Tạo động lực cho người lao động trong công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên xây dựng lũng lô 3

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --- TRẦN MẠNH KHỞI TẠO ĐỘNG LỰC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN MỘT THÀNH VIÊN XÂY DỰNG LŨNG LÔ 3 Chuyên ngành: Qu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

TRẦN MẠNH KHỞI

TẠO ĐỘNG LỰC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN MỘT THÀNH VIÊN XÂY DỰNG LŨNG LÔ 3

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội - Năm 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

TRẦN MẠNH KHỞI

TẠO ĐỘNG LỰC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN MỘT THÀNH VIÊN XÂY DỰNG LŨNG LÔ 3

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh

Mã số: 60 34 05

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS TS NGUYỄN XUÂN THIÊN

Hà Nội – Năm 2015

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG i

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu 2

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 5

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

4.1 Đối tượng nghiên cứu 5

4.2 Phạm vi nghiên cứu 5

5 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined

5.1 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined 5.2 Số liệu nghiên cứu Error! Bookmark not defined

6 Những đóng góp mới của Luận văn Error! Bookmark not defined

7 Kết cấu của Luận văn Error! Bookmark not defined

Chương 1: Cơ sở lý luận chung về việc tạo động lực cho người lao động

Error! Bookmark not defined 1.1 Các khái niệm cơ bản Error! Bookmark not defined

1.1.1 Động lực Error! Bookmark not defined

1.1.2 Tạo động lực Error! Bookmark not defined 1.2 Một số học thuyết về tạo động lực cho người lao động Error! Bookmark not defined

1.2.1 Thuyết phân cấp nhu cầu của Abraham Maslow Error! Bookmark not defined

1.2.2 Thuyết ERG của Clayton Alderfer Error! Bookmark not defined

1.2.3 Học thuyết hai yếu tố về động cơ của Frederic Herzberg Error! Bookmark not defined

1.2.4 Học thuyết về sự công bằng của Stacy Adams Error! Bookmark not defined

1.2.5 Học thuyết thúc đẩy bằng sự tăng cường của B.F.Skinner Error! Bookmark not defined

1.2.6 Thuyết kỳ vọng của Victor – Vroom Error! Bookmark not defined

1.3 Nội dung tạo động lực lao động Error! Bookmark not defined

1.3.1 Xác định nhu cầu Error! Bookmark not defined

1.3.2 Biện pháp thỏa mãn nhu cầu Error! Bookmark not defined

1.3.3 Đánh giá mức độ thỏa mãn nhu cầu Error! Bookmark not defined

1.4 Vai trò của công tác tạo động lực cho người lao động Error! Bookmark not defined

1.4.1 Đối với người lao động Error! Bookmark not defined

1.4.2 Đối với tổ chức Error! Bookmark not defined

1.4.3 Đối với xã hội Error! Bookmark not defined

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến vấn đề tạo động lực cho người lao động

Error! Bookmark not defined

1.5.1 Yếu tố thuộc về bản thân người lao động Error! Bookmark not defined

1.5.2 Yếu tố công việc Error! Bookmark not defined

1.5.3 Yếu tố thuộc về tổ chức Error! Bookmark not defined

Chương 2: Thực trạng công tác tạo động lực cho người lao động trong Công

ty TNHH MTV XD Lũng Lô 3 Error! Bookmark not defined 2.1 Giới thiệu về Công ty Error! Bookmark not defined 2.1.1 Giới thiệu chung Error! Bookmark not defined 2.1.2 Quá trình hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined 2.1.3 Cơ cấu tổ chức Error! Bookmark not defined 2.1.4 Các ngành nghề kinh doanh Error! Bookmark not defined

2.2 Thực trạng công tác tạo động lực cho người lao động tại Công ty

Error! Bookmark not defined 2.2.1 Đặc điểm lực lượng lao động khối Văn phòng Công ty Error! Bookmark not defined

2.2.2 Xác định nhu cầu người lao động Error! Bookmark not defined 2.2.3 Các chính sách tài chính Error! Bookmark not defined

2.2.4 Các chính sách phi tài chính Error! Bookmark not defined

2.3 Đánh giá về công tác tạo động lực cho người lao động tại Công ty

Error! Bookmark not defined 2.3.1 Những mặt thành công Error! Bookmark not defined 2.3.2 Những mặt hạn chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined

Chương 3: Kiến nghị một số giải pháp góp phần tạo động lực cao hơn nữa

cho người lao động tại Công ty TNHH MTV XD Lũng Lô 3 Error!

