Tìm thấy giá trị ẩn giấu trong mạng lưới bạn bè củabạn Tham kh oả Finding the Hidden Value in Your Network Are you looking for help in all the wrong places?. Published on June 18, 2013 b
Trang 1Tìm thấy giá trị ẩn giấu trong mạng lưới bạn bè của
bạn
Tham kh oả
Finding the Hidden Value in Your Network
Are you looking for help in all the wrong places?
Published on June 18, 2013 by Adam Grant, Ph.D in Give and Take
L n cu i cùng b n th c s c n giúp ầ ố ạ ự ự ầ đỡ ạ đ, b n ã h i ai? Tôi cá là b n tìm ỏ ạ đến
1 trong nh ng m i quan h ch t ch c a b n – ngữ ố ệ ặ ẽ ủ ạ ười mà b n bi t rõ và th t ạ ế ậ
s tin tự ưởng Cho dù b n ang tìm ki m 1 công vi c m i ho c xin 1 s l i ạ đ ế ệ ớ ặ ố ờ khuyên t t, th t có lý khi b n tìm ố ậ ạ đến nh ng ngữ ườ ại b n thân nh t, nh ng ấ ữ thành viên gia ình và đ đồng nghi p c a b n Sau t t c , ó là nh ng ngệ ủ ạ ấ ả đ ữ ười
b n có th tin tạ ể ưởng để ể hi u b n c n gì.ạ ầ
Nh ng khi chú tr ng nh ng m i quan h ch t ch ó, b n có th xem nh ư ọ ữ ố ệ ặ ẽ đ ạ ể ẹ
s c m nh c a nh ng m i quan h y u Trong 1 nghiên c u c i n, nhà xã ứ ạ ủ ữ ố ệ ế ứ ổ đ ể
h i h c Mark Granovetter cho th yộ ọ ấ con ng ườ i có 58% kh n ng có ả ă đượ c 1 công vi c m i thông qua nh ng m i quan h y u h n là nh ng m i ệ ớ ữ ố ệ ế ơ ữ ố
quan h ch t ch Làm th nào mà nh ng ng ệ ặ ẽ ế ữ ườ i quen s s ó có th ơ ơ đ ể
có ích cho b n h n nh ng ng ạ ơ ữ ườ i b n t t? ạ ố
Câu tr l i v tr c giác ó là chúng ta có nhi u m i quan h y u h n nh ng ả ờ ề ự đ ề ố ệ ế ơ ữ
m i quan h ch t ch , vì v y kh n ng nh ng m i quan h y u h u ích cho ố ệ ặ ẽ ậ ả ă ữ ố ệ ế ữ chúng ta là cao h n Và b ng ch ng ng h 1 l i gi i thích m nh m ơ ằ ứ ủ ộ ờ ả ạ ẽ
h n:ơ m c cho nh ng ý nh t t c a h , nh ng m i quan h ch t ch có ặ ữ đị ố ủ ọ ữ ố ệ ặ ẽ
xu h ướ ng em l i cho chúng ta ki n th c d th a đ ạ ế ứ ư ừ Nh ng m i quan h ữ ố ệ thân thi t nh t c a chúng ta có xu hế ấ ủ ướng quen bi t nh ng ki u ngế ữ ể ười gi ng ố nhau và thông tin gi ng chúng ta Nh ng m i quan h y u thì nh ng n i ố ữ ố ệ ế ở ữ ơ khác và h bi t nh ng th khác, do ó h có th mang l i cho chúng ta ọ ế ữ ứ đ ọ ể ạ
nh ng thông tin m i l ữ ớ ạ H u h t chúng ta b sót thông tin m i l này, ầ ế ỏ ớ ạ
m ng l ạ ướ i b n bè c a chúng ta có ạ ủ đầ y nh ng ng ữ ườ i có nh ng quan ữ
i m gi ng c a chúng ta.
