ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ---o0o--- PHÙNG VĂN BIÊN CHUYỂN GIAO ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ, ĐIỀU HÀNH TẠI TỔNG CỤC DỰ TRỮ NHÀ NƯỚC LUẬN VĂN THẠC S
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-o0o -
PHÙNG VĂN BIÊN
CHUYỂN GIAO ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ,
ĐIỀU HÀNH TẠI TỔNG CỤC DỰ TRỮ NHÀ NƯỚC
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ CÔNG NGHỆ VÀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP
Hà Nội - Năm 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-
PHÙNG VĂN BIÊN
CHUYỂN GIAO ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ, ĐIỀU HÀNH TẠI TỔNG CỤC
DỰ TRỮ NHÀ NƯỚC
Chuyên ngành : Quản trị công nghệ và Phát triển doanh nghiệp
Mã số: Chuyên ngành thí điểm
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ CÔNG NGHỆ VÀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS TRƯƠNG VŨ BẰNG GIANG
XÁC NHẬN CỦA
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ
CHẤM LUẬN VĂN
Hà Nội – 2015
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa được công bố trong các công trình khác
Tác giả luận văn
Phùng Văn Biên
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luâ ̣n văn này , tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy cô giáo trong Hô ̣i đồng Khoa ho ̣c trường Đại học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia
Hà Nội, Khoa quản trị kinh doanh của Trường Đa ̣i ho ̣c Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia
Hà Nội đã trực tiếp tạo điều kiện giúp đỡ để tôi hoàn thành luận văn này
Xin chân thành cảm ơn Thầy giáo PGS.TS Trương Vũ Bằng Giang đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn Thầy đã đem đến cho tôi những kiến thức và giúp tôi có khả năng tổng hợp những tri thức khoa học, những kiến thức thực tiễn quản lý và phương pháp làm việc khoa học trong công tác và nghiên cứu Thầy đã góp ý, chỉ bảo trong việc định hướng và hoàn thiện luận văn
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo, các đồng nghiệp và các bạn học viên lớp Cao học Quản trị Công nghệ và phát triển doanh nghiệp – K1 đã giúp đỡ, động viên tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu
Xin trân trọng cảm ơn./
Tác giả luận văn
Phùng Văn Biên
Trang 5TÓM TẮT Tên luận văn: Chuyển giao ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành
tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước
Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:
Mục đích nghiên cứu:
Đánh giá hoạt động chuyển giao ứng dụng công nghệ thông tin hiện nay tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước, xác định các tác động chính ảnh hưởng đến việc nhận chuyển giao ứng dụng công nghệ thông tin để làm cơ sở cho các giải pháp thúc đẩy chuyển giao ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý, điều hành tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước
Nhiệm vụ nghiên cứu:
đ- Nghiên cứu và hệ thống hóa các kiến thức về hoạt động chuyển giao công nghệ trên cơ sở đó đánh giá thực trạng tình hình chuyển giao ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý, điều hành tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước
- Vận dụng các lý thuyết và cơ sở thực tiễn để đánh giá quy trình chuyển giao ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý, điều hành tại Tổng cục
Dự trữ Nhà nước
- Đề xuất một số giải pháp giúp thúc đẩy hoạt động nhận chuyển giao ứng
dụng công nghệ thông tin trong quản lý và điều hành tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước
Những dự kiến đóng góp của luận văn:
- Luận văn đã phân tích các đặc điểm của công tác quản lý, điều hành tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước và đưa ra những kết quả cũng như tồn tại trong công tác chuyển giao ứng dụng công nghê thông tin những năm vừa qua và yêu cầu hoạt động chuyển giao ứng dụng công nghệ thông tin các năm tiếp theo
- Luận văn đã đề xuất các giải pháp thúc đẩy việc nhận nhận chuyển giao ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý, điều hành tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước
Trang 6MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT i DANH MỤC CÁC BẢNG ii DANH MỤC HÌNH VẼ iii
MỞ ĐẦU: Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHUYỂN GIAO ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN Error! Bookmark not defined
1.1 Tổng quan về các công trình nghiên cứu Error! Bookmark not defined
1.1.1 Các chương trình dự án ứng dụng công nghệ thông tinError! Bookmark not defined
1.1.2 Các công trình nghiên cứu Error! Bookmark not defined 1.1.3 Các tài liệu về lý thuyết công nghệ và chuyển giao công nghệ Error! Bookmark not defined
1.2 Cơ sở lý luận về chuyển giao ứng dụng công nghệ thông tin Error! Bookmark not defined
1.2.1 Công nghệ và chuyển giao công nghệ Error! Bookmark not defined 1.2.2 Hoạt động chuyển giao công nghệ Error! Bookmark not defined 1.2.3 Các mức độ chuyển giao công nghệ Error! Bookmark not defined
1.3 Hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành Error! Bookmark not defined
1.3.1 Khái niệm ứng dụng công nghệ thông tin Error! Bookmark not defined 1.3.2 Ứng dụng công nghệ thông tin trong doanh nghiệpError! Bookmark not defined
1.3.3 Vai trò ứng dụng công nghệ thông tin trong phát triển kinh tế, xã hội
Error! Bookmark not defined
1.3.4 Vai trò của ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành tại
Tổng cục Dự trữ Nhà nước Error! Bookmark not defined
1.4 Qúa trình nhận chuyển giao công nghệ Error! Bookmark not defined
1.4.1 Mô hình thực hiện chuyển giao công nghệ thông qua nhập công nghệ
Error! Bookmark not defined
1.4.2 Giai đoạn chuẩn bị Error! Bookmark not defined 1.4.3 Giai đoạn thực hiện Error! Bookmark not defined 1.4.4 Giai đoạn nghiệm thu và sử dụng Error! Bookmark not defined
1.5 Những khó khăn và thất bại trong chuyển giao công nghệError! Bookmark not defined
1.5.1 Khó khăn Error! Bookmark not defined 1.5.2 Thất bại Error! Bookmark not defined
1.6 Kết luận chương 1 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2:PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not defined 2.1 Quy trình nghiên cứu Error! Bookmark not defined 2.2 Phương pháp thu thập tài liệu Error! Bookmark not defined
Trang 72.2.1 Thu thập dữ liệu thứ cấp Error! Bookmark not defined 2.2.2 Thu thập dữ liệu sơ cấp Error! Bookmark not defined 2.2.3 Công cụ sử lý số liệu Error! Bookmark not defined 2.2.4 Phương pháp phân tích dữ liệu Error! Bookmark not defined
2.3 Kết luận chương 2 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3:THỰC TRẠNG CHUYỂN GIAO ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ ĐIỀU HÀNH TẠI TỔNG CỤC DỰ TRỮ NHÀ NƯỚC Error! Bookmark not defined 3.1 Tổng quan chung về Tổng cục Dự trữ Nhà nướcError! Bookmark not defined
3.1.1 Cơ cấu, tổ chức, chức năng nhiệm vụ của Tổng cục Dự trữ Nhà nước
Error! Bookmark not defined
3.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Cục Công nghệ thông tinError! Bookmark not defined
3.2 Thực trạng hoạt động chuyển giao ứng dụng công nghệ thông tin Error! Bookmark not defined
defined
3.2.2 Quy trình nhận chuyển giao ứng dụng công nghệ thông tin tại Tổng cục
Dự trữ Nhà nước Error! Bookmark not defined
3.2.2 Kết quả chuyển giao ứng dụng công nghệ thông tin tại Tổng cục DTNN
Error! Bookmark not defined
3.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động chuyển giao ứng dụng công nghệ
thông tin Error! Bookmark not defined
3.3 Đánh về kết quả chuyển giao ứng dụng CNTTError! Bookmark not defined
3.3.1 Thành tích đạt được Error! Bookmark not defined 3.3.2 Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế Error! Bookmark not defined
3.3.3 Một số vấn đề cần thực hiện cải tiến trong công tác chuyển giao ứng
dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, điều hànhError! Bookmark not defined
3.4 Kết luận chương 3 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 4:GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY NHẬN CHUYỂN GIAO ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ, ĐIỀU HÀNH TẠI TỔNG CỤC DỰ TRỮ NHÀ NƯỚC Error! Bookmark not defined 4.1 Định hướng phát triển ứng dụng Công nghệ thông tinError! Bookmark not defined
4.1.1 Chiến lược phát triển của Tổng cục Dự trữ Nhà nướcError! Bookmark not defined
4.1.2 Định hướng đổi mới ứng dụng Công nghệ thông tinError! Bookmark not defined
4.1.3 Mục tiêu phát triển ƯDCNTT Error! Bookmark not defined
Trang 84.2 Giải pháp thúc đẩy nhận chuyển giao ứng dụng Công nghệ thông tin trong
hoạt động quản lý, điều hành tại Tông cục Dự trữ Nhà nướcError! Bookmark not defined
4.2.1 Nguyên tắc và phương pháp triển khai Error! Bookmark not defined 4.2.2 Các tiêu chuẩn chính cho lựa chọn giải pháp công nghệ Error! Bookmark not defined
4.2.3 Đề xuất giải pháp về hệ thống máy chủ, lưu trữ dữ liệuError! Bookmark not defined
4.2.4 Đề xuất giải pháp về bảo mật Error! Bookmark not defined 4.2.5 Giải pháp về đào tạo và phát triển nguồn nhân lựcError! Bookmark not defined
4.2.6 Đề xuất giải pháp về triển khai ứng dụng Error! Bookmark not defined
4.3 Kết luận chương 4 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 4 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 9i
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
2 CNTT Công nghệ thông tin
3 DTNN Dự trữ Nhà nước
4 TCDTNN Tổng cục Dự trữ Nhà nước
5 TKTC-TDT Thiết kế thi công – Tổng dự toán
6 ƯDCNTT Ứng dụng công nghệ thông tin
Trang 10ii
DANH MỤC CÁC BẢNG
1 Bảng 3.1 Phân loại các dự án ứng dụng công nghệ thông tin 36
2 Bảng 3.2 Thời gian quyết toán các dự án CNTT 45
3 Bảng 3.3 Tình trạng triển khai các dự án CNTT trong giai đoạn
4 Bảng 3.4 Số lượng cán bộ CNTT thuộc Cục Công nghệ thông
5 Bảng 3.5 Số lượng cán bộ CNTT kiêm nhiệm tại Cục DTNN
6 Bảng 4.1 Các bài toàn và mức độ ưu tiên triển khai ứng dụng 69
7 Bảng 4.2 Kế hoạch triển khai các dự án ƯDCNTT 70
8 Bảng 4.3 Kế hoạch triển khai hệ thống mạng và hạ tầng 71
9 Bảng 4.4 Kế hoạch và nội dung đào tạo nguồn nhân lực 72
10 Bảng 4.5 Dự kiến kết quả triển khai dự án năm 2016 77
11 Bảng 4.6 Dự kiến kết quả triển khai dự án năm 2017 77
12 Bảng 4.7 Dự kiến kết quả triển khai dự án năm 2018 78
13 Bảng 4.8 Dự kiến kết quả triển khai dự án năm 2019 78
14 Bảng 4.9 Dự kiến kết quả triển khai dự án năm 2020 78
Trang 11iii
DANH MỤC HÌNH VẼ
1 Hình 1.1 Sơ đồ mối quan hệ các yếu tố cấu thành công nghệ 8
2 Hình 1.2 Sự hình thành một công nghệ nội sinh 9
3 Hình 1.3 Sự hình thành một công nghệ ngoại sinh 10
4 Hình 1.4 Sơ đồ quá trình CGCN thông qua nhập công nghệ 23
5 Hình 2.1 Sơ đồ quy trình nghiên cứu 29
6 Hình 3.1 Sơ đồ tổ chức Tổng cục Dự trữ Nhà nước 33
7 Hình 3.2 Sơ đồ đầu tư dự án ứng dụng công nghệ thông tin 41
8 Hình 3.3 Các bước thực hiện trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư 42
9 Hình 3.4 Các bước thực hiện trong giai đoạn thực hiện đầu tư 43
10 Hình 3.5 Các bước thực hiện trong giai đoạn kết thúc đầu tư 44
Trang 12DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Tiếng Việt
1 Ấn phẩm WIPO 903 VN, ISBN 978-92-805-1769-9 (2008), Chuyển giao công
nghệ thành công
2 Bộ Khoa học, Công nghệ và môi trường và Trung tâm chuyển giao công nghệ
châu Á – Thái Bình Dương,2001, Cẩm nang chuyển giao công nghệ, , NXB Khoa học
Kỹ thuật
3 Bộ Tài chính, 2012, Quyết định số 2271/QĐ-BTC ngày 11/9/2012 của Bổ
trưởng Bộ Tài chính về việc Phê duyệt kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin của Tổng cục DTNN giai đoạn 2011-2015
4 Bộ Tài chính (2010, 2011, 2012), ICT Index Finance
5 Bộ Thông tin truyền thông, 2010, Sách Trắng CNTT và Truyền thông Việt
Nam 2010, Hà Nội: Nhà xuất bản Thông tin và truyền thông
6 Phan Đình Diệu, 2001, Tổng quan về CNTT và tác động của nó tới sự phát
triển kinh tế - xã hội, Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học Kỹ thuật
7 Vũ Anh Dũng, 2012, Chiến lược kinh doanh quốc tế: Bối cảnh Việt Nam,
Châu Á và thế giới, Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật
8 Hoàng Văn Hải, 2013, Ra quyết định quản trị, Hà Nội: Nhà xuất bản Đại học
Quốc gia Hà Nội
9 Hoàng Văn Hải, 2010, Quản trị Chiến lược, Hà Nội: Nhà xuất bản Đại học
Quốc gia Hà Nội
10 Hội Tin học Việt Nam (2010, 2011, 2012), Báo cáo chỉ số sẵn sàng ứng
dụng và phát triển CNTT –TT (ICT Index)
11 Bùi Thúy Ngọc, 2013, Quản lý Tài chính tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước
12 Phan Quốc Nguyên, Nguyễn Tuấn Hưng, Nguyễn Đức Thuận, Văn Đình Đệ,
Nguyễn Trọng Đức, Hồ Thành Nam, 2011, Giáo trình Sở hữu trí tuệ, chuyển giao
công nghệ và khai thác thông tin sáng chế, Hà Nội: Nhà xuất bản Bách khoa – Hà Nội
13 Phạm Toàn Thắng, 2012, Xây dựng hệ thống thông tin hỗ trợ công tác chỉ
đạo điều hành của Tổng cục Dự trữ Nhà nước
14 Thủ tướng Chính phủ, 2010, Quyết định số 1605/QĐ-TTg ngày 28/7/2010
của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Kế hoạch ứng dụng CNTT trong hoạt động của các cơ quan nhà nước giai đoạn 2011-2015
Trang 1315 Thủ tướng Chính phủ, 2005, Quyết định số 246/2005/QĐ-TTg ngày
06/10/2005 2005 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển CNTT&TT đến năm 2010 và định hướng đến 2020
16 Thủ tướng chính phủ, 2007, Nghị định số 64/2007/NĐ-CP ngày 10/4/2007
của Chính phủ về ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước
17 Thủ tướng Chính phủ, 2009, Quyết định số 106/2009/QĐ-TTg ngày
20/8/2009 của Thủ tướng Chính phủ Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Dự trữ Nhà nước trực thuộc Bộ Tài chính
18 Thủ tướng chính phủ (2009), Nghị định số 102/2009/NĐ-CP ngày
06/11/2009 của Chính phủ về quản lý đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước
19 Thủ tướng chính phủ, 2012, Quyết định số 2091/QĐ-TTg ngày 28/12/2012
Phê duyệt Chiến lược phát triển dự trữ quốc gia đến năm 2020
20 Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam, 2006, Luật Chuyển giao Công nghệ
21 Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam , 2006, Luật công nghệ thông tin
22 Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam, 2005, Luật sở hữu trí tuệ
23 Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam, 2006, Luật Giao dịch điện tử
24 Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam, 2012, Luật Dự trữ Quốc gia
25 Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam, 2013, Luật Khoa học và Công nghệ
26 Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam, 2013, Luật Công nghệ Cao
Tiếng Anh:
1 Melba Kurman ,Tech Transfer 2.0, Triple Helix Press, Ithaca, New York,
2013
2 Michale Czinkota & Ikka Ronkainen, International Marketing, 8th edition, Thomson Southwestern, 2007
Website:
1 “Các chương trình dự án ứng dụng CNTT/Chính phủ điện tử” xem tại
http://mic.gov.vn/nuocmanhCNTTTT/noidungDA/udcntt/Trang/C%C3%A1cch%C6% B0%C6%A1ngtr%C3%ACnhd%E1%BB%B1%C3%A1n%E1%BB%A9ngd%E1%B B%A5ngCNTTCh%C3%ADnhph%E1%BB%A7%C4%91i%E1%BB%87nt%E1%BB
%AD.aspx
Trang 142 “Hiện trạng, nhu cầu và thách thức ứng dụng công nghệ thông tin, phát triển chính phủ điện tử tại Việt Nam”, xem tại: http://www.diap.gov.vn/tin-tuc/942/hien- trang-nhu-cau-va-thach-thuc-ung-dung-cong-nghe-thong-tin-phat-trien-chinh-phu-dien-tu-tai-viet-nam
3 “Quá trình hình thành và xây dựng cơ sở pháp lý, chính sách nhà nước về ứng dụng công nghệ thông tin phát triển chính phủ điện tử tại Việt Nam” xem tại:
http://www.diap.gov.vn/tin-tuc/941/qua-trinh-hinh-thanh-va-xay-dung-co-so-phap-ly- chinh-sach-nha-nuoc-ve-ung-dung-cong-nghe-thong-tin-phat-trien-chinh-phu-dien-tu-tai-viet-nam
4 “Ứng dụng Công nghệ thông tin trong Doanh nghiệp” xem tại:
http://www.hhsc.com.vn/TinTuc/Tin_khoa_hoc_cong_nghe/tabid/98/catid/5/id/84/Un g-Dung-Cong-Nghe-Thong-Tin-Trong-Doanh-Nghiep/Default.aspx