5 câu cần hỏi bản thân trước khi bạn từ bỏ

5 câu cần hỏi bản thân trước khi bạn từ bỏ

Câu ng n ng nói v i b n r ng “nh ng ngạ ữ ớ ạ ằ ữ ười chi n th ng không bao gi t ế ắ ờ ừ

b và nh ng ngỏ ữ ườ ừ ỏi t b không bao gi chi n th ng” nh ng s th t là, t i ờ ế ắ ư ự ậ ạ

m t th i i m nào ó trong cu c s ng, h u h t chúng ta s ph i t b m t ộ ờ đ ể đ ộ ố ầ ế ẽ ả ừ ỏ ộ

m i quan h , m t công vi c, m t ngố ệ ộ ệ ộ ười yêu ho c m t m c tiêu và i ti p ặ ộ ụ đ ế

Nh ng s chuy n ti p là m t s th t c a cu c s ng Chúng ta ki m soát m t ữ ự ể ế ộ ự ậ ủ ộ ố ể ộ

s chuy n ti p t t nh th nào và hành ự ể ế ố ư ế động làm m i l i b n thân ph thu c ớ ạ ả ụ ộ

vào nhi u th - nh nh ng thói quen c a tâm trí, tính cách và thái ề ứ ư ữ ủ độ, nh ư

cu n sách c a tôi Mastering the Art of Quitting ã gi i thích chi ti t—nh ng ố ủ đ ả ế ư

trước khi b n th c hi n m t s chuy n d ch, b n c n h i b n thân 5 câu sau ạ ự ệ ộ ự ể ị ạ ầ ỏ ả

Hãy tr l i chúng trung th c và b n s có m t quan i m t t h n v th i kì ả ờ ự ạ ẽ ộ đ ể ố ơ ề ờ

chuy n ti p này s làm b n c m nh n nh th nào, và chúng s ể ế ẽ ạ ả ậ ư ế ẽ đặt ra nh ngữ

v n ấ đề và c h i nào.ơ ộ

1 Tôi có gi i trong vi c d oán tôi s c m nh n và ph n ng nh th ỏ ệ ự đ ẽ ả ậ ả ứ ư ế nào?

H u h t chúng ta th c s khá t trong vi c d oán v nh ng hành vi và suy ầ ế ự ự ệ ệ ự đ ề ữ

ngh c a chúng ta vì v n ĩ ủ ấ đề ớ v i ngày mai v n ch a x y ra Thêm n a, nhi u ẫ ư ả ữ ề

th c nghi m cho th y con ngự ệ ấ ười tin là cái tôi t t nh t và lý tố ấ ưởng nh t c a h ấ ủ ọ

s xu t hi n khi s vi c tr nên khó kh n Các nhà tâm lý Julia Woodzicka vàẽ ấ ệ ự ệ ở ă

Marianne LaFrance yêu c u nh ng ph n ầ ữ ụ ữ độ ổ ừ tu i t 18-21 d oán h s ự đ ọ ẽ

ph n ng nh th nào n u h b qu y r i tình d c b i m t phóng viên nam ả ứ ư ế ế ọ ị ấ ố ụ ở ộ

thô l kho ng 30 tu i H u h t ngỗ ả ổ ầ ế ười tham gia qu quy t r ng h s ch ả ế ằ ọ ẽ ủ động

và ch u trách nhi m – yêu c u anh ta d ng l i ho c th m chí b i Nh ng khiị ệ ầ ừ ạ ặ ậ ỏ đ ư

các nhà nghiên c u yêu c u nh ng ph n ó tham gia vào tình hu ng mà ứ ầ ữ ụ ữ đ ố

h tin là m t cu c ph ng v n th t cho m t v trí công vi c v i nh ng tình ọ ộ ộ ỏ ấ ậ ộ ị ệ ớ ữ

hu ng tố ương t ã ự đ được mô t v m t lý thuy t, thì h ã hành ả ề ặ ế ọ đ động r t khácấ

so v i d oán c a h H ã d b o, ngoan ngoãn và ch p nh n h n r t ớ ự đ ủ ọ ọ đ ễ ả ấ ậ ơ ấ

nhi u.ề

T t c chúng ta ấ ả đều có xu hướng ngh v tĩ ề ương lai theo m t cách quá ộ đơn

gi n, c v nh ng ph n ng c a chúng ta và b n thân tình hu ng, cho dù ả ả ề ữ ả ứ ủ ả ố

chúng ta d oán vi c ự đ ệ đối phó v i s p, v i b n ớ ế ớ ạ đời, v i b n bè, ngớ ạ ười quen

ho c ngặ ườ ại l Chúng ta không tính đến vi c chúng ta có th c m th y mâu ệ ể ả ấ

thu n trong t tẫ ư ưởng vào lúc ó, ho c tình hu ng có th ít đ ặ ố ể đơn gi n nh ả ư

chúng ta tiên li u.ệ

Khi b n ngh v vi c b n s c m nh n nh th nào khi b n t b m i quan hạ ĩ ề ệ ạ ẽ ả ậ ư ế ạ ừ ỏ ố ệ