đ ể ố ủ
Khi tôi chia s b ng ch ng này, m i ngẻ ằ ứ ọ ười hi u nó, nh ng h s hành ể ư ọ ợ động theo nó Thuy t ph c m i ngế ụ ọ ười xin s tr giúp t nh ng m i quan h y u ự ợ ừ ữ ố ệ ế
c ng gi ng nh thuy t ph c 1 ngũ ố ư ế ụ ườ đi àn ông h i ỏ đường i Th t không tho i đ ậ ả mái để thú nh n v i nh ng ngậ ớ ữ ườ ầi g n gi ng-ngố ười xa l (và b n thân b n) ạ ả ạ
r ng b n không có m i câu tr l i Ngay c n u b n vằ ạ ọ ả ờ ả ế ạ ượt qua được chướng
ng i này, b n h u nh không bi t h , vì v y t i sao h l i s n sàng giúp b n?ạ ạ ầ ư ế ọ ậ ạ ọ ạ ẵ ạ
Tin t t là có 1 cách ố để có được cái bánh và n nó Có 1 ki u quan h th 3 ă ể ệ ứ
k t h p gi a thông tin m i mà ki u quan h y u mang l i v i s tin tế ợ ữ ớ ể ệ ế ạ ớ ự ưởng, thoái mái và quen thu c c a ki u quan h ch t ch Nó ộ ủ ể ệ ặ ẽ được g i là 1ọ m i ố
Trang 2quan h ti m tàng ệ ề
Nh ng m i quan h ti m tàng là nh ng ngữ ố ệ ề ữ ười chúng ta t ng quen bi t Hãy ừ ế ngh v ngĩ ề ười mà b n t ng m t liên l c trong vài n m: 1 ngạ ừ ấ ạ ă ười hàng xóm th iờ
th u, 1 ngơ ấ ườ ại b n cùng phòng th i ờ đạ ọi h c, ho c 1 ặ đồng nghi p trong công ệ
vi c ệ đầu tiên c a b n Trong nghiên c u c a Daniel Levin, Jorge Walter, và ủ ạ ứ ủ Keith Murnighan, h h i hàng tr m giám ọ ỏ ă đố đ ềc i u hành tìm ki m l i khuyên ế ờ cho 1 d án công vi c quan tr ng t 2 m i quan h ti m tàng Khi h so sánh ự ệ ọ ừ ố ệ ề ọ giá tr c a nh ng cu c nói chuy n xin l i khuyên ó v i nh ng m i quan h ị ủ ữ ộ ệ ờ đ ớ ữ ố ệ
hi n t i, thì nh ng m i quan h ti m tàng th c s có ích h n.ệ ạ ữ ố ệ ề ự ự ơ Các giám đố c
i u hành nh n c nhi u gi i pháp giá tr h n, s giúp gi i quy t
v n ấ đề ừ t nh ng ng ữ ườ i h t ng quen bi t h n nh ng ng ọ ừ ế ơ ữ ườ i b n, ạ đồ ng nghi p và ng ệ ườ i quen hi n t i c a h ệ ạ ủ ọ T i sao?ạ
Gi ng nh nh ng m i quan h y u, nh ng m i quan h ti m tàng em l i ố ư ữ ố ệ ế ữ ố ệ ề đ ạ thông tin m i: trong nhi u n m k t khi b n d ng liên l c, h ã k t n i ớ ề ă ể ừ ạ ừ ạ ọ đ ế ố
c v i nh ng ng i m i và thu th p c ki n th c m i Nh ng không
gi ng nh ng m i quan h y u, nh ng m i quan h ti m tàng c ng em l i ố ữ ố ệ ế ữ ố ệ ề ũ đ ạ
nh ng l i ích c a nh ng m i quan h ch t L ch s quan h và chia s kinh ữ ợ ủ ữ ố ệ ặ ị ử ệ ẻ nghi m làm nó nhanh h n và tho i mái h n ệ ơ ả ơ để ế ố ạ k t n i l i, và b n có th hy ạ ể
