Cắt bỏ bao quy đầu là loại thao tác ngoại khoa cổ xưa nhất và vẫn còn là vấn đề được tranh luận nhiều nhất cho đến tận ngày nay (5). Tỷ lệ cắt bỏ bao quy đầu khác nhau tùy từng vùng dân cư. Nhìn chung, trên thế giới, có khoảng 80% nam giới không bị cắt bỏ bao quy đầu (5),(14). Tỷ lệ cắt bỏ bao quy đầu sơ sinh bị ảnh hưởng bởi các yếu tố: tôn giáo, xứ sở, tộc người, cương vị xã hội – kinh tế, thái độ của cha mẹ và thầy thuốc, …
Trang 11
CHỈ ĐỊNH CẮT BỎ BAO QUY ĐẦU, MỘT VẤN ĐỀ ĐƯỢC TRANH LUẬN NHIỀU NHẤT CHO ĐẾN TẬN NGÀY NAY
Bs Nguyễn Phương Hồng 1
1 Đại cương
Cắt bỏ bao quy đầu là loại thao tác ngoại khoa cổ xưa nhất và vẫn còn là vấn
đề được tranh luận nhiều nhất cho đến tận ngày nay (5) Tỷ lệ cắt bỏ bao quy đầu khác nhau tùy từng vùng dân cư Nhìn chung, trên thế giới, có khoảng 80% nam giới không bị cắt bỏ bao quy đầu (5),(14) Tỷ lệ cắt bỏ bao quy đầu sơ sinh bị ảnh hưởng bởi các yếu tố: tôn giáo, xứ sở, tộc người, cương vị xã hội – kinh tế, thái độ của cha mẹ và thầy thuốc, …
Ở Mỹ, tỷ lệ cắt bỏ bao quy đầu sơ sinh giảm từ 90% của những năm 50, xuống còn 60 – 70% của những năm 80 thuộc thế kỷ trước, nhưng gần đây tỷ lệ này thay đổi từ 65 – 82% tùy theo từng năm (5),(14) Ở các nước Châu Âu, Châu
Á, Trung và Nam Mỹ, tỷ lệ cắt bỏ bao quy đầu thấp Ở nước Anh, tỷ lệ này giảm
từ 30% của năm 1940 xuống còn 6% vào năm 1975 (5),(14) Từ sau chiến tranh Nam – Bắc Triều tiên (những năm 50 của thế kỷ trước), Hàn quốc là nước duy nhất
ở Châu Á thực hiện rộng rãi kỹ thuật này, với tỷ lệ 90% ở học sinh trung học (5)
2 Bào thai học và chức năng của bao quy đầu
Bao quy đầu bắt đầu phát triển vào tuần thứ 8 đến tuần thứ 12 và hoàn thành vào tuần thứ 16 đến tuần thứ 20 của thời kỳ bào thai (3) Biểu mô mặt trong của bao quy đầu và biểu mô của quy đầu là loại biểu mô vẩy (l’épithélium malpighien) Ngay từ giai đoạn đầu của thời kỳ phát triển này, hai biểu mô đã hợp nhất với nhau Bao quy đầu tách ra khỏi quy đầu vào tuần thứ 24 của thời kỳ bào thai (3) Nhưng cho đến khi sinh ra, thường là tách không hoàn toàn Vì thế bao quy đầu của trẻ sơ sinh không co rút được Trong 3 – 4 năm đầu của cuộc sống, bao quy đầu và quy đầu tự tách ra vì nhiều lý do: sự lớn lên của các vật hang vật xốp trong dương vật, sự tích tụ các mảnh vụn của biểu mô (smegma), và sự cương dương vật
1 Phòng Khám Đa khoa Âu Việt, 15A Trần Khánh Dư, Hà Nội
Trang 22
từng cơn Sự phát triển mặt bụng hoặc mặt lưng của bao quy đầu thường thiếu hụt một cách tương đối trong các bệnh hypospadias và épispadias (3)
Gairdner (1949) nhận thấy tỷ lệ bao quy đầu không co rút được giảm dần từ 96% ở trẻ sơ sinh xuống còn 6% ở trẻ em từ 5 – 13 tuổi (1),(12) Tương tự như vậy, Phister (1968) cho biết bao quy đầu co rút được ở hầu hết trẻ em 17 tuổi (1) Kayaba và cộng sự (1996) đã phân chia tình trạng của bao quy đầu thành 5 loại tùy theo khả năng co rút của chúng Các tác giả cũng cho biết tỷ lệ nhóm 5 (kéo bao quy đầu về phía gốc dương vật để bộc lộ hoàn toàn quy đầu một cách dễ dàng) tăng từ 0% ở trẻ dưới 1 tuổi lên đến 63% ở trẻ em từ 11 – 15 tuổi (12) Bao quy đầu bị bó chặt được định nghĩa như một vòng hẹp, gây cản trở sự co rút của bao quy đầu Loại bao quy đầu này giảm từ 84% ở trẻ nam từ 1 – 6 tháng, xuống còn 9% ở trẻ nam từ 11 – 15 tuổi (12)