ó, hãy v m t b c tranh bao g m nh ng c m xúc au bu n và ti c nu i,

không ch có ni m vui c a s t do Khi t b công vi c mà b n phát m, b nỉ ề ủ ự ự ừ ỏ ệ ạ ố ạ

có th s c m th y nh nhõm nh ng nó có th tr n l n v i s lo l ng v b n ể ẽ ả ấ ẹ ư ể ộ ẫ ớ ự ắ ề ạ

s i âu ti p theo và làm th nào ẽ đ đ ế ế đế đượ đn c ó Suy ngh quá l c quan s ĩ ạ ẽ

khi n b n không chu n b cho s khó kh n mà s chuy n ti p có th em l i.ế ạ ẩ ị ự ă ự ể ế ể đ ạ

2 Tôi b o th nh th nào? ả ủ ư ế

B n có t p trung hay không vào nh ng gì mà b n ã ạ ậ ữ ạ đ đầ ưu t vào – công vi c ệ

c a b n, m t m i quan h , m t m c tiêu dài h n Dù chúng ta thích ngh b n ủ ạ ộ ố ệ ộ ụ ạ ĩ ả

thân mình nh nh ng ngư ữ ười ch p nh n r i ro sáng t o thì s th t là, nh ấ ậ ủ ạ ự ậ ư

nghiên c u c a Daniel Kahneman và Amos Twersky cho th y, con ngứ ủ ấ ười ghét s m t mát và có ự ấ động l c mu n tránh né m t s m t mát h n là h b ự ố ộ ự ấ ơ ọ ị

d d b i kh n ng ki m ụ ỗ ở ả ă ế đượ ợ ạc l i l c N u b n có xu hế ạ ướng suy ngh theo ĩ

quan i m b n ã đ ể ạ đ đầ ưu t cái gì vào tình hu ng thì kh n ng là b n s g p ố ả ă ạ ẽ ặ

nhi u r c r i ề ắ ố để ừ ỏ t b nó và n u b n c g ng ế ạ ố ắ để ỏ đ b i thì b n s nghi n ng mạ ẽ ề ẫ

v cái mà b n ã m t Hi u i u này v b n thân b n ề ạ đ ấ ể đ ề ề ả ạ để ắ đầ ậ b t u t p trung vào nh ng kh n ng trong tữ ả ă ương lai mà b n ch a t ng g p.ạ ư ừ ặ

3 Tôi nh ngh a v b n thân tôi nh th nào? đị ĩ ề ả ư ế

Các nghiên c u cho th y b t c th gì (mà b n ang lên k ho ch t b ) ứ ấ ấ ứ ứ ạ đ ế ạ ừ ỏ

càng quan tr ng ọ đố ớ ải v i c m nh n v b n thân c a b n thì th i gian ph c h i ậ ề ả ủ ạ ờ ụ ồ

và s không ch c ch n càng l n m t khi b n t b nó Theo nghiên c u c a ự ắ ắ ớ ộ ạ ừ ỏ ứ ủ

nhà tâm lý Patricia Linville, nh ng ngữ ườ ửi x lý v i stress t t nh t và th c hi nớ ố ấ ự ệ

t t h n trong nh ng kho ng th i gian chuy n ti p là nh ng ngố ơ ữ ả ờ ể ế ữ ười có nhi u ề

nh ngh a v b n thân phúc t p; h gi m c c m xúc tiêu c c khi h ph i

t b m t th gì ó vì h có nh ng nh ngh a khác tích c c v b n thân, ừ ỏ ộ ứ đ ọ ữ đị ĩ ự ề ả

giúp h ch ng ọ ố đỡ, ch u ị đựng được trong su t nh ng kho ng th i gian stress.ố ữ ả ờ

4 Tôi ki m soát s không ch c ch n nh th nào? ể ự ắ ắ ư ế

B n b thúc ạ ị đẩy b i ở động c ti p c n hay tránh né s quy t nh vi c b n s ơ ế ậ ẽ ế đị ệ ạ ẽ

c m th y l c quan nh th nào và b n s làm t t nh th nào khi b n t b ả ấ ạ ư ế ạ ẽ ố ư ế ạ ừ ỏ

m t th gì ó.ộ ứ đ

B n c n ánh giá trung th c v nh ng ạ ầ đ ự ề ữ động c c a b n N u cung s nghi pơ ủ ạ ế ự ệ

ho c ặ đờ ối s ng tình c m c a b n ả ủ ạ được x p vào lo i né tránh th t b i – b n l aế ạ ấ ạ ạ ự

ch n con ọ đường áng tin nh t, ho c ít thách th c nh t, ho c ít r i ro nh t – đ ấ ặ ứ ấ ặ ủ ấ

thì vi c b t ệ ắ đầ ạ ẽu l i s khó kh n h n cho b n h n là v i m t ai ó tho i mái ă ơ ạ ơ ớ ộ đ ả

v i vi c ph m ph i sai l m Nghiên c u c a Andrew J Elliott và Todd M ớ ệ ạ ả ầ ứ ủ

