Đề tài ứng dụng của hệ thống phân loại tính cách MBTI trong công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tại các doanh nghiệp việt nam hiện nay Đề tài ứng dụng của hệ thống phân loại tính cách MBTI trong công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tại các doanh nghiệp việt nam hiện nay Đề tài ứng dụng của hệ thống phân loại tính cách MBTI trong công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tại các doanh nghiệp việt nam hiện nay
Trang 1Tr ng đ i h c Ngo i th ng
tƠi
ng d ng c a h th ng phân lo i tính cách MBTI trong
công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c trong các doanh nghi p Vi t Nam hi n nay
Giáo viên h ng d n: Th c S HoƠng Anh Duy – Khoa QTKD
Sinh viên th c hi n: Ngô V Ph ng Giang L p: A1- CTTT
Khoa: Kinh t và kinh doanh qu c t Khóa 47
Sinh viên th c hi n: V Huy n Trang L p: A4 - LT7
a ch liên l c: 26 V nh Phúc – Ba ình – Hà N i
i n tho i: 0188 930 1517
Email: giang.ngovuphuong@gmail.com
Trang 2L I M U
1 Lý do l a ch n đ tài:
N m 2011, m t thu t ng m i v dân s l n đ u tiên đ c đ c p r ng kh p
Vi t Nam, thu t ng “c c u dân s vàng” C c u này xu t hi n khi c hai
ng i trong đ tu i lao đ ng ph i gánh m t ng i ngoài đ tu i lao đ ng (đ
tu i lao đ ng đ c tính t 15-64 tu i (T ng c c dân s - k ho ch hóa gia đình, 2011) c đi m nhân kh u h c này mang l i m t ngu n nhân l c d i dào, cân
b ng, r t thu n l i cho Vi t Nam phát tri n kinh t đ t n c
T khi Lu t Doanh nghi p ra đ i, cùng v i s phát tri n kinh t c a nhà
n c, h th ng các doanh nghi p trong n c tr ng thành và phát tri n m t cách nhanh chóng và m nh m , v c s l ng l n ch t l ng Ch tính t n m 2000
đ n cu i n m 2010, s l ng doanh nghi p đư t ng h n 5 l n, t h n 42 ngàn
đ n h n 210 ngàn doanh nghi p (Phòng Th ng m i và Công nghi p Vi t Nam, 2011) c bi t h n, khu v c doanh nghi p ngoài nhà n c chi m t tr ng cao
nh t trong n n kinh t trong th i gian này c ng có quy mô t ng h n 6 l n (B Công Th ng Vi t Nam, 2011) N m 2010, nh ng doanh nghi p này s d ng trên 8,1 tri u lao đ ng; có t ng doanh thu thu n đ t 5.654 ngàn t đ ng, t ng 150% so v i n m 2006 (B Công th ng Vi t Nam, 2011) Tuy nhiên, s phát tri n này còn mang tính nh l , thi u n đ nh và b n v ng M t ph n nguyên nhân c a tình tr ng này chính các doanh nghi p v n ch a th t n d ng ngu n nhân l c c a mình th t s hi u qu
Ngu n nhân l c chính là ngu n l c quan tr ng nh t c a doanh nghi p Chính
vì th , t m quan tr ng c a vi c qu n tr ngu n nhân l c đ i v i vi c qu n lý
Trang 3doanh nghi p c ng đóng m t vai trò vô cùng quan tr ng Tuy nhiên, hi n nay, các doanh nghi p Vi t Nam v n đ c đánh giá là s d ng nhân l c thi u hi u
qu
T th c tr ng trên, vi c áp d ng m t gi i pháp đ nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c và qu n tr ngu n nhân l c là vô cùng c p thi t cho s phát tri n c a các doanh nghi p nói riêng và tình hình kinh t n c ta nói chung V i đ tài
“ ng d ng c a h th ng phân lo i tính cách MBTI trong công tác đào t o và
phát tri n ngu n nhân l c t i doanh nghi p Vi t Nam hi n nay”, nhóm nhiên
c u mong mu n tìm ra cách áp d ng hi u qu ph ng pháp phân tích và phát tri n ti m n ng con ng i (MBTI) vào trong qu n tr ngu n nhân l c Công c MBTI tuy hi n t i v n còn khá m i m đ i v i qu n tr ngu n nhân l c trong các doanh nghi p Vi t Nam nh ng nó đư ch ng minh đ c t m quan tr ng c a mình trong l nh v c qu n tr nhân ngu n nhân l c trên th gi i Nhóm nghiên c u mong mu n vi c áp d ng nh ng công c này s mang l i tính chuyên nghi p và
hi u qu cao trong vi c qu n tr ngu n nhân l c hi n nay
2 T ng quan tình hình nghiên c u:
n c ta c ng nh trên th gi i, tr c đây đư có nh ng nghiên c u nh m nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c và vi c qu n lý ngu n nhân l c vào trong
qu n tr ngu n nhân l c, nhi u góc đ và ph m vi khác nhau
Tuy nhiên, các công trình trong n c ch y u nghiên c u v nhân cao ch t
l ng ngu n nhân l c nói chung và hi u qu s d ng ngu n nhân l c Cho đ n nay, vi c ng d ng công c nghiên c u v con ng i nh MBTI vào qu n tr ngu n nhân l c c a các công ty v n còn r t m i m trong các đ tài nghiên c u
Vì v y, vi c nghiên c u đ tài s ti p c n l nh v c ng d ng các công c này vào
Trang 4trong qu n tr ngu n nhân l c, đ c bi t là trong l nh v c đào t o và phát tri n ngu n nhân l c
3 M c tiêu nghiên c u đ tài
Nhóm nghiên c u mong mu n đ t đ c nh ng k t qu th c t và có tính ng
d ng cao nh : tìm ra đ c b c tranh toàn c nh v th c tr ng qu n tr ngu n nhân
l c Vi t Nam, kháo sát v i vi c áp d ng các ph ng pháp phân tích, đánh giá, phát huy kh n ng con ng i (MBTI) c a các doanh nghi p T đó, đ a ra các
gi i pháp đ áp d ng m t cách hi u qu các ph ng pháp trên vào trong vi c đào
t o và phát tri n ngu n nhân l c trong qu n tr ngu n nhân l c Vi t Nam
4 Ph ng pháp nghiên c u
Nhóm nghiên c u s d ng nh ng ph ng pháp nhiên c u nh : phân tích t ng
h p, đánh giá, nghiên c u các tài li u hi n có v th c tr ng qu n tr ngu n nhân
l c Vi t Nam và trên th gi i
Ngoài ra, vào tháng 3/2012, nhóm còn kh o sát tình hình th c t b ng ph ng pháp đi u tra th c t , th m dò, b ng h i 60 ng i lao đ ng đ n t 60 doanh nghi p Nhóm nghiên c u c ng áp d ng ph ng pháp ph ng v n tr c ti p các chuyên gia đ n t nh ng doanh nghi p đang cung c p d ch v đào t o và t v n
d ng MBTI trong vi c đào t o và phát tri n ngu n nhân l c T đó đ a ra
Trang 5ph ng pháp đ y m nh ng d ng hi u qu , phù h p công c này trong ho t
đ ng đào t o và phát tri n t i các doanh nghi p Vi t Nam
b Ph m vi nghiên c u
Nghiên c u s đ c th c hi n d a trên nh ng s li u, báo cáo trên th c t
đ c l y t m t s công ty t i Vi t Nam thu c b n ngành chính: giáo d c – đào
t o, t v n, tài chính - ngân hàng và s n xu t - xây d ng – v n t i th i đi m
kh o sát và t ng h p thông tin (tháng 3/2012)
Ngoài ra, nghiên c u c ng s đ c m r ng ra xem xét s ng d ng c a h
th ng MBTI trong các doanh nghi p M nh m có đ c cái nhìn t ng quan v tình hình ng d ng h th ng MBTI M , v n là n i b t ngu n c a h th ng MBTI
6 B c c đ tài:
Ch ng 1: C s lý lu n v qu n tr ngu n nhân l c và ng d ng h th ng phân
lo i tính cách MBTI trong công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c
Ch ng 2: Th c tr ng vi c áp d ng h th ng phân lo i tính cách MBTI trong
vi c đào t o và phát tri n ngu n nhân l c t i các doanh nghi p Vi t Nam hi n nay
Ch ng 3: Gi i pháp đ y m nh vi c áp d ng h th ng phân lo i tính cách MBTI trong công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c t i các doanh nghi p Vi t Nam hi n nay
Trang 6CH NG 1 C S LÝ LU N QU N TR NGU N NHÂN L C VÀ
NG D NG H TH NG PHÂN LO I TệNH CÁCH MBTI TRONG ÀO
T O VÀ PHÁT TRI N NGU N NHÂN L C
1.1 T ng quan v qu n tr ngu n nhân l c, đƠo t o và phát tri n
ngu n nhân l c
1.1.1 Ngu n nhân l c và qu n tr ngu n nhân l c