Bựa sinh dục (smegma) là một chất mầu trắng, như kem, được tạo nên từ các
tế bào biểu mô Chất bựa này tích tụ lại dưới bao quy đầu Ở trẻ em từ 5 – 13 tuổi, chất bựa sinh dục có thể có mùi hôi và đến 12 hoặc 13 tuổi, việc sản xuất chất này tăng lên về số lượng Ở nam giới, chất bựa sinh dục có chứa các stéroides, các stérols và các axit béo Các chất này có thể có chức năng bảo vệ
Các vi khuẩn đường tiết niệu dính vào mặt niêm mạc (mặt trong) của bao quy đầu và sinh sôi phát triển ở đấy Ở trẻ sơ sinh nam giới, một khoang ở giữa mặt trong bao quy đầu và quy đầu là nơi mà các vi khuẩn ái khí, đặc biệt là
Escherichia coli, các trực khuẩn đường ruột và các tụ cầu sinh sống, nhưng trong
năm đầu của cuộc sống, các vi khuẩn nói trên tự biến mất (4) Sau 5 tuổi, các vi khuẩn này chỉ gặp ở các trẻ bị viêm đường tiết niệu tái phát (4)
Bao quy đầu thường được coi như một cấu trúc dư thừa, nhưng theo các tác giả (1),(2),(10), chức năng của nó có thể là:
* Ngăn chặn loét lỗ ngoài niệu đạo do một tổn thương của quy đầu vì tiếp xúc với các lớp ẩm ướt
* Làm cho khoái cảm tình dục dễ dàng vì có các đường dẫn truyền thần kinh nhậy cảm
* Cung cấp chất bôi trơn để các cọ sát với âm đạo mà không gây nên chấn thương
Trang 33
* Tạo nên một thành phần của hệ thống miễn dịch niêm mạc – da, vì bao quy đầu
có chứa các tế bào Langerhans
* Là một nguồn cung cấp các nguyên bào sợi sống của người để nuôi cấy chuyển giao tế bào trong nghiên cứu khoa học
* Cung cấp mô cho các phẫu thuật tái tạo các cơ quan sinh dục – tiết niệu
3 Các chỉ định cắt bỏ bao quy đầu
Theo các tác giả (10),(12),(13),(14), các chỉ định cắt bỏ bao quy đầu là:
* Hẹp bao quy đầu bệnh lý
* Hẹp bao quy đầu bán phần tái phát
* Viêm quy đầu hoặc viêm quy đầu – bao quy đầu tái phát
* Liken xơ của dương vật
* Các u nhú nhọn, lan rộng và các tổn thương ít gặp khác như u nang lympho của bao quy đầu, phù bạch huyết mạn tính của dương vật, …
* Là một phần của phẫu thuật tạo hình trong các bệnh hypospadias hoặc hẹp niệu đạo
3.1 Hẹp bao quy đầu bệnh lý
Hẹp bao quy đầu sinh lý (bao quy đầu không co rút được) ở trẻ còn bú (dưới
1 tuổi) không có chỉ định mổ cắt bỏ bao quy đầu Hẹp bao quy đầu bệnh lý thực sự được đặc trưng bằng lỗ của bao quy đầu bị xơ, mầu trắng, hóa cứng, không thể làm
lộ quy đầu và rãnh quy đầu khi kéo bao quy đầu về phía gốc dương vật Về mô học, tình trạng bệnh lý này được đặc trưng bằng viêm quy đầu khô tắc, tương tự như liken xơ – teo âm hộ ở nữ giới (3) Người ta cho rằng hẹp bao quy đầu thứ phát có thể do nhiều lần cố gắng kéo bao quy đầu về phía gốc dương vật để làm lộ quy đầu, các động tác này gây ra tổn thương mô của bao quy đầu và tạo nên sẹo xơ hoặc viêm bao quy đầu mạn tính dẫn đến sẹo xơ
