những người khác có thể ảnh hưởng đến chúng ta
nhiều hơn chúng ta nghĩ
Áp l c nhóm là vô cùng hi u qu trong vi c t o ra s phù h p xã h i, và ự ệ ả ệ ạ ự ợ ộ không âu mà áp l c tuân theo nhóm m nh m h n nh ng nhóm nh , ở đ ự ạ ẽ ơ ở ữ ỏ
g n bó v i nhau (v tình c m, quy n l i) Và áp l c nhóm m nh m nh th ắ ớ ề ả ề ợ ự ạ ẽ ư ế nào ã đ được ch ng minh b ng th c nghi m Nhà tâm lý Solomon Asch ã ứ ằ ự ệ đ
ti n hành m t trong nh ng nghiên c u n i ti ng nh t: Ông cho nh ng ngế ộ ữ ứ ổ ế ấ ữ ười tham gia xem 2 cái th T m ẻ ấ đầu tiên có m t o n th ng T m th hai có 3 ộ đ ạ ẳ ấ ứ
o n th ng, m t trong s chúng có dài b ng o n th ng t m th nh t
Các đố ượi t ng được h i o n nào trong 3 o n dài b ng o n th ng t m ỏ đ ạ đ ạ ằ đ ạ ẳ ở ấ
th nh t Trứ ấ ước khi th c nghi m b t ự ệ ắ đầu, Asch ã s p x p cho 7 ngđ ắ ế ườ ấi c u
k t v i nhau ế ớ để đưa ra nh ng câu tr l i c a h trữ ả ờ ủ ọ ước khi nh ng ngữ ười tham gia khác tr l i Ông hả ờ ướng d n cho 7 ngẫ ườ đ đi ó ôi lúc đưa ra câu tr l i sai ả ờ
Cu i cùng, m c dù nhi m v có v ố ặ ệ ụ ẻ đơn gi n, 3 trong 4 ngả ười tham gia ã đ
ng ý v i m t câu tr l i sai t 7 ng i c u k t ít nh t m t l n – 1 trong 4
người tham gia ã đ đồng ý v i câu tr l i sai 50% s l n.ớ ả ờ ố ầ
N m 2005, bác s tâm th n và nhà khoa h c th n kinh Gregory Berns ã c p ă ỹ ầ ọ ầ đ ậ
nh t nghiên c u c a Asch – và phát hi n th y các k t qu h u nh ậ ứ ủ ệ ấ ế ả ầ ư đồng
nh t Berns yêu c u m t nhóm ấ ầ ộ đố ượi t ng nhìn vào các v t th , sau ó xác ậ ể đ
nh xem li u chúng là gi ng hay khác nhau L n l t t ng ng i m t, nh ng
người tham gia đượ đưc a vào m t máy quét não, cho phép các nhà nghiên ộ
c u nhìn th y ph n nào c a não b áp ng trứ ấ ầ ủ ộ đ ứ ước nhiêm v Nh ng 32 ụ ư
người tham gia không bi t r ng trong nghiên c u, có 4 ngế ằ ứ ười khác – người
h g p trong phòng ọ ặ đợi – t ng b Berns xúi gi c ừ ị ụ đưa ra nh ng câu tr l i sai ữ ả ờ
Trang 2cho m t s câu h i.ộ ố ỏ
Trong phòng đợi, m i ngỗ ười tham gia, và nh ng ngữ ười câu k t, tán g u, ch i ế ẫ ơ
ùa và ch p nh nhau, t t c u là m t cách hình thành nên m t s liên
k t nhóm Sau ó nh ng ngế đ ữ ười tham gia i vào phòng MRI Nh ng ngđ ữ ười tham gia được cho bi t r ng, ế ằ đầu tiên, nh ng ngữ ười khác s th o lu n v ẽ ả ậ ề
nh ng quan sát c a h nh m t nhóm, sau ó quy t nh xem li u các v t ữ ủ ọ ư ộ đ ế đị ệ ậ
th là gi ng nhau hay khác nhau ể ố Đố ượi t ng được cho th y câu tr l i c a ấ ả ờ ủ nhóm, và sau ó là c a đ ủ đố ượi t ng ôi lúc nhóm nh t trí Đ ấ đưa ra m t áp án ộ đ sai; nh ng lúc khác nhóm nh t trí ữ ấ đưa ra m t áp án úng Vài áp án h n ộ đ đ đ ỗ
h p c ng ợ ũ được tính đến
V trung bình, nh ng ngề ữ ười tham gia nh t trí v i nh ng câu tr l i sai nhi u ấ ớ ữ ả ờ ề
h n 40% s l n.ơ ố ầ
Hình nh MRI cho th y nh ng ngả ấ ữ ườ đầi u hàng trước áp l c nhóm thì có ho t ự ạ
ng trong vùng não dành cho nh n th c v không gian; nh ng ng i không
có ho t ạ động trong vùng não ó thì cho th y s nhô lên v c m xúc T ó, đ ấ ự ề ả ừ đ Berns k t lu n r ngế ậ ằ áp l c nhóm th c s khi n con ng ự ự ự ế ườ i thay đổ i nh n ậ
th c c a h v th c t , trong khi ó nh ng ng ứ ủ ọ ề ự ế đ ữ ườ i ch ng l i áp l c ố ạ ự
nhóm thì tr i nghi m s không tho i mái v c m xúc ả ệ ự ả ề ả
Các k t qu c a nh ng nghiên c u ó gây ng c nhiên:ế ả ủ ữ ứ đ ạ Áp l c xã h i ự ộ
th ườ ng khi n con ng ế ườ i thay đổ i b c tranh v th c t c a h , và nh ng ứ ề ự ế ủ ọ ữ
ai ch ng l i áp l c xã h i thì tr i nghi m s khó ch u, r i lo n c m xúc ố ạ ự ộ ả ệ ự ị ố ạ ả