quan trọng trong lĩnh vực đối ngoại là quan điểm “thực hiện đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế” Trước xu thế toàn cầu hóa kinh tế, Đảng chủ trương “chủ động hội nhập kinh tế quốc tế”, “chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế đồng thời mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực khác” theo tinh thần phát huy tối đa nội lực, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế, bảo đảm độc lập tự chủ và định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích dân tộc, an ninh quốc gia, giữ vững bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường Thông điệp ngoại giao là “Việt Nam sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên tích cực và

có trách nhiệm của các tổ chức quốc tế”, tích cực tham gia giải quyết các vấn đề toàn cầu, phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển

Thành tựu nổi bật trong hoạt động đối ngoại là: Phá thế bao vây, cấm vận của các thế lực thù địch, mở rộng quan hệ đối ngoại theo hướng đa phương hóa , đa

dạng hóa Chủ động và tích cực hội nhập quốc tế Hiện nay, Việt Nam đã ký Hiệp ước đối tác chiến lược hoặc đối tác toàn diện với hầu hết các nước lớn như: Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Đức, Pháp, Anh, Ấn Độ, Ý, Hàn Quốc… Đẩy mạnh hợp tác quốc tế trên các lĩnh vực: văn hóa – xã hội, khoa học – công nghệ, giáo dục – đào tạo và các lĩnh vực khác Giải quyết hòa bình các vấn đề biên giới, lãnh thổ, biển, đảo và các nước liên quan như Trung Quốc và các nước ASEAN Xúc tiến quan hệ thương mại, khai thác hiệu quả các cơ chế hợp tác quốc tế, các nguồn lực về vốn, khoa học – công nghệ và kinh nghiệm quản lý của các nước phát triển; khai thác hiệu quả các khuôn khổ đã ký kết, đặc biệt là khu vực mậu dịch tự do song phương

và đa phương Tranh thủ ODA, thu hút FDI, mở rộng thị trường ngoài nước, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế Đến nay, Việt Nam đã thu hút hàng chục tỷ USD vốn ODA, khoảng 250 tỷ USD đầu tư trực tiếp nước ngoài Tiến một bước dài trong hội nhập kinh tế quốc tế thông qua việc gia nhập các diễn đàn kinh tế AFTA, APEC, WTO

Về an ninh – quốc phòng: Trong bối cảnh mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc vẫn được Đảng xác định là hai nhiệm vụ chiến lược có quan hệ chặt chẽ với nhau Tuy nhiên, khái niệm và nội hàm “bảo vệ Tổ quốc” được xác định đầy đủ hơn: Bảo

vệ tổ quốc không chỉ là bảo vệ lãnh thổ, biên giới, hải đảo, vùng trời, vùng biển mà còn là bảo vệ chế độ xã gội chủ nghĩa, bảo vệ thành quả cách mạng, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân; bảo vệ kinh tế, văn hóa dân tộc, bảo vệ sự nghiệp đổi mới…; khẳng định sức mạnh bảo vệ Tổ quốc là sức mạnh tổng hợp của khối đại đoàn kết toàn dân với nền tảng là “thế trận lòng dân”, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại

Thành tựu cơ bản, bao trùm về an ninh – quốc phòng là giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của đất nước, đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội Thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ củng cố an ninh quốc phòng với chống “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ; vô hiệu hóa hoạt động của các đối tượng phản động trong và ngoài nước lợi dụng các vấn đề dân tộc, tôn giáo, nhân quyền để gây mất

ổn định Quan tâm xây dựng, phát triển tiềm lực quốc phòng, an ninh của đất nước; xây dựng lực lượng vũ trang, đặc biệt là quân đội và công an theo hướng chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại Xây dựng được thế trận quốc phòng toàn quốc gắn với thế trận an ninh nhân dân

Đổi mới hệ thống chính trị xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.Trong những năm đổi mới, Đảng quan tâm chỉ đạo đổi mới hệ thống chính trị, chú trọng xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa thực sự của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân; đảm bảo quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công và phối hợp giữa các cơ quan lập pháp, tư pháp và hành pháp Mặt trận

Tổ quốc Việt Nam là Liên minh chính trị của đoàn thể nhân dân và các cá nhân tiêu

biểu của các giai cấp và tầng lớp xã hội, các dân tộc, các tôn giáo; là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân Nhân dân là người làm chủ xã hội thông qua nhà nước

và thông qua cơ chế “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, làm chủ thông qua hình thức tự quản

Việc đổi mới hệ thống chính trị và xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân,

do dân và vì dân đã đạt được những kết quả bước đầu Quốc hội đẩy mạnh xây dựng luật pháp, từng bước hoàn thiện cơ cấu tổ chức và phương thức hoạt động theo hình thức nhà nước pháp quyền XHCN Nền hành chính quốc gia được cải cách một bước Bộ máy Chính phủ và chính quyền địa phương được kiện toàn một bước Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên từng bước đổi mới về tổ chức và phương thức hoạt động cho phù hợp với tình hình mới

Về công tác xây dựng Đảng: Nhận thức lý luận về công tác xây dựng Đảng được nâng lên một bước với việc xác định đầy đủ hơn bản chất của Đảng và xác định rõ hơn nền tảng tư tưởng của Đảng cũng như vai trò lãnh đạo của Đảng Bên cạnh đó, nội dung công tác xây dựng Đảng trong điều kiện Đảng cầm quyền, xây dựng nhà nước pháp quyền, phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế được nhận thức đầy đủ và sâu sắc hơn Đảng khẳng định: Xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt có ý nghĩa sống còn trong toàn bộ sự nghiệp cách mạng; thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn là quy luật tồn tại và phát triển của Đảng Giữ vững bản chất cách mạng và khoa học của Đảng, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức

Do nhận thức và quan điểm đúng đắn đó nên trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, các thế lực thù địch tấn công toàn diện vào Đảng

và chế độ, Đảng vẫn vững vàng, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; từng bước nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy, thống nhất tư tưởng trên những vấn đề cơ bản của công cuộc đổi mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc

xã hội chủ nghĩa trong điều kiện mới Kiên quyết đấu tranh bảo vệ quan điểm, đường lối đúng đắn của Đảng; phê phán các quan điểm sai trái, các luận điệu phản động, dân chủ cực đoan, chủ nghĩa cơ hội Từng bước sắp xếp, kiện toàn hệ thống

tổ chức của Đảng và Nhà nước theo hướng tinh gọn Đổi mới công tác đánh giá cán

bộ trên cơ sở lấy hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị làm thước đo phẩm chất, năng lực của cán bộ Từng bước đổi mới phương thức lãnh đạo trên cơ sở lãnh đạo coi trọng thể chế hóa nghị quyết, lãnh đạo xây dựng luật và pháp lệnh, khắc phục tình trạng bao biện, làm thay

Thực tiễn lịch sử 85 năm qua đã khẳng định sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng

là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam ĐCSVN là lực lượng chính trị duy nhất đã lãnh đạo Cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác: Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945 và sự ra đời của Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, thắng lợi 30 năm kháng chiến chống thực dân