CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ VÀO LĨNH VỰC CÔNG NGHIỆP - DỊCH VỤ TẠI TỈNH PHÚ YÊN

CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ VÀO LĨNHVỰC CÔNG NGHIỆP - DỊCH VỤ TẠI TỈNH PHÚ YÊN GS.TS.. Trong năm 2011, Phú Yên đã tổ chức nhiều hoạt động nhằm quảng bá hình ảnh của mình

CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ VÀO LĨNH

VỰC CÔNG NGHIỆP - DỊCH VỤ TẠI TỈNH PHÚ YÊN

GS.TS TRƯƠNG BÁ THANH Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

TS LÊ VĂN HUY Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

ThS TRẦN THỊ HÂN Trường Đại học Nha Trang

1 GIỚI THIỆU

Vốn đầu tư đóng vai trò rất quan trọng trong chiến lược thúc đẩy và phát triển kinh tế - xã hội, song việc vốn được tạo từ đâu và bằng cách nào phụ thuộc rất lớn vào chính sách của mỗi tỉnh/thành phố Trong những năm qua, Việt Nam đã mở rộng cửa đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước trong hầu hết các lĩnh vực, các ngành kinh tế; phạm vi cấm và hạn chế đầu tư đối với nước ngoài không nhiều Nhà nước

đã khuyến khích các nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài thực hiện dự

án trên toàn lãnh thổ, kể cả ở thành thị, nông thôn và miền núi với những ưu đãi đặc biệt cho các địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội không thuận lợi

Việt Nam thuộc vào một số ít nước áp dụng phương thức: xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT), một phương thức đặc biệt do Chính phủ hoặc các cơ quan được Chính phủ ủy quyền trực tiếp ký hợp đồng với nhà đầu tư nước ngoài để thực hiện các dự án xây dựng hạ tầng kinh tế, kỹ thuật - sân bay, bến cảng, đường giao thông, nhà máy điện, nhà máy nước với những ưu đãi đặc biệt về thuế, về việc không thu tiền thuê đất với thời hạn từ 50 năm trở lên Bên cạnh đó, cũng có nhiều chủ trương, chính sách ưu đãi cho các nhà đầu tư trong nước ở từng lĩnh vực, từng địa điểm khác nhau như ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, hỗ trợ về cơ sở hạ tầng

kỹ thuật, hỗ trợ về vốn đầu tư Đồng thời, có rất nhiều lợi thế để thu hút nhà đầu tư như: tài nguyên thiên nhiên, tiềm năng du lịch, du lịch biển, du lịch sinh thái

Tại các địa phương trong vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, những lợi thế, tiềm năng về di sản văn hóa thế giới nổi tiếng; những khu công nghiệp (KCN), khu kinh tế (KKT) với cơ chế, chính sách vượt trội và định hướng phát triển một số ngành công nghiệp lớn có sức lan tỏa sẽ được phát huy một cách triệt để và hiệu quả, góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của toàn vùng và quốc gia Từng địa phương trong vùng cũng có những lợi thế vượt trội trong việc thu hút vốn đầu tư, độ sẵn sàng cũng như công tác chuẩn bị dự án trọng điểm kêu gọi đầu tư rất cao, đặc biệt

là đón đầu làn sóng đầu tư mới thời kỳ hậu khủng hoảng kinh tế

Phú Yên là một vùng đất có nhiều tiềm năng để khai thác, không thua kém gì với các địa phương của vùng kinh tế trọng điểm miền Trung Nhưng Phú Yên chưa thật sự nắm bắt đúng mục tiêu phát triển, định hướng, quy mô và tầm quan trọng của từng dự án, chính vì thế nhiều dự án đã ngừng triển khai Trong năm 2011, Phú Yên

đã tổ chức nhiều hoạt động nhằm quảng bá hình ảnh của mình đến với du khách, các nhà đầu tư trong và ngoài nước để phát huy hết tiềm năng sẵn có của mình như: Đại

lễ 400 năm Phú Yên hình thành và phát triển, Năm Du lịch quốc gia duyên hải Nam Trung Bộ 2011 và nhiều chương trình giao lưu văn hóa giữa Việt Nam với các nước bạn

