8 nghiên cứu về trí thông minh giúp khám phánhững bí ẩn của trí tuệ 1.
Trang 18 nghiên cứu về trí thông minh giúp khám phá
những bí ẩn của trí tuệ
1 i u hoang Đ ề đườ ng v m t trí ề ộ thông minh đơ n nh t ấ
M t s ngộ ố ười cho r ng quan i m v trí thông minh nh m t th ằ đ ể ề ư ộ ứ đơn nh t là ấ
m t i u hoang ộ đ ề đường
Theo m t nghiên c u g n ây v i h n 100,000 ngộ ứ ầ đ ớ ơ ười tham gia, IQ th c s ự ự
c t o nên t 3 thành ph n (Hampshire et al., 2012)
Phân tích các k t qu , h phát hi n th y IQ phân thành y u t trí nh ng n ế ả ọ ệ ấ ế ố ớ ắ
h n, l p lu n và l i nói.ạ ậ ậ ờ
Nói cách khác: m t s ngộ ố ười có th có trí nh ng n h n m nh m nh ng là ể ớ ắ ạ ạ ẽ ư
nh ng ngữ ườ ậi l p lu n kém Ho c: m t s ngậ ặ ộ ố ười gi i v ngôn ng nh ng có tríỏ ề ữ ư
nh ng n h n kém.ớ ắ ạ
Trí thông minh t ng th c a b n là m t k t qu c a 3 ti u h th ng ó ho t ổ ể ủ ạ ộ ế ả ủ ể ệ ố đ ạ
ng nh th nào – và chúng có th không có m c gi ng nhau
2 Trí thông minh có liên quan đế n b nh tâm th n ệ ầ
Là người thông minh không ph i lúc nào c ng t t.ả ũ ố
Các nghiên c u ch ra m t s liên k t gi a trí thông minh và b nh tâm th n ứ ỉ ộ ự ế ữ ệ ầ
có th ph i quay v l i v i l ch s ti n hóa c a chúng ta.ể ả ề ạ ớ ị ử ế ủ
Trí tu cao c a “ngệ ủ ười thông minh” ban đầu là m t k t qu c a nh ng ộ ế ả ủ ữ đột
bi n gen Tuy nhiên, cái giá c a nh ng ế ủ ữ đột bi n gen ó có th làm t ng nguy ế đ ể ă
c b b nh tâm th n (Nithianantharajah et al., 2012).ơ ị ệ ầ
B não con ngộ ười có th là v t ph c t p và cao c p nh t trong v tr , nh ng ể ậ ứ ạ ấ ấ ũ ụ ư
m t s ngộ ố ười ph i tr cái giá ả ả đắt cho món quà này
3 Nh ng ng ữ ườ i thông minh có th v ể ượ t qua cái nghèo trong cu c s ng ộ ố
Trí tu giúp b n th ng ti n, nh ng i u gì x y ra n u b n là ngệ ạ ă ế ư đ ề ả ế ạ ười thông minh
và th b t l i? Li u hoàn c nh s ng c a b n s ng n không cho b n thành ở ế ấ ợ ệ ả ố ủ ạ ẽ ă ạ công?
M t nghiên c u v i 12,868 ngộ ứ ớ ười M phát hi n th y m t n n t ng t t h n giúpĩ ệ ấ ộ ề ả ố ơ con ngườ ắ đầi b t u v i m t công vi c t t h n, thì chính trí thông minh giúp h ớ ộ ệ ố ơ ọ
có s ti n b t ó (Ganzach, 2011).ự ế ộ ừ đ
Yoav Ganzach gi i thích:ả
Trang 2“Gia ình có th giúp b n phát tri n s nghi p c a b n và b n có m t l i th , đ ể ạ ể ự ệ ủ ạ ạ ộ ợ ế
nh ng nó không giúp b n ti n b Và m t khi b n b t ư ạ ế ộ ộ ạ ắ đầu làm vi c, b n có ệ ạ
th i ể đ đến b t c n i nào mà nh ng n ng l c c a b n ấ ứ ơ ữ ă ự ủ ạ đưa b n i.”ạ đ
4 Thông minh nh ng hay ư lo l ng ắ
Người ta nói r ng ngu d t làằ ố h nh phúcạ ó là vì ngĐ ười có trí tu cao có xu ệ
hướng lo l ng nhi u h n nh ng ngắ ề ơ ữ ười có trí tu v a ph i.ệ ừ ả
Qu th t, s lo l ng có th ã cùng ti n hóa v i trí thông minh – lo l ng có thả ậ ự ắ ể đ ế ớ ắ ể