Thrash cho th y “s ti p c n” và “tránh né” là nh ng m t quan tr ng c a tính ấ ự ế ậ ữ ặ ọ ủ

cách Ví d , vi c né tránh th t b i s khi n b n kiên trì trong m t công vi c ụ ệ ấ ạ ẽ ế ạ ộ ệ

cu i cùng là th t b i, nh m t nghiên c u c a Heather C Lench và Linda J ố ấ ạ ư ộ ứ ủ

Levin ch ra Sau khi ki m tra ỉ ể động c tránh né và ti p c n c a nh ng ngơ ế ậ ủ ữ ười tham gia, các nhà nghiên c u cho h làm ba bài ứ ọ đảo ch cái; bài ữ đầu tiên là không th gi i ể ả được Nh ng ngữ ườ ịi b thúc đẩy b i s ti p c n t b nó khi hở ự ế ậ ừ ỏ ọ

nh n ra s kiên trì s không mang l i k t qu ; nh ng ngậ ự ẽ ạ ế ả ữ ườ ịi b thúc đẩy b i ở

ng c tránh né th t b i thì ti p t c làm, và h u b m c k t và b kích

ng h n

độ ơ

Hãy ánh giá b n thân b n trung th c: i u gì thúc đ ả ạ ự đ ề đẩy b n? S th t b i hay ạ ợ ấ ạ

là kh n ng ả ă đạ đượt c thành công Khi b n ạ đụng ph i m t tr ng i thì b n linh ả ộ ở ạ ạ

ho t nh th nào? B n có th chuy n hạ ư ế ạ ể ể ướng hay là b n gi nguyên?ạ ữ

5 Tôi ki m soát stress nh th nào? ể ư ế

M t s ngộ ố ười trong chúng ta đương đầu v i stress và áp l c t t h n nh ng ớ ự ố ơ ữ

người khác T b m t th b n bi t và hừ ỏ ộ ứ ạ ế ướng n ng lă ượng c a b n ủ ạ đến m t ộ

tương lai ch a bi t thì r t stress Các nhà tâm lý ã xác nh là có 2 ki u ư ế ấ đ đị ể

ng u, m t ki u là “ nh h ng hành ng” và ki u kia là “ nh h ng

tr ng thái.” Nh ng ạ ữ đặ đ ể đc i m ó có th gi i thích t i sao 2 ngể ả ạ ườ ới v i nh ng ữ

m c tiêu, tài n ng và n ng l c gi ng nhau có th tr i nghi m nh ng k t qu ụ ă ă ự ố ể ả ệ ữ ế ả

r t khác nhau – v i m t ngấ ớ ộ ười th t b i và ngấ ạ ười kia thì thành công trong vi c ệ

vượt qua nh ng khó kh n không tránh kh i N u cu c s ng là m t qu ữ ă ỏ ế ộ ố ộ ỹ đạ đo i lên đơn gi n thì con ngả ườ ẽi s không c n kh n ng ki m soát nh ng suy ngh ầ ả ă ể ữ ĩ

và c m xúc c a h ả ủ ọ

Ngườ địi nh hướng hành động ki m soát hi u qu nh ng c m xúc c a h , ể ệ ả ữ ả ủ ọ

không d b l c hễ ị ạ ướng, không ph thu c vào nh ng tín hi u bên ngoài ụ ộ ữ ệ để có

ng c , và h th hành ng d t khoát N u s vi c b t u tr nên quá

khó kh n, thì ngă ườ địi nh hướng lo i b nh ng ý ngh v th t b i ra kh i ạ ỏ ữ ĩ ề ấ ạ ỏ đầu

h và t p trung vào nh ng gì h có th làm ọ ậ ữ ọ ể để đạ đượt c m c tiêu c a h và ụ ủ ọ

vượt qua tr ng i Ngở ạ ườ địi nh hướng tr ng thái c n c u trúc và nh ng gi i ạ ầ ấ ữ ớ

h n cu i ạ ố để đ i và h nh y c m và c n nh ng tín hi u bên ngoài, có xu họ ạ ả ầ ữ ệ ướng trì hoãn và g p v n ặ ấ đề trong vi c ki m soát nh ng suy ngh tiêu c c.ệ ể ữ ĩ ự

Có nhi u cách ề để ả c i thi n vi c ki m soát nh ng ý ngh và c m xúc c a b n ệ ệ ể ữ ĩ ả ủ ạ

Nh ng bi t ư ế được b n r i vào lo i nào s giúp b n chu n b cho stress và ạ ơ ạ ẽ ạ ẩ ị

nh ng c ng th ng không tránh kh i c a s chuy n ti p Hãy nh r ng t t c ữ ă ẳ ỏ ủ ự ể ế ớ ằ ấ ả

cu c s ng ch là m t chu i c a nh ng s chuy n ti p.ộ ố ỉ ộ ỗ ủ ữ ự ể ế