Nó th t kinh kh ng.
Trang 1B n t ng phát hi n th y mình không th d ng suy ngh v m t ai ạ ừ ệ ấ ể ừ ĩ ề ộ
ó và nh ng gì h ã nói ho c làm, và b n b t n th ng ra sao
b i hành ở động c a h ? Khi có ai ó gây t n thủ ọ đ ổ ương cho chúng ta, cho con chúng ta ho c ngặ ười chúng ta yêu thương, nói x u sau ấ
l ng chúng ta ho c có nh ng hành ư ặ ữ động iên r làm chúng ta m t đ ồ ấ
m t, chúng ta có th b m c k t trong nh ng suy ngh v h nhi u ặ ể ị ắ ẹ ữ ĩ ề ọ ề
gi ho c nhi u ngày Chúng ta ang r a chén, ang lái xe ho c ờ ặ ề đ ử đ ặ ang d t chó i d o và chúng ta không th d ng ngh v h không
t t , không chân th t và ích k nh th nào Hình nh c a h , l i ử ế ậ ỷ ư ế ả ủ ọ ờ nói c a h liên t c xu t hi n trong tâm trí chúng ta 5 gi , 5 ngày, ủ ọ ụ ấ ệ ờ
5 tu n sau ó, chúng v n ó – chúng ta nhìn th y khuôn m t h ầ đ ẫ ở đ ấ ặ ọ
trước m t chúng ta, ngay c khi chúng ta không g p h trong su t ắ ả ặ ọ ố
th i gian ó.ờ đ
Làm th nào chúng ta có th d ng c m giác xung ế ể ừ ả đột trước s ự iên r c a ng i khác? Làm th nào chúng ta có th d ng ngh
v h – ho c chúng ta nên làm gì khác i khi nh ng ý ngh ó c ề ọ ặ đ ữ ĩ đ ứ hay xu t hi n trong tâm trí chúng ta?ấ ệ
Suy ngh ĩ độc h i theo chu k a s chúng ta bi t r ng ki u suy ạ ỳ Đ ố ế ằ ể
Trang 2ngh nghi n ng m này là có h i cho chúng ta v m t th lý và tâm ĩ ề ẫ ạ ề ặ ể lý
Các nghiên c u cho th y, m t tâm trí nghi n ng m, m t ứ ấ ộ ề ẫ ộ đầu óc suy ngh lan man là m t tâm trí b t h nh và không lành m nh Khi ĩ ộ ấ ạ ạ tâm trí chúng ta ch a ứ đầy nh ng cu c ữ ộ đấu kh u, s t c gi n ho cẩ ự ứ ậ ặ
m t mát di n i di n l i thì chúng ta ang trong tình tr ng stress ấ ễ đ ễ ạ đ ở ạ
có h i Các nhà khoa h c có th ch ra s nghi n ng m óng m t ạ ọ ể ỉ ự ề ẫ đ ộ vai trò nh th nào trong các lo i b nh bao g m tr m c m, ung ư ế ạ ệ ồ ầ ả
th , b nh tim và b nh v h mi n d ch Nh ng hóa ch t stress ư ệ ệ ề ệ ễ ị ữ ấ chúng ta đắm mình trong ó thì nguy h i cho chúng ta nhi u h n đ ạ ề ơ
nh ng chuy n th c t ã x y ra v i chúng ta lúc ữ ệ ự ế đ ả ớ đầu
Thêm n a, suy ngh ữ ĩ độc h i không làm b n c m th y t t Nó gi ngạ ạ ả ấ ố ố
nh m c vào m t l c ly tâm, thú v ư ắ ộ ự ị được vài phút và bây gi nó ờ
ch khi n b n c m th y phát m và mu n thoát kh i.ỉ ế ạ ả ấ ố ố ỏ
Nh ng b n không th thoát kh i.ư ạ ể ỏ
Chúng ta r t n l c ấ ỗ ự để ạ ỏ ấ lo i b b t kì i u gì đ ề độc h i kh i cu c s ngạ ỏ ộ ố chúng ta Chúng ta mua th c ph m h u c , chúng ta tránh th c ự ẩ ữ ơ ứ
n không lành m nh, chúng ta lo i b nh ng hóa ch t kh i ngôi
nhà chúng ta Chúng ta mua m ph m h u c ỹ ẩ ữ ơ
Nh ng chúng ta ít n l c ư ỗ ự để làm s ch tâm trí chúng ta Gi i pháp ạ ả nào để làm s ch suy ngh ạ ĩ độc h i?ạ
Trong cu n sách c a tôi, The Last Best Cure, tôi ã phát tri n ố ủ đ ể nhi u hi u bi t v làm sao ề ể ế ề để ừ d ng nghi n ng m, lo l ng và tái ề ẫ ắ
di n nh ng suy ngh v m t ai ó ho c vi c gì ó.ễ ữ ĩ ề ộ đ ặ ệ đ
8 cách sau là có hi u qu v i tôi – nhi u cách d a trên l i d y c aệ ả ớ ề ự ờ ạ ủ
nh ng v lãnh ữ ị đạo v thi n nh và t nh th c Hãy ch n nh ng ề ề đị ỉ ứ ọ ữ cách phù h p nh t v i b nợ ấ ớ ạ
1 Hãy ch ờ đợ i và xem chuy n gì x y ra ti p theo ệ ả ế Chúng ta
thường có thôi thúc mu n ph n ng l i ai ó ho c tình hu ng khó ố ả ứ ạ đ ặ ố
kh n nào ó ngay l p t c Nhà tâm lý Ph t h c Sylvia Boorstein ă đ ậ ứ ậ ọ khuyên r ng, chúng ta hãy cho phép b n thân ch ằ ả ờ đợi và xem
i u gì x y ra
đ ề ả
Trang 32 Thoát kh i trò ch i ỏ ơ đổ ỗ l i Ch n nh ng s ki n trong quá kh ọ ữ ự ệ ứ
và c g ng ố ắ đổ ỗ l i cho m t ai ó hi m khi hi u qu Nh ng chuy n ộ đ ế ệ ả ữ ệ
x u và nh ng s hi u l m thấ ữ ự ể ầ ường “x y ra” thông qua m t lo t s ả ộ ạ ự
ki n, gi ng nh hi u ng domino Không có m t ai có l i hoàn ệ ố ư ệ ứ ộ ỗ toàn vì k t qu cu i cùng Sylvia Boorstein có m t câu nói nh c ế ả ố ộ ắ
nh chúng ta v s th t này: “ở ề ự ậ Đầu tiên i u này x y ra, ti p ó đ ề ả ế đ
i u kia x y ra, sau ó i u ó x y ra, r i i u ó x y ra Và ó là
cách chuy n gì ó ã x y ra.”ệ đ đ ả
3 “X lý v n ử ấ đề ớ l n nh t c a b n tr ấ ủ ạ ướ c tiên.” Giáo viên d y ạ thi n nh Norman Fischer cho r ng b t k chuy n gì ã x y ra, thìề đị ằ ấ ể ệ đ ả
v n ấ đề ớ l n nh t chúng ta ấ đối m t ó là s t c gi n c a riêng ặ đ ự ứ ậ ủ
chúng ta S t c gi n c a chúng ta t o ra m t ám mây c m xúc ự ứ ậ ủ ạ ộ đ ả
ng n không cho chúng ta áp ng theo cách hi u qu S t c ă đ ứ ệ ả ự ứ
gi n c a chúng ta th c s là v n ậ ủ ự ự ấ đề ớ l n nh t c a chúng ta X lý ấ ủ ử
b n thân b n – ng i thi n, t p th d c, nói ít và dành cho b n ả ạ ồ ề ậ ể ụ ạ nhi u th i gian, b t kì i u gì nó c n – trề ờ ấ đ ề ầ ước khi b n quan h ạ ệ
người khác
4 Đừ ng c suy oán ng ố đ ườ i khác. ây là l i d y khác c a Đ ờ ạ ủ
Norman Fischer Hãy h i b n thân, n u ngỏ ả ế ười khác ang c suy đ ố oán b n ang ngh gì, ho c ng c c a b n là gì, thì b n ngh
h úng nh th nào? H có l s không có manh m i v i u gì ọ đ ư ế ọ ẽ ẽ ố ề đ ề
th c s ang di n ra trong ự ự đ ễ đầu b n V y t i sao l i c suy oán ạ ậ ạ ạ ố đ
người khác ang ngh gì? Kh n ng cao là b n s sai, ngh a là t t đ ĩ ả ă ạ ẽ ĩ ấ
c nh ng s nghi n ng m c a b n v ngả ữ ự ề ẫ ủ ạ ề ười khác là r t phí th i ấ ờ gian
5 Nh ng ý ngh c a b n không ph i là s th t ữ ĩ ủ ạ ả ự ậ Đừng tin vào
m i i u b n suy ngh Chúng ta tr i nghi m nh ng c m xúc c a ọ đ ề ạ ĩ ả ệ ữ ả ủ chúng ta – lo l ng, c ng th ng, s hãi và stress – trong c th ắ ă ẳ ợ ơ ể chúng ta Nh ng c m xúc c a chúng ta là thu c c th Nh ng ữ ả ủ ộ ơ ể ư chúng ta thường xem i u này nh m t d u hi u cho th y nh ng đ ề ư ộ ấ ệ ấ ữ
ý ngh c a chúng ta nh t nh là s th t Giáo viên ph t h c ĩ ủ ấ đị ự ậ ậ ọ
Tsokyni Rinpoche d y r ng khi chúng ta b t n công b i n i lo ạ ằ ị ấ ở ỗ
l ng, h i ti c, s hãi, t c gi n, hãy nh là tr ng thái c m xúc và cắ ố ế ợ ứ ậ ớ ạ ả ơ
th chúng ta ang tr i nghi m là “Th t nh ng không úng.”ể đ ả ệ ậ ư đ
6 B n có th phát tri n nh th nào t chuy n này ạ ể ể ư ế ừ ệ ? Nhà tâm
Trang 4lý Tara Brach cho r ng khi chúng ta t c gi n, c m th y b xúc ằ ứ ậ ả ấ ị
ph m trạ ướ đ ềc i u gì ó, ho c ch trích, cáu k nh vì chúng ta b đ ặ ỉ ỉ ị
người khác đố ửi x sao ó, chúng ta t ng thêm n i kh c a mình đ ă ỗ ổ ủ
M t s ki n + ph n ng c a chúng ta = au kh Khi chúng ta có ộ ự ệ ả ứ ủ đ ổ
th s ng trong hi n t i v i nh ng c m xúc c a chúng ta và th m ể ố ệ ạ ớ ữ ả ủ ẩ tra t i sao chúng ta tr i nghi m m t ph n ng m nh m nh v y ạ ả ệ ộ ả ứ ạ ẽ ư ậ
và nh ng c m xúc c a chúng ta nói v i chúng ta i u gì v b n ữ ả ủ ớ đ ề ề ả thân, thì ó là m t c h i h c h i M t s ki n + th m tra + s có đ ộ ơ ộ ọ ỏ ộ ự ệ ẩ ự
m t hi n t i = phát tri n T p trung nh ng ý ngh c a b n vào sặ ở ệ ạ ể ậ ữ ĩ ủ ạ ự phát tri n.ể
7 Tha th vì l i ích c a b n ứ ợ ủ ạ Nhà tâm lý Ph t h c Jack Kornfieldậ ọ
d y r ng, “Không c n thi t ph i trung thành v i n i kh c a b n.” ạ ằ ầ ế ả ớ ỗ ổ ủ ạ Chúng ta quá trung thành v i au kh c a chúng ta, “t p trung vàoớ đ ổ ủ ậ
t n thổ ương tâm lý c a ‘chuy n ã x y ra v i tôi.’ Vâng, nó ã x y ủ ệ đ ả ớ đ ả
ra Nó th t kinh kh ng Tha th không ph i i u gì ó chúng ta ậ ủ ứ ả đ ề đ làm vì người khác Chúng ta tha th ứ để chúng ta có th thoát kh i ể ỏ
s au kh sâu s c i cùng v i vi c bám ch t vào quá kh ự đ ổ ắ đ ớ ệ ặ ứ
8 Gi i lao 90 giây ả Bác s tâm th n Dan Siegel nói r ng “Sau 90 ỹ ầ ằ giây, m t c m xúc s hi n lên và h xu ng nh m t con sóng trên ộ ả ẽ ệ ạ ố ư ộ
bi n.” B n ch m t 90 giây ể ạ ỉ ấ để thay đổi m t tâm tr ng, k c s t c ộ ạ ể ả ự ứ
gi n Hãy cho b n thân 90 giây – kho ng 15 giây hít thậ ả ả ở