em l i cho con ng i th i nguyên th y m t l i ích sinh t n trong l ch s c
i (Coplan et al., 2012)
đạ
Th t áng ti c nó l i khi n ngậ đ ế ạ ế ười thông minh m c ph i nh ng b nh r i lo n loắ ả ữ ệ ố ạ
l ng m c ắ ở ứ độ cao h n.ơ
5 Nh ng ý t ữ ưở ng m i ớ
Nh ng ngữ ười thông minh h n có nhi u kh n ng ngh ra nh ng ý tơ ề ả ă ĩ ữ ưởng m i.ớ
Trang 3V m t l ch s , nó có th có ngh a là t ch i s mê tín và tìm th y nh ng ề ặ ị ử ể ĩ ừ ố ự ấ ữ cách th c m i ứ ớ để ổ t ch c xã h i.ứ ộ
M t nghiên c u cho r ng i u này gi i thích t i sao nh ng ngộ ứ ằ đ ề ả ạ ữ ười thông minh
h n có nhi u kh n ng là ngơ ề ả ă ười vô th n và là ngầ ười theo ch ngh a t do ủ ĩ ự chính tr (Kanazawa et al., 2010).ị
Nghiên c u này phát hi n th y nh ng ngứ ệ ấ ữ ườ ưởi tr ng thành tr tu i mô t b n ẻ ổ ả ả thân h là ngọ ườ ấ ải ‘r t b o th ’ có IQ trung bình là 95, còn nh ng ngủ ữ ười mô t ả
b n thân h là ‘r t t do’ có IQ trung bình là 106.ả ọ ấ ự
6 Độ ng c hành ơ độ ng có th ánh b i IQ ể đ ạ
Dù trí thông minh có th là m t tài s n tuy t v i mà chúng ta có thì nó c ng ể ộ ả ệ ờ ũ không đảm b o cho s thành công.ả ự
L y ví d v toán h c, s th t là trí thông minh s em ấ ụ ề ọ ự ậ ẽ đ đến cho b n m t s ạ ộ ự
kh i ở đầ ốu t t, nh ng ư để đạ đượt c thành t u th c s thì b n ph i có ự ự ự ạ ả động l c.ự
M t nghiên c u ộ ứ Đức v i 3,520 tr em phát hi n th y sau khi chúng b t ớ ẻ ệ ấ ắ đầu
h c toán thì trí thông minh c a chúng tr nên ít quan tr ng so v i ọ ủ ở ọ ớ động l c ự
h c t p ọ ậ để thành công c a chúng và chúng h c toán nhi u nh th nào ủ ọ ề ư ế (Murayama et al., 2012)
7.Ng ườ i thông minh i ng mu n h n đ ủ ộ ơ
B ng ch ng ằ ứ được công b cho th y nh ng ngố ấ ữ ười thông minh h n có xu ơ
hướng i ng mu n h n và d y tr h n (Kanazawa & Perina, 2009).đ ủ ộ ơ ậ ễ ơ
Nghiên c u ki m tra nh ng thói quen i ng c a 20,745 thanh niên M và ứ ể ữ đ ủ ủ ĩ phát hi n th y vào các ngày trong tu n, ngệ ấ ầ ườ ấ đầ đi ‘r t n’ i ng trung bình lúc ủ 11:41 và th c d y lúc 7:20.ứ ậ
Ngượ ạc l i, ngườ ấi ‘r t thông minh’ i ng lúc 12:29 và th c d y lúc 7:52 Vào đ ủ ứ ậ
cu i tu n, nh ng s khác bi t th m chí còn rõ ràng h n.ố ầ ữ ự ệ ậ ơ
8 Nh ng xã h i thông minh h n thì h nh phúc h n ữ ộ ơ ạ ơ
Người thông minh h n thì h nh phúc h n? Nhìn chung, có l không.ơ ạ ơ ẽ
Các nghiên c u ã tìm ki m m t s liên quan gi a con ngứ đ ế ộ ự ữ ườ ải c m th y h nh ấ ạ phúc nh th nào và h thông minh nh th nào, và h u nh không tìm th y ư ế ọ ư ế ầ ư ấ
m i liên quan (e.g Veenhoven & Choi, 2012).ố
Tuy nhiên, khi b n nhìn vào các qu c gia, v trung bình thì nh ng qu c gia ạ ố ề ữ ố thông minh h n thì c ng h nh phúc h n.ơ ũ ạ ơ
Nh v y, trí thông minh có th không em l i l i ích h nh phúc cá nhân cho ư ậ ể đ ạ ợ ạ
ngườ đi ó, nh ng nó có th góp ph n vào h nh phúc c a m i ngư ể ầ ạ ủ ọ ười