v ng là h quan tâm ọ ọ đến b n nhi u h n nh ng ngạ ề ơ ữ ườ ại b n quen s s ơ ơ
Nghiên c u cho th y nh ng m i quan h ti m tàng gây b t ng cho chúng ta ứ ấ ữ ố ệ ề ấ ờ
b ng nhi u cách Khi Levin và c ng s c a ông yêu c u các giám ằ ề ộ ự ủ ầ đố đ ềc i u hành s p x p 10 m i quan h ti m tàng theo th t t m i quan h giá tr ắ ế ố ệ ề ứ ự ừ ố ệ ị
nh t ấ đến ít giá tr nh t, h ã th t b i M i quan h ti m tàng mà h mong ị ấ ọ đ ấ ạ ố ệ ề ọ đợi
là ít có ích nh t th c s l i có ích nh m i quan h ấ ự ự ạ ư ố ệ được x p h ng hàng ế ạ u
đầ Khi b n không g p nh ng ng ạ ặ ữ ườ đ i ó trong 3 ho c 5 n m thì b n ặ ă ạ
không th d oán ể ự đ đượ c nh ng ý t ữ ưở ng m i l và nh ng m ng l ớ ạ ữ ạ ướ i
b n b nào mà h s có kh n ng chia s ạ ẽ ọ ẽ ả ă ẻ Và hóa ra, b n càng quen h ạ ọ lâu, thì nh ng m i quan h ti m tàng ó càng tr nên giá tr H t ng có ữ ố ệ ề đ ở ị ọ ừ nhi u th i gian h n ề ờ ơ để ặ g p g nh ng con ngỡ ữ ườ đi áng ng c nhiên và ạ đạt
c nh ng thành t u b t ng
T t nhiên, th t d dàng ấ ậ ễ để ế ố ạ ớ k t n i l i v i nh ng m i quan h ti m tàng ó n uữ ố ệ ề đ ế
b n t ng r ng lạ ừ ộ ượng, hào phóng v i h trong quá kh Nh ng n u b n t ng ớ ọ ứ ữ ế ạ ừ
có hành vi vì l i ích b n thân trong quá kh thì nh ng m i quan h c ó có ợ ả ứ ữ ố ệ ũ đ
kh n ng s quay l ng l i v i b n Nh ng n u b n t ng giúp ả ă ẽ ư ạ ớ ạ ư ế ạ ừ đỡ ọ h mà không mong nh n l i, thì h s dang tay chào ón b n.ậ ạ ọ ẽ đ ạ
Sau khi bi t ế được quan i m ó, tôi ã b sung thêm 1 nh c nh vào cu n đ ể đ đ ổ ắ ở ố
l ch c a tôi: k t n i l i v i ít nh t 1 m i quan h ti m tàng m i tháng Thay vì ị ủ ế ố ạ ớ ấ ố ệ ề ỗ xin h giúp ọ đỡ, tôi ang tìm nh ng cách đ ữ để giúp h - ôi khi b ng cách chia ọ đ ằ
s ki n th c, trẻ ế ứ ường h p khác thì b ng cách gi i thi u Theo kinh nghi m c aợ ằ ớ ệ ệ ủ tôi, tái k t n i v i nh ng m i quan h c tr thành 1 ngu n h nh phúc và ý ế ố ớ ữ ố ệ ũ ở ồ ạ ngh a Gi ng nh ph c h i l i 1 ngôi nhà c , nó mang ĩ ố ư ụ ồ ạ ũ đến cho chúng ta cái
Trang 3c và cái m i t t nh t.ũ ớ ố ấ Nh ng m i quan h ti m tàng có th giúp chúng ta ữ ố ệ ề ể
tái sinh nh ng ữ đặ đ ể c i m a thích c a cái tôi quá kh c a chúng ta, ư ủ ứ ủ
trong khi ó m ra nh ng cánh c a cho cái tôi t đ ở ữ ử ươ ng lai m i ớ