Xuất phát từ tình hình thực tế tại Việt Nam nói chung và tỉnh Phú Yên nói riêng,

để nền kinh tế - xã hội tăng trưởng và phát triển mạnh thì vấn đề thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước là rất quan trọng Việc thu hút nhiều nhà đầu tư đến với Phú Yên không chỉ dựa vào ý kiến chủ quan của các nhà quản lý địa phương mà phải xuất phát

từ những sự lựa chọn các yếu tố cụ thể của các nhà đầu tư, cần hiểu rõ được các nhà đầu tư muốn gì và lí do nào họ quyết định bỏ vốn để đầu tư vào mỗi khu vực, mỗi lĩnh vực khác nhau, từ đó các nhà quản lý của tỉnh sẽ có những cải tiến, biện pháp cụ thể và rõ ràng hơn để tăng cường thu hút vốn đầu tư Nghiên cứu các nhân tố tác động đến thu hút vốn đầu tư nhằm giúp cho các nhà quản lý của tỉnh Phú Yên có một cái nhìn tổng quát hơn về các nhân tố tác động và đưa ra một số gợi ý nhằm tăng cường thu hút nhiều nhà đầu tư đến với Phú Yên

2 THỰC TRẠNG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TẠI TỈNH PHÚ YÊN

2.1 Tình hình thu hút vốn đầu tư

Phú Yên với điểm xuất phát kinh tế thấp; cơ sở hạ tầng, các điều kiện kinh tế

-xã hội phục vụ cho phát triển còn nhiều khó khăn; đồng thời xa cách trung tâm kinh tế lớn của đất nước Tình hình thu hút đầu tư của tỉnh gặp nhiều khó khăn, các nhà đầu tư trong và nước ngoài tập trung đầu tư vào các trung tâm kinh tế lớn của đất nước

Xét về tỷ trọng giá trị ngành kinh tế, có thể thấy giá trị được tạo ra bởi khu vực công nghiệp - dịch vụ khá cao với tỷ trọng chiếm 65% năm 2005 Vốn đầu tư tập trung vào ngành công nghiệp chiếm 38,4%, ngành dịch vụ chiếm 26,6%; trong khi

đó, tổng các ngành còn lại chỉ chiếm 35% Lượng vốn tập trung chủ yếu vào ngành công nghiệp - dịch vụ, trong đó công nghiệp chiếm phần lớn hơn Có thể nói kinh tế khu vực công nghiệp - dịch vụ đã và đang đóng góp một phần rất lớn sự chuyển dịch

cơ cấu kinh tế Phú Yên Góp phần chuyển dần, và nâng cao giá trị của ngành công nghiệp - dịch vụ Tỷ trọng của ngành công nghiệp - dịch vụ ngày càng cao trong cơ cấu ngành cấu kinh tế Phú Yên Cụ thể: năm 2005: 65%; năm 2006: 71%; năm 2007: 73,6%; năm 2008: 69,4%; năm 2009: 71,1% và năm 2010: 77,7%

Bảng 1 Tình hình thu hút vốn đầu tư tỉnh Phú Yên từ năm 2005 - 2010

1 Ngành công nghiệp 38.40% 51.60% 53.20% 48.10% 41.30% 44.80%

a- Công nghiệp khai thác mỏ 0.10% 0.40% 0.30% 0.40% b- Công nghiệp chế biến 15.50% 19.60% 20.70% 30.20% 27.60% 28.90% c- Sản xuất và phân phối điện, khí

đốt, nước 22.90% 32.00% 32.40% 17.50% 13.40% 15.50%

2 Ngành dịch vụ 26.60% 19.40% 20.40% 21.30% 28.80% 32.90%

a- Thương nghiệp; sửa chữa xe có

động cơ, mô tô, xe máy và đồ dùng

cá nhân

6.20% 6.40% 5.40% 5.40% 5.60% 5.80%

b- Khách sạn và nhà hàng 2.00% 1.60% 1.20% 4.80% 11.20% 14.50% c- Vận tải; kho bãi và thông tin liên

d- Tài chính - tín dụng 0.10% 0.20% 0.20% 0.20% 0.20% e- Các hoạt động liên quan đến kinh

doanh tài sản và dịch vụ tư vấn 0.10% 0.10% 0.10% 0.10%

3 Các ngành khác 35.00% 29.00% 26.40% 30.60% 29.90% 22.30%

Nguồn: Tổng hợp Niên giám thống kê tỉnh Phú Yên từ 2005 đến 2010

Năm 2005 - 2006, Phú Yên mới khởi động việc thu hút vốn đầu tư trong nhiều lĩnh vực nên trong 2 năm này vốn đầu tư chưa cao Từ năm 2006, Phú Yên hòa chung vào công cuộc hội nhập của đất nước, với hệ thống pháp luật ngày càng hoàn chỉnh và thông thoáng, như Luật Đầu tư 2005, Luật Doanh nghiệp 2005 và nhiều văn bản luật đã được ban hành theo như cam kết của Việt Nam trong WTO Được sự quan tâm của Chính phủ, sự giúp đỡ của các bộ, ngành Trung ương, tỉnh Phú Yên đã kịp thời nắm bắt cơ hội, từng bước khắc phục những khó khăn trước đây, đồng thời đẩy mạnh công tác xúc tiến đầu tư

Bước sang 2007, nguồn vốn đầu tư của Phú Yên có khả quan hơn Tiếp tục mời gọi đầu tư, thời gian này, Phú Yên tổ chức nhiều hội nghị xúc tiến đầu tư trong

và nước ngoài Tỉnh tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư tại hai nước Singapore, Malaysia Tại Hà Nội, tỉnh phối hợp với Bộ Kế hoạch và Ðầu tư tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư du lịch vào Phú Yên Từ năm 2007, Phú Yên là tỉnh xếp thứ hai (sau Thành phố Hồ Chí Minh) về thu hút FDI và dẫn đầu khu vực miền Trung và Tây Nguyên ở lĩnh vực này Trong hai năm 2009 - 2010, mặc dù bị ảnh hưởng khủng hoảng kinh tế thế giới, nhưng nhiều nhà đầu tư trong và nước ngoài vẫn đến Phú Yên tìm cơ hội đầu tư

Từ một tỉnh thuần nông, ba năm trở lại đây, Phú Yên đã vươn lên có mặt trong tốp mười tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước về thu hút FDI, với nhiều dự án hàng tỷ USD Ðối với vùng đất còn nghèo này, đây sẽ là bước đột phá để đẩy nhanh phát triển kinh tế - xã hội địa phương Nằm ở vùng duyên hải Nam Trung Bộ, Phú Yên có

cả ba vùng: biển, đồng bằng và đồi núi, với nhiều tiềm năng để phát triển các dự án kinh tế lớn Tỉnh Phú Yên đang tiếp tục đẩy mạnh xây dựng kết cấu hạ tầng, nhiều công trình văn hóa phục vụ phát triển du lịch và tăng cường liên kết với các tỉnh/thành phố, các đối tác nước ngoài để gọi vốn đầu tư Tuy còn nghèo, nhưng tốc

độ tăng trưởng GDP của Phú Yên nhiều năm liền đạt 2 con số Những sự kiện mới vừa nêu kéo theo hàng trăm dự án đầu tư đang mời gọi, sẽ tạo thêm sức thu hút mạnh

mẽ để các nhà đầu tư đến với Phú Yên ngày càng nhiều hơn, tạo đà cho Phú Yên tăng tốc trong những năm tiếp theo

2.2 Thách thức lớn đối với thu hút vốn đầu tư trong việc bảo vệ môi trường tại Phú Yên

Trong thời gian qua, một số doanh nghiệp đóng trên địa bàn tỉnh Phú Yên đã

có những sai phạm về lĩnh vực bảo vệ môi trường như: không thực hiện việc giám sát chất thải môi trường xung quanh theo quy định, xả nước thải, khí thải và bụi vượt chuẩn cho phép, không niêm yết công khai bản tóm tắt báo cáo đánh giá tác động môi trường tại địa điểm thực hiện dự án ; không có văn bản báo cáo gửi các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về tình hình phát sinh và quản lý chất thải nguy hại

theo quy định của pháp luật; xử phạt hành chính hơn 100 triệu đồng Điển hình là:

Nhà máy sản xuất thuốc tân dược (Công ty cổ phần PYMEPHARCO): 23,5 triệu đồng; Cơ sở nuôi trồng hải sản tổng hợp (Công ty TNHH An Hải): 17 triệu đồng; Nhà máy sản xuất xỉ titan (Công ty cổ phần Khoáng sản Kenee Việt Nam): 16,2 triệu đồng; Nhà máy Cơ khí xây dựng và giao thông (Công ty TNHH Xây dựng và Quảng cáo Phương Tuấn): 16 triệu đồng; Xí nghiệp Inmenit Sông Cầu (Công ty cổ phần Khoáng sản Phú Yên): 14,7 triệu đồng; Nhà máy sản xuất chế biến lâm sản xuất khẩu (Công ty TNHH Phú Mỹ): 14 triệu đồng

Ngoài việc bị xử phạt hành chính, tỉnh còn yêu cầu các doanh nghiệp trên phải

có biện pháp khắc phục các vi phạm Cũng trong thời gian này, tỉnh đã xử phạt 300 triệu đồng đối với chi nhánh Công ty TNHH Quỳnh Long (thôn Hảo Sơn, xã Hòa Xuân Nam, huyện Đông Hòa, Phú Yên) vì vi phạm các thủ tục về tài nguyên và môi trường Chi nhánh này bị phạt 100 triệu đồng vì chưa được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giao hoặc thuê đất nhưng đã tiến hành xây dựng 65 hạng mục của công trình khu du lịch sinh thái Đá Bia - cầu Suối Lớn - đèo Cả tại khu vực rừng đặc dụng Đèo Cả, xã Hòa Xuân Nam; bị phạt 200 triệu đồng vì không lập báo cáo đánh giá tác động môi trường để cơ quan chức năng phê duyệt

Đa số các nguồn vốn đầu tư vào Phú Yên thường gắn với các ngành khai thác tài nguyên, nông nghiệp, chế tạo, dịch vụ và các ngành công nghiệp gây ô nhiễm Các ngành công nghiệp gây ô nhiễm thì lợi nhuận nhà đầu tư hưởng còn hậu quả thì nơi nhận đầu tư phải gánh chịu Các ngành công nghiệp khai thác thì làm lãng phí và cạn kiệt nguồn tài nguyên Chính vì thế, thách thức chủ yếu đối với Phú Yên là phải tìm được giải pháp thúc đẩy nguồn vốn đầu tư mà đảm bảo được phát triển bền vững, không lặp lại những sai lầm của các quá trình tăng trưởng nhanh nhưng không bền vững, đã gây nên những xung đột lớn, phải trả giá về môi trường sinh thái và làm cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên

3 CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN THU HÚT ĐẦU TƯ VÀO LĨNH VỰC CÔNG NGHIỆP - DỊCH VỤ

Trên cơ sở tiếp cận, phân tích và tổng hợp các lý thuyết nghiên cứu của các nước trên thế giới về các nhân tố tác động đến thu hút vốn đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp - du lịch một địa phương, đồng thời qua nghiên cứu định tính, tác giả đã hình thành 7 nhân tố tác động đến thu hút vốn đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp - dịch vụ với các chỉ báo đo lường (items) được giới thiệu trong bảng 2

Bảng 2: Các nhân tố và chỉ báo (items) của các nhân tố tác động đến thu hút

vốn đầu tư

1 Điều

kiện tự

nhiên

(TN)

TN1 Tài nguyên thiên nhiên TN2 Vị trí địa lý

TN3 Yếu tố địa hình TN4 Điều kiện khí hậu TN5 Tiềm năng du lịch

Dũng, 2008; Giới 2006; Ntwala, 2003; Obazuage, 2007; Tyler và Miranda, 2007; Youli và Jian, 2009; Ewa, Matylda và Tomasz, 2008

2 Hệ

thống cơ

sở hạ tầng

(HT)

HT1 Cảng biển quốc tế HT2 Mạng lưới phát triển đường cao tốc

HT3 Mạng lưới phát triển đường sắt HT4 Sân bay quốc tế

HT5 Hệ thống điện, nước, viễn thông

Dũng, 2008, Lale và Sevkiye, 2005; Manjit và Leo, 2005; Obazuage, 2007

3 Lực

lượng lao

động (LĐ)

LĐ1 Trình độ đội ngũ nguồn nhân lực LĐ2 Quy mô dân số trong độ tuổi lao động

LĐ3 Kỹ năng tay nghề của người lao động

LĐ4 Lao động dồi dào LĐ5 Giá thuê nhân công rẻ

Giới, 2006; Fallon, Cook

và Billimoria, 2001; Lale và Sevkiye, 2005; Manjit và Leo, 2005; Wenfei và Qie, 2009

4 Ưu đãi

đầu tư

(UĐ)

UĐ1 Các chế độ ưu đãi UĐ2 Xây dựng cơ sở hạ tầng UĐ3 Sự ổn định nền kinh tế - chính trị UĐ4 Dịch vụ sau đầu tư

UĐ5 Hệ thống pháp luật về đầu tư

Lale và Sevkiye, 2005; Manjit và Leo, 2005 ; Ntwala, 2003; Obazuage, 2007; Wenfei và Qie, 2009; Youli và Jian, 2009

5 Hệ

thống các

dịch vụ tài

chính -

ngân hàng

(NH)

NH1 Cơ sở vật chất NH2 Trang thiết bị NH3 Độ tin cậy của dịch vụ NH4 Năng lực phục vụ NH5 Đáp ứng nhu cầu NH6 Dịch vụ nhanh chóng, an toàn

Huy và Thảo, 2008, Fallon, Cook và Billimoria, 2001 ; Lale và Sevkiye, 2005; Manjit và Leo, 2005; Ntwala, 2003; Fawaz, 2009

6 Sự phát

triển của

nền hành

chính

quốc gia

(QG)

QG1 Thủ tục hành chính QG2 Cơ chế một cửa QG3 Sự minh bạch của chính quyền QG4 Bộ máy hành chính

QG5 Tăng trưởng GDP

Fallon,Cook và Billimoria, 2001; Lale và Sevkiye, 2005; Manjit và Leo, 2005; Ntwala, 2003; Fawaz, 2009

7 Chính

sách thu

hút vốn

đầu tư

(CS)

CS1 Chính sách ưu đãi đầu tư CS2 Cơ hội đầu tư

CS3 Các dự án ưu tiên đầu tư CS4 Hỗ trợ đầu tư

CS5 Biện pháp khuyến khích đầu tư

Dũng, 2008; Giới, 2006; Lale và Sevkiye, 2005; Manjit và Leo, 2005;

Wenfei và Qie, 2009;

Fawaz, 2009

Nguồn: Lê Văn Huy và Trần Thị Hân (2010), “Nghiên cứu lý thuyết những nhân

tố tác động đến thu hút vốn đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp dịch vụ tại một địa phương: Trường hợp tại tỉnh Phú Yên’’, Tạp chí Ngân hàng, Số 16, 43 - 48.

Biến số phụ thuộc thu hút vốn đầu tư được đo lường bằng số vốn đầu tư của các doanh nghiệp, chủ đầu tư đã đăng ký tại tỉnh Phú Yên (số liệu được thu thập tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Phú Yên)

Trên cơ sở các nhân tố và chỉ báo được giới thiệu ở trên, bảng câu hỏi được xây dựng thông qua thang đo lường các nhân tố tác động đến thu hút vốn đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp - dịch vụ tại tỉnh Phú Yên Đối với các biến số độc lập, nghiên cứu sử dụng thang đo Likert 5 điểm với (1) là hoàn toàn không quan trọng và (5) là hoàn toàn quan trọng Trên cơ sở danh sách các doanh nghiệp, chủ đầu tư đã đăng ký tại Phú Yên, dữ liệu được thu thập bằng phương pháp phỏng vấn trực tiếp, gọi điện thoại và gửi thư tín, số bản câu hỏi phát ra là 400 bản, kết quả thu về 364 bản, trong đó có 313 bản câu hỏi hợp lệ được sử dụng làm dữ liệu cho nghiên cứu Việc xử lý số liệu, kiểm định thang đo và phân tích kết quả thông qua sử dụng phần mềm SPSS 16.0

4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

4.1 Mô tả mẫu

Với 313 doanh nghiệp nghiên cứu, về loại hình doanh nghiệp có 48 công ty cổ phần, chiếm 15,3%; 187 công ty TNHH và tư nhân, chiếm 59,7%; 48 ban quản lý, chiếm 15,3% và 30 chi nhánh cửa hàng, chiếm 9,6% Phần lớn các doanh nghiệp đầu

tư trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ (203 doanh nghiệp), chiếm 64,9%; 89 doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp, chiếm 28,4%; còn lại là lĩnh vực xây dựng

và các lĩnh vực khác (chiếm 6,7%) Số lượng doanh nghiệp dưới 50 lao động chiếm

tỷ lệ 71,2% (223 doanh nghiệp), trên 50 lao động (90 doanh nghiệp) chiếm 28,8%

Đa phần (308 doanh nghiệp) đầu tư vào Phú Yên là các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp (chiếm 98,4%), có 292 doanh nghiệp có vốn đầu tư trong nước chiếm 93,3% và vốn đầu tư nước ngoