NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN lý tài CHÍNH HOẠT ĐỘNG có THU tại BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG QUÂN đội 108

Tuy nhiênkhi đổi mới các chính sách và cơ chế tài chính trong hệ thống y tế nước tacũng còn những khó khăn bất cập cần thiết phải đổi mới Quán triệt nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội l

HỌC VIỆN HẬU CẦN

TRẦN HẢO

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH

HOẠT ĐỘNG CÓ THU TẠI BỆNH VIỆN

TRUNG ƯƠNG QUÂN ĐỘI 108

\ LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH DOANH VÀ QUẢN LÝ

HÀ NỘI- NĂM 2014

HỌC VIỆN HẬU CẦN

TRẦN HẢO

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH

HOẠT ĐỘNG CÓ THU TẠI BỆNH VIỆN

TRUNG ƯƠNG QUÂN ĐỘI 108

Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng

Mã số : 60 34 02 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH DOANH VÀ QUẢN LÝ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS, TS Phạm Đức Dũng

HÀ NỘI- NĂM 2014

Tôi xin cam đoan bản luận văn này là công trình nghiên cứu khoa họcđộc lập của tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và cónguồn gốc rõ ràng.

Tác giả luận văn

Trần Hảo

BHYT : Bảo hiểm y tế

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH HOẠT ĐỘNG CÓ THU Ở CÁC ĐƠN VỊ DỰ TOÁN TRONG QUÂN ĐỘI 3

1.1 Quan niệm về quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội 3

1.1.1 Quan niệm về quản lý tài chính 3

1.1.2 Quan niệm về hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong quân đội 4

1.2 Cơ sở lý luận về quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội 7

1.2.1 Nội dung quản lý tài chính trong hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội 7

1.2.2 Các khâu quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội 12

1.2.3 Công cụ và biện pháp quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội 18

1.3 Tiêu chí đánh giá chất lượng quản lý hoạt động tài chính có thu ở đơn vị dự toán trong Quân đội 28

1.3.1 Quản lý sử dụng các nguồn vốn hiệu quả 29

1.3.2 Hiệu quả đầu tư về kinh tế-xã hội 31

1.3.3 Nâng cao chất lượng hoạt động dịch vụ có thu 33

1.3.4 Chất lượng quản lý trong phân phối và sử dụng thu nhập từ các hoạt động có thu 34

Kết luận Chương 1 36

CÓ THU MỘT PHẦN VIỆN PHÍ Ở BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG

QUÂN ĐỘI 108 372.1 Đặc điểm tình hình nhiệm vụ của Bệnh viện

Trung ương Quân đội 108 37

2.1.1 Đôi nét về Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 37 2.1.2 Cơ sở pháp lý về cơ cấu tổ chức và hoạt động của chủ thể quản lý tài chính ở Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 41

2.2 Thực trạng công tác quản lý tài chính hoạt động có thu một phần

viện phí ở Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 48

2.2.1 Thực trạng về các hoạt động có thu một phần viện phí ở Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 48 2.2.2 Thực trạng về quản lý tài chính hoạt động có thu ở Bệnh viện

Trung ương Quân đội 108 53 2.2.3 Đánh giá chất lượng của công tác quản lý tài chính hoạt động

có thu ở Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 65 2.2.4 Nguyên nhân của những hạn chế 67

Kết luận Chương 2 69Chương 3: MỘT SỐ QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NÂNG CAOCHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH HOẠT ĐỘNG CÓ THU TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG QUÂN ĐỘI 108 703.1 Quan điểm toàn diện nâng cao chất lượng quản lý tài chính hoạt động

có thu tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 70

3.1.1 Tính tất yếu khách quan của việc nâng cao chất lượng quản lý

tài chính hoạt động có thu tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 70

hoạt động có thu tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 72

3.2 Một số giải pháp nâng cao chất lượng quản lý tài chính hoạt động

có thu ở Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 79

3.2.1 Hoàn thiện cơ sở pháp lý về tổ chức và hoạt động của bộ phận

tài chính ở Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 79 3.2.2 Hoàn thiện quy trình quản lý tài chính hoạt động có thu tại

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 82 3.2.3 Hoàn thiện các hình thức và biện pháp quản lý tài chính hoạt động

có thu tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 87

Kết luận Chương 3 90KẾT LUẬN 91TÀI LIỆU THAM KHẢO

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm qua hệ thống ngành y tế của Việt Nam nói chung vàcủa quân đội nói riêng đã có những bước phát triển mạnh mẽ về mọi mặttrong đó có sự đóng góp đáng kể của ngành tài chính đã bổ sung kịp thờinguồn kinh phí khổng lồ đáp ứng cho yêu cầu phát triển của ngành Tuy nhiênkhi đổi mới các chính sách và cơ chế tài chính trong hệ thống y tế nước tacũng còn những khó khăn bất cập cần thiết phải đổi mới

Quán triệt nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ VIII, để đápứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng quân đội trong tình hình hiện nay, các đơn vị

dự toán quân đội ngoài các nhiệm vụ chính trị được giao còn có nhiệm vụkhai thác tiềm năng sẵn có về lao động, tận dụng năng lực chuyên môn tạonguồn thu bổ sung kinh phí góp phần cân đối tài chính trong toàn đơn vị côngtác quản lý tài chính với các hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán quân độinói chung và ở Bệnh viện TWQĐ 108 nói riêng trong những năm qua về cơbản đã chấp hành đúng những nguyên tắc, thủ tục quy định và mang lại nhiềuhiệu quả thiết thực Tuy nhiên, quá trình tổ chức thực hiện vẫn còn nhiều bấtcập Việc quản lý thiếu chặt chẽ Việc sử dụng phân phối nguồn thu chưamang lại hiệu quả cao đòi hỏi phải có các giải pháp hợp lý nhằm tăng themnguồn thu phục vụ tốt hơn cho các nhiệm vụ chính trị của Viện, cải thiện đờisống cán bộ, nhân viên chiến sĩ

Xuất phát từ thực trạng trên, tác giả chọn đề tài “Nâng cao chất lượng quản lý tài chính hoạt động có thu tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108” với mong muốn góp phần hoàn thiện công tác quản lý các hoạt động có

thu và đảm bảo nâng cao chất lượng của công tác tài chính tại đơn vị và dochính yêu cầu thực tế ở của Bệnh viện đặt ra

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận về quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị

dự toán quân đội và thực tiễn quản lý tài chính hoạt động có thu ở Bệnh việnTWQĐ 108 từ đó đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lýtài chính hoạt động có thu tại Bệnh viện TWQĐ 108 trong thời gian tới

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tìm hiểu, tập hợp những vấn đề có tính lý luận chung về quản lý tàichính hoạt động có thu

- Nghiên cứu thực trạng công tác quản lý tài chính hoạt động có thu ởBệnh viện TWQĐ 108 từ đó rút ra những ưu, nhược điểm làm căn cứ đề xuấtcác giải pháp góp phần nâng cao chất lượng quản lý tài chính hoạt động cóthu tại Bệnh viện TWQĐ 108

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Quản lý tài chính hoạt động có thu tại Bệnhviện TWQĐ 108

- Phạm vi nghiên cứu: Quản lý tài chính hoạt động có thu tại Bệnh việnTWQĐ 108 giai đoạn 2011 – 2013

5 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lê-nin kết hợp vớiphương pháp nghiên cứu tài liệu, điều tra, khảo nghiệm, phương pháp thống

kê số liệu, phương pháp so sánh, tổng hợp, sơ đồ, bảng biểu để phân tích xử

lý số liệu

6 Kết cấu luận văn

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý tài chính hoạt động có thu ở cácđơn vị dự toán trong quân đội

Chương 2: Thực trạng quản lý tài chính hoạt động có thu một phần việnphí ở Bệnh viện TWQĐ 108

Chương 3: Một số quan điểm và giải pháp cơ bản nâng cao chất lượngquản lý tài chính hoạt động có thu ở Bệnh viện TWQĐ 108

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH HOẠT ĐỘNG CÓ THU

Ở CÁC ĐƠN VỊ DỰ TOÁN TRONG QUÂN ĐỘI

1.1 Quan niệm về quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị

dự toán trong Quân đội

Quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội

là thuật ngữ ghép bởi các thuật ngữ cơ bản như: quản lý tài chính; hoạt động

có thu ở các đơn vị dự toán Quân đội Do vậy, luận văn cần làm sáng tỏ nộihàm của các khái niệm trên

1.1.1 Quan niệm về quản lý tài chính

Thuật ngữ “quản lý” được sử dụng khá phổ biến trên mọi lĩnh vực như:quản lý nhà nước, quản lý doanh nghiệp, quản lý tài chính, Nhìn chung, cóthể hiểu “quản lý là sự tác động có tổ chức, có đích hướng của chủ thể lên cáckhách thể nhằm đạt được mục tiêu đã định trước” Nhìn dưới góc độ tài chính,quản lý tài chính có thể thấy:

Thứ nhất, chủ thể của hoạt động quản lý tài chính có thể hiểu ở phạm virộng là các cá nhân hoặc tổ chức, ở phạm vi hẹp chỉ là các cá nhân và tổ chức

có chức năng, nhiệm vụ hoặc thẩm quyền Chẳng hạn như, mỗi người có thể

tự quản lý chi tiêu cá nhân của mình (ở phạm vi rộng) hoặc phòng (ban) tàichính ở một cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ và quyền hạn trong quản lýthu, chi ở cơ quan, đơn vị (ở phạm vi hẹp) Do vậy, luận văn tiếp cận chủ thểquản lý ở phạm vi hẹp

Thứ hai, khách thể của quản lý tài chính là cái đích mà chủ thể quản lýtài chính cần hướng tới Có những hoạt động tài chính chủ thể mong muốnquản lý nó nhằm khuyến khích nó phát triển, nhưng cũng có những hoạt độngtài chính mà chủ thể quản lý mong muốn kìm hãm, ngăn chặn sự phát triển

của nó trong xã hội Do vậy, mục tiêu của hoạt động quản lý của chủ thểchính là khách thể của quản lý tài chính.

Thứ ba, để đạt được mục tiêu mà chủ thể quản lý đặt ra, chủ thể quản lýphải sử dụng những hình thức và biện pháp nhất định nhằm tác động lênkhách thể quản lý Việc lựa chọn hình thức và biện pháp khác nhau phụ thuộcvào chủ thể và khách thể của quản lý tài chính Chẳng hạn như, đối với hoạtđộng quản lý tài chính trong các cơ quan nhà nước thường sử dụng các hìnhthức như chính sách, pháp luật, kiểm tra, thanh tra, và biện pháp bảo đảm làcưỡng chế, kinh tế để tác động lên khách thể của quản lý

Từ những phân tích trên, quản lý tài chính có thể được hiểu là hoạt

động có chủ đích, có đích hướng của chủ thể nhằm tác động lên các hoạt động tài chính theo những hình thức và biện pháp nhất định nhằm đạt được mục tiêu đã đặt ra.

1.1.2 Quan niệm về hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong quân đội

Hoạt động có thu có nhiều cách hiểu tuỳ thuộc vào góc độ nghiên cứukhác nhau Xét trong phạm vi tài chính, hoạt động có thu có thể xuất phát từ:hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và các hoạt động khác Trong đó,hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ là hoạt động cơ bản làm phát sinhhoạt động có thu tài chính

Đơn vị dự toán trong Quân đội Xuất phát từ nhiệm vụ cơ bản của các

cơ quan, đơn vị trong Quân đội, trong đó có đơn vị dự toán chủ yếu làmnhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu… được bảo đảm tàichính để thực hiện nhiệm vụ từ nguồn ngân sách nhà nước chi cho quốcphòng là cơ bản Mặt khác, cơ cấu tổ chức của Quân đội được xây dựng từTrung ương đến địa phương theo đó hình thành nên các đơn vị cao thấp khácnhau trong một chỉnh thể thống nhất Do đó, ở mỗi đầu mối, mỗi cấp, mỗi đơn

vị tương ứng hình thành nên một cấp đơn vị dự toán trong Quân đội Tuỳ thuộcvào quy định của pháp luật trong từng giai đoạn, sẽ có những quy định khácnhau về cấp và loại đơn vị dự toán Theo đó, mỗi cấp sẽ có những nhiệm vụ,quyền hạn và trách nhiệm khác nhau trong mối quan hệ ngang và quan hệ dọc.Hiện hành, trong Quân đội phân chia thành 4 cấp dự toán ngân sách cơ bản và

1 cấp dự toán chi tiêu cơ sở Trong đó, mối quan hệ ngang là quan hệ mangtính phối hợp, hiệp đồng, còn quan hệ dọc là quan hệ mang tính thứ bậc, mệnhlệnh hành chính Nhìn chung, có thể khái quát các đặc điểm cơ bản của hoạtđộng có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội, như sau:

Thứ nhất, các hoạt động có thu (về cơ bản) gắn liền với tính chất, đặcđiểm, nhiệm vụ của đơn vị Các hoạt động có thu trong các đơn vị dự toánquân đội chủ yếu là khai thác các tiềm năng sẵn có về lao động, năng lựcchuyên môn nghiệp vụ, kỹ thuật…nên các hoạt động này thường gắn liền vớinhiệm vụ của đơn vị Trên cơ sở tính chất, đặc điểm, nhiệm vụ của đơn vị màkết hợp khai thác về lao động phổ thông, lao động kỹ thuật, tận dụng trangthiết bị, phương tiện hay tài sản… (trong điều kiện cho phép) tổ chức các loạihình hoạt động có thu thích hợp, nhằm tạo nguồn bổ sung nguồn lực tài chính.Mặt khác, các đơn vị dự toán quân đội, do có sự khác nhau về tính chất, đặcđiểm, nhiệm vụ, tổ chức, biên chế, địa bàn đóng quân… nên việc tiến hànhcác hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán cũng khác nhau về nội dung, loạihình hoạt động, sự khác nhau đó có thể diễn ra ngay trong phạm vi một đơn vị

ở những thời điểm khác nhau

Các đơn vị khi tổ chức khai thác các hoạt động có thu phải tính toánchính xác, cụ thể, xem xét, cân nhắc kỹ lưỡng các tiềm năng sẵn có, tính chất,đặc điểm, nhiệm vụ của đơn vị để có quyết định tổ chức các hoạt động thíchhợp, vừa bảo đảm hoàn thành tốt nhiệm vụ chủ yếu của đơn vị, vừa phát huytính chủ động sáng tạo trong tổ chức các hoạt động có thu, khai thác có hiệu

quả các tiềm năng sẵn có Đồng thời phải nắm vững đặc điểm và yêu cầu quản

lý của từng nội dung, loại hình hoạt động để có biện pháp quản lý thích hợp

Thứ hai, những tổ chức thực hiện các hoạt động có thu trong các đơn vị

dự toán không phải là đơn vị kinh tế độc lập Khác với các đơn vị làm kinh tếchuyên nghiệp, các đơn vị dự toán chủ yếu làm nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàngchiến đấu, chiến đấu Việc tiến hành các hoạt động có thu về cơ bản luôn gắnliền với nhiệm vụ của đơn vị, nên việc tổ chức thực hiện quản lý thường gọnnhẹ, không hoàn chỉnh, đồng bộ, quy mô không lớn, ít loại sản phẩm, về quản lýtài chính không thể đăng ký thành lập doanh nghiệp hay nói cách khác khôngphải là đơn vị kinh tế độc lập, có đủ tư cách pháp nhân trong SXKD…

Mặc dù không phải là đơn vị kinh tế độc lập, nhưng khi tổ chức cáchoạt động có thu ở các đơn vị cần phải quan tâm đến hiệu quả kinh tế, hiệuquả kinh tế đó được xác định trên cơ sở lấy thu bù chi và có lãi Muốn vậy đòihỏi trong quá trình hoạt động sản xuất, làm kinh tế các đơn vị phải tính đủ,đúng, chính xác, trung thực các chi phí cho quá trình hoạt động; cần phân biệtnhững yếu tố chi phí cho sản xuất, làm kinh tế và những chi phí cho thực hiệncác nhiệm vụ của đơn vị, nghiêm cấm lấy kinh phí chi cho hoạt động nhiệm

vụ để làm kinh tế và xin quyết toán với ngân sách Làm như vậy vừa vi phạm

kỷ luật tài chính, vừa dẫn tới tình trạng “lãi giả”, “lỗ thật” và đây cũng là kẽ

hở trong quản lý tài chính để các hiện tượng tiêu cực nảy sinh Đồng thời phảithực hiện đúng quy chế quản lý lao động sản xuất và làm kinh tế của quânđội, quy định về đăng ký kinh doanh, nộp thuế, quản lý tiền tệ; nghiêm cấmviệc buôn lậu và dùng phương tiện vận tải chở hàng thuê cho bọn buôn lậu…Không vì lợi nhuận trong sản xuất kinh doanh mà vi phạm pháp luật, chế độquản lý kinh tế - tài chính của nhà nước, của Quân đội

Bên cạnh nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, các đơn vị quân độicòn có nhiệm vụ khai thác tiềm năng về lao động, tận dụng năng lực về

chuyên môn – kỹ thuật… để tiến hành lao động sản xuất, làm kinh tế nhằmtạo nguồn thu tài chính cải thiện đời sống, bổ sung kinh phí, đóng góp mộtphần cho ngân sách Hoạt động này thường mang tính chất kinh tế của đơn vị

dự toán trong Quân đội Do vậy, nó không phải là hoạt động cơ bản, hoạtđộng không mang tính chất quân sự do các đơn vị dự toán tiến hành nhằm tạo

ra thu nhập Song, để tiến hành hoạt động này các đơn vị dự toán trong Quânđội phải tiến hành trong khuôn khổ quy định của pháp luật Bởi, nếu tiến hànhhoạt động sản xuất, kinh doanh hay dịch vụ ngoài mục đích quốc phòngkhông được pháp luật của Nhà nước, quy định của Quân đội cho phép thì cácđơn vị dự toán trong Quân đội không được tiến hành

Do vậy, có thể hiểu “hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân

đội là các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và các hoạt động khác ngoài mục đích quốc phòng nhằm tạo ra nguồn thu bổ sung cho các đơn vị trong Quân đội”

Tóm lại, từ những phân tích các khái niệm trên, luận văn có thể đưa ra

quan niệm: “Quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong

Quân đội là hoạt động có chủ đích, có đích hướng của các đơn vị dự toán trong Quân đội nhằm tác động lên các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và các hoạt động khác ngoài mục đích quốc phòng có thu theo những hình thức và biện pháp nhất định nhằm đảm bảo các mục tiêu theo quy định của pháp luật”.

1.2 Cơ sở lý luận về quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị

dự toán trong Quân đội

1.2.1 Nội dung quản lý tài chính trong hoạt động có thu ở các đơn vị

dự toán trong Quân đội

1.2.1.1 Chủ thể quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội

Về lý luận, chủ thể của quản lý được hiểu là cá nhân hoặc tổ chức có đủ

năng lực quản lý Do vậy, chủ thể quản lý tài chính hoạt động có thu ở cácđơn vị dự toán trong Quân đội là những cá nhân hoặc tổ chức có chức năng,nhiệm vụ và thẩm quyền theo quy định của pháp luật Theo cách hiểu này, chỉnhững cá nhân hoặc đơn vị trong Quân đội được pháp luật của Nhà nước, quyđịnh của Quân đội quy định cho chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền về hoạtđộng quản lý tài chính trong lĩnh vực có thu

Để trở thành chủ thể quản lý hoạt động tài chính có thu trong Quân đội,thì chủ thể phải có tư cách chủ thể-tức là phải có đầy đủ năng lực pháp luật vànăng lực hành vi theo quy định của pháp luật Về cơ bản có thể hiểu:

Thứ nhất, năng lực pháp luật của chủ thể là những gì mà pháp luật quy

định cho chủ thể các quyền và nghĩa vụ trong quản lý hoạt động tài chính cóthu trong Quân đội Như thế, không phải bất kỳ một đơn vị hoặc sĩ quan trongQuân đội nào cũng có được chức năng, nhiệm vụ này mà chỉ là những đơn vịhoặc sĩ quan được pháp luật quy định mới có thẩm quyền, nhiệm vụ và chứcnăng thực hiện sự quản lý tài chính hoạt động có thu trong Quân đội

Thứ hai, năng lực hành vi của chủ thể là khả năng mà chủ thể trên cơ sở

pháp luật quy định tiến hành thực hiện quản lý hoạt động tài chính có thutrong Quân đội Nếu năng lực pháp luật chỉ ra phạm vi mà pháp luật quy địnhcho chủ thể thì năng lực hành vi chỉ ra khả năng mà chủ thể thực hiện các nộidung đó như thế nào Điều này phản ánh khả năng, năng lực quản lý hoạtđộng tài chính có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội

Giữa năng lực pháp luật và năng lực hành vi thống nhất với nhau trongmột chủ thể nhất định-tức không thể trở thành chủ thể của quản lý tài chínhhoạt động có thu khi chỉ có năng lực pháp luật mà không có năng lực hành vi

và ngược lại Việc xác định số lượng các đơn vị, cá nhân ở các đơn vị trongQuân đội thực hiện chức năng này phụ thuộc vào quy định của Quân đội,pháp luật của Nhà nước trong từng giai đoạn cụ thể Trên cơ sở công tác triển

khai, tổ chức sản xuất, dịch vụ… các hoạt động có thu ở đơn vị mình, ngườichỉ huy phân công các đồng chí làm công tác tài chính của đơn vị, kiêmnhiệm quản lý tài chính đối với các hoạt động có thu, hoặc báo cáo lên cấptrên thành lập tổ, bộ phận, hay ban tài chính chuyên trách quản lý các hoạtđộng tài chính có thu tại đơn vị mình và nằm trong hệ thống quản lý tài chínhcủa đơn vị, của quân đội.

Theo quy định hiện hành, trong Quân đội, các chủ thể với nhiệm vụ vàthẩm quyền cụ thể như: CQL - BTTM - Cơ quan BQP là cơ quan tham mưu,

đề xuất báo cáo trình Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, xác định biên chế tổ chứctrong quân đội nói chung và các cơ quan làm công tác tài chính, các phòng,ban, tiểu ban tài chính, kế toán nói riêng Hệ thống quản lý tài chính, hệ thốngquản lý kế toán được hình thành theo hệ thống tổ chức tại các cấp trong quânđội Các cấp đơn vị dự toán thuộc BQP, bao gồm: “Bộ Quốc phòng là đơn vị dựtoán cấp 1, quan hệ trực tiếp với Bộ Tài chính; Quân khu, quân đoàn, quânchủng, binh chủng, Tổng cục và đơn vị tương đương là đơn vị dự toán cấp 2,quan hệ trực tiếp với đơn vị dự toán cấp 1; Sư đoàn và đơn vị tương đương làđơn vị dự toán cấp 3, quan hệ trực tiếp với đơn vị dự toán cấp 2 Riêng họcviện, nhà trường và đơn vị tương đương thuộc Bộ là đơn vị dự toán cấp 3,được trực tiếp quan hệ với đơn vị dự toán cấp 1; Trung đoàn và đơn vị tươngđương là đơn vị dự toán cấp 4, quan hệ trực tiếp với đơn vị dự toán cấp 3.Riêng lữ đoàn và trung đoàn độc lập là đơn vị dự toán cấp 4, được quan hệtrực tiếp với đơn vị dự toán cấp 2; Các đơn vị trực thuộc không có ngân sáchđộc lập, là cấp dự toán chi tiêu cơ sở, kế toán thực hiện ghi chép việc nhậnkinh phí do cấp trên cấp để chi và thanh, quyết toán kinh phí với cấp trên”

1.2.1.2 Nội dung của quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị trong Quân đội

Thứ nhất, thẩm quyền quản lý các hoạt động tài chính có thu ở các

đơn vị dự toán trong Quân đội Căn cứ vào quy định của Quân đội, pháp luậtcủa Nhà nước và điều kiện, tình hình hoạt động của đơn vị mà có thể xác địnhcác hoạt động có thu, như:

- Hoạt động của các cơ sở lao động sản xuất làm kinh tế (kể cả các hoạtđộng liên doanh liên kết) của các đơn vị được cấp trên có thẩm quyền chophép thành lập, nhưng chưa đủ điều kiện để đăng ký thành lập doanh nghiệp

và không gắn với chức năng, nhiệm vụ được giao của đơn vị (gọi là các cơ sởlao động sản xuất, làm kinh tế tập trung)

- Hoạt động của các cơ quan nghiên cứu khoa học kỹ thuật, học viện và

nhà trường tận dụng khả năng chuyên môn nghiệp vụ, cơ sở vật chất kỹ thuật

để làm dịch vụ khoa học, kỹ thuật, sản xuất thực nghiệm và giảng dạy; cáctrung tâm dạy nghề, dịch vụ việc làm… được thành lập và hoạt động đào tạonghề, giới thiệu việc làm, tổ chức sản xuất, dịch vụ theo quyết định của BộTổng Tham mưu - BQP

- Hoạt động của các bệnh viện tuyến cuối, quân khu, quân đoàn, quân

chủng và tổng cục trên cơ sở hoàn thành tốt nhiệm vụ phục vụ các đối tượngthương bệnh binh và các đối tượng chính sách do BQP quy định, được tận dụngnăng lực chuyên môn của mình để làm dịch vụ y tế, khám chữa bệnh cho các đốitượng có thu một phần viện phí như đối tượng BHYT-DVYT

- Hoạt động có thu phí, lệ phí như án phí, lệ phí toà án, học phí, phíkiểm nghiệm mẫu thuốc, nguyên liệu làm thuốc, trang bị y tế…

Những khoản thu như: Thu từ thanh lý, xử lý vật tư, tài sản, thu hoá giánhà; thu từ xử lý các vụ vi phạm pháp luật… được quản lý theo những quyđịnh riêng, không tính vào các hoạt động có thu của đơn vị dự toán

Trên cơ sở đó, trình cơ quan có thẩm quyền cho phép và giao nhiệm vụ

và thẩm quyền quản lý hoạt động tài chính có thu ở các đơn vị dự toán trongQuân đội

Thứ hai, nhiệm vụ quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị dự

toán trong Quân đội Trên cơ sở, thẩm quyền quản lý, các chủ thể có nhữngnhiệm vụ quản lý tương ứng Tuỳ thuộc vào từng loại hoạt động có thu ở cácđơn vị dự toán khác nhau mà có các nhiệm vụ quản lý khác nhau Tuy nhiên,

có thể khái quát các nhiệm vụ chung nhất, như:

- Chấp hành nghiêm các quy định về chính sách, thể chế pháp luật của

Nhà nước, nhất là các quy định có liên quan đến hoạt động sản xuất, kinhdoanh, dịch vụ không mang tính chất quân sự; quy định về ngân sách và quản

lý ngân sách và các hoạt động khác theo quy định của Quân đội

- Chấp hành các quy định của đơn vi dự toán trong Quân đội Tuỳ từng

đơn vị cụ thể mà có tính đặc thù riêng về hoạt động có thu theo đó hình thànhcác quy định cụ thể đối với việc quản lý hoạt động này ở đơn vị

Giữa quyền và nhiệm vụ có mối quan hệ biện chứng thống nhất vớinhau trong nội dung quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị trongQuân đội Do đó, trong quá trình tổ chức thực hiện phải gắn kết giữa quyền vànhiệm vụ; giữa trách nhiệm và tính phải chịu trách nhiệm;

1.2.1.3 Khách thể của quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị trong Quân đội

Về lý luận, khách thể của hoạt động quản lý là các đích mà chủ thểquản lý hướng tới Theo cách hiểu này, khách thể của quản lý tài chính hoạtđộng có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội là những mục đích, đíchhướng mà các đơn vị dự toán đặt ra nhằm hướng các việc quản lý tài chínhtrong hoạt động có thu phát sinh, tồn tại và phát triển trong phạm vi nhất định.Việc xác định các mục tiêu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội, ngoài việcphải tuân thủ các quy định chung, còn phải tính đến các điều kiện đặc thù của

cơ quan, đơn vị dự toán trong Quân đội

Trong nhiều năm gần đây, hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong

Quân đội có chiều hướng ngày càng gia tăng dưới nhiều hình thức khác nhau,tuỳ thuộc vào đặc điểm, nhiệm vụ và thế mạnh của từng đơn vị Tình hình trên

đã và đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý tài chínhtrong các hoạt động này Tuy nhiên, các hoạt động có thu ở các đơn vị khônghoàn toàn giống nhau về hình thức, cách thức tổ chức hoạt động, tạo ra sựphức tạp trong quản lý tài chính Do vậy, tăng cường quản lý tài chính tronglĩnh vực hoạt động có thu ở các đơn vị là nhằm các mục tiêu cơ bản như sau:

Thứ nhất, quản lý hoạt động có thu nhằm tăng cường khả năng thực

hiện nhiệm vụ Trong đó, ưu tiên hàng đầu cho việc hoàn thành nhiệm vụhuấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu của đơn vị

Thứ hai, trên cơ sở tính chất, đặc điểm, nhiệm vụ của đơn vị, trên

cương vị, chức trách và quyền hạn được giao người chỉ huy, lãnh đạo đơn vị

và cơ quan tài chính các cấp phải nắm được, giám sát và chỉ đạo các đơn vịtriệt để khai thác tiềm năng về lao động, tận dụng trang thiết bị, tài sản hiệncó… (trong điều kiện cho phép) tổ chức hoạt động có thu theo quy định củaQuân đội, pháp luật của Nhà nước nhằm tạo nguồn cân đối tài chính tích cực

Thứ ba, khi tổ chức khai thác các hoạt động có thu, các đơn vị cần phải

quan tâm đến hiệu quả kinh tế-xã hội- tức là phải lấy thu bù chi và có lãi Đồngthời phải quan tâm đến hiệu quả về mặt xã hội như quản lý bộ đội, trang bịnghề nghiệp, xây dựng mối đoàn kết quân dân; giữ gìn an ninh chính trị, trật tự

an toàn xã hội…nơi đóng quân và đặc biệt không được trái pháp luật

1.2.2 Các khâu quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội

Điều hành và quản lý tài chính hoạt động có thu là một quá trình, baogồm các khâu: lập, chấp hành dự toán và quyết toán tài chính hoạt động cóthu; Nhìn chung, bao gồm các khâu cơ bản như:

Thứ nhất, công tác kế hoạch Điều hành và quản lý tài chính hoạt động

có thu là một quá trình, bao gồm các khâu: lập, chấp hành dự toán và quyếttoán tài chính hoạt động có thu, trong đó: lập kế hoạch là công việc khởi đầu

có ý nghĩa quyết định đến toàn bộ các khâu của quá trình quản lý tài chínhhoạt động có thu Lập kế hoạch thực chất là dự toán các khoản thu, chi từ hoạtđộng có thu trong một niên độ nhất định Một kế hoạch thu, chi từ hoạt động

có thu chính xác, đầy đủ cơ sở khoa học và cơ sở thực tiễn sẽ có tác dụngquan trọng trong việc điều hành và quản lý tài chính hoạt động có thu

Đơn vị dự toán các cấp lập kế hoạch quản lý tài chính trong phạm vinhiệm vụ được giao Việc lập kế hoạch quản lý tài chính là một chế độ bắtbuộc, thường xuyên của tài chính quân đội, nhằm bảo đảm kinh phí cho cácnhiệm vụ của đơn vị Thông qua việc lập kế hoạch quản lý tài chính sẽ xácđịnh được khả năng bảo đảm tài chính cho việc thực hiện các nhiệm vụ củađơn vị Kế hoạch quản lý tài chính đồng thời là phương hướng thu, chi củacác ngành, các đơn vị, tạo điều kiện cho đơn vị tăng nguồn thu và sử dụngkinh phí đúng chế độ, tiêu chuẩn, đúng mục đích và đối tượng sử dụng

Kế hoạch quản lý tài chính lập ra được cấp có thẩm quyền phê duyệt làcăn cứ pháp lý đảm bảo cho quá trình thu, chi từ hoạt động có thu đúng tiêuchuẩn, đúng nội dung và thanh quyết toán chính xác, đồng thời nó cũng là căn

cứ để thực hiện kiểm tra, giám đốc tài chính đối với hoạt động có thu của cácđơn vị dự toán

Kế hoạch quản lý tài chính đối với hoạt động có thu giúp cho lãnh đạo,chỉ huy đơn vị chỉ đạo các mặt hoạt động công tác trong phạm vi đơn vị mình,đồng thời giúp cơ quan tài chính cấp trên nắm được nhu cầu đơn vị cấp dưới,làm cơ sở lập dự toán ngân sách cấp mình

Tóm lại: Xét trên nhiều phương diện, lập kế hoạch quản lý tài chính đối

với hoạt động có thu có vai trò rất quan trọng trong quá trình điều hành, quản

lý tài chính hoạt động có thu, đảm bảo cho việc thực hiện các nhiệm vụ của

đơn vị dự toán Vì vậy, để phát huy được vai trò, tác dụng của việc lập kếhoạch quản lý tài chính, trong thực tiễn khi lập kế hoạch quản lý tài chínhhoạt động có thu của các đơn vị dự toán phải đáp ứng được những yêu cầunhất định, phải triệt để tôn trọng những nguyên tắc đề ra, phải có phươngpháp xây dựng một cách hợp lý, dựa trên những căn cứ đúng đắn

Thứ hai, công tác điều hành trong quản lý tài chính đối với hoạt động

có thu các đơn vị dự toán trong quân đội

Sau khi đã có kế hoạch quản lý tài chính (dự toán ngân sách) đối vớihoạt động có thu, Bộ trưởng Bộ quốc phòng và cơ quan tài chính cấp trên(Cục tài chính Bộ quốc phòng) điều hành để thực hiện kế hoạch này Đâyđược gọi là chấp hành dự toán ngân sách đối với hoạt động có thu của các đơn

vị dự toán Chấp hành ngân sách đơn vị hoạt động có thu là một khâu quantrọng trong quản lý tài chính hoạt động có thu Đó là quá trình sử dụng tổnghoà các biện pháp kinh tế, tài chính và hành chính nhằm biến các chỉ tiêu thu,chi đã được ghi trong kế hoạch quản lý tài chính thành hiện thực Chấp hànhngân sách đúng đắn là tiền đề quan trọng để thực hiện các chỉ tiêu tài chínhđối với hoạt động có thu Do đó đây là một nội dung được đặc biệt coi trọngtrong công tác quản lý tài chính của các đơn vị dự toán

Chấp hành ngân sách diễn ra trong khoảng thời gian của một niên độngân sách (ở nước ta là 1 năm từ ngày 01 tháng 01 đến ngày 31 tháng 12).Đơn vị phải dự toán thu, chi từ hoạt động có thu kết hợp với nguồn cấp phát

từ ngân sách, trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch thu, chi cho từng quý (có phân

ra các tháng trong quý), kèm theo bảng thuyết minh chi tiết các khoản chi từhoạt động có thu Các đơn vị dự toán cũng phải kê khai đầy đủ việc sử dụngcác tài sản và nhân lực của đơn vị vào hoạt động có thu Nguồn thu từ hoạtđộng có thu các đơn vị dự toán trong quân đội, sau khi đã trích quỹ của đơn

vị, các khoản chi từ nguồn thu này cũng phải thực hiện theo các chế độ tài

chính của Nhà nước và của Quân đội, tránh gây lãng phí và phát sinh tiêu cựctrong quản lý.

* Các kế hoạch tài chính Kế hoạch tài chính bao gồm mục tiêu, dự

toán các khoản thu, chi từ hoạt động có thu, trên cơ sở đó lựa chọn cácphương án quản lý tài chính hoạt động có thu của các đơn vị dự toán Có thể:phân chia theo thời gian có kế hoạch tài chính quý, kế hoạch tài chính năm hoặcphân chia theo nội dung, kế hoạch tài chính bao gồm:

- Dự toán thu: Phản ánh các nguồn thu như: thu từ hoạt động sản xuấtkinh doanh, dịch vụ; thu nhượng bán hàng hoá; thu thanh lý, xử lý vật tư vàcác khoản thu khác được để lại theo quy định của Nhà nước và Bộ quốcphòng và số được trích lập quỹ đơn vị

- Dự toán chi: Dự toán chi từ hoạt động có thu của đơn vị dự toán baogồm các nội dung:

+ Nộp ngân sách nhà nước các loại thuế theo quy định

+ Bù đắp chi phí, trong đó nộp ngân sách quốc phòng

+ Các chi phí sử dụng phương tiện, vật tư, tài sản có nguồn gốc từ NS.+ Chi phí tiền lương, phụ cấp… đối với những người đã được ngânsách trả lương

+ Thu nhập còn lại: Bổ sung kinh phí đơn vị và trích quỹ đơn vị

Nếu thu nhập từ lao động sản xuất, làm kinh tế không đủ bù đắp chi phí

và các khoản phải nộp ngân sách, thì đơn vị vẫn phải nộp cho ngân sách cáckhoản phải thu đúng quy định và tự bù lỗ từ thu nhập còn lại của các hoạtđộng lao động sản xuất, làm kinh tế khác hoặc từ quỹ đơn vị

* Hệ thống thông tin quản lý tài chính hoạt động có thu Hệ thống

thông tin quản lý tài chính hoạt động có thu, bao gồm:

- Phương hướng, chủ trương của Đảng và Nhà nước; các chỉ thị, mệnh lệnhcủa Bộ trưởng BQP và của người chỉ huy; các nhiệm vụ của đơn vị

- Các nghị quyết lãnh đạo của Đảng uỷ CTC; các quyết định của Cụctrưởng CTC - BQP.

- Hệ thống các chế độ, chính sách, các tiêu chuẩn tài chính, các địnhmức và giá cả

- Số liệu kế toán tài chính về tình hình thực hiện hoạt động có thu củađơn vị trong các năm trước

- Số liệu về thực trạng cán bộ, biên chế, trang thiết bị, phương tiện dôi

dư của đơn vị được huy động vào hoạt động có thu

Thứ ba, hạch toán kế toán các hoạt động có thu Các đơn vị tổ chức

các hoạt động có thu phải thực hiện công tác kế toán, báo cáo kết quả hoạtđộng có thu theo đúng chế độ kế toán dự toán ban hành theo Quyết định số1754/QĐ-CTC ngày 17 tháng 7 năm 2006 của Cục trưởng CTC - BQP

Kết quả hoạt động SXKD (lỗ hoặc lãi) đều phải hạch toán về TK 421 Chênh lệch thu, chi chưa xử lý Khi phân phối thu nhập như: nộp thuế thunhập, nộp cấp trên, bổ sung kinh phí và trích quỹ đơn vị đều thực hiện hạchtoán qua TK 421 - Chênh lệch thu, chi chưa xử lý

(5) (6)

(2) Thanh toán hoàn ứng tính vào chi phí hoạt động SX, làm kinh tế(3) Chi phí hoạt động SX, làm kinh tế trực tiếp bằng tiền, hiện vật(4) Nộp thuế cho nhà nước

(5) Thu từ hoạt động SX, làm kinh tế

(6) Kết chuyển chi phí và thu nhập từ hoạt động SX, làm kinh tế

(7) Chuyển lỗ (nếu có) từ hoạt động SX, làm kinh tế

(8) Chuyển lãi từ hoạt động SX, làm kinh tế

(9) Trích lập quỹ đơn vị từ hoạt động SX, làm kinh tế

(10a,b) Bổ sung nguồn vốn kinh doanh

(11) Hoàn tạm ứng số chi từ kinh phí khác

(12) Chi trực tiếp kinh phí khác bằng tiền, hiện vật

(13) Xác nhận quyết toán chi kinh phí khác vào nguồn kinh phí khác(14) Bổ sung nguồn kinh phí khác từ số chưa phân phối về hoạt động

SX, làm kinh tế

(15) Nộp cấp trên số thu được từ hoạt động SX, làm kinh tế

(16) Nộp thuế thu nhập doanh nghiệp

1.2.3 Công cụ và biện pháp quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội

Để thực hiện tốt mục tiêu đã đặt ra trong quản lý tài chính hoạt động cóthu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội hay nói cách khác để đảm bảo choquản lý hoạt động tài chính có thu phát sinh, phát triển, tồn tại theo địnhhướng của chủ thể quản lý thì các công cụ, phương tiện và biện pháp quản lý

là những yếu tố quan trọng quyết định đến chất lượng, hiệu lực và hiệu quảcủa hoạt động quản lý Mặt khác, mỗi một hoạt động tài chính có thu ở cácđơn vị dự toán cần đòi hỏi những công cụ, phương tiện và biện pháp khácnhau nhằm đảm bảo cho hoạt động quản lý được tiến hành một cách thuận lợinhất Song, có thể có các công cụ, phương tiện, biện pháp cơ bản sau:

1.2.3.1 Công cụ quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội

Công cụ quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trongQuân đội là những phương tiện mà các đơn vị dự toán trong Quân đội sửdụng theo nhiệm vụ và thẩm quyền được giao về quản lý tài chính hoạt động

có thu Theo cách hiểu này, các công cụ, phương tiện mà các đơn vị dự toánhoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền sử dụng trong quản lý tài chính có thu

có thể được xác định thành các công cụ chung và công cụ, phương tiện đặcthù, bao gồm:

Thứ nhất, các công cụ chung Công cụ chung là những phương tiện

chung nhất được áp dụng trong quản lý tài chính nói chung và tài chính có thunói riêng.Như

* Công cụ chính sách của Nhà nước Chính sách của Nhà nước về quản

lý tài chính, trong đó có quản lý tài chính có thu là công cụ cơ bản và quantrọng nhằm khuyến khích, động viên, thúc đẩy hoặc kìm hãm, loại trừ nótrong hoạt động của nền kinh tế quốc dân Ở những thời điểm khác nhau vàtrong từng lĩnh vực hoạt động cụ thể, Nhà nước ban hành các chính sách khácnhau nhằm đảm bảo cho hoạt động này được tổ chức thực hiện Đối với môitrường hoạt động quân sự hiện nay, chính sách này còn ở một chừng mựcnhất định và thường không mang tính khuyến khích phổ biến Do đó, tuỳthuộc vào từng hoạt động của đơn vị dự toán nhất định mà có các chính sách

cụ thể

* Thể chế pháp luật của Nhà nước Các văn bản pháp quy về tài chính.

Các văn bản pháp quy về tài chính vừa là căn cứ, vừa là công cụ của quản lýtài chính hoạt động có thu của các đơn vị dự toán quân đội Các đơn vị dựtoán quân đội vừa phải tuân thủ các quy định của Nhà nước, vừa phải tuânthủ các quy định của BQP về quản lý tài chính đối với hoạt động có thu

Hiện nay, các văn bản pháp quy về tài chính áp dụng cho hoạt động có thucủa các đơn vị dự toán bao gồm: Nghị định 10/NĐ-CP ngày 16/01/2002 củaChính phủ về Chế độ tài chính áp dụng cho các đơn vị sự nghiệp có thu;Thông tư số 25/2002/TT-BTC ngày 21/03/2002 của Bộ Tài chính hướng dẫnthực hiện Nghị định 10 ngày 16/1/2002 của Chính phủ về Chế độ tài chính

áp dụng cho đơn vị sự nghiệp có thu; Quyết định số 3365/2001/QĐ-BQPngày 17/12/2001 của Bộ trưởng BQP về việc ban hành quy định quản lý tàichính các hoạt động co thu tại các đơn vị dự toán trong Quân đội; Quyếtđịnh số 178/2007/QĐ-BQP ngày 29/11/2007 của Bộ trưởng BQP về việc sửađổi, bổ sung một số điều quy định quản lý tài chính các hoạt động co thu tạicác đơn vị dự toán quân đội ban hành kèm theo quyết định số3365/2001/QĐ-BQP ngày 17/12/2001 của Bộ trưởng BQP; Nghị định số43/2006/NĐ-CP ngày 25 tháng 4 năm 2006 quy định quyền tự chủ, tự chịutrách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chínhđối với đơn vị sự nghiệp công lập; Luật Kiểm toán Nhà nước; Nghị quyết số1011/2006/NQ-UBTVQH11/ ngày 30 tháng 3 năm 2006 của uỷ ban thường

vụ quốc hội “Về kiểm toán theo quy trình riêng đối với một số hoạt độngthuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh”; Hướng dẫn số 227/TC4-NT7 ngày 05tháng 4 năm 2003 về hướng dẫn thực hiện quản lý thu, chi học phí cho cáchọc viện nhà trường quân đội được Chính phủ giao nhiệm vụ tham gia đàotạo nhân lực cho đất nước

Một số các quyết định khác cụ thể cho từng trường hợp và đối tượngquản lý mang tính chất đặc thù, hoặc theo từng nhiệm vụ cụ thể

Thứ hai, các công cụ, phương tiện đặc thù Đây là các công cụ mang

tính đặc thù riêng Về cơ bản có thể thấy có các công cụ như:

* Công cụ kiểm tra hoạt động tài chính có thu Kiểm tra hoạt động tài

chính nói chung, hoạt động tài chính có thu nói riêng là hoạt động của cơ

quan quản lý nhà nước có thẩm quyền Do vậy, có thể coi đây là công cụ cơbản mà nhà nước sử dụng nhằm làm minh bạch hoá các hoạt động tài chính

có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội Thông thường trong Quân đội, cơquan quản lý tài chính cấp trên trực tiếp có nhiệm vụ và thẩm quyền thực hiệnkiểm tra tài chính định kỳ hoặc đột xuất theo hình thức tiền kiểm và hậu kiểmtheo từng hoạt động cụ thể Chẳng hạn như: kiểm tra việc thực hiện chủchương, chính sách của Đảng, Nhà nước và Quân đội trong kế hoạch tài chínhlàm cơ sở để phát hiện, ngăn chặn và phòng ngừa những sai phạm; việc khaithác các khả năng tiềm tàng làm cho kế hoạch tài chính có tính tích cực, tiêntiến và kiểm tra thu-chi tài chính trong khi thực hiện kế hoạch tài chính;

Cơ sở khách quan cho công tác kiểm tra tài chính là chức năng giámđốc tài chính và chức năng đó chỉ có thể được thể hiện qua công tác kiểm tratài chính Ở đây phân biệt hai khái niệm “chức năng giám đốc tài chính” và

“công tác kiểm tra tài chính” Chức năng giám đốc tài chính là sự thể hiện bảnchất của phạm trù tài chính trong tác dụng xã hội, sứ mệnh xã hội của tàichính và tác dụng đó nói tới những khả năng khách quan của tài chính trongviệc giám đốc tính mục đích, tính hiệu quả của việc phân phối các nguồn tàichính thông qua việc tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ Còn công tác kiểm tratài chính là sự vận dụng chức năng giám đốc tài chính để tổ chức quá trìnhkiểm tra bằng đồng tiên của chủ thể kinh tế - xã hội trong việc sử dụng chứcnăng này một cách độc lập với việc sử dụng chức năng phân phối Công táckiểm tra tài chính là hoạt động chủ quan của con người và sự khác nhau giữachức năng giám đốc tài chính và hiện tượng phản ánh khác nhau giữa bảnchất và hiện tượng phản ánh sự khác nhau giữa cơ sở khách quan và nhân tốchủ quan

Công tác kiểm tra tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trongQuân đội có tác dụng tăng cường công tác quản lý tài chính, thúc đẩy thực

hiện kế hoạch công tác nói chung và kế hoạch tài chính nói riêng của đơn vị,thúc đẩy việc sử dụng hợp lý nguồn vốn, tài sản và nguồn thu từ các hoạtđộng có thu nhằm tăng hiệu quả sử dụng vốn và tài sản của quân đội, thúc đẩycác đơn vị tôn trọng chính sách, chế độ, kỷ luật tài chính của Nhà nước và củaquân đội, tăng nguồn thu và tiết kiệm ngân sách quốc phòng.

Cục Tài chính - BQP tiến hành kiểm tra tài chính tại các ngành, các đơn

vị trong toàn quân theo kế hoạch hoặc đột xuất khi có yêu cầu Cơ quan tàichính các ngành, các đơn vị có trách nhiệm giúp chỉ huy cấp mình kiểm tratoàn bộ công tác tài chính, trong đó có hoạt động có thu của cơ quan và đơn vịthuộc quyền Trong điều kiện cần thiết chỉ huy đơn vị quyết định tiến hànhthanh tra tài chính các đơn vị thuộc quyền Đối tượng được kiểm tra bao gồmtất cả các hoạt động tài chính, trong đó có hoạt động có thu ở các đơn vị dựtoán trong quân đội

Nội dung của kiểm tra tài chính, bao gồm:

- Kiểm tra trước khi thực hiện kế hoạch tài chính: Là loại kiểm tra đượctiến hành trước khi các ngành, các cơ quan, các đơn vị thực hiện kế hoạch tàichính đã được quyết định

- Kiểm tra thường xuyên chính là kiểm tra ngay trong các hoạt động tàichính, trong các nghiệp vụ tài chính phát sinh Kiểm soát thường xuyên làmột trong những nhân tố ảnh hưởng quan trọng đến công tác quản lý tài chínhcủa các đơn vị đặc biệt là các đơn vị sự nghiệp có thu Kiểm soát thườngxuyên nhằm thực hiện việc giám sát, kiểm tra liên tục, hàng ngày, hàng tuần,hàng tháng trong suốt năm đối với các hoạt động tài chính, các nghiệp vụ tàichính phát sinh nên có thể phát hiện kịp thời những sai sót, vi phạm chínhsách, chế độ kỷ luật tài chính, có tác dụng ngăn chặn, phòng ngừa chúng mộtcách hữu hiệu, trên cơ sở đó thúc đẩy hoàn thành các kế hoạch tài chính, tổchức và sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả các nguồn kinh phí, đảm bảo chi đúng,

chi đủ, chi có hiệu quả đáp ứng yêu cầu của quản lý nhà nước và phát triểnkinh tế xã hội Kiểm tra thường xuyên ở phương diện nào đó còn là phươngtiện có ý nghĩa dăn đe những cơ quan, đơn vị, tổ chức cá nhân có ý đồ viphạm những nguyên tắc và chế độ quản lý các hoạt động tài chính, các chínhsách chế độ, tiêu chuẩn, định mức.

- Kiểm tra sau khi thực hiện kế hoạch tài chính: là loại kiểm tra được tiếnhành sau khi đã kết thúc giai đoạn thực hiện các kế hoạch tài chính Mục đíchcủa kiểm tra tài chính là xem xét lại tính đúng đắn, hợp lý, xác thực của các hoạtđộng tài chính cũng như các số liệu, tài liệu tổng hợp được đưa ra trong các sổsách, báo biểu, từ đó có thể tổng kết rút ra các bài học kinh nghiệm cho việc xâydựng và tổ chức thực hiện kế hoạch tài chính trong các kỳ sau

Công tác phúc tra được thực hiện ở tất cả các khâu, nhất là khâu tổchức thực hiện, qua đó có sự đánh giá những nội dung đơn vị thực hiện cónhững điểm nào làm tốt, những điểm nào tồn tại cần khắc phục

Kiểm tra tài chính đối với hoạt động có thu Là một hoạt động rất quantrọng, không thể thiếu được trong quá trình quản lý đối với hoạt động có thu, bởi

lẽ quá trình quản lý được xem như là các hoạt động lập kế hoạch, tổ chức, lãnhđạo và kiểm tra

* Công cụ thanh tra tài chính có thu Thanh tra tài chính nói chung,

thanh tra hoạt động tài chính có thu nói riêng là hoạt động của cơ quan quản

lý nhà nước có thẩm quyền trên cơ sở khiếu nại hoặc phát hiện vi phạm tronghoạt động tài chính có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội Cơ quan cóthẩm quyền thanh tra là cơ quan thanh tra chuyên ngành được tổ chức và hoạtđộng theo các cấp đơn vị trong Quân đội Hoạt động thanh tra tài chính hoạtđộng có thu nhằm làm sáng tỏ những hoạt động tài chính có thu ở một đơn vị

dự toán nhất định theo đơn khiếu nại hoặc do cơ quan thanh tra phát hiện dấuhiệu vi phạm Đồng thời, công tác thanh tra tài chính có thu nhằm làm xác

định các thủ tục, trình tự; cán bộ, công nhân viên; tiến hành hoạt động tàichính có thu ở đơn vị dự toán trong Quân đội trong việc chấp hành các trình

tự, điều kiện, thủ tục theo quy định Do vậy, công cụ này là cơ sở để bảo đảmcho các hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán hoạt động có nề nếp, trật tự vàkhoa học theo các nhiệm vụ được giao

* Công cụ kiểm toán hoạt động tài chính có thu Kiểm toán tài chínhhoạt động có thu là hoạt động của cơ quan quản lý nhà nước độc lập thực hiệnchức năng kiểm toán Kiểm toán Nhà nước với chức năng kiểm toán độc lập,hàng năm lập kế hoạch kiểm toán, thông báo Bộ quốc phòng kiểm toán côngtác tài chính những đơn vị nào trong quân đội, trong kế hoạch kiểm toán đượcxác định tại các đơn vị có nội dung kiểm toán tài chính đối với hoạt động cóthu các đơn vị dự toán trong quân đội

Kiểm toán thực hiện việc kiểm tra, xác nhận tính đúng đắn, trung thực củabáo cáo tài chính, đánh giá việc tuân thủ pháp luật; tính kinh tế, hiệu lực và hiệu quảtrong sử dụng trong quản lý sử dụng nguồn thu được từ các hoạt động có thu

Kế hoạch kiểm toán: Các cơ quan đơn vị được kiểm toán nhà nướckiểm toán theo kế hoạch Căn cứ vào kế hoạch của kiểm toán nhà nước, BộQuốc phòng ra thông báo cho các ngành, các đơn vị yêu cầu, nội dung, thờigian kiểm toán

Kiểm toán nội bộ thực hiện kiểm toán theo kế hoạch hàng năm đượcduyệt theo quyết định của Cục trưởng Cục Tài chính - Bộ quốc phòng và yêucầu của Bộ trưởng Bộ quốc phòng Phối hợp với Kiểm toán nhà nước thựchiện kiểm toán theo quy định

Nội dung và quy trình kiểm toán: Khi thực hiện kiểm toán, trưởng đoàn

và các thành viên đoàn kiểm toán có nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm theoquy định của pháp luật Đối tượng kiểm toán và những cá nhân liên quan cótrách nhiệm cung cấp thông tin, tài liệu cần thiết theo yêu cầu của đoàn kiểm

toán, phù hợp với nội dung của quyết định kiểm toán về các nội dung thu chicủa hoạt động có thu, đoàn kiểm toán, tổ chức cá nhân có liên quan phải tuyệtđối tuân thủ chế độ bảo mật theo quy định của Nhà nước và Bộ quốc phòng.

Các bước của quy trình kiểm toán đó là: chuẩn bị; thực hiện kiểm toán,lập và gửi báo cáo, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị của kiểm toán.Kết thúc kiểm toán, đoàn kiểm toán phải lập báo cáo, báo cáo kiểm toán phảighi nhận xét, kết luận, kiến nghị về những nội dung đã được kiểm toán vàphải chịu trách nhiệm về các nhận xét, kết luận, kiến nghị của mình

Đơn vị được kiểm toán nếu có nội dung chưa hoặc không nhất trí trongbáo cáo kiểm toán thì được giải trình ý kiến theo quy định của pháp luật

1.2.3.2 Biện pháp quản lý tài chính hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội

Về lý luận, biện pháp là tổng thể những cách thức mà chủ thể quản lý

sử dụng nhằm tác động lên khách thể quản lý theo những công cụ, phươngtiện nhất định Theo đó, biện pháp quản lý hoạt động tài chính có thu ở cácđơn vị dự toán trong Quân đội là tổng thể những cách thức mà đơn vị dự toán,

cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền sử dụng nhằm tác động vào hoạtđộng tài chính có thu theo những công cụ chung hoặc công cụ đặc thù nhấtđịnh Với những công cụ chung hoặc công cụ đặc thù sẽ có các biện pháptương ứng Nhìn chung, bao gồm các biện pháp cơ bản như:

Thứ nhất, các biện pháp chung là những cách thức chung nhất mà cơ

quan quản lý nhà nước, cơ quan quản lý chuyên ngành sử dụng nhằm tácđộng vào hoạt động tài chính nói chung, tài chính có thu ở các đơn vị dự toántrong Quân đội nói riêng Về cơ bản, có các biện pháp chung:

* Biện pháp cưỡng chế nhà nước Biện pháp cưỡng chế Nhà nước là

biện pháp cơ bản và quan trọng nhất nhằm bảo vệ, bảo đảm cho hoạt động tàichính có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội hoạt động nghiêm chỉnh

theo quy định của pháp luật Do vậy, đây là biện pháp do cơ quan nhà nước

có thẩm quyền áp dụng đối với những hành vi vi phạm pháp luật trong quản

lý và tiến hành hoạt động tài chính có thu ở đơn vị dự toán trong Quân đội.Xét trong hệ thống pháp luật Việt Nam hiện nay có các biện pháp chế tài ápdụng cho các vi phạm pháp luật thuộc lĩnh vực này như:

- Biện pháp hình sự hay còn gọi là chế tài hình sự là biện pháp do toà

án áp dụng đối với những trường hợp vi phạm pháp luật hình sự (Áp dụng chocác trường hợp bị coi là tội phạm trong lĩnh vực tài chính) Đây là biện pháptrừng trị mang tính nghiêm khắc nhất của Nhà nước hiện nay

- Biện pháp hành chính hay còn gọi là chế tài hành chính, là biện pháp

do cơ quan quản lý hành chính có thẩm quyền áp dụng đối với những trườnghợp vi phạm trong lĩnh vực quản lý tài chính có thu chưa đến mức phải bị truycứu trách nhiệm hình sự hoặc trong trường hợp xâm phạm vào trật tự quản lýnhà nước trong quản lý hoạt động tài chính có thu ở các đơn vị dự toán trongQuân đội Biện pháp hành chính mang tính răn đe các chủ thể thực hiện quản

lý tài chính có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội

- Biện pháp vật chất hay còn gọi là chế tài vật chất là biện pháp do toà

án tiến hành nhằm xác định mức độ bồi thường thiệt hại do hành vi vi phạmcủa chủ thể quản lý tài chính có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội gây

ra Đây là biện pháp nhằm khắc phục lại vật chất và tinh thần do hành vi viphạm gây ra đối với đơn vị dự toán, quân đội và nhà nước

Các biện pháp trên được áp dụng trong quá trình cơ quan nhà nước cóthẩm quyền tiến hành thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, phát hiện những hành

vi vi phạm cụ thể Tuỳ theo tính chất, mức độ của vi phạm và quy định củapháp luật mà cơ quan nhà nước có thẩm áp dụng các biện pháp trên đối vớichủ thể đặc biệt là đơn vị dự toán quản lý hoạt động tài chính có thu trongQuân đội

* Biện pháp kinh tế Biện pháp kinh tế là biện pháp mang tính hỗ trợ do

nhà nước tiến hành nhằm kích thích, động viên, các đơn vị dự toán trongQuân đội có tham gia hoạt động tài chính có thu Có nhiều cách để thể hiệnbiện pháp này, như:

- Biện pháp kinh tế vĩ mô là biện pháp mang tính chiến lược của Nhànước Biện pháp này mang tính định hướng, hoạch định chung trong pháttriển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Điều này khẳngđịnh, nó chính là biện pháp quan trọng nhất nhằm định hướng phát triển choQuân đội nói chung và các hoạt động tài chính có thu ở các đơn vị toán trongQuân đội nói riêng ở nước ta hiện nay Ví dụ, như: Chính sách phát triển kinh

tế kết hợp với chính sách quốc phòng toàn dân của Nhà nước;

- Biện pháp kinh tế vi mô là biện pháp mang tính kế hoạch, giai đoạntheo từng thời điểm nhất định Biện pháp này thường mang tính linh hoạthoặc có tuổi thọ ngắn Chẳng hạn như, kế hoạch phát triển kinh tế quốc phòng

5 năm; 3 năm hay thậm chí là 1 năm hoặc cũng có thể là những tác động trựctiếp về các diễn biến của hoạt động tài chính có thu ở trong một phạm vi, thờiđiểm nhất định

Do biện pháp kinh tế là biện pháp mang tính hoạch định chiến lượcphát triển, kế hoạch, nhằm kích thích, phát huy các đơn vị dự toán trongQuân đội thực hiện quản lý tài chính có thu, nên biện pháp này do cơ quannhà nước có thẩm quyền ban hành bằng công cụ chính sách

Thứ hai, các biện pháp đặc thù là tổng thể những cách thức mà đơn vị

dự toán sử dụng nhằm tác động vào hoạt động quản lý tài chính có thu theoquy định của pháp luật Đây là biện pháp mang tính nghiệp vụ do các cơquan, đơn vị dự toán trong Quân đội tiến hành Do vậy, có thể thấy các biệnpháp cơ bản như:

* Mệnh lệnh là biện pháp mà chỉ huy các đơn vị dự toán trong Quân

đội sử dụng nhằm chỉ đạo, điều hành việc tổ chức thực hiện hoạt động quản lýtài chính có thu ở đơn vị mình hoặc ở đơn vị cấp dưới trực thuộc Trong hoạtđộng quân sự “mệnh lệnh” là cách thức mang tính quy định buộc các chủ thểchấp hành phải tuân thủ một cách nghiêm minh Mệnh lệnh của người chỉ huy

có thể được thể hiện dưới dạng:

- Mệnh lệnh bằng lời nói là biện pháp mà người chỉ huy đơn vị sửdụng, tác động trực tiếp lên chủ thể chấp hành nhằm đảm bảo cho các hoạtđộng quản lý tài chính có thu tiến hành một cách có trật tự, nề nếp và đúngquy định

- Mệnh lệnh bằng văn bản Tuỳ thuộc vào cơ quan, đơn vị dự toán cóthẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật hay quyết định hành chính

mà có thể ban hành “mệnh lệnh” theo các loại hình văn bản khác nhau Chẳnghạn như: quyết định, chỉ thị, công văn, thông báo,

* Biện pháp nghiệp vụ đặc thù là những cách thức biện pháp mà đơn vị

dự toán trong Quân đội áp dụng vào hoạt động quản lý tài chính có thu nhằmđem lại hiệu quả kinh tế Biện pháp này phụ thuộc vào các nhân tố mang tínhchất chủ quan và khách quan nên tuỳ thuộc vào từng đơn vị dự toán cụ thể mà

có thể lựa chọn, áp dụng các biện pháp đặc thù khác nhau Nhìn chung, có thểthấy các biện pháp, như: Dự báo kế hoạch; nâng cao chất lượng nguồn lực(thời gian, cơ sở vật chất, nhân sự, vật chất); áp dụng khoa học- công nghệ, kỹthuật tiên tiến hiện đại; vào công tác quản lý hoạt động tài chính có thu ởcác đơn vị toán trong Quân đội

1.3 Tiêu chí đánh giá chất lượng quản lý hoạt động tài chính có thu ở đơn vị dự toán trong Quân đội

Đánh giá hiệu quả quản lý hoạt động tài chính có thu ở đơn vị dự toánnói chung và ở một đơn vị dự toán trong Quân đội nói riêng, là một yêu cầutất yếu khách quan trong thực hiện nhiệm vụ ở đơn vị Tuy nhiên, để đánh giá

được hoạt động có hiệu quả hay không hiệu quả; có chất lượng hay khôngchất lượng; cần phải có một hệ tiêu chí cơ bản làm căn cứ khoa học để xácđịnh Xét về lý luận, có thể có nhiều hình thức và biện pháp đánh giá khácnhau tuỳ thuộc vào những góc độ nghiên cứu nhất định Với quan điểm mà đềtài đưa ra có thể đánh giá chất lượng, hiệu quả quản lý hoạt động tài chính cóthu ở đơn vị dự toán trong Quân đội theo các tiêu chí cơ bản sau:

1.3.1 Quản lý sử dụng các nguồn vốn hiệu quả

Vốn trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ là biểuhiện bằng tiền những yếu tố của quá trình hoạt động Vốn trong quá trình hoạtđộng sản xuất, kinh doanh, dịch vụ gồm: vốn cố định và vốn lưu động, tuỳtheo từng hoạt động có thu mà tỷ trọng, yêu cầu quản lý từng loại vốn khácnhau Theo cách này thì vốn của hoạt động tài chính có thu ở các đơn vị dựtoán trong Quân đội được hiểu ở phạm vi rộng hơn như: lao động trí tuệ;trang thiết bị vật chất hoặc tiền Do vậy, vốn với tư cách là nguyên liệu sảnxuất đầu vào tham gia vào quá trình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoặc cáchoạt động khác ngoài quân sự do các đơn vị dự toán trong Quân đội tiến hànhbiểu hiện dưới nhiều dạng khác nhau Song, suy cho cùng có thể được “lượnghoá” dưới dạng tiền tệ Vấn đề đặt ra là quản lý việc sử dụng các nguồn vốnnày như thế nào để có hiệu quả là yêu cầu cần phải giải quyết trên cơ sở lýluận và thực tiễn Về lý luận và thực tiễn chỉ ra những hình thức, biện pháp vàthước đo hiệu quả quản lý sử dụng các nguồn vốn khác nhau Quản lý chi phísản xuất, kinh doanh và các hoạt động ngoài quân sự có thu hiệu quả ở đơn vị

dự toán trong Quân đội Mục tiêu của hoạt động này là nhằm giảm các chi phícần thiết và tăng lợi nhuận, hiệu quả cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh

và các hoạt động ngoài quân sự có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội

Do đó, các đơn vị dự toán có thu trong quân đội cần tăng cường các biện phápquản lý cơ bản như:

Thứ nhất, lãnh đạo, chỉ huy và bộ phận tài chính cần phối hợp và hiệp

đồng nhằm giám sát các đầu mối cơ quan, đơn vị tiến hành hoạt động có thumột cách thường xuyên từ đó đề ra các biện pháp kịp thời nhằm làm giảm chiphí và nâng cao hiệu quả, lợi nhuận Việc phối hợp, hiệp đồng phải đảm bảotuân thủ các nguyên tắc, yêu cầu của đơn vị quân đội nói chung và đơn vịhoạch toán kinh tế có thu nói riêng Ví dụ, phối hợp phải mang tính “dân chủ-cởi mở” và trên cơ sở “đồng thuận”

Thứ hai, quản lý triệt để quá trình chi phí cho các hoạt động sản xuất,

kinh doanh và các hoạt động khác ngoài quân sự có thu ở các đơn vị dự toántrong Quân đội Yêu cầu này đòi hỏi lãnh đạo, chỉ huy đơn vị và các bộ phậntài chính tiến hành thẩm định, đánh giá, dự báo kế hoạch, tất cả các khâu,các bước liên quan đến sử dụng kinh phí, chi chi cho hoạt động sản xuất, kinhdoanh và hoạt động ngoài quân sự có thu Quá trình này phải khách quan,công khai, dân chủ và đúng pháp luật

Thứ ba, nghiên cứu hình thức trả lương, thưởng, tiền công cho cán bộ,

sĩ quan, công nhân viên, một cách phù hợp nhằm tạo ra môi trường làm tốtphát huy hết khả năng của con người Hoạt động này phải đạt được hai mụcđích cơ bản như: Nghiên cứu trả chi phí (lương, thưởng, tiền công) hợp lý vớicông sức, hiệu quả mà cán bộ, sĩ quan, công nhân viên bỏ ra cho hoạt động cóthu; Việc tính toán chi phí hợp lý phải cân đối trong tính hiệu quả của đơn vị

và xây dựng được môi trường làm việc thuận lợi Do vậy, mỗi đơn vị, tuỳthuộc vào hoạt động có thu, tính chất của hoạt động, hiệu quả kinh tế-xã hộicủa hoạt động mà có thể tính toán, đề xuất những hình thức chi trả (chi phí)hợp lý nhất

Thứ tư, tiết kiệm những khoản chi phí không cần thiết trong quản lý sử

dụng vốn cho hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội Những chiphí này thường là những chi phí cho hoạt động quản lý, chi phí điện, nước,

Quản lý hiệu quả là thước đo chung cho mọi hoạt động cụ thể Do vậy,

ở mỗi hoạt động cần phải có sự tính toán trên cơ sở khoa học, vận dụng triệt

để các ưu thế sẵn có ở cơ quan đơn vị trong Quân đội để từ đó xây dựng kếhoạch chi phí cho mỗi hoạt động cụ thể

1.3.2 Hiệu quả đầu tư về kinh tế-xã hội

Hiệu quả đầu tư về kinh tế-xã hội là thước đo kết quả các hoạt độngquản lý tài chính có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội vừa mang tínhchất định lượng, vừa mang tính chất định tính Song, nhìn chung có thể đánhgiá hiệu suất của hoạt động có thu ở đơn vị dự toán trong quân đội thông quacác thông số sau:

Thứ nhất, nâng cao tinh thần đoàn kết “quân-dân” Do hoạt động có

thu ở các đơn vị trong Quân đội là hoạt động mang tính chất ngoài quân sựnên hoạt động này thường là các hoạt động mang tính chất “giúp đỡ” về mặtchuyên môn, nghiệp vụ Do đó, đáp ứng được những nhu cầu của người dânmột cách tốt nhất mà các hoạt động, dịch vụ dân sự không thể đáp ứng đượchoặc đáp ứng không có chất lượng Thực hiện tốt hoạt động có thu ở đơn vị

dự toán trong Quân đội, ngoài hoạt động mang tính chất kinh tế nó còn là hoạtđộng thuộc nhiệm vụ “dân vận” trong tình hình mới của các đơn vị trong toànquân Chẳng hạn, việc mở thêm dịch vụ khám, chữa bệnh có chất lượng caocho người dân vừa là hoạt động có thu cho bệnh viện quân đội vừa là nhiệm

vụ chăm sóc sức khoẻ cho người dân xung quanh nơi đơn vị đóng quân Nhưvậy, các dịch vụ này càng có chất lượng càng tạo được niềm tin của ngườidân với đội ngũ cán bộ, bác sĩ, y sĩ của bệnh viện quân đội

Thứ hai, hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội là cơ sở

để nâng cao hơn nữa đời sống vật chất và tinh thần cho người dân nơi đơn vịđóng quân Điều này phản ánh đúng tính chất của hoạt động có thu đối vớicác hoạt chung của kinh tế-xã hội Bởi lẽ, khi phát triển hoạt động có thu ở

các đơn vị quân đội, sẽ là điều kiện tốt để phát triển các loại hình kinh tế khác

ở địa phương Đồng thời, tạo ra những hoạt động nhằm nâng cao trình độ dântrí cho cư dân ở địa phương Để làm được điều này, lãnh đạo, chỉ huy và thủtrưởng các cơ quan, đơn vị cần làm tốt công tác bàn bạc, phối hợp với chínhquyền địa phương để nhằm đảm bảo vừa hỗ trợ cho mọi hoạt động có thu pháttriển vừa phù hợp với nhu cầu của người dân địa phương

Thứ ba, hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội là hoạt

động thiết thực nhất nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho cán bộ,

sĩ quan, công nhân viên, chiến sĩ trong đơn vị Mục tiêu của hoạt động có thu

là nhằm vừa đáp ứng được nhu cầu xã hội vừa giải quyết tốt tình trạng chingân sách thường xuyên từ ngân sách nhà nước chưa phù hợp với điều kiệnphát triển của nền kinh tế thị trường Việc tận dụng nguồn lực sẵn có để pháttriển hoạt động có thu nhằm bù đắp thêm vật chất và tinh thần cho quân nhân

có thể được coi là giải pháp tình thế trong tình hình mới Ví dụ như: sử dụngnguồn thu từ hoạt động có thu để thăm hỏi, động viên, giải các chính sách xãhội đối với quân nhân và gia đình quân nhân

Thứ tư, tiến hành các hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong

Quân đội là điều kiện để nâng cao khả năng chuyên môn, nghiệp vụ cho quânnhân Thông qua các hoạt động thực tiễn, các quân nhân có điều kiện cọ sát,thực hành và trải nghiệm thực tế một cách sâu sắc nhất Qua đó, trình độ kỹnăng tay nghề, năng lực chuyên môn không ngừng được hoàn thiện

Thứ năm, hoạt động có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội là yếu

tố góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụ ở đơn vị Nhiệm vụ cơ bản của Quân độinói chung, các đơn vị dự toán trong Quân đội nói riêng là gắn xây dựng kinh

tế với xây dựng quốc phòng Điều này thể hiện tính chất biện chứng thốngnhất giữa phát triển kinh tế, nhất là kinh tế quốc phòng với xây dựng và củng

cố quốc phòng trong tình hình mới là một nội dung trọng tâm xuyên suốt quá

trình thực hiện nhiệm vụ ở đơn vị Trong đó, hoạt động có thu được coi là mộttrong các hoạt động kinh tế quốc phòng nên việc thực hiện nó vừa mang tínhchất kinh tế vừa mang tính chất thực hiện nhiệm vụ được giao ở đơn vị Theo

đó, kết quả của hoạt động có thu là một trong các nội dung để đánh giá chấtlượng hoàn thành nhiệm vụ không chỉ của quân nhân mà của cả đơn vị

1.3.3 Nâng cao chất lượng hoạt động dịch vụ có thu

Dịch vụ có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội là các loại hìnhdịch vụ mà các đơn vị Quân đội có khả năng đáp ứng theo nhu cầu của xã hội.Trên phương diện này, dịch vụ có thu phải là những dịch vụ mà các đơn vịchiếm ưu thế so với lĩnh vực dân sự Thông thường, các loại hình dịch vụnhư: khám, chữa bệnh; vận tải; địa chất;

Nâng cao chất lượng các dịch vụ có ở các đơn vị dự toán trong Quânđội là những hoạt động liên quan đến cơ quan, đơn vị tiến hành Hoạt độngnày thể hiện trong các nội dung cơ bản như:

Thứ nhất, nâng cao khả năng quản lý, nhất là quản lý nghiệp vụ các

hoạt động dịch vụ có thu ở các đơn vị dự toán trong Quân đội Quản lý nghiệp

vụ thể hiện khả năng sử dụng các hình thức và biện pháp phù hợp nhằm khaithác tối đa các nguồn lực sẵn có Đồng thời, nó còn thể hiện năng lực tínhtoán, hoạch toán các chi phí, kỹ năng quản lý phân phối và sử dụng nguồnvốn và nhân lực hiệu quả

Thứ hai, thường xuyên đổi mới cơ sở vật chất, công nghệ, phục vụ

hoạt động dịch vụ có thu ngày càng có chất lượng cao Đổi mới công nghệ, cơ

sở vật chất vừa gia tăng khả năng cạnh tranh trong hoạt động kinh tế vừa đápứng chất lượng dịch vụ có thu mà đơn vị dự toán cung cấp Do đó, đòi hỏilãnh đạo, chỉ huy đơn vị và các cơ quan phải thường xuyên quan tâm, chủđộng có kế hoạch áp dụng những tiến bộ của khoa học-kỹ thuật hiện đại vàokhai thác các hoạt động có thu ở đơn vị mình