ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --- PHAN THỊ HỒNG THẮM HOẠT ĐỘNG THANH TRA, KIỂM TRA ĐỐI TƯỢNG NỘP THUẾ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG T
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-
PHAN THỊ HỒNG THẮM
HOẠT ĐỘNG THANH TRA, KIỂM TRA ĐỐI TƯỢNG NỘP
THUẾ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
HÀ NỘI-2015
Trang 2PHAN THỊ HỒNG THẮM
HOẠT ĐỘNG THANH TRA, KIỂM TRA ĐỐI TƯỢNG
NỘP THUẾ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
CHUYÊN NGÀNH : QUẢN LÝ KINH TẾ
MÃ SỐ : 60 34 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS LÊ DANH TỐN
HÀ NỘI - 2015
Hà Nội - Năm 2014
Hà Nội - 2012
Trang 3i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các thông tin,
số liệu được sử dụng trong luận văn là trung thực, khách quan, có nguồn gốc xuất
xứ rõ ràng
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Phan Thị Hồng Thắm
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Luận văn tốt nghiệp cao học được hoàn thành tại Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội Tác giả xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc tới PGS.TS Lê Danh Tốn đã trực tiếp hướng dẫn, dìu dắt, giúp đỡ tác giả với những chỉ dẫn khoa
học quý giá trong suốt quá trình triển khai, nghiên cứu và hoàn thành đề tài “Hoạt động thanh tra, kiểm tra đối tượng nộp thuế ở Việt Nam hiện nay”
Xin chân thành cảm ơn các Thầy Cô giáo đã giúp đỡ tác giả rất nhiều trong quá trình tác giả thực hiện nghiên cứu Đồng thời xin cảm ơn các quý Thầy Cô giáo- các nhà khoa học đã trực tiếp giảng dạy truyền đạt những kiến thức khoa học chuyên ngành Quản lý kinh tế cho tác giả trong những năm vừa qua
Xin chân thành cảm ơn!
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Phan Thị Hồng Thắm
Trang 5iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ……….….……….i
LỜI CẢM ƠN… ……….…….ii
MỤC LỤC……….iii
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU……….vii
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ……… viii
LỜI MỞ ĐẦU ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
1 Lý do chọn đề tài Error! Bookmark not defined.
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Error! Bookmark not defined.
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
5 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
6 Những đóng góp của đề tài Error! Bookmark not defined.
7 Kết cấu đề tài Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG THANH TRA, KIỂM TRA ĐỐI TƯỢNG NỘP THUẾ Ở VIỆT NAM ERROR!
BOOKMARK NOT DEFINED
1.1 Lý luận chung về hoạt động thanh tra, kiểm tra đối tượng nộp thuế Error! Bookmark not defined.
1.1.1 Khái niệm và vai trò thanh tra, kiểm tra đối tượng nộp thuế Error! Bookmark not defined.
1.1.1.1 Khái niệm quản lý thuế và đối tượng nộp thuếError! Bookmark not
defined.
not defined.
1.1.2 Hình thức và nội dung của hoạt động thanh tra, kiểm tra đối tượng Error! Bookmark not defined.
1.1.2.1 Hình thức Error! Bookmark not defined 1.1.2.2 Nội dung Error! Bookmark not defined.
Trang 61.1.3 Các tiêu chí đánh giá hoạt động thanh tra, kiểm tra đối tượng nộp thuế
Error! Bookmark not defined.
1.1.3.1 Các chỉ tiêu lượng hoá Error! Bookmark not defined 1.1.3.2 Các chỉ tiêu phi lượng hoá Error! Bookmark not defined.
1.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động thanh tra, kiểm traError! Bookmark not defined.
1.1.4.1 Điều kiện kinh tế xã hội và dân trí Error! Bookmark not defined 1.1.4.2 Cơ chế quản lý thuế Error! Bookmark not defined 1.1.4.3 Yếu tố về nguồn lực của cơ quan thanh tra, kiểm tra thuế Error!
Bookmark not defined.
1.2 Kinh nghiệm thanh tra, kiểm tra thuế đối tượng nộp thuế ở một số nước trên
thế giới và bài học rút ra cho Việt Nam Error! Bookmark not defined 1.2.1 Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới Error! Bookmark not defined.
1.2.1.1 Kinh nghiệm của Malaysia Error! Bookmark not defined 1.2.1.2 Kinh nghiệm của Indônêxia Error! Bookmark not defined 1.2.1.3 Kinh nghiệm của Hàn Quốc Error! Bookmark not defined 1.2.1.4 Kinh nghiệm của Mỹ Error! Bookmark not defined 1.2.1.5 Kinh nghiệm của Anh Error! Bookmark not defined.
1.2.2 Bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam Error! Bookmark not defined.
1.2.2.1 Về mô hình tổ chức và nhiệm vụ, quyền hạn của thanh tra, kiểm tra
thuế Error! Bookmark not defined 1.2.2.2 Về công tác tuyển chọn và đào tạo cán bộ thanh tra, kiểm tra Error!
Bookmark not defined.
1.2.2.3 Về công tác xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra hàng năm Error!
Bookmark not defined.
defined.
1.2.2.5 Về chiến lược xử lý rủi ro Error! Bookmark not defined.
Trang 7v
1.2.2.6 Về ứng dụng công nghệ thông tin trong thanh tra, kiểm tra thuế Error!
Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2:THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THANH TRA, KIỂM TRA ĐỐI TƯỢNG NỘP THUẾ Ở VIỆT NAM HIỆN NAYERROR! BOOKMARK NOT
DEFINED
2.1 Tổng quan về cơ quan thanh tra, kiểm tra đối tượng nộp thuế trong bộ máy
quản lý thuế ở Việt Nam Error! Bookmark not defined.
2.1.1 Cơ cấu và chức năng nhiệm vụ của cơ quan thanh tra, kiểm tra thuế trong
bộ máy quản lý Thuế ở Việt Nam Error! Bookmark not defined 2.1.2 Lực lượng thanh tra, kiểm tra đối tượng nộp thuế ở Việt nam Error! Bookmark not defined.
2.2 Tình hình hoạt động thanh tra, kiểm tra đối tượng nộp thuế ở Việt Nam
Error! Bookmark not defined.
2.2.1 Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành quy định về chế độ, sổ sách, chứng từ
kế toán Error! Bookmark not defined.
2.2.2 Thanh tra, kiểm tra việc tính, kê khai và nộp thuế của đối tượng nộp thuế
Error! Bookmark not defined.
2.3 Đánh giá chung về hoạt động thanh tra, kiểm tra đối tượng nộp thuế ở Việt
Nam hiện nay Error! Bookmark not defined 2.3.1 Những kết quả đạt được Error! Bookmark not defined 2.3.2 Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined.
2.3.2.1 Những tồn tại, hạn chế Error! Bookmark not defined.
defined.
CHƯƠNG 3:MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG THANH TRA, KIỂM TRA ĐỐI TƯỢNG NỘP THUẾ Ở VIỆT NAM THỜI GIAN TỚI ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
3.1 Bối cảnh nền kinh tế hiện tại và ảnh hưởng của nó đến công tác thanh tra,
kiểm tra thuế Error! Bookmark not defined.
Trang 83.2 Một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện hoạt động thanh tra, kiểm tra đối
tượng nộp thuế ở Việt Nam Error! Bookmark not defined 3.2.1 Đổi mới và hoàn thiện hệ thống pháp luật và các chính sách về thuế Error! Bookmark not defined.
3.2.2 Đổi mới công tác lập kế hoạch thanh tra, kiểm tra thuếError! Bookmark not defined.
3.2.3 Nâng cao chất lượng và tăng cường số lượng cán bộ thanh tra, kiểm tra
thuế Error! Bookmark not defined.
3.2.3.1 Tăng cường số lượng cán bộ thanh tra, kiểm tra thuếError! Bookmark
not defined.
3.2.3.2 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thanh tra, kiểm tra thuế Error!
Bookmark not defined.
3.2.3.3 Đảm bảo chế độ thù lao thoả đáng cho đội ngũ cán bộ thanh tra, kiểm
tra thuế Error! Bookmark not defined.
3.2.4 Giải pháp về phương tiện đáp ứng yêu cầu của công tác thanh tra, kiểm tra
thuế Error! Bookmark not defined.
3.2.4.1 Xây dựng, cập nhật hệ thống cơ sở dữ liệu về người nộp thuế phục vụ
công tác thanh tra, kiểm tra thuế Error! Bookmark not defined.
3.2.4.2 Phát triển hệ thống phần mềm ứng dụng công nghệ thông tin hỗ trợ
công tác thanh tra thuế Error! Bookmark not defined.
3.2.5 Tăng cường vai trò truyền thông và sự hợp tác trong nội bộ cơ quan thuế
Error! Bookmark not defined 3.2.6 Một số giải pháp khác Error! Bookmark not defined.
3.2.6.1 Xử lý các mối quan hệ trong công tác thanh tra thuếError! Bookmark
not defined.
3.2.6.2 Áp dụng chính sách đền bù tài chính thoả đáng nếu đề xuất kết luận và kết luận thanh tra sai chính sách của cán bộ thanh tra thuế và Cơ quan thuế
Error! Bookmark not defined.
3.3 Một số kiến nghị Error! Bookmark not defined.
Trang 9vii
3.3.1 Kiến nghị với Quốc hội và Chính phủ Việt NamError! Bookmark not defined.
3.3.2 Kiến nghị với Bộ Tài Chính và Tổng cục thuếError! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 1
Trang 10DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1- Kết quản thực hiện kế hoạch thanh, kiểm tra người nộp thuế 44 Bảng 2.2- Số lượng doanh nghiệp đang quản lý và triển khai thanh tra, kiểm tra 45
Trang 11ix
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1- Cơ chế đối tượng nôp thuế tự tính toán và tự kê khai nộp thuế … 21
Sơ đồ 1.1- Cơ cấu tổ chức của thanh tra, kiểm tra Thuế …30
Trang 12DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Hoàng Vân Anh (2008), Một số biện pháp đổi mới công tác thanh tra,
kiểm tra thuế trong điều kiện thực hiện Luật Quản lý thuế ở Việt Nam, Luận văn thạc sỹ kinh tế, Học viện Tài chính, Hà Nội
2 Lê Thu Anh (2006), Quản lý rủi ro nhằm nâng cao hiệu quả công tác
thanh tra, kiểm tra thuế, Luận văn thạc sỹ Quản trị kinh doanh (MBA), Viện công
nghệ Châu Á (AIT), Thái Lan
3 Bộ Tài Chính (2003), Quyết định số 189/2003/QĐ-BTC ngày 14/11/2003
của Bộ Tài chính về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục thuế trực thuộc Tổng cục Thuế, Hà Nội
4 Bộ Tài chính (2003), Quyết định số 1682 TCT/QĐ-TCCb ngày 14/11/2003
của Tổng cục Thuế quy định nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các Chi cục Thuế trực thuộc Cục thuế, Hà Nội
5 Bộ Tài chính (2007), Quyết định số 48/2007/QĐ-BTC ngày 15/06/2007
của Bộ Tài chính quy định nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các Ban và Văn phòng thuộc Tổng cục Thuế, Hà Nội
6 Bộ Tài chính (2007), Quyết định số 489/2007/QĐ-BTC ngày 15/06/2007
của Bộ Tài chính quy định nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các Cục thuế trực thuộc Tổng cục Thuế, Hà Nội
7 Bộ Tài chính (2007), Quyết định số 729/QĐ-TCT ngày 18/06/2007 của
Tổng cục thuế quy định nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các Chi cục thuế trực thuộc Cục Thuế, Hà Nội
8.Chính phủ (2001), Quyết định số 136/2001/QĐ-TTg ngày 06/12/2004 của
Thủ tướng chính phủ về việc phê duyệt chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001-2010, Hà Nội
9.Chính phủ (2004), Quyết định số 201/2004/QĐ- TTg ngày 06/12/2004 của
Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt chương trình cải cách hệ thống thuế đến năm 2010, Hà Nội
Trang 132
10 Chính phủ (2007), Quyết định số 76/2007/QĐ-TTg ngày 28/05/2007 của
Thủ tướng Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục thuế trực thuộc Bộ Tài chính, Hà Nội
11 Diễn đàn doanh nghiệp (2008), Thanh tra thuế: Không chỉ xử lý vi phạm của doanh nghiệp
12 Nguyễn Đẩu (2005), Hiện đại hoá công tác thanh tra thuế - Kinh nghiệm
quốc tế và giải pháp cho Việt Nam, Tạp chí Thuế Nhà nước, kỳ 2 tháng 2
13 Hoàng Thị Giang (2004), Cơ chế tự khai, tự nộp thuế ở Việt Nam, Tài
chính doanh nghiệp, số 11
14.Học Viện Tài Chính(2008), Giáo trình Nghiệp vụ Thuế,Tài chính, Hà nội
15 Phương Hạnh (2003), Tự kê khai, tự nộp thuế - Những điều cần biết,
Thuế quốc tế (Lưu hành nội bộ), số 2
16.Học Viện Tài Chính(2008), Giáo trình Nghiệp vụ Thuế,Tài chính, Hà nội
17 Nguyễn Vân Hùng (2007), Cải thiện dịch vụ công trong cơ quan thuế để
nâng cao tính tuân thủ của người nộp thuế, Luận văn thạc sỹ kinh tế, Học viện Tài
chính, Hà Nội
18 Nguyễn Huy Hồng (2007), Vận dụng cơ chế tự khai, tự nộp thuế trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, Luận án thạc sỹ kinh tế, Học viện Tài chính, Hà Nội
19 Nguyễn Thị Kim Hồng (2008), Nâng cao tính tuân thủ pháp luật thuế, Báo Hà Giang điện tử số ngày 30/06/2008
20 Nguyễn Thị Liên (2004), Hậu kiểm trong quy trình tự tính, tự khai, tự
nộp thuế, Thuế Nhà nước, số 9
21 Nguyễn Văn Ninh (2005), Cải cách quản lý thuế và hiện đại hoá ngành
thuế, Thuế Nhà nước, kỳ 1 tháng 1
22 Hoàng Phê (2000), Từ Điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng
23 Nguyễn Thị Lan Phương (2008), Nâng cao tính tuân thủ của đối tượng
nộp thuế trong điều kiện hiện nay của Việt Nam, Luận văn Thạc sỹ kinh tế, Học viện
Tài chính, Hà Nội
Trang 1424 Quỹ tiền tệ quốc tế (2002), nâng cao tính tuân thủ của đối tượng nộp thuế
- Nghiên cứu kinh nghiệm các nước, Mỹ
25 Quốc hội (2010), Luật Thanh Tra 2010, Hà nội
26 Tổng cục thuế (2005), 60 năm xây dựng và phát triển 1945-2005, Nxb Tài chính, Hà Nội
27 Tổng cục thuế (2004), Báo cáo kết quả khảo sát tại Vương Quốc Anh về công tác quản lý thuế theo cơ chế tự khai, tự nộp thuế, hà Nội
28 Tổng cục thuế (2004), Quyết định số 1270/TCT/QĐ-HTQT ngày 16/08/2004 của Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế về việc ban hành Quy chế công tác tuyên truyền, hỗ trợ đối tượng nộp thuế thực hiện cơ chế tự khai, tự nộp thuế, Hà Nội
29 Tổng cục Thuế (2004), Quyết định số 1322 TCT/QĐ-HTQT ngày 30/08/2004 của Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế về việc ban hành quy trình kiểm tra, thanh tra doanh nghiệp thực hiện cơ chế tự kê khái, tự nộp thuế, Hà Nội
30 Tổng cục Thuế (2005), Quyết định số 1166 TCT/QĐ-HTQT ngày 31/10/2005 của Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế về việc ban hành quy trình thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp, Hà Nội
31 Tổng cục Thuế (2008), Quyết định số 528 /QĐ-TCT ngày 29/05/2008 của Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế về việc ban hành Quy trình kiểm tra thuế, Hà Nội
32 Tổng cục Thuế (2009), Quyết định số 460 /QĐ-TCT ngày 05/05/2009 của Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế về việc ban hành Quy trình thanh tra thuế, Hà Nội
33 Tổng cục Thuế (2005), Đề án “ Xây dựng mô hình quản lý Thuế theo cơ chế người nộp thuế tự khai, tự nộp thuế”, Hà Nội
34 Tổng cục Thuế (2006), Đề án “Đánh giá chất lượng, hiệu quả công tác quản lý Thuế năm 2005 để thực hiện kế hoạch cải cách hiện đái hoá hệ thống thuế giai đoan 2005-2010”, Hà Nội
Trang 154
35 Tổng cục Thuế(2010), Báo cáo tổng kết công tác thuế năm 2009; phương hướng và biện pháp thực hiện nhiệm vụ năm 2010 cơ quan Tổng cục Thuế, Hà Nội
36 Tổng cục Thuế (2011), Báo cáo Tổng kết công tác thuế năm 2010; chương trình, nhiệm vụ công tác thuế năm 2011 cơ quan Tổng cục Thuế, Hà Nội
37 Tổng cục Thuế (2007-2010), báo cáo kết quả công tác thanh tra, kiểm tra ngành Thuế 2007-2010, Hà Nội
38 Tổng cục Thuế (2009), Báo cáo thực hiện công tác năm 2008, nhiệm vụ biện pháp năm 2009 về quản lý nợ thuế và cưỡng chế nợ thuế (Tài liệu hội nghị ngành Thuế năm 2009), Hà Nội
39 Tổng cục Thuế (2007), Báo cáo kết quả 3 năm (2004-2006) thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra thuế tại các Cục thuế thực hiện thí điểm cơ chế doanh nghiệp tự khai, tự nộp thuế, Hà Nội
40 Tổng cục Thuế(2007), Quản lý thuế theo cơ chế NNT tự kê khai, tự nộp thuế (Tài liệu bồi dưỡng dành cho cán bộ ngành tài chính), Hà Nội
41 Tổng cục Thuế (2009), Báo cáo đánh giá công tác quản lý người nộp thuế và quản lý kê khai năm 2008, Hà Nội
42 Tổng cục Thuế (2005), Báo cáo kết quả khoá học về dịch vụ hỗ trợ đối tượng nộp thuế theo chương trình hợp tác đào tạo cho các nước thành SGATAR lần thứ 3