Bạn nên tin vào trực giác của mình hay là xem xét cẩn thận

Bạn nên tin vào trực giác của mình hay là xem xét cẩn thận?. Tham kh oả Should You Go With Your Gut or Think it Through?. Published on July 16, 2012 by Dr.. Denise Cummins, Ph.D.. in Goo

Bạn nên tin vào trực giác của mình hay là xem xét

cẩn thận?

Tham kh oả

Should You Go With Your Gut or Think it Through?

Published on July 16, 2012 by Dr Denise Cummins, Ph.D in Good Thinking We’ve all experienced it: Second guessing ourselves

B n khoanh tròn 1 câu tr l i trong bài ki m tra tr c nghi m g m nhi u l a ạ ả ờ ể ắ ệ ồ ề ự

ch n, sau ó thay ọ đ đổi quy t nh c ng nh câu tr l i c a b n Ho c b n ế đị ũ ư ả ờ ủ ạ ặ ạ

ch n 1 c n h , sau ó thay ọ ă ộ đ đổi quy t nh và i ế đị đ đế ựn l a ch n th 2.ọ ứ

B n nên làm theo tr c giác c a mình hay là nên dành th i gian ạ ự ủ ờ để phân tích

nh ng s l a ch n c a b n?ữ ự ự ọ ủ ạ

ây là câu tr l i nhanh: Xem xét c n th n tr c khi a ra quy t nh

quan tr ng ọ

N m 1984, m t nhóm các nhà nghiên c u do ti n s Ludy Benjamin d n ă ộ ứ ế ỹ ẫ đầu

ã phân tích các k t qu c a 33 nghiên c u c ti n hành qua 70 n m, phát

hi n th y nh ng ngệ ấ ữ ười thay đổi nh ng câu tr l i c a h ã làm t t h n ữ ả ờ ủ ọ đ ố ơ

nh ng ngữ ười dính m c ngay v i nh ng ph n ng ắ ớ ữ ả ứ đầu tiên c a h Trong ủ ọ

th c t , không có ngự ế ười nào b 1 i m th p h n ch vì h ã thay ị đ ể ấ ơ ỉ ọ đ đổi quy t ế

nh c a h K t qu này ã c tái t o l i trong n m 2012 b i ti n s Alex

Heidenberg và Benjamin Layne

i u này hóa ra l i úng ngay c v i nh ng chuyên gia, ví d nh ng b c th y

ch i c N m 2012, m t nhóm các nhà nghiên c u do ti n s J.H Moxley d nơ ờ ă ộ ứ ế ỹ ẫ

u ã trình bày tr c nh ng ng i ch i c nh ng v trí c ph c t p và yêu

c u h “ngh ra ngoài” trong khi quy t nh i nầ ọ ĩ ế đị đ ước nào i u này cho phép Đ ề các nhà nghiên c u ánh giá li u nứ đ ệ ướ đ đầc i u tiên có hay h n nh ng nơ ữ ướ đc i

c ch n sau này trong quá trình suy ngh , cân nh c Các k t qu là rõ

ràng: Nh ng nữ ướ đ đầc i u tiên t h n ngay c ệ ơ ả đố ới v i nh ng v n ữ ấ đề ờ đơ c n

gi n.ả

Li u i u này có ngh a là chúng ta nên ph t l tr c giác và linh c m c a ệ đ ề ĩ ớ ờ ự ả ủ mình? Không nh t thi t Theo ti n s Daniel Kahneman, các quy t nh là s nấ ế ế ỹ ế đị ả

ph m c a 2 quá trình, 1 quá trình tr c giác nhanh chóng hay còn g i là quá ẩ ủ ự ọ trình d a vào c m xúc và 1 quá trình suy ngh cân nh c, ch m h n Theo ự ả ĩ ắ ậ ơ

Kahneman, nh ng ho t ữ ạ độ ng tr c giác r t gi ng v i nh ng ho t ự ấ ố ớ ữ ạ độ ng

c m giác nh nghe và nhìn ả ư Hãy h i b n thân b n i u này: Khi b n nhìn ỏ ả ạ đ ề ạ

lướt qua 1 i u gì ó, b n thđ ề đ ạ ường làm i u gì ti p theo? B n có th hđ ề ế ạ ể ướng

s chú ý c a b n ự ủ ạ đến nh ng kích thích m i, cho phép h th ng th giác c a ữ ớ ệ ố ị ủ

b n x lí nó thành nhi u chi ti t h n Và hóa ra ó có th là cách t t nh t ạ ử ề ế ơ đ ể ố ấ để ngh v vai trò c a tr c giác trong vi c ra quy t nh:ĩ ề ủ ự ệ ế đị Ph n ng tr c giác ả ứ ự

c a b n nói v i b n r ng s l a ch n ủ ạ ớ ạ ằ ự ự ọ đặ c bi t này x ng áng ệ ứ đ đượ c suy ngh , cân nh c thêm n a ĩ ắ ữ

1 i u quan tr ng n a làđ ề ọ ữ li u tr c giác c a b n có xu t phát t s d a ệ ự ủ ạ ấ ừ ự ự

vào ki n th c có h th ng hay là s ngu d t ế ứ ệ ố ự ố 1 nhóm nghiên c u do ti n sứ ế ĩ Michel Tuan Pham trở ường Columbia Business School yêu c u m i ngầ ọ ười

a ra nhi u d oán liên quan n nh ng s ki n trong t ng lai bao g m

ngườ đượ đề ử ổi c c t ng th ng M n m 2008 c a ố ĩ ă ủ đảng Dân ch , thành công ủ phòng vé c a nh ng b phim khác nhau, ngủ ữ ộ ười chi n th ng American Idol, ế ắ

nh ng bi n ữ ế động c a ch s Dow Jones Index, và ngủ ỉ ố ười chi n th ng c a tr n ế ắ ủ ậ tranh cúp vô ch môn bóng á đị đ ở đạ ọi h c Các k t qu nh t quán cho th y ế ả ấ ấ

nh ng ngữ ười tin vào c m giác c a h cao h n có nhi u kh n ng d oán ả ủ ọ ơ ề ả ă ự đ chính xác k t qu cu i cùng h n nh ng ngế ả ố ơ ữ ười tin vào c m giác c a h th p ả ủ ọ ấ

h n Các nhà nghiên c u g i hi n tơ ứ ọ ệ ượng này là hi u ng tiên tri c m ệ ứ ả

xúc (the emotional oracle effect).

Nh ng có 1 l i c nh báo ây: Các nhà nghiên c u c ng phát hi n th yư ờ ả ở đ ứ ũ ệ ấ độ

chính xác c a nh ng tr c giác ó ph thu c vào l ủ ữ ự đ ụ ộ ượ ng ki n th c ế ứ

chuyên ngành mà 1 ng ườ ở ữ i s h u khi đư a ra nh ng d oán ó ữ ự đ đ Ví d , ụ

ch nh ng ngỉ ữ ười có 1 s ki n th c n n t ng v mùa bóng hi n t i có ố ế ứ ề ả ề ệ ạ đượ ợc l i ích t vi c tin vào nh ng c m giác c a h khi d oán ừ ệ ữ ả ủ ọ ự đ đội chi n th ng ch c ế ắ ứ

vô ch i u này có ngh a làđị Đ ề ĩ chúng ta có th d a vào nh ng c m giác ể ự ữ ả

c a chúng ta ho c tr c giác ch khi chúng ta ủ ặ ự ỉ đư a ra nh ng quy t ữ ế đị nh

ho c nh ng d oán trong nh ng l nh v c chúng ta hi u rõ ặ ữ ự đ ữ ĩ ự ể