1.1.1.1 Khái ni m v ngu n nhân l c và qu n tr ngu n nhân l c
Ngày nay, có r t nhi u quan đi m v ngu n nhân l c c ng nh qu n tr ngu n nhân l c Vi t Nam Trong ph m vi bài nghiên c u, nhóm xin đ a ra các khái
ni m đ c nêu trong sách Giáo trình qu n tr nhân l c, do nhà xu t b n i h c kinh t qu c dân xu t b n n m 2007 c a hai tác gi Nguy n V n i m và Nguy n Ng c Quân
Ngu n nhân l c c a m t doanh nghi p bao g m t t c các ti m n ng c a con
ng i trong t ch c doanh nghi p đó (k c nh ng thành viên trong ban lãnh đ o doanh nghi p) đ thành l p, duy trì và phát tri n doanh nghi p Ti m n ng đây
đ c hi u là t t c các thành viên trong doanh nghi p s d ng ki n th c, kh
n ng, hành vi ng x và giá tr đ o đ c (Nguy n V n i m & Nguy n Ng c Quân, 2007)
Qu n tr ngu n nhân l c là s ph i h p m t cách t ng th các ho t đ ng
ho ch đ nh, tuy n m , tuy n ch n duy trì, phát tri n, đ ng viên và t o m i đi u
ki n thu n l i cho ngu n nhân l c thông qua t ch c nh m đ t đ c m c tiêu chi n l c và đ nh h ng vi n c nh c a t ch c M c đích c a ho t đ ng này
nh m thu hút, xây d ng, phát tri n, s d ng đánh giá, b o toàn và gi gìn m t
l c l ng lao đ ng phù h p v i yêu c u công vi c c a t ch c v m t s l ng
Trang 7và ch t l ng Qu n tr ngu n nhân l c còn đ c hi u là nh ng tác đ ng h p quy lu t c a ch th qu n lý nhân s đ n các khách th qu n tr ngu n nhân l c
nh m đ t đ c các m c tiêu qu n tr ngu n nhân l c đư đ ra (Nguy n V n
i m & Nguy n Ng c Quân, 2007)
1.1.1.1 Các ho t đ ng c b n c a ho t đ ng qu n tr ngu n nhân l c
Ho t đ ng ho ch đ nh ngu n nhân l c: Quá trình ho ch đ nh đ c ti n hành
v i m c đích đáp ng nhu c u ngu n nhân l c cho t ch c trong b i c nh ch u
s tác đ ng c a các y u t trong môi tr ng kinh doanh Quá trình ho ch đ nh bao g m d báo nhu c u ngu n nhân l c và phát tri n các ch ng trình nh m
đ m b o s s n sàng v s l ng c a các lo i và v i ch t l ng mong mu n v ngu n nhân l c cho t ch c đúng n i và vào đúng lúc
Ho t đ ng phân tích và thi t k công vi c là quá trình thu th p, phân tích và
s p x p m t cách h th ng thông tin v đ c đi m m t công vi c c th Phân tích công vi c là công c c s đ thi t l p h th ng đánh giá hi u qu lao đ ng, là tiêu chu n, công c h tr công tác tuy n d ng K t h p ho t đ ng phân tích, thi t k công vi c và đánh giá hi u qu lao đ ng s giúp doanh nghi p xây d ng
đ c ch ng trình đào t o và phát tri n nhân viên phù h p
Ho t đ ng tuy n m và tuy n ch n: ây là ho t đ ng b sung ngu n nhân l c
cho doanh nghi p Khi th c hi n ho t đ ng này các nhà qu n tr ph i xác đ nh
đ c tình hình cung c u nhân l c trong doanh nghi p và đ a ra các gi i pháp
tr c tuy n d ng tr c khi quy t đ nh s tuy n thêm nhân viên m i Trong công tác tuy n d ng, c n s công b ng và dân ch trong vi c l a ch n các ng viên ngày càng đ c chú tr ng, đi u này làm cho quy trình l a ch n nhân viên ngày càng tr nên ch t ch , h p lý
Trang 8Ho t đ ng đánh giá thành tích: ây là m t ho t đ ng quan tr ng trong quá
trình qu n tr ngu n nhân l c ánh giá thành tích là các ho t đ ng xác đ nh nhân viên làm t t nh th nào và m c thù lao t ng ng nh th nào là h p lý Vai trò c a qu n tr viên ngu n nhân l c trong đánh giá thành tích là xây d ng
m t quy trình đánh giá, h th ng các ch tiêu đánh giá, làm c s đánh giá thành tích, phát tri n h th ng l ng thích h p và đ nh h ng cho n l c c a nhân viên Nhi m v quan tr ng khác c a đánh giá thành tích là ki m soát quá trình
th c hi n công vi c và thành qu c a nó
ào t o và phát tri n: Ngày nay, cùng v i s phát tri n khoa h c và công
ngh , l ng ki n th c c a loài ng i đư và đang đ c khám phá và tích lu v i
t c đ nhanh h n bao gi h t Theo c tính c a các nhà khoa h c, c sau 1 - 2
n m, ki n th c loài ng i đ c tích lu g p đôi (Ti n S Dan Johnson, 2011) Và chính do môi tr ng kinh doanh ngày càng bi n đ i, c nh tranh nên s c n thi t cho đào t o và phát tri n ngu n nhân l c đ thích ng v i môi tr ng ngày càng
tr thành nhi m v quan tr ng c a các nhà qu n tr ngu n nhân l c
Ho t đ ng đãi ng cho doanh nghi p: ánh giá thành tích là c s quan tr ng
cho vi c phát tri n h th ng đưi ng , thù lao thích h p cho ng i lao đ ng Ý ngh a c a h th ng đưi ng không đ n gi n là y u t đ m b o cho nhân viên th c
hi n các nhi m v c a mình hay gi nhân tài cho doanh nghi p Mà h th ng đưi
ng còn giúp doanh nghi p t o ra đ ng l c, ni m yêu thích công vi c và t o đi u
ki n cho nhân viên làm vi c t t h n v i hi u qu cao h n
1.1.2 ào t o và phát tri n ngu n nhân l c
1.1.2.1 Khái ni m đào t o và phát tri n ngu n nhân l c
ào t o và phát tri n ngu n nhân l c là ho t đ ng quan tr ng c a m i công
ty Nó giúp doanh nghi p b o đ m ch t l ng ngu n nhân l c c trong hi n t i
Trang 9và t ng lai Ngày nay, ngu n nhân l c không còn đ c coi nh m t ph n chi phí mà là tài s n c a công ty vì th ho t đ ng đào t o và phát tri n ngu n nhân
l c càng đ c chú tr ng và quan tâm h n bao gi h t
ào t o và phát tri n là các ho t đ ng đ duy trì và nâng cao ch t l ng
ngu n nhân l c c a t ch c, là đi u ki n quy t đ nh đ các t ch c có th đ ng
v ng và th ng l i trong môi tr ng c nh tranh Do đó, trong các t ch c, công tác đào t o và phát tri n c n ph i đ c th c hi n m t cách có t ch c và có k
ho ch (Nguy n V n i m & Nguy n Ng c Quân, 2007)
Ngu n nhân l c th ng đ c ti p c n trên hai giác đ là s l ng và ch t
l ng Vì v y, vi c đào t o và phát tri n ngu n nhân l c t i các doanh nghi p nên đ c xét trên c hai khía c nh đ c bi t là ch t l ng ngu n nhân l c vì đây đang là m i quan tâm hàng đ u và có vai trò quy t đ nh trong s phát tri n c a công ty Do đó, các ho t đ ng đào t o và phát tri n ch t l ng ngu n nhân l c đang r t đ c chú tr ng H ng phát tri n trong công tác đào t o ngu n nhân l c
là nâng cao ch t l ng và hi u qu s d ng ngu n l c con ng i Xét v n i dung, phát tri n ngu n nhân l c bao g m ba ho t đ ng chính là giáo d c, đào t o
và phát tri n
Giáo d c: là nh ng ho t đ ng h c t p giúp cho con ng i b c vào m t ngh nghi p ho c chuy n sang m t ngh khác thích h p h n trong t ng lai (Nguy n
V n i m & Nguy n Ng c Quân, 2007)
ào t o: là nh ng ho t đ ng nh m giúp cho ng i có th th c hi n hi u qu
h n ch c n ng, nhi m v c a mình ó chính là quá trình h c t p làm cho ng i lao đ ng n m v ng h n v công vi c c a mình, là nh ng ho t đ ng h c t p đ nâng cao trình đ k n ng c a ng i lao đ ng đ th c hi n nhi m v lao đ ng có
hi u qu h n (Nguy n V n i m & Nguy n Ng c Quân, 2007)
Trang 10Phát tri n: là nh ng ho t đ ng h c t p v n ra kh i ph m vi công vi c tr c
m t c a ng i lao đ ng, m ra cho h nh ng công vi c m i d a trên c s đ nh
h ng t ng lai c a t ch c (Nguy n V n i m & Nguy n Ng c Quân, 2007)
Chu n b cho t ng lai
(Ngu n:Giáo trình qu n tr nhân l c, do nhà xu t b n i h c kinh t qu c dân
xu t b n n m 2007 c a hai tác gi Nguy n V n i m và Nguy n Ng c Quân) Nhìn chung, đào t o và phát tri n là ho t đ ng quan tr ng và c n thi t cho
m i doanh nghi p Vi c k t h p gi a đào t o và phát tri n s giúp nâng cao ch t
l ng ngu n nhân l c trong hi n t i và t ng lai t đó giúp doanh nghi p phát huy đ c ti m n ng, l i th c a mình
1.1.2.2 T m quan tr ng c a công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c
ào t o và phát tri n ngu n nhân l c gi m t vai trò vô cùng quan tr ng trong qu n tr ngu n nhân l c b i vì m c tiêu c a nó là nâng cao ch t l ng lao
đ ng, t ng tính thích nghi, c nh tranh và s n ng đ ng cho doanh nghi p Công tác này có th hoàn thành m c tiêu trên v i nh ng lý do ch y u là:
Ngày nay, n n kinh t th tr ng mang tính c nh tranh cao đư t o đi u ki n thu h p và xóa nhòa d n kho ng cách v các y u t s n xu t gi a các doanh
Trang 11nghi p nh c s h t ng, k thu t, công ngh , ph ng th c s n xu t… Tuy nhiên, ngu n nhân l c là y u t then ch t t o ra s khác bi t gi a các công ty vì ngu n l c này là không th sao chép đ c và kh n ng phát tri n c a ngu n nhân l c là khác nhau nh ng công ty khác nhau Y u t này s t o ra l i th
c nh tranh và ch đ ng cho doanh nghi p trên th tr ng
ào t o và phát tri n nhân viên s giúp đáp ng yêu c u công vi c c a t
ch c không ch trong hi n t i mà còn là s đ m b o trong t ng lai, hay nói cách khác đào t o phát tri n s đáp ng nhu c u t n t i và t o n n t ng cho t ch c phát tri n
ào t o và phát tri n giúp gi m b t chi phí giám sát, b i vì ng i lao đ ng
đ c đào t o s ng i có kh n ng t giám sát, gi m thi u sai sót trong công
vi c Công tác đào t o còn giúp t ng hi u qu trong công vi c tránh nh ng tai
đi u này là c s đ phát huy tính sáng t o c a ng i lao đ ng trong công vi c
ào t o và phát tri n n m vai trò quan tr ng trong vi c đ nh hình và phát tri n v n hóa doanh nghi p Ho t đ ng này giúp đúc rút nh ng đ c đi m c a ngu n nhân l c trong công ty và t đó đ nh h ng phát tri n v n hóa doanh nghi p theo nh ng giá tr c t lõi, t m nhìn, s m ng đư đ c đ ra M i m c tiêu trong công tác đào t o nh đào t o tính ch đ ng, đoàn k t s tác đ ng tr c
ti p lên v n hóa doanh nghi p
Trang 12Vi c đào t o lao đ ng giúp nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c T đó, các
ho t đ ng s n xu t kinh doanh s đ c th c hi n nhanh g n, n đ nh h n Tính
n đ nh c a t ch c c ng theo đó đ c nâng cao Không ch th , kh n ng thích
ng c a ngu n lao đ ng c ng t ng cao, t o đi u ki n cho không ch vi c áp d ng
ti n b k thu t và qu n lý vào doanh nghi p mà còn giúp doanh nghi p thích
ng nhanh v i s thay đ i c a môi tr ng
1.1.2.3 Quy trình xây d ng ch ng trình đào t o và phát tri n
Quy trình xây d ng ch ng trình đào t o và phát tri n g m các quá trình chính sau:
Xác đ nh nhu c u, m c tiêu đào t o: đây là quá trình mà trong đó doanh
nghi p xác đ nh th i gian, n i dung đào t o và qui mô đào t o Nhu c u đào t o
s đ c xác đ nh d a trên nh ng yêu c u c a công vi c và vi c kh n ng hi n có
c a lao đ ng T nh ng nhu c u này các chuyên viên nhân s s hình thành m c tiêu c a công tác đào t o và phát tri n
L a ch n đ i t ng đào t o: là vi c l a ch n nh ng cá nhân c th hay
phòng ban nào s đ c đào t o
Xây d ng ch ng trình đào t o và ph ng pháp đào t o: là quá trình xây
d ng h th ng các bài h c đ có th truy n đ t tr n v n nh ng n i d ng, ki n
th c cho ng i đ c đào t o T ch ng trình đào t o đ c xây d ng, nhà đào
t o s l a ch n ph ng pháp đào t o có th t o hi u qu cao nh t
D tính chi phí đào t o: là quy t đ nh c a các nhà qu n tr doanh nghi p s
ch p nh n chi phí bao nhiêu cho ho t đ ng đào t o c a mình Chi phí đào t o bao g m chi phí cho vi c h c và chi phí cho ho t đ ng gi ng d y
Trang 13L a ch n giáo viên: là quá trình mà các chuyên viên nhân s xem xét cá nhân nào có th đáp ng các ki n th c chuyên môn, ph ng pháp gi ng d y phù h p
v i n i d ng đào t o
ánh giá ch ng trình đào t o: m t ch ng trình đào t o đ c đánh giá là có
đ t hi u qu t t hay không s d a trên vi c k t qu đào t o có đáp ng bao nhiêu
nh ng m c tiêu ban đ u đư đ ra
1.1.2.4 Các ph ng pháp đào t o và phát tri n ngu n nhân l c
Xét m t cách t ng th , công tác đào t o có th chia ra hai ph ng pháp chính: đào t o trong công vi c và đào t o ngoài công vi c
a ào t o trong công vi c
ào t o trong công vi c là hình th c đào t o ng i h c ngay t i n i làm vi c, qua đó ng i h c s nh n đ c nh ng ki n th c, k n ng trong th c t làm vi c Nhóm hình th c đào t o này g m:
ào t o theo ki u ch d n công vi c: áp d ng ch y u v i công nhân s n xu t
và m t s công vi c qu n lý Quá trình đào t o g m hai giai đo n: lý thuy t và
th c hành n khi ng i h c thành th o toàn b quy trình th c hi n công vi c thì vi c ch d n công vi c s k t thúc
ào t o theo ki u h c ngh : áp d ng v i toàn b công nhân s n xu t và áp
d ng trong nh ng ngh mang tính truy n th ng, công ngh không cao Sau quá trình đào t o lý thuy t, ng i h c s th c hi n nh ng khâu có k n ng t đ n
gi n đ n ph c t p cho t i khi thành th o t t c các k n ng c a ngh
Ph ng pháp d y kèm: ây là ph ng pháp đ n gi n, đ c th c hi n b ng
cách h c viên s quan sát, ghi nh , h c t p theo ng i h ng d n Ph ng pháp
Trang 14này đ c áp d ng c c p qu n tr viên và nhân viên Quá trình th c hi n thông qua s kèm c p, ch b o c a nh ng ng i qu n lý gi i h n nh m giúp ng i h c
h c đ c nh ng ki n th c, k n ng c n thi t cho công vi c tr c m t và công
vi c cho t ng lai Yêu c u ng i h ng d n là ng i có k n ng t t, chuyên môn thành th c
Hình th c luân chuy n và thuyên chuy n công vi c: áp d ng đ i v i lao đ ng
qu n lý, nh ng cán b ngu n c a t ch c Ng i qu n lý s đ c chuy n t công
vi c này sang công vi c khác đ nh m cung c p cho h nh ng kinh nghi m làm
vi c nhi u l nh v c khác nhau trong t ch c
ào t o t i bàn gi y là ph ng pháp mà h c viên đ c c p trên giao cho các
công v n gi y t , các b n ghi nh , các b n t ng trình báo cáo ch a đ c x lý Nhi m v các h c viên là ph i xem l i thông tin và x lý nó m t cách nhanh chóng và đúng đ n
Nhìn chung, m i m t hình th c đào t o có nh ng u nh c đi m riêng song
u đi m nói chung c a hình th c đào t o trong công vi c là ti t ki m đ c chi phí do th i gian đào t o ng n, không ph i thuê ng i d y và ph ng ti n gi ng
d y Hình th c này giúp ng i h c n m b t nhanh k n ng công vi c và phát tri n v n hoá làm vi c theo nhóm nhanh thông qua quá trình t ng tác tr c ti p
v i công vi c Tuy nhiên, hình đào t o trong công vi c không đ c t ch c m t cách có h th ng, không phù h p áp d ng v i nh ng ngh có công ngh hi n đ i,
vì ng i h c có b t ch c c nh ng thói quen không t t c a ng i d y
áp d ng hình th c đào t o trong công vi c, t ch c c n đáp ng đ c hai
đi u ki n là l a ch n đ c nh ng ng i d y có k n ng, kinh nghi m, tâm huy t
v i công vi c và xây d ng k ho ch đào t o ch t ch nh m ki m soát v chi phí
và th i gian cho đào t o
Trang 15b ào t o ngoài công vi c
ào t o ngoài công vi c là hình th c đào t o mà ng i h c tách kh i hoàn toàn công vi c, có th di n ra trong ho c ngoài doanh nghi p Hình th c đào
t o ngoài công vi c g m các hình th c:
T ch c các l p c nh doanh nghi p: áp d ng đ i v i công nhân s n xu t trong nh ng ngh t ng đ i ph c t p Sau khi đ c h ng d n lý thuy t, ng i lao đ ng đ c th c hành các x ng th c t p chuyên d ng do các k s và công nhân lành ngh h ng d n Hình th c đào t o này mang tính h th ng cao
h n, và an toàn h n cho ng i lao đ ng trong s n xu t
C đi h c các tr ng chính quy: áp d ng v i m i đ i t ng lao đ ng ây
là hình th c mang tính h th ng cao và đ c bi t áp d ng v i nh ng ngh có tính
ch t hi n đ i Ng i h c s đ c trang b đ y đ c ki n th c lý thuy t l n k
n ng th c hành
ào t o thông qua các bài gi ng ho c h i th o: áp d ng cho c lao đ ng
qu n lý và công nhân s n xu t Các bu i gi ng bài hay h i ngh có th đ c t
ch c doanh nghi p ho c m t h i ngh bên ngoài c ti p c n theo hai cách
là t ch c riêng ho c k t h p v i các ch ng trình đào t o khác
ào t o theo ph ng th c t xa: b ng cách s d ng s h tr c a các ph ng
ti n nghe nhìn Ng i h c và ng i d y không m t đ a đi m và cùng m t th i gian mà ng i h c h c các k n ng ki n th c thông qua các ph ng ti n nh
b ng, đ a casset, truy n hình…
ào t o theo ki u ch ng trình hóa, v i s giúp đ c a máy tính: là ph ng
pháp đào t o k n ng hi n đ i Trong ph ng pháp này, các ch ng trình đào t o
đ c vi t s n trên đ a mi n c a máy tính, ng i h c ch vi c th c hi n theo các
Trang 16h ng d n c a máy tính, ph ng pháp này có th s d ng đ đào t o r t nhi u
Các trò ch i kinh doanh: là s mô ph ng các tình hu ng kinh doanh hi n
hành Các h c viên th ng đ c chia thành các nhóm nh đóng vai ban giám
đ c ho c t ng ng i đóng vai là giám đ c và gi i quy t bài toán kinh doanh
Ng i đào t o ph i là m t chuyên gia, th t s gi i v chuyên môn qu n tr và có nhi u kinh nghi m
i n c u qu n tr : là vi c nghiên c u các tr ng h p đi n hình trong kinh
doanh Các h c viên t nghiên c u phân tích đánh giá và t đó rút ra bài h c và
h c h i t nh ng đi n c u qu n tr này
Ph ng pháp h i ngh , h i th o: ây là ph ng pháp ng i lao đ ng đ c
đào t o v m t m ng ki n th c hay v n đ nh t đ nh thông qua các bu i h i ngh , h i th o Ph ng pháp này phù h p cho vi c đào t o r ng rãi, nh t là đ i
v i nh ng h c viên có chung nhu c u đào t o hay các v n đ c n gi i quy t
Ph ng pháp mô hình ng x : Dùng các đo n b ng video đ th hi n l i vi c
các nhà qu n lý đư hành x nh th nào trong các tình hu ng khác nhau Ng i lao đ ng t đó có th h c h i đ c nh ng kinh nghi m c n thi t c ng nh nh ng
k n ng nh t đ nh trong các tr ng h p t ng t
Các ph ng pháp đào t o ngoài công vi c có u đi m vi c h c không b tác
đ ng b i môi tr ng làm vi c; do đó, ng i h c có th t p trung suy ngh h n,
Trang 17vi c h c không làm gián đo n quá trình s n xu t, tính h th ng cao h n Thông tin đ c ti p c n r ng h n, c p nh t h n do đó m r ng t m nhìn giúp thay đ i
nh ng t duy và quan đi m l c h u.Tuy nhiên, nh c đi m c a ph ng pháp này
là nó có chi phí đào t o cao, th i gian h c dài và chi phí c h i cao
1.2 T ng quan v MBTI – h th ng phân lo i tính cách và kh n ng con
ng i
1.2.1 L ch s hình thành và phát tri n h th ng phân lo i tính cách MBTI
Ph ng pháp phân lo i tính cách MBTI là ph ng pháp nghiên c u hành vi và tính cách con ng i d a trên các nghiên c u c a nhà tâm lý h c ng i Th y S Carl Gustav Jung vào n m 1921 - cu n sách Phsycological Type (Jung, 1921) và
đ c Katherine Briggs và Isabel Myer b sung và hoàn ch nh vào n m 1962 –
cu n sách Myers-Briggs Type Indicators (Briggs & Myers, 1962)
u tiên, theo nghiên c u c a Jung, s phân lo i trong tính cách con ng i có
th d a trên 3 tiêu chí: h ng n i/h ng ngo i; tr c giác/giác quan; lý
trí/tình c m M c đích chính c a Jung khi đ a ra h th ng phân lo i này là đ
h tr cho các nghiên c u c a ông v ý th c và vô th c H th ng phân lo i c a ông không có s phân bi t gi a các nhóm t t và x u Jung nh n xét r ng: cùng
m t s v t hi n t ng s gây ra nh ng suy ngh , c m xúc, ph n ng khác nhau cho nh ng ng i khác nhau Theo ông, các y u t c b n nh h ng đ n suy ngh , c m xúc và ph n ng c a m t con ng i là:
Xu h ng t nhiên c a ngu n n ng l ng: h ng n i/h ng ngo i (Extraversion – Introversion)
Cách th c tìm hi u, nh n th c th gi i bên ngoài: tr c giác/giác quan (iNtuition – Sensation)
Trang 18 Cách th c quy t đ nh, đ a ra l a ch n: lý trí/tình c m (Thinking – Feeling)
Sau này, Briggs/Myers b sung tiêu chí th 4:
Cách tác đ ng lên th gi i bên ngoài: nguyên t c/linh ho t (Judging – Perceiving)
T 4 tiêu chí này, Briggs/Myers đ a ra m t h th ng phân lo i g m 16 nhóm tính cách Tên c a m i nhóm đ u có 4 ch cái (E-I, N-S, F-T, J-P) đ i di n cho 4 tiêu chu n phân lo i này M i phân lo i tính cách có nh ng đ c đi m, tính ch t khác nhau và h th ng phân lo i này giúp phân tích, lý gi i và d đoán hành vi
c a m i cá th T n n t ng này, bà Isabel Myers đư nghiên c u và phân tích sâu
h n h th ng phân lo i tính cách MBTI v i nh ng h th ng và chu i ph n ng
c ng nh ch c n ng trong nh n th c m i ng i và tìm ra nh ng ng d ng đ i
v i ti m n ng c a con ng i v i cu n sách Gift differing (Myers, 1995)
T đó đ n nay, vi c phát tri n c a h th ng MBTI trên toàn th gi i đư và đang di n ra khá m nh m v i nhi u nghiên c u, phát hi n m i v lý thuy t và
ng d ng c a h th ng này Trong su t g n 50 n m, h th ng tài li u v công c MBTI đư t ng lên 150 l n (t 81 tài li u lên đ n 12.140 tài li u) Trong đó, 275 tài li u nghiên c u v ng d ng c a MBTI trong ho t đ ng đ i nhóm, 531 tài
li u nghiên c u v ng d ng trong vi c lưnh đ o (Trung tâm CAPT, 2011)
Hi n nay, n u ta tìm ki m c m t “MBTI institution” (t m d ch: các c s v MBTI) t i www.google.com thì s có 186.000 k t qu hi n th trong vòng 0,18 giây Bên c nh đó, vi c tìm ki m c m t “MBTI organization” (t m d ch: các t
ch c v MBTI) c ng mang l i 268.000 k t qu trong vòng 0,16 giây Nh ng con
s này cho ta th y th c t trên th gi i hi n nay có r t nhi u t ch c chuyên
Trang 19nghi p ho c không chuyên đào t o ki n th c, t v n c ng nh nghiên c u, phát tri n, kinh doanh h th ng MBTI Theo t p đoàn AME Info nh n đ nh (t p đoàn cung c p d ch v và thông tin kinh doanh khu v c Trung ông), công c MBTI c ng chính là công c nghiên c u v tính cách và hành vi có nhi u nghiên
c u nh t và đ c ng d ng r ng rãi nh t hi n nay (T p đoàn AME Info, 2011) Theo th ng kê c a công ty CPP Inc., công ty đ c quy n v phân ph i công c MBTI trên toàn c u, trên th gi i, m i n m có h n 2.5 tri u ng i ti p c n v i bài test MBTI và g n 4000 t ch c, công ty s d ng các d ch v t v n, đào t o
d a trên các nghiên c u và ng d ng c a h th ng MBTI (T p đoàn CPP, 2012)
1.2.2 c đi m c a các tiêu chí phân lo i tính cách trong h th ng MBTI
Trong m i tiêu chí c a h th ng phân lo i MBTI, t t c m i ng i s s d ng
c 2 y u t ng c nhau trong 1 tiêu chí trong cu c s ng c a mình Tuy nhiên,
m i ng i khác nhau s có xu h ng khác nhau và s d ng y u t này nhi u h n
và t nhiên h n y u t đ i ng c c a nó và t đó y u t này s chi m u th trong s phát tri n và ng x c a m i ng i Chính vì th , h th ng phân lo i tính cách MBTI không phân bi t nh ng phân lo i (nhóm) theo tiêu chí t t hay
x u mà xem t t c các phân lo i là khác bi t v i nhau M i nhóm phân lo i s có
nh ng u th riêng và h ng phát tri n riêng theo đúng xu h ng tính cách t nhiên, đúng v i kh n ng và s đam mê c a m i cá nhân
1.2.2.1 Xu h ng n ng l ng t nhiên: Extraverted (H ng ngo i)/
Introverted (H ng n i)
Tiêu chí này đ c bi u hi n b ng ch cái đ u tiên trong phân lo i tính cách (E – I) Tiêu chí này th hi n chi u h ng m i ng i t p trung ngu n n ng
l ng, suy ngh và c m xúc c a mình Có 2 xu h ng khác nhau:
Trang 20 H ng ngo i: h ng ngu n n ng l ng và s t p trung c a b n thân v
th gi i bên ngoài g m các ho t đ ng, con ng i, môi tr ng, m i quan
h …
H ng n i: h ng n ng l ng s t p trung c a b n thân vào n i tâm, bao
g m c m xúc, suy ngh , t t ng, trí t ng t ng…
ây là 2 quá trình đ i l p nh ng b sung l n nhau, và ngu n n ng l ng c a
m i ng i s v n hành theo c 2 h ng Tuy nhiên, m i cá nhân s có m t xu
c m th y tho i mái và quen thu c h n đ i v i m t đ nh h ng ngu n n ng l ng
Thích nói chuy n riêng t , ít ng i
Ngu n: D ch t sách MBTI Manual (Myers, et al., 1998)
1.2.2.2 Tiêu chí 2 - Cách tìm hi u và nh n th c th gi i: Sensation (Giác
quan)/ iNtuition (Tr c giác)
Trang 21Tiêu chí này đ c th hi n qua ch cái th 2 trong phân lo i tính cách (N hay S), đây là xu h ng mà m i ng i l a ch n đ ti p nh n thông tin bên ngoài vào
Vùng "Giác quan" trong não b t p trung vào các chi ti t, b t ngu n t hình nh, âm thanh, mùi v đ c đ a đ n t các giác quan c a c th
Nó phân lo i, s p x p và ghi nh n nh ng chi ti t c a các s vi c th c t đang di n ra và cung c p thông tin c a các s ki n trong quá kh
Trung tâm "Tr c giác" c a não b ch u trách nhi m tìm hi u, di n d ch, và hình thành các mô hình t thông tin thu th p đ c; đ ng th i, s p x p và
t o liên k t gi a các mô hình này Nó giúp cho não b đ a ra nh ng kh
n ng có th x y ra c a m t s vi c trong t ng lai
Theo s phát tri n t nhiên và b n n ng mà m i ng i s có thói quen s
d ng m t vùng nhi u h n vùng còn l i, t đó d n đ n xu h ng t nhiên trong cách thu nh n thông tin và nh n th c c a m i ng i: b ng tr c giác hay b ng giác quan
Trang 22B ng 3 – c đi m nhóm Giác quan (Sensation) – Tr c giác (iNtuition)
Các đ c đi m c a nhóm Giác quan (S) Các đ c đi m c a nhóm tr c giác (N)
Ngu n: D ch t sách MBTI Manual (Myers, et al., 1998)
1.2.2.3 Tiêu chí 3 - Cách quy t đ nh và l a ch n: Thinking (Lý trí)/ Feeling
Trang 23Tuy m i ng i đ u dùng c 2 cách đ quy t đ nh, đ u t nhiên thiên v lý trí
đ c s hài hòa v m t c m xúc
Chú ý nhu c u, ph n ng c a ng i khác Khó x khi có xung đ t
Tìm ki m s đ ng thu n, nh t trí hay ý ki n c a đa s
Ngu n: D ch t sách MBTI Manual (Myers, et al., 1998)
1.2.2.4 Tiêu chí 4 - Cách th c hành đ ng: Judging (Nguyên t c)/Perceiving
(Linh ho t)
Tiêu chí này đ c th hi n qua ch cái th 4 trong phân lo i tính cách (P hay J).Tiêu chí này liên quan đ n cách th c mà m i ng i l a ch n đ tác đ ng t i
th gi i bên ngoài, tiêu chí này c ng th hi n rõ phong cách s ng c a m i ng i
M i ng i s t nhiên chon m t cách đ tác đ ng lên th gi i bên ngoài
Phong cách Judging ti p c n th gi i m t cách có k ho ch, có t ch c, có chu n b , quy t đ nh và đ t đ n m t k t c c rõ ràng
Phong cách Perceiving ti p c n th gi i m t cách t nhiên, tìm cách thích nghi v i hoàn c nh, thích m t k t c c b ng , ch p nh n nh ng c h i
m i, và ch p nh n thay đ i k ho ch
Trang 24B ng 5: c đi m nhóm Qui t c (Juding) – Linh ho t (Perceiving)
Các đ c đi m c a nhóm Qui t c (J) Các đ c đi m c a nhóm Linh ho t (P)
Có k ho ch chu đáo tr c khi
hành đ ng
T p trung vào các ho t đ ng có
tính trách nhi m cao, hoàn t t các
công đo n quan tr ng và ti p t c
Ch u s c ép t t, v n làm vi c t t khi
s p h t th i h n
Tìm cách tránh né cam k t n u nó
nh h ng đ n s linh đ ng, t do Ngu n: D ch t sách MBTI Manual (Myers, et al., 1998)
1.2.3 ng d ng c b n c a h th ng phân lo i tính cách MBTI trên th gi i
hi n nay
Bà Katharine Downing Myers, hi n là ch t ch t p đoàn MBTI Trust, đư nh n
đ nh r ng “Lý thuy t v phân lo i nhóm tính cách MBTI đ c hình thành d a trên t b n ch t t nhiên m i ng i, t cách mà chúng ta s ng và t ng tác trên
th gi i này i v i b t c tr i nghi m nào, m i ng i s đ nh hình nh ng cách
nh t đ nh đ ti p nh n thông tin và đ a ra quy t đ nh theo phân lo i tính cách
c a mình” (Myers, 2012) Chính vì th , s ng d ng c a nh ng thành qu c a phân lo i tính cách MBTI h u nh có th áp d ng t t c các khía c nh c a m i con ng i, t cu c s ng riêng t đ n trong công vi c, th m chí là c cách ta l a
ch n tr ng thành và phát tri n
Trang 25T t c các ng d ng c a công c MBTI đ c d a trên n n t ng t vi c th u
hi u t ng phân lo i tính cách c a m i cá nhân T đó, các cá nhân này có th ti p thu và h c h i nh m hi u sâu h n v h th ng phân lo i tính cách MBTI và đ ng
th i có th đ a ra các d đoán v kh n ng phát tri n và h ng gi i quy t các tình hu ng, s vi c t các tính cách khác nhau d a vào h th ng này Chính vì
th , m i ng i có th s d ng phân lo i tính cách b t c tình hu ng nào trong
cu c s ng
Nhóm nghiên c u xin đ c phép li t kê m t s ng d ng c b n c a công c MBTI đ i v i m i cá nhân trong t ng l nh v c Các ph ng pháp này đư đ c
áp d ng trên th gi i và ch ng t đ c t m quan tr ng c a mình
1.2.3.1 ng d ng c b n c a h th ng MBTI trong ho t đ ng giáo d c
Theo sách MBTI Manual, tái b n l n th 3, công c MBTI có nh ng ti m
n ng l n nh t khi h tr con ng i thích ng v i th gi i ngày càng đa chi u và
ph c t p và gi i quy t nh ng thay đ i trong xã h i (Myers, et al., 1998) M t trong nh ng m c tiêu c a vi c giáo d c là phát tri n con ng i theo đúng xu
h ng t nhiên và kh n ng v n có c a thông qua vi c hi u rõ b n thân, phát huy u đi m và h n ch khuy t đi m c a m i ng i H th ng MBTI là công c cho nh ng ng i giáo viên, hu n luy n viên, chuyên gia giáo d c m t h th ng quy chu n v phân lo i tính cách con ng i và nhìn ra đ c xu h ng và kh
Trang 26k n ng lưnh đ o… nh nh ng công c nh m giúp cá nhân phát tri n theo đ nh
h ng c a mình
L nh v c áp d ng: ph ng pháp d y và h c, ph ng pháp chuyên bi t hóa
ch ng trình đào t o các c p khác nhau, thích ng giáo d c và đào t o v i
nh ng n n v n hóa khác nhau
1.2.3.2 ng d ng c a h th ng MBTI trong t v n và l a ch n ngh nghi p
S ng d ng MBTI trong t v n ngh nghi p nh n m nh vi c giúp m i cá nhân tìm ra cho mình con đ ng s nghi p ch không ch là m t ngh Nh ng
ng d ng này c a MBTI trong vi c t v n và ch n ngh nghi p đ c ti n hành
t nh ng ngày đ u tiên khi thuy t này đ c gi i thi u Sau chi n tranh th gi i
th II, Isabel Myers đư áp d ng MBTI đ t v n ngh nghi p cho nh ng ng i
ph n th i b y gi Ngày nay, trên th gi i có kho ng h n 500 tài li u và nghiên c u v ng d ng c a MBTI trong vi c ch n ngh nghi p t ng lai ng
d ng này đ c xem nh là “b đ ngh c b n” cho các t v n viên M vì nó cung c p cho các nhà t v n m t h th ng đ n gi n, đ y đ và hi u qu v tính cách và hành vi con ng i (T p đoàn MBTI Trust, 2011) Không ch th , ng
d ng c a h th ng phân lo i tính cách MBTI trong vi c t v n và ch n ngh nghi p có th đ c dùng cho m i đ i t ng m i kh n ng và t ng l p, đ a v khác nhau vì m i ng i đ u có kh n ng đ thành công n u h đ c ch n đúng
xu h ng phát tri n t nhiên c a b n thân mình Ngoài ra, h th ng phân lo i tính cách MBTI là m t công c r t hi u qu trong quá trình này khi giúp m i cá nhân nh n th c b n thân rõ h n, tìm đ c nh ng xu h ng phát tri n t nhiên
c a b n thân minh T đó, m i cá nhân có th t đ nh h ng và đ c đ nh h ng
đ phát tri n m t cách t nhiên và phù h p nh t
Trang 27L nh v c áp d ng: Tìm hi u b n thân, l a ch n ngh nghi p, nghiên c u môi
Trong ng d ng “5 c p b c c a s th u hi u” (5 level of Understanding), Kartharine Myers đư nghiên c u và hình thành 5 giai đo n phát tri n v m t tâm
lý h c (Myers, 2002) Nh đó, m i ng i có th tr ng thành theo đúng xu
h ng và kh n ng v n có c a mình
Giai đo n 1: Xác đ nh và tìm hi u phân lo i tính cách MBTI c a b n thân
Giai đo n này giúp các cá th đ nh v đ c b n thân mình và có đ c nh ng khái ni m v s khác nhau trong tâm lý con ng i
Giai đo n 2: Xác đ nh quy trình nh n th c, qui lu t n m bên d i 4 ch cái
c a phân lo i MBTI, Giai đo n này giúp m i ng i hi u rõ ti n trình b não
nh n th c và phát tri n, quy t đ nh cách v n đ t đó n m đ c u đi m,
kh n ng c a mình và cách th c t t nh t đ phát huy nó Cùng v i s phát tri n v m c đ nh n th c b n thân, s khác bi t gi a các cá th c ng đ c
hi u sâu s c h n giai đo n này
Trang 28 Giai đo n 3: Phát tri n b n thân d a vào kh n ng c a mình Giai đo n này
di n ra khi m i cá nhân đư n m v ng đ c h th ng đ nh v và phát tri n c a
b n thân Sau khi phát tri n nh ng kh n ng t nhiên v n có, m i ng i s có
kh n ng can thi p vào quy trình nh n th c c a mình đ ti p t c phát tri n
d n kh c ph c và phát tri n nh ng kh n ng không t nhiên c a mình Nh ng
kh n ng này có th s là đi m y u, hay đi u mà h không v n quan tâm hay quen thu c
Giai đo n 4: Hi u b n thân sâu h n v i mô hình tâm lý c a Jung giai đo n này, bên c nh m i ng i s đi sâu tìm hi u v h th ng vô th c H th ng này
s giúp m i ng i tìm đ c s cân b ng h n trong nh ng hành đ ng, quy t
L nh v c ng d ng: T v n và đi u tr tâm lý; phát tri n các m i quan h ; s phát tri n tinh th n
1.2.3.4 ng d ng c a h th ng MBTI trong gia đình
Thông qua công c MBTI, m i ng i có th hi u rõ h n v tính cách c a
nh ng thành viên còn l i trong gia đình Công c này c ng giúp các cá nhân hi u
s khác bi t gi a tính cách m i ng i đ t đó có th ch p nh n và dung hòa
nh ng khác bi t này Nó c ng giúp m i ng i trang b cho mình m t “l ng kính
Trang 29không phán xét” gi a các thành viên trong gia đình Chính nh ng y u t này giúp m i ng i nh n th c và nhìn th y nh ng cách nhìn, cách hi u và th gi i quan khác nhau c a t ng ng i trong gia đình i u này s giúp t o ra nh ng
m i quan h b n v ng và có chi u sâu h n trong m i gia đình
Ngoài ra, khi n m v ng MBTI, b m có m t công c rõ ràng h n đ có th giao ti p và tìm ra ti ng nói chung v i con cái c ng nh đ nh h ng, hi u rõ s phát tri n t nhiên c a con cái mình
L nh v c áp d ng: Nuôi d ng và phát tri n con cái; quan h v -ch ng; k
n ng làm b m
1.2.3.5 ng d ng c a h th ng MBTI n i làm vi c và s phát tri n c a t
ch c
Trong hai th p k g n đây, s phát tri n c a h th ng MBTI tr nên m nh m
h n bao gi h t; h th ng phân lo i tính cách MBTI đư đ c áp d ng trong h u
h t các khía c nh trong các t ch c M Vi c đào t o và phát tri n nhân viên
l nh v c k n ng m m đư tr thành m t trong nh ng y u t tiên quy t cho s thành công c a b t c t ch c nào M i n m M , h n 800.000 nhân viên đ c
ki m tra, gi i thi u và áp d ng h th ng MBTI trong các t ch c khác nhau (T p đoàn MBTI Trust, 2011) Vi c hi u rõ b n thân và nh ng ng i khác s tr thành ch t bôi tr n, kích thích s hi u qu và nh p nhàng trong vi c ph i h p và làm vi c chung trong m i t ch c; và t đó giúp t ch c phát tri n theo cách b n
v ng h n Ngoài ra, nh ng ng d ng đ c nghiên c u t MBTI đ c xem nh
Trang 30L nh v c áp d ng: qu n tr và phát tri n cá nhân; phát tri n kh n ng giao
ti p; phát tri n kh n ng quy t đ nh và gi i quy t v n đ ; kh n ng gi i quy t xung đ t, phát tri n k n ng lưnh đ o; phát tri n công tác làm vi c đ i nhóm; đào
t o bán hàng d ch v khách hàng; qu n tr d án; phát tri n trí thông minh c m xúc; làm vi c nh ng môi tr ng ph c t p và đa d ng v v n hóa; qu n lý th i gian và ngu n l c
1.3 Nh ng ng d ng MBTI trong l nh v c đào t o và phát tri n ngu n
nhân l c
Các ng d ng trên đư cho th y, trên kh p th gi i và đ c bi t là n c M ,
h th ng phân lo i tính cách MBTI đư có nh ng đóng góp r t l n vào s nuôi
d ng và phát tri n ti m n ng c a m i cá nhân thông qua các ng d ng c a nó trong các l nh v c nh gia đình, giáo d c, vi c l a ch n và đ nh h ng ngh nghi p “N u đ c áp d ng đ y đ và đúng cách, m i cá nhân s phát tri n toàn
di n h n d a trên nh ng đ nh h ng đúng v i kh n ng và tính cách c a m i
ng i” (Myers, 1995) Vì th , MBTI áp d ng vào các doanh nghi p hay t ch c
có th mang l i nh ng hi u qu l n trong quá trình làm vi c ư có khá nhi u nghiên c u và sách v nh ng ng d ng này c a công c phân lo i tính cách MBTI trên th gi i Tuy nhiên, nh ng công trình nghiên c u c th s áp d ng
h th ng phân lo i MBTI vào trong l nh v c qu n tr ngu n nhân l c th t s ch t
l ng ch a nhi u
Sau quá trình nghiên c u và phân tích, t ng h p, nhóm nghiên c u nh n th y
s ng d ng c a MBTI vào trong qu n tr ngu n nhân l c đ c t p trung ch
y u vào m ng đào t o và phát tri n k n ng m m, và đ c t p trung vào 5 ng
d ng n n t ng: nh n th c và phát tri n b n thân, k n ng lưnh đ o, k n ng
t ng tác v i con ng i, k n ng gi i quy t v n đ và v n hóa doanh nghi p
Trang 31N m ng d ng n n t ng này này đ c xây d ng d a trên vi c phân tích s nh
h ng, tác đ ng c a h th ng MBTI lên cá nhân và t p th
1.3.1 Nh n th c và phát tri n b n thân
Xu t phát đi m c a vi c tìm hi u và áp d ng h th ng MBTI đ i v i m i
ng i là nh n th c và phát tri n b n thân
H th ng phân lo i tính cách MBTI giúp trang b cho m i ng i m t công c
v i nh ng tiêu chí rõ ràng, có tính đ nh tính cao nh m xem xét và hi u rõ b n thân mình h n H th ng này bao g m: cách t p trung và phân tán ngu n n ng
l ng c a c th , cách hi u và nh n bi t các thông tin, cách đ a ra nh ng quy t
đ nh c ng nh l i s ng hàng ngày c a m i cá nhân N m v ng MBTI giúp m i
ng i ph n nào tr l i đ c câu h i “Tôi là ai?” cho chính b n thân mình b ng cách hi u rõ tính cách c a mình và ch p nh n nó v i t t c nh ng đi m m nh và
đi m y u c a chính b n thân mình
Nh n th c rõ đ c b n thân mình là ai là m t đi u ki n tiên quy t đ cá nhân
y có th phát tri n lên nh ng n c ti p theo trong chính quá trình hoàn thi n c a
m i ng i i u này giúp m i ng i phát huy nh ng u đi m v n có đ ng th i
h n ch nh c đi m c a mình Ngoài ra, hi u rõ xu h ng phát tri n s giúp m i
ng i ph n nào l a ch n hay t o ra nh ng môi tr ng phù h p v i s phát tri n
c a h Quan tr ng h n h t, nh n th c đúng b n thân mang l i cho m i ng i
Trang 32vào trong b t c l nh v c nào, đ c bi t là trong đào t o và phát tri n ngu n nhân
t đó th t s th u hi u s khác nhau gi a m i ng i S đa d ng và khác nhau
gi a các cá th là đ c đi m c a c th gi i loài ng i nói chung, và trong t t c các t ch c, doanh nghi p nói riêng Vì th , ý th c đ c s đa d ng này là đi u
ki n đ u tiên đ con ng i th u hi u và thông c m l n nhau, t đó vi c giao ti p
di n ra hi u qu và có chi u sâu h n Thông th ng, m i ng i có th tìm ra
đ c cách giao ti p phù h p h n v i nh ng ng i khác d a trên nh ng ki n th c
và tr i nghi m đư có c a chính b n thân Thay vì nh ng ki n th c và tr i nghi m này, h th ng MBTI cung c p cho con ng i m t công c giúp m i ng i ý th c
đ c s khác bi t này và th u hi u các phân lo i tính cách khác nhau, nh ng con
ng i khác nhau v i cách suy ngh , hành đ ng, ra quy t đ nh… khác nhau Trong m t doanh nghi p, s giao ti p hi u qu s giúp g n k t và phát huy ngu n nhân l c t t h n Giao ti p hi u qu là ch t k t dính và bôi tr n trong b t
c b máy t ch c nào, đ có th phát tri n và l n m nh m t cách b n v ng và đúng đ nh h ng Nó giúp các nhân viên làm vi c chung t t h n, các nhà qu n
tr giao ti p v i nhân viên m t cách hi u qu , truy n đ t đ c nh ng thông đi p chính xác đ n nhân viên c a mình…
Ví d : Nh ng ng i thu c phân nhóm F có xu h ng gi i quy t m i vi c
b ng tình c m, d a trên s hài hòa v m t c m xúc và kì v ng c a cá nhân và t
ch c Trong khi đó, nh ng ng i thu c phân nhóm T có xu h ng quy t đ nh
Trang 33v n đ h ng đ n tính hi u qu và k t qu t t h n trong công vi c Vi c hi u rõ
nh ng phân lo i tính cách khác nhau s giúp phân nhóm T hi u đ c nh ng quy t đ nh đôi khi c m tính c a phân nhóm F và ng c l i, nh ng ng i phân nhóm F s hi u đ c quy t đ nh duy lý trí c a phân nhóm T S nh n th c rõ ràng này giúp h c m thông và h tr l n nhau trong công vi c nh m t o ra
nh ng hi u qu cao nh t
1.3.3 Phát tri n k n ng lãnh đ o
Theo Northouse đ nh ngh a trong cu n Leadership: Theory and Practices tái
b n n m 2003, lưnh đ o là quá trình mà trong đó m t cá nhân có th t ng tác hay nh h ng đ n m t nhóm ng i đ đ t đ c m t m c tiêu chung Ng i lưnh đ o th c hi n quá trình này d a trên nh ng k n ng và ki n th c c a mình (Northouse, 2009) Ngoài ra, theo nghiên c u c a t ch c t v n toàn c u Hay Group thì y u t đáng tin c y nh t đ đánh giá s hi u qu c a vi c lưnh đ o
c ng nh s hài lòng c a nhân viên là ni m tin vào đ i ng lưnh đ o (Hay group, 2004) Ni m tin này đ c hình thành d a trên s giao ti p và t ng tác hi u qu
gi a ng i lưnh đ o và nhân viên trên ba ph ng di n: giúp nhân viên hi u rõ chi n l c chung c a công ty, cho nhân viên bi t rõ tình hình c a công ty, t o
đ ng l c và giúp nhân viên hi u rõ t m quan tr ng c a b n thân mình
u tiên, h th ng phân lo i tính cách MBTI giúp ng i lưnh đ o hi u rõ b n thân mình, nh ng xu h ng phát tri n và tính cách t nhiên c a mình T đó,
ng i lưnh đ o s d dàng phát tri n b n thân toàn di n h n và t o ra nh ng nh
h ng tích c c, công b ng (không mang tính cá nhân và thiên v ) trong quá trình lưnh đ o c a mình; đi u này s đi kèm v i s phát tri n c a t p th Bên c nh đó,
vi c áp d ng MBTI trong giao ti p s giúp ng i lưnh đ o hi u rõ nhân viên c a mình đ t đó tìm ra ph ng pháp thích h p trong giao ti p, lưnh đ o và t o
Trang 34đ ng l c cho nhân viên Ngoài ra, đi u này c ng mang l i nh ng đ nh h ng đúng đ n, c th và phù h p v đào t o và phát tri n cho các nhân viên c p d i
ng th i, vi c hi u rõ các nhân viên d i quy n, s giao ti p, tính cách và
t ng tác gi a các cá nhân trong nhóm, t ch c, s giúp ng i lưnh đ o phân chia công vi c và s p x p các t , nhóm nh c ng nh công vi c cho t ng đ i
t ng phù h p h n
Ví d : Nh ng ng i thu c phân nhóm N có xu h ng ti p nh n thông tin và làm vi c m t cách khái quát, mang tính t ng th cao và nh ng ng i thu c phân nhóm S có xu h ng ti p nh n thông tin và làm vi c m t cách c th , t m Hi u
rõ đi u này, ng i lưnh đ o s có nh ng ph ng pháp khác nhau đ phân công công vi c cho 2 đ i t ng này đúng v i đi m m nh c a h và đ ng th i t t
kh c ph c nh ng h n ch c a nhân viên
1.3.4 Phát tri n kh n ng thích ng v i thay đ i, gi i quy t v n đ và các
xung đ t, đ ng đ u v i stress
ph ng di n cá nhân, h th ng phân lo i tính cách s giúp m i ng i hi u
rõ b n thân mình và các xu h ng ph n ng t nhiên c a b n thân mình v i các xung đ t, v n đ x y ra, các tình hu ng m i T đó, h có th n m rõ và gi i quy t v n đ đ i v i b n thân mình m t cách tri t đ nh t và tìm ra nh ng h ng phát tri n t t nh t cho b n thân mình C th h n, m i thay đ i, v n đ , xung đ t hay stress x y ra v i m i cá nhân s có nh ng tính ch t hoàn toàn khác nhau: khía c nh, m c đ nghiêm tr ng, cách ti p c n và t đó s d n đ n nh ng cách
gi i quy t hoàn toàn khác nhau i v i m i cá nhân, hi u rõ v n đ đ i v i mình và xu h ng t nhiên c a mình đ kh c ph c v n đ là chìa khóa quan
tr ng cho các cá nhân đ phát tri n b n thân
Trang 35i v i m t t ch c, t p th , h th ng phân lo i tính cách MBTI s h tr r t
t t trong vi c đào t o các k n ng cho nhân viên trong quá trình làm vi c chung,
đ có th giao ti p, h tr nh m gi i quy t v n đ m t cách hi u qu nh t Ngoài
ra, t s đào sâu và hi u rõ v kh n ng c a m i ng i khác nhau, các v n đ khác nhau s có các m c đ nghiêm tr ng khác nhau và cách gi i quy t khác nhau v i đ hi u qu khác nhau S th u hi u và k t h p l n nhau s giúp đ a ra
nh ng ph ng án khác nhau, gi i quy t v n đ m t cách hi u qu và ti t ki m
th i gian h n
Ví d : Trong cùng m t t ch c, s có nh ng ng i thích ng nhanh v i thay
đ i (nhóm P – linh ho t) so v i nhóm còn l i (nhóm J – nguyên t c), nh ng thay
đ i x y ra s là m t môi tr ng t t cho nhóm P thích ng và đ a ra các ý t ng
m i c a mình
1.3.5 H tr quá trình hình thành v n hóa trong t ch c, doanh nghi p
Hình thành v n hóa doanh nghi p là m t trong nh ng trách nhi m quan tr ng
nh t c a nh ng nhà đi u hành c p cao Ti n s Stanley D Truskie đư trình bày
trong cu n sách “Leadership in high performance organizational cultures” c a
mình r ng: “Vi c hình thành (thay đ i) v n hóa doanh nghi p ph i đ c b t đ u
c p cao nh t Và nh ng ng i lưnh đ o c p cao nh t ph i b t đ u t vi c nh n
th c rõ b n thân mình và hi u rõ chính mình đang nh h ng đ n s hình thành
c a v n hóa doanh nghi p nh th nào” (Truskie, 2010) M i lưnh đ o c p cao s
có nh ng xu h ng cá nhân khác nhau và t đó hình thành nh ng v n hóa doanh nghi p khác nhau Chính xu h ng cá nhân c a m i ng i có th t o nh ng nh
h ng l ch l c, thi u cân b ng đ n s phát tri n v n hóa doanh nghi p Công c phân lo i tính cách MBTI có th giúp nh ng ng i lưnh đ o này nh n th c rõ s
Trang 36nh h ng c a th gi i quan đ n nh ng quy t đ nh c a mình và t đó giúp ng n
ng a tình tr ng l ch l c và thi u cân b ng trong v n hóa doanh nghi p x y ra Ngoài ra, khi h th ng MBTI ti p c n nhân viên có th ph n nào cung c p cho các nhà qu n tr m t công c đ nh tính đ i v i tính cách c a doanh nghi p,
t ch c c a mình D a trên h th ng phân lo i tính cách MBTI và nh ng nghiên
c u khác, ông Truskie (2010) c ng phát tri n mô hình v n hóa doanh nghi p (the L4 model) khá thành công g m 4 xu h ng:
Xu h ng h p tác – cooperative patterns (d a trên nhóm tính cách SF):
d a trên khái ni m t ch c c a nh ng nhóm khác nhau Các y u t tích c c
nh : s h p tác, làm vi c nhóm, s đa d ng…
Xu h ng t o c m h ng - Inspiration patterns (d a trên nhóm tính cách NF): d a trên vi c xem con ng i, v c b n là nh ng cá th mong mu n làm
vi c và s ng m t cu c s ng ý ngh a Các y u t tích c c: s th thách trong công vi c, s k t n i, s phát tri n s nghi p, s đào t o và nâng cao k n ng
c ng nh thúc đ y, t o c m h ng cho nhân viên
Xu h ng coi tr ng thành qu - Achievement patterns (d a trên nhóm tính cách NT): d a trên m c tiêu tiên quy t là t o ra nh ng thành qu t t nh t cho t
ch c Các y u t tích c c: khám phá, c i ti n, h ng đ n nh ng đi u xu t s c
Xu h ng kiên đ nh – Consistent patterns (d a trên nhóm tính cách ST):
nh n m nh s quan tr ng c a k lu t trong doanh nghi p đ phát tri n m t cách
n đ nh
Tóm l i, hi n nay các ng d ng c a h th ng phân lo i tính cách MBTI đư và đang đ c ng d ng r t nhi u trên th gi i trên nhi u l nh v c khác nhau nh giáo d c, đào t o, phát tri n b n thân, gia đình và các m i quan h … Các ng
Trang 37d ng c a h th ng MBTI trong các t ch c và doanh nghi p trên th gi i hi n nay, đ c bi t là trong m ng qu n tr ngu n nhân l c đang d a vào 5 ng d ng
n n t ng c a MBTI trong các l nh v c nh n th c và phát tri n b n thân, t ng tác gi a con ng i qua kh n ng giao ti p, phát tri n k n ng lưnh đ o, phát tri n
k n ng gi i quy t v n đ - đ ng đ u v i c ng th ng và h tr s hình thành
v n hóa doanh nghi p
Trang 38CH NG 2 TH C TR NG VI C NG D NG H TH NG PHÂN LO I TệNH CÁCH MBTI TRONG CÔNG TÁC ÀO
T O VÀ PHÁT TRI N NGU N NHÂN L C CÁC DOANH NGHI P VI T NAM HI N NAY
2.1 T ng quan tình hình đƠo t o và phát tri n ngu n nhân l c t i Vi t
Nam hi n nay
2.1.1 Th c tr ng ngu n nhân l c Vi t Nam
Hi n nay, Vi t Nam đang b c vào th i k “dân s vàng”, đây là m t minh
ch ng cho nh ng u th c a ngu n nhân l c c a n c ta Ngu n l c đ y ti m
n ng và d i dào này t o nhi u đi u ki n cho s ch n l a, đào t o và phát tri n
c a các doanh nghi p nh m gi i quy t bài toán nâng cao ch t l ng ngu n nhân
l c, gi m chi phí s n xu t đ mang l i nh ng l i ích và giá tr l n nh t Bên c nh
đó, tuy ch t l ng ngu n nhân l c đư có nh ng b c đ u kh quan nh ng v n là
m t v n đ c n đ c c i thi n và phát tri n càng s m càng t t
2.1.1.1 S l ng, c c u đ tu i và ngành ngh c a l c l ng lao đ ng
Theo k t qu đi u tra dân s đ n tháng 12/2011 c a T ng c c th ng kê Vi t Nam, dân s Vi t Nam là g n 88 tri u ng i và l c l ng lao đ ng t 15 tu i tr lên c a n c ta là h n 51 tri u ng i, chi m g n 60% dân s (T ng c c th ng kê
Vi t Nam, 2011) Trong đó, h n 60% l c l ng lao đ ng có đ tu i t 25 đ n 49; đây c ng là l c l ng lao đ ng ch y u, có đ đi u ki n, n ng l c đ phát tri n và t o ra nhi u giá tr T l th t nghi p và thi u vi c c a n c ta vào n m
2010 là 6,45%, kho ng 3,2 tri u ng i M i n m, quy mô l c l ng lao đ ng l i
ti p t c t ng bình quân kho ng 700 nghìn ng i và v n đang là bài toán khó cho
n n kinh t n c ta nói chung (Nguy n Quang Hòa, 2012) i u này ph n ánh
Trang 39l c l ng lao đ ng c a n c ta hi n đang r t d i dào nh ng ch a đ c s d ng
m t cách hi u qu , h p lý Tuy v y, đây c ng là minh ch ng r ng l c l ng lao
đ ng n c ta còn nhi u ti m n ng đ khai thác và phát tri n
Ngu n nhân l c Vi t Nam đ c c u thành ch y u là nông dân, công nhân, trí th c, doanh nhân, nhân l c và d ch v các ngành ngh Trong đó, ngu n nhân l c nông dân có g n 24 tri u ng i chi m g n m t n a l c l ng lao đ ng
L ng lao đ ng làm vi c trong ngành công nghi p là 12 tri u ng i (g n 25%
l c l ng lao đ ng) Kh i ngành d ch v chi m kho ng 10% l c l ng lao đ ng [B ng 1] Trong khi đó, l c l ng lao đ ng còn l i làm vi c trong kh i ngành giáo d c đào t o, y t và các c quan nhà n c
(Ngu n: Niên giám th ng kê 2010) Trong chi n l c phát tri n kinh t xư h i 2011-2020, n c ta ph n đ u tr thành n c công nghi p theo h ng hi n đ i v i t tr ng các ngành công nghi p
và d ch v chi m kho ng 85% trong GDP C ng trong v n ki n này, đ i h i
c quan nhà n c
Trang 40c ng xác đ nh vi c phát tri n nhanh ngu n nhân l c, nh t là ngu n nhân l c ch t
l ng cao là chi n l c đ t phá đ u tiên nh m đ t đ c các m c tiêu đ ra cho
th p k này c a n n kinh t n c nhà V i đ nh h ng nh trên, vi c đ u t phát tri n ch t l ng ngu n nhân l c trong n c ta đang đ c t p trung và đánh giá đúng v i t m quan tr ng c a mình, t o ra nhi u đi u ki n và c h i đ phát tri n ngu n nhân l c Vi t Nam hi n nay (Ban ch p hành Trung ng ng khóa
XI, 2011)
2.1.1.2 Ch t l ng ngu n nhân l c
Hi n nay Vi t Nam đang hình thành 2 lo i hình nhân l c: nhân l c ph thông và nhân l c ch t l ng cao Trong đó, t l nhân l c ch t l ng cao l i chi m t l r t th p; tính đ n n m 2010, ch có 14,6% l c l ng lao đ ng đang làm vi c trong n n kinh t là đ c qua đào t o Trong l c l ng lao đ ng đư qua đào t o này, l c l ng lao đ ng có b ng c p, ch ng ch do các c s đào t o trong và ngoài n c ch chi m kho ng 9,5% ngu n nhân l c n c ta và trong đó ngu n nhân l c trí th c (đư t t nghi p đ i h c và cao đ ng) là kho ng 2,5 tri u
ng i, chi m 5% l c l ng lao đ ng trong n c (T ng c c th ng kê Vi t Nam, 2011) Nh ng con s khiêm t n này cho th y th c tr ng ch t l ng ngu n nhân
l c Vi t Nam hi n nay v n còn th p và c n đ c c i thi n càng s m càng t t
M i n m l c l ng lao đ ng l i đ c b sung 700 nghìn ng i, trong đó có kho ng 250 nghìn ng i t t nghi p t các tr ng cao đ ng, đ i h c, trên đ i h c
và 220 nghìn sinh viên t t nghi p t các tr ng trung h c chuyên nghi p ây s
là ngu n nhân l c qua đào t o d i dào và ch t l ng n u đ c s d ng m t cách
h p lý (T ng c c th ng kê Vi t Nam, 2011)