Hẹp bao quy đầu bệnh lý thực sự ít gặp trước 5 tuổi, chỉ gặp từ 0,6 – 4% ở trẻ nam 17 tuổi và chiếm 0,9% ở nam giới từ 19 – 31 tuổi (12) Điều trị bằng
Trang 44
corticoide không có tác dụng đối với hẹp bao quy đầu bệnh lý Tình trạng bệnh lý này chỉ có thể điều trị bằng phẫu thuật cắt bỏ bao quy đầu
3.2 Hẹp bao quy đầu bán phần tái phát
Hẹp bao quy đầu bán phần là tình trạng kéo được bao quy đầu về phía gốc dương vật, làm lộ được toàn bộ quy đầu và rãnh quy đầu, nhưng gây ra phù nề tiết dịch ở bao quy đầu (12) Tình trạng này không phải là ít gặp, đặc biệt ở khoa tiết niệu, nơi mà các trường hợp hẹp bao quy đầu bán phần thường xẩy ra sau các thủ thuật hoặc các phẫu thuật có liên quan đến dương vật hoặc đặt ống thông tiểu, nhưng đa số các trường hợp này có thể được điều trị bảo tồn Nhờ gây tê vùng (gây
tê ngoài màng cứng, gây tê tủy sống hoặc gây tê thần kinh đuôi ngựa) hoặc gây mê toàn thân, có thể kéo bao quy đầu về hướng xa gốc dương vật để bao quy đầu trùm kín rãnh quy đầu và quy đầu như trước, mà không cần rạch vòng xơ bán hẹp ở phía lưng của bao quy đầu Phẫu thuật cắt bỏ bao quy đầu chỉ được chỉ định khi hẹp bao quy đầu bán phần, đã tái phát nhiều lần, nhưng lần này không thể kéo lại để bao quy đầu trùm kín rãnh quy đầu và quy đầu như trước đây (12),(14)
3.3 Viêm quy đầu hoặc viêm quy đầu – bao quy đầu tái phát
Nhiễm khuẩn hoặc viêm của quy đầu và quy đầu – bao quy đầu có thể xẩy ra biệt lập, nhưng tổn thương đồng thời của 2 cấu trúc trên (viêm quy đầu – bao quy đầu) là rất thường gặp Viêm quy đầu – bao quy đầu cấp tính được đặc trưng bằng bao quy đầu nổi đỏ, phù nề, có mủ chảy ra từ lỗ của bao quy đầu Vi khuẩn thường
gặp là Escherichia coli và Protéus vulgaris, mặc dù trong khoảng 30% các trường
hợp ở trẻ em, mủ chẩy ra ở lỗ của bao quy đầu là không có vi khuẩn (4) Ở người lớn, đa số các trường hợp có liên quan đến nhiễm trùng hỗn hợp, bao gồm các vi khuẩn kỵ khí và các loại nấm, nhất là ở các bệnh nhân tiểu đường (4) Viêm bao quy đầu có thể thuộc loại viêm da ammoniac, gây ra do các vi khuẩn phân hủy urê (có trong nước tiểu) thành ammoniac Các trường hợp viêm quy đầu – bao quy đầu khác có liên quan với viêm da do tiếp xúc, phát ban cố định do dùng thuốc và bệnh vẩy nến
Viêm quy đầu – bao quy đầu gặp khoảng 3% tổng số trẻ em chưa cắt bao quy đầu và chỉ 1/3 trong số đó là có viêm tái phát (4) Bệnh gặp nhiều nhất ở trẻ nam từ 5 – 11 tuổi (4) Ở nhóm người lớn không được cắt bỏ bao quy đầu, tỷ lệ
Trang 55
viêm bao quy đầu nhiều gấp 5 lần so với nhóm người được cắt bỏ bao quy đầu, đặc biệt là đối với loại viêm quy đầu dạng nấm chuỗi hạt trong bệnh tiểu đường (4) Nhưng đối với những người đã được cắt bỏ bao quy đầu, viêm quy đầu có thể không có triệu chứng Đây là những “người lành mang bệnh”, có khả năng gieo rắc nhiễm trùng cho phụ nữ, đặc biệt là các loại nấm Đối với các bệnh nhân tiểu đường bị viêm quy đầu – bao quy đầu tái phát, phẫu thuật cắt bỏ bao quy đầu có lợi ích rất lớn, nhưng chưa có một nghiên cứu tiến cứu nào về giá trị của cắt bao quy đầu dự phòng cho các bệnh nhân này Đối với viêm quy đầu của Zoon (viêm quy đầu có giới hạn do tương bào), có thể cần chỉ định cắt bỏ bao quy đầu, nhưng cũng
có thể điều trị tại chỗ bằng kem stéroide hoặc bằng laser carbone dioxide
3.4 Sự trướng phồng của bao quy đầu
Một bao quy đầu không co rút được thường bị trướng phồng khi đang đái Hiện tượng này thường xẩy ra trong các trường hợp mà bao quy đầu tách ra khỏi quy đầu một cách không đồng đều (có chỗ đã tách ra, có chỗ vẫn còn dính) Đối với các trường hợp này, cần phải mổ cắt bỏ bao quy đầu Vì nếu không được mổ, các vi khuẩn gây bệnh, có trong nước tiểu, bị ứ lại ở các chỗ trướng phồng, có thể gây ra viêm, dính chặt bao quy đầu vào quy đầu; viêm hố thuyền; viêm niệu đạo và làm hẹp niệu đạo
4 Các chống chỉ định cắt bỏ bao quy đầu
Theo các tác giả (10),(12),(13), (14), các chống chỉ định cắt bỏ bao quy đầu
ở trẻ sơ sinh bao gồm:
* Trẻ đẻ non và trẻ sơ sinh (dưới 1 tháng tuổi)
* Tất cả các rối loạn đông máu, bệnh ưa chẩy máu, hoặc có tiền sử gia đình về rối loạn đông máu
* Nếu phần bụng của bao quy đầu ngắn hoặc không có
* Biến dạng gập góc ở lưng dương vật (dương vật bị cong vẹo lên phía trên)
* Trẻ bị hypospadias hoặc épispadias
Trang 66
* Có mảng xơ ở mặt bụng hoặc mặt lưng của dương vật, kết hợp với không có hoặc có hypospadias
* Lỗ bao quy đầu to, với một bao quy đầu nguyên vẹn
* Niệu đạo to
* Dương vật nhỏ hoặc hình chân vịt
Vấn đề bao quy đầu quá dài: da của bao quy đầu bị viêm ammoniac, có thể dẫn đến da bị dầy và bao quy đầu đó thường được gọi là “bao quy đầu quá dài” Đó
là một cách gọi tên không chính xác và có thể dẫn đến cắt bỏ bao quy đầu một cách không cần thiết Nếu so người này với người khác, thì kích thước của bao quy đầu
ít thay đổi, vì vậy không có bao quy đầu quá dài một cách thực sự Mặc dù khi nhìn, bao quy đầu có vẻ khá dài, nhưng khi kéo bao quy đầu về phía gốc dương vật, vẫn bộc lộ được toàn bộ quy đầu và rãnh quy đầu Tất cả các trường hợp này đều không có chỉ định mổ cắt bỏ bao quy đầu
5 Các biến chứng của cắt bỏ bao quy đầu
Một số nghiên cứu cho biết tỷ lệ biến chứng của cắt bỏ bao quy đầu ở trẻ sơ sinh là từ 0,2 – 0,6%, trong khi các nghiên cứu khác chỉ ra tỷ lệ biến chứng này là
từ 1,5 – 10% (1),(5),(12),(13) Các biến chứng thường gặp nhất là chảy máu, nhiễm khuẩn, hẹp lỗ ngoài niệu đạo, loét phanh của bao quy đầu và dính bao quy đầu
5.1 Chẩy máu
Chẩy máu là biến chứng thường gặp nhất, với tỷ lệ từ 0 – 35% (13) Đa số là chẩy máu ít và không có hậu quả lâm sàng Nhưng chẩy máu rất nhiều, đe dọa tính mạng người bênh có thể gặp ở các trường hợp có rối loạn đông máu
5.2 Nhiễm khuẩn
Nhiễm khuẩn vết mổ là biến chứng thường gặp thứ 2, với tỷ lệ từ 0,2 – 10% (13) Đa số các trường hợp là nhiễm khuẩn vết mổ nhẹ, không để lại hậu quả gì Nhưng có tới 60% các em ở độ tuổi thiếu niên có đái khó và các triệu chứng của viêm đường tiết niệu Phải làm xét nghiệm nuôi cấy nước tiểu để tìm vi khuẩn gây
Trang 77
bệnh và thử kháng sinh đồ Việc điều trị bằng kháng sinh theo kết quả của xét nghiệm kháng sinh đồ giúp cho viêm đường tiết niệu được điều trị khỏi
5.3 Hẹp bao quy đầu tái phát
Khi cắt bao quy đầu không đủ rộng, bệnh nhân sẽ bị hẹp bao quy đầu tái phát Sau mổ, bao quy đầu bị co rút hoặc có u xơ của vành lỗ quy đầu Đây cũng là các nguyên nhân gây ra hẹp bao quy đầu tái phát Chỉ định điều trị là mổ cắt bỏ bao quy đầu lần 2
5.4 Dây chằng da
Dây chằng da giữa bao quy đầu và quy đầu là hậu quả của các tổn thương quy đầu hoặc do việc bóc tách sự viêm dính giữa mặt trong của bao quy đầu và quy đầu chưa hết Dây chằng da gây cản trở dương vật dài ra khi cương, làm cho bệnh nhân đau hoặc dẫn đến cong vẹo dương vật Chỉ định điều trị là mổ cắt bỏ dây chằng da
5.5 Viêm hoặc hẹp lỗ ngoài của niệu đạo
Viêm và loét lỗ ngoài của niệu đạo có thể xẩy ra Nguyên nhân là do quy đầu không còn được bao quy đầu bảo vệ khỏi tác động của ammoniac (vi khuẩn phân hủy urê có trong nước tiểu thành ammoniac) Tỷ lệ gặp viêm loét lỗ ngoài của niệu đạo là từ 8 – 31% Viêm loét có thể dẫn đến hẹp lỗ ngoài của niệu đạo, vởi tỷ
lệ hẹp là từ 5 – 10% (4),(13) Trong khi mổ cắt bỏ bao quy đầu, làm tổn thương động mạch quy đầu, chạy ở trong phanh của bao quy đầu, cũng là nguyên nhân gây
ra xơ, hẹp lỗ ngoài của niệu đạo Về điều trị, khi hẹp lỗ ngoài của niệu đạo không hoàn toàn, có thể áp dụng phác đồ nong niệu đạo định kỳ Trong các trường hợp nong thất bại và các trường hợp hẹp lỗ ngoài của niệu đạo hoàn toàn, chỉ định mổ
mở rộng hoặc tạo hình lỗ ngoài của niệu đạo
5.6 Các biến chứng ít gặp
Các biến chứng ít gặp nhưng rất nặng có thể xẩy ra sau mổ (5),(14), ví dụ như nhiễm khuẩn huyết, viêm lan tấy nước tiểu Fournier, viêm màng não, uốn ván, viêm cầu thận, lao dương vật, nhiễm trùng sinh dục do virus gây mụn rộp sinh dục (HSV), viêm gan B, viêm gan C, … Một mảng xơ được tạo nên do sẹo hóa dầy đặc ở mặt bụng của dương vật Các u nang của da có thể được tạo thành do tổ chức
Trang 88
da bị lộn vào trong khi khâu vết cắt của bao quy đầu Phù mạch bạch huyết dương vật có thể xẩy ra, nếu vết mổ bị nhiễm khuẩn Bí tiểu có thể do băng ép (để cầm máu) quá chặt và có thể dẫn đến nhiễm khuẩn huyết, nhiễm khuẩn có ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể, suy thận và vỡ bàng quang
Cắt cụt quy đầu có thể gặp trong phương pháp mổ dùng pince Mogen Hoại
tử quy đầu hoặc hoại tử toàn bộ dương vật do nhiễm khuẩn, do dùng dung dịch có chứa adrénaline, do cố cầm máu bằng khâu hoặc bằng đốt điện, do sử dụng garrot hoặc băng ép kéo dài, … Tử vong sau mổ cắt bỏ bao quy đầu có thể xẩy ra do chẩy máu, nhiễm trùng huyết, hoặc do gây mê
6 Các phương pháp điều trị khác xen kẽ với cắt bỏ bao quy đầu
6.1 Corticoides tại chỗ
Bôi các thuốc có chứa stéroides như mỡ bétaméthasone, triamcinolone, clobétasol hoặc mométasone, 2 lần 1 ngày trong 1 tháng, có tỷ lệ thành công từ 67 đến 95% mà không có các tác dụng phụ (1) Chỉ định dùng corticoides tại chỗ là các em trai hơn 3 tuổi, bị hẹp bao quy đầu thường xuyên và không có dấu hiệu nhiễm trùng Các tác giả bảo thủ thì cho rằng đa số các em nói trên bị hẹp bao quy đầu sinh lý, nhưng các tác giả bảo vệ cho phương pháp điều trị này vẫn bảo lưu ý kiến cho rằng đó là các em bị viêm quy đầu khô tắc được chẩn đoán lâm sàng bằng hẹp bao quy đầu sẹo xơ (hẹp bao quy đầu bệnh lý)
6.2 Kéo bao quy đầu về phía gốc dương vật bằng tay
Dùng tay, kéo bao quy đầu về phía gốc dương vật để giải phóng bao quy đầu
ra khỏi quy đầu, thường gây ra đau và chẩy máu do sây sước, rách niêm mạc của bao quy đầu và quy đầu Chính cảm nhận đau để lại chấn thương tinh thần cho đứa trẻ và các tổn thương ở niêm mạc dẫn đến sẹo xơ, hẹp bao quy đầu bệnh lý hoặc hẹp bao quy đầu bán phần tái phát Vì vậy không dùng phương pháp này để điều trị các thể bệnh của hẹp bao quy đầu
6.3 Rạch bao quy đầu ở mặt lưng và tạo hình bao quy đầu
Rạch bao quy đầu ở mặt lưng rất ít khi được khuyên dùng vì kết quả không được hoàn hảo về phương diện thẩm mỹ Nhưng, thủ thuật này tỏ ra có ích ở nam giới cao tuổi, có nhiều bệnh lý phức tạp phối hợp như viêm quy đầu – bao quy đầu
Trang 99
nặng hoặc hẹp bao quy đầu bán phần tái phát, … Tạo hình bao quy đầu bằng cách rạch da bao quy đầu một cách hạn chế theo chiều dọc, khâu lại da theo chiều ngang Tạo hình bao quy đầu chỉ nên áp dụng cho các bệnh nhân bị hẹp bao quy đầu bán phần, mà không phải là hẹp bao quy đầu bệnh lý
7 Các cuộc tranh luận hiện nay liên quan đến cắt bỏ bao quy đầu
7.1 Phòng chống ung thư dương vật
Ở trẻ em, mổ cắt bỏ bao quy đầu sớm, sau độ tuổi sơ sinh, làm giảm nguy cơ phát triển ung thư dương vật, trong khi đó mổ cắt bỏ bao quy đầu ở người lớn chỉ làm giảm ít hoặc không có tác dụng làm giảm nguy cơ phát triển ung thư dương vật Nguy cơ bị ung thư dương vật tăng lên ít nhất 3 lần ở nam giới không cắt bỏ bao quy đầu Nguy cơ này còn tăng cao hơn ở các bệnh nhân bị hẹp bao quy đầu Tuy vậy, tỷ lệ mắc ung thư dương vật hàng năm là thấp, từ 0,1 / 100 000 nam giới
ở Israel cho đến 1 / 100 000 nam giới ở Hoa Kỳ và 10,5 / 100 000 nam giới ở Ấn
Độ (8),(11) Chính vì tỷ lệ này thấp mà khả năng bị ung thư dương vật ở nam giới không cắt bỏ bao quy đầu cũng không cao Hơn nữa, có các biện pháp khác phòng tránh ung thư dương vật, như thường xuyên vệ sinh bộ phận sinh dục sạch sẽ
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng: để phòng ngừa 1 ung thư dương vật, phải chịu
2 biến chứng của cắt bỏ bao quy đầu sơ sinh (Gairdner 1949; Kaplan 1983; Ganiats
và cs 1991; Lawler và cs 1991; Frisch và cs 1995; American Academy of Pediatrics 1999; Van How và cs 1999; Christakis và cs 2000; Schoen và cs 2000; Lerman và Liao 2001; Alanis và Lucidi 2004; …)(8),(11) Bất chấp các quan niệm trái ngược nhau, hình như cắt bỏ bao quy đầu, cũng như các yếu tố khác như chế
độ một vợ một chồng, thường xuyên vệ sinh bộ phận sinh dục sạch sẽ có thể làm giảm tỷ lệ bị ung thư dương vật
7.2 Phòng ngừa nhiễm trùng đường tiết niệu
Vi khuẩn gây bệnh dính vào các tế bào biểu mô của bao quy đầu, dẫn đến việc sinh sôi phát triển của vi khuẩn ở xung quanh quy đầu và lỗ ngoài niệu đạo Hiện tượng này có thể mở đường cho nhiễm trùng đường tiết niệu mà người ta có thể tránh được bằng cách cắt bỏ bao quy đầu Nhiều nghiên cứu gần đây cho biết, ở trẻ em không được cắt bỏ bao quy đầu, nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu tăng lên từ 3 đến 7 lần so với trẻ em được cắt bỏ bao quy đầu (4),(13),(14) Mối nguy cơ
Trang 1010
này tăng lên, nhất là ở trẻ còn bú dưới 1 năm Nhưng tỷ lệ nhiễm trùng đường tiết niệu ở trẻ còn bú dưới 1 năm, không được cắt bỏ bao quy đầu là tương đối thấp (nhiều nhất, vào khoảng 1%) (4)
Cho đến nay, có rất ít nghiên cứu về di chứng của viêm đường tiết niệu ở trẻ còn bú, dưới 1 tuổi Về phương diện kinh tế, chi phí điều trị cho một em trai không cắt bỏ bao quy đầu, bị viêm đường tiết niệu cao gấp 10 lần so với một em trai đã cắt bỏ bao quy đầu, bị viêm đường tiết niệu (12) Nhưng không có bằng chứng cho thấy cắt bỏ bao quy đầu ở trẻ sơ sinh là một biện pháp dự phòng viêm đường tiết niệu có hiệu quả về mặt kinh tế Nhiều tác giả cho rằng: cứ 80 – 100 phẫu thuật cắt
bỏ bao quy đầu sơ sinh sẽ tránh được một viêm đường tiết niệu, trong khi 6 nhiễm khuẩn đường tiết niệu có thể tránh được 1 biến chứng của cắt bỏ bao quy đầu (13) Nhiễm trùng đường tiết niệu thường xẩy ra ở các bệnh nhân không cắt bỏ bao quy đầu, nhưng có luồng nước tiểu trào ngược bàng quang – niệu quản, vì việc điều trị bằng kháng sinh không làm giảm nguồn vi khuẩn có ở trong khoang giữa bao quy đầu và quy đầu Như vậy, cắt bỏ bao quy đầu có thể được chứng minh là có lợi trong trường hợp có luồng trào ngược nước tiểu bàng quang – niệu quản hoặc trong các dị dạng khác của hệ tiết niệu Ở trẻ đẻ non, tỷ lệ nhiễm trùng đường tiết niệu có thể lên đến 5,5% (4) Đối với các bệnh nhi này, cắt bỏ bao quy đầu sơ sinh có thể
có lợi, nhưng nguy cơ biến chứng cũng có thể tăng lên
7.3 Phòng ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục
Các nghiên cứu gần đây (7),(9), cho biết nam giới không cắt bỏ bao quy đầu nhậy cảm gấp từ 2 – 7 lần đối với các bệnh viêm loét cơ quan sinh dục, như bệnh mụn rộp nước sinh dục (Herpes), giang mai, loét trợt mềm và u lympho hạt hoa liễu, trong khi nam giới đã cắt bỏ bao quy đầu có khả năng nhiễm bệnh viêm niệu đạo cao hơn nam giới không cắt bỏ bao quy đầu Các bệnh viêm loét truyền qua đường tình dục có vị trí đặc biệt quan trọng, bởi vì chúng thường phối hợp với các vết rách da của cơ quan sinh dục và làm tăng tỷ lệ nhiễm trùng nói chung cũng như tỷ lệ lây nhiễm HIV nói riêng lên từ 2 – 4 lần (9),(15) Đối với nhóm nam giới không thực hiện quan hệ tình dục an toàn, phẫu thuật cắt bỏ bao quy đầu thường quy có thể giúp cho việc phòng ngừa các bệnh nhiễm trùng lây qua đường tình dục (7),(9),(15)
7.4 Phòng viêm nhiễm do HIV