Bookmark not defined

3.1 Mục tiêu, phương hướng tạo động lực lao động Error! Bookmark not defined

3.1.1 Mục tiêu Error! Bookmark not defined 3.1.2 Phương hướng Error! Bookmark not defined 3.2 Kiến nghị một số giải pháp Error! Bookmark not defined 3.2.1 Đãi ngộ tài chính Error! Bookmark not defined 3.2.2 Đãi ngộ phi tài chính Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 6

i

DANH MỤC CÁC BẢNG

trang

3 2.3 Cơ cấu lao động theo thâm niên trong nghề 35

4 2.4 Cơ cấu lao động theo trình độ văn hóa 35

6 2.6 Bảng lương khoán tổ đào hầm tháng 3/2014 44

7 2.7 Bảng lương khối văn phòng Công ty tháng

8 2.8 Bảng chấm công khối văn phòng Công ty tháng

9 2.9 Bảng lương khối văn phòng Công ty tháng

10 2.10 Bảng lương khối văn phòng Công ty tháng

11 2.11 Thống kê các khóa đào tạo và chi phí bỏ ra của

12 2.12 Số lượng người lao động xin chuyển công tác

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày nay khi nền kinh tế đất nước ta càng phát triển và hội nhập, số lượng các doanh nghiệp xuất hiện ngày càng nhiều thì sự cạnh tranh diễn ra càng gay gắt Việc sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp, đặc biệt của các đơn vị thi công xây lắp bị ảnh hưởng nặng nề bởi tình hình lạm phát, giá xăng dầu tăng, lãi suất tiền vay ngân hàng cùng nhiều chi phí đầu vào tăng cao, doanh nghiệp khó tiếp cận vốn Mỗi doanh nghiệp để đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của mình cần phải luôn tăng cường khả năng cạnh tranh Trong đó, con người luôn là một trong những yếu tố quyết định Nguồn nhân lực là yếu tố cực kỳ quan trọng trong bất kỳ lĩnh vực kinh doanh nào Để kích thích người lao động phát huy hết khả năng của bản thân, cống hiến hết mình

và giữ họ làm việc lâu dài với tổ chức, công tác tạo động lực cho người lao động là công việc hết sức quan trọng

Động lực cho người lao động sẽ mang lại nhiều lợi ích hữu hình cũng như vô hình cho doanh nghiệp Động lực cho người lao động sẽ nâng cao kết quả thực hiện công việc của người lao động, là nguyên nhân cốt lõi cho việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, lợi nhuận cho doanh nghiệp

Trong giai đoạn hiện nay, trong bối cảnh toàn cầu hóa, cuộc cạnh tranh giữa các doanh nghiệp đang diễn ra ngày càng gay gắt; nó làm cho các doanh nghiệp luôn phải cố gắng giảm chi phí đầu vào, giảm giá thành để cạnh tranh

Để giảm chi phí, tiết kiệm các nguồn lực thì doanh nghiệp phải tạo động lực trong lao động thật tốt Nếu không làm được điều này dẫn đến tình trạng lãng phí nguồn nhân lực, năng suất lao động thấp, giá thành cao và sản phẩm không thể cạnh tranh được trên thị trường Khi không còn sức cạnh tranh thì doanh nghiệp cũng nhanh chóng sụp đổ, ngã gục Do vậy, tạo động lực cho người lao động để giảm chi phí sản xuất kinh doanh, hạ giá thành sản phẩm,

nâng cao năng lực cạnh tranh là rất cần thiết trong mỗi doanh nghiệp

Tạo động lực lao động sẽ mang lại nhiều lợi ích to lớn cho doanh nghiệp Hiệu quả sản xuất kinh doanh cũng như lợi nhuận của doanh nghiệp được tăng lên chủ yếu là do tăng năng suất lao động, nâng cao hiệu quả làm việc của người lao động Như vậy, tạo động lực cho người lao động góp phần giảm chi phí sản xuất kinh doanh, tăng khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp Chính vì những lợi ích mà tạo động lực đem lại cho người lao động cũng như doanh nghiệp đã khẳng định sự cần thiết của công tác tạo động lực cho người lao động tại các doanh nghiệp

Sau thời gian 5 năm làm việc tại Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Xây dựng Lũng Lô 3 (Công ty TNHH MTV XD Lũng Lô 3), tôi nhận thấy chính sách tạo động lực cho người lao động đã và đang được thực hiện, tuy nhiên, hiệu quả lại chưa cao Hàng năm vẫn có một số lượng không nhỏ người lao động kể cả những người có chức vụ, trình độ và kinh nghiệm xin chuyển công tác hoặc nghỉ việc Trước thực trạng đó, tôi chọn đề tài: “Tạo động lực cho người lao động trong Công ty TNHH MTV XD Lũng Lô 3” làm luận văn tốt nghiệp Luận văn tốt nghiệp trả lời cho các câu hỏi sau đây:

- Động lực làm việc của những người lao động tại Công ty là gì?

- Các yếu tố hiện nay tại Công ty đã và đang làm mất động lực làm việc của người lao động?

- Lý do gì khiến những người lao động rời khỏi công ty?

- Các giải pháp nào cần ưu tiên thực hiện để thúc đẩy đội ngũ người lao động có kinh nghiệm tiếp tục cống hiến hết mình và làm cho họ gắn bó lâu dài với công ty?

2 Tình hình nghiên cứu

Tính đến thời điểm hiện tại, đã có khá nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề tạo động lực cho người lao động tại các doanh nghiệp trên thế giới

cũng như ở nước ta

* Trên thế giới:

Ở các nước phát triển, động lực lao động đã được các nhà kinh tế học nghiên cứu từ rất lâu và đưa ra nhiều quan điểm, học thuyết khác nhau Các học thuyết này ngày càng được hoàn thiện và áp dụng rộng rãi hơn trên toàn thế giới Luận văn nghiên cứu các học thuyết theo hai nhóm dưới đây:

- Các học thuyết chỉ ra nhu cầu của người lao động:

Các thuyết tiêu biểu thuộc nhóm này gồm: Thuyết phân cấp nhu cầu của Abraham Maslow; Thuyết ERG (Existence, Relatedness and Growth) hay còn gọi là thuyết nhu cầu "Tồn tại/Quan hệ/Phát triển" của Clayton Alderfer; Học thuyết hai yếu tố về động cơ của Frederic Herzberg hay Lý thuyết McClelland về nhu cầu

Con người cá nhân hay con người trong tổ chức chủ yếu hành động theo nhu cầu Chính sự thỏa mãn nhu cầu làm họ hài lòng và khuyến khích họ hành động Đồng thời việc nhu cầu được thỏa mãn và thỏa mãn tối đa là mục đích hành động của con người Theo cách xem xét đó, nhu cầu trở thành động lực quan trọng và việc tác động vào nhu cầu cá nhân sẽ thay đổi được hành vi của con người Những kiến thức này giúp nhà quản lý tác động tích cực đến động lực của người lao động Nhà quản lý có thể điều khiển được hành vi của nhân viên bằng cách dùng các công cụ hoặc biện pháp để tác động vào nhu cầu hoặc kỳ vọng của họ làm cho họ hăng hái và chăm chỉ hơn với công việc được giao, phấn chấn hơn khi thực hiện nhiệm vụ và tận tụy hơn với nhiệm

vụ đảm nhận

- Các học thuyết lý giải nguyên nhân người lao động thể hiện hành động khác nhau trong công việc:

Có thể kể đến học thuyết về sự công bằng của Stacy Adams; học thuyết thúc đẩy bằng sự tăng cường của B.F.Skinner; thuyết kỳ vọng của Victor –

Vroom và thuyết đặt mục tiêu của Edwin Locke

Các học thuyết thuộc nhóm này có ý nghĩa rất lớn trong thực tiễn công tác tạo động lực cho người lao động trong tổ chức

* Tại Việt Nam:

Ở nước ta cũng đã có một số luận án tiến sỹ hay đề tài thạc sỹ cũng như bài viết trên các báo đề cập về vấn đề này Có thể kể ra một số công trình như:

- Bài viết “Đo lường mức độ thỏa mãn với công việc trong điều kiện ở Việt Nam” đăng trên tạp chí Phát triển khoa học công nghệ tháng 12 năm

2005 của Phó giáo sư, tiến sĩ Trần Kim Dung Tác giả đã sử dụng thang đo JDI (Job Descriptive Index - Chỉ số mô tả công việc) và thuyết nhu cầu của Abraham Maslow để đo lường mức độ thoả mãn trong công việc ở Việt Nam, tập trung vào yếu tố phúc lợi và điều kiện làm việc

- Bài viết ”Động lực lao đô ̣ng trong các doanh nghiê ̣p vừa và nhỏ ở Viê ̣t Nam hiê ̣n nay” trên Tạp chí Kinh tế và dự báo (số 10) tr34 năm 2012 của Tiến sĩ Nguyễn Hữu Thủy Bài viết đã chỉ ra một số vấn đề về động lực lao động tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam, đồng thời đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao động lực lao động

- Luận văn tốt nghiệp với đề tài “Giải pháp tạo động lực cho người lao động tại Tổng công ty đầu tư và phát triển nhà Hà Nội” năm 2010 của tác giả Phạm Thị Thu Trang Luận văn tiến hành nghiên cứu thực trạng và kiến nghị các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác tạo động lực cho người lao động áp dụng riêng cho Tổng công ty đầu tư và phát triển nhà Hà Nội

Nhìn chung các công trình nghiên cứu, bài viết về tạo động lực lao động chỉ đề cập đến những vấn đề chung nhất hoặc một khía cạnh của vấn đề tại các doanh nghiệp cụ thể trong nhiều lĩnh vực khác nhau như ngân hàng, thi công xây lắp, bán hàng, may mặc , nhưng chưa có đề tài nào thực sự dành riêng cho một đơn vị kinh tế - quốc phòng

Với đặc thù là một đơn vị kinh tế - quốc phòng tự hạch toán kinh doanh, Công ty TNHH MTV XD Lũng Lô 3 có một số đặc điểm khác biệt trong việc nghiên cứu

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Thông qua Luận văn, tôi mong muốn làm rõ hơn các vấn đề lý luận về chính sách tạo động lực cho người lao động; Vận dụng những lý thuyết ở trên cùng kết quả điều tra khảo sát để phân tích, đánh giá thực trạng vấn đề tạo động lực cho người lao động tại Công ty TNHH MTV XD Lũng Lô 3 Từ đó, Luận văn có đề xuất một số giải pháp thiết thực góp phần hoàn thiện chính sách tạo động lực tại Công ty, giúp người lao động tại Công ty có thêm động lực làm việc và gắn bó với tổ chức hơn nữa

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu lý thuyết về động lực và tạo động lực cho người lao động;

- Phân tích, đánh giá thực trạng công tác tạo động lực cho người lao động tại Công ty TNHH MTV XD Lũng Lô 3;

- Tìm hiểu động cơ làm việc hiện tại của người lao động để góp phần tạo động lực hơn nữa và duy trì sự ổn định lực lượng lao động của công ty;

- Đề xuất một số giải pháp để tăng động lực lao động và lưu giữ những người lao động có trình độ và kinh nghiệm gắn bó với công ty

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là các vấn đề liên quan đến công tác tạo động lực làm việc cho người lao động tại Công ty TNHH MTV XD Lũng Lô 3

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Công ty TNHH MTV XD Lũng Lô 3 được thành lập trên cơ sở hợp nhất 03 xí nghiệp thành viên của Công ty Xây dựng Lũng Lô (nay là Tổng

TÀI LIỆU THAM KHẢO Tiếng Việt

1 Trần Xuân Cầu và Mai Quốc Chánh (2008), Kinh tế nguồn nhân lực, Nhà

Xuất bản Lao động - Xã hội

2 Mai Quốc Chánh (1999), Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nhà xuất bản Chính trị quốc

gia, Hà Nội

3 Mai Quốc Chánh (2010), Bài giảng tạo động lực cho người lao động , trường Đa ̣i học Công đoàn, Hà Nội

4 Công ty TNHH MTV Lũng Lô 3 (2010-2014), Báo cáo tài chính đã được kiểm toán

5 Bùi Văn Danh, Nguyễn Văn Dung, Lê Quang Khôi (2010), Quản trị nguồn nhân lực – Bài tập và nghiên cứu tình huống, Nhà xuất bản Phương Đông, Hà Nội

6 Nguyễn Thị Doan, Đỗ Minh Cương, Phương Kỳ Sơn (1996), Các học thuyết quản lý, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội

7 Trần Kim Dung (2005), “Đo lường mức độ thỏa mãn với công việc trong

điều kiện ở Việt Nam”, Tạp chí Phát triển khoa học công nghệ, Đại học Quốc

gia thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Hồ Chí Minh

8 Trần Kim Dung (2011), Quản trị nguồn nhân lực, Nhà xuất bản tổng hợp

thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Hồ Chí Minh

9 Nguyễn Vân Điềm và Nguyễn Ngọc Quân (2004, 2007), Quản trị Nguồn nhân lực, Nhà xuất bản Lao động - Xã hội

10 Hà Văn Hội (2007), Quản trị nhân lực trong doanh nghiệp, Tập 2, Nhà

xuất bản Bưu Điện, Hà Nội

11 Đồng Thị Thanh Phương (2006), Quản trị nguồn nhân lực, Nhà xuất bản

Thống kê, Hà Nội

12 Trần Anh Tài (2007), Quản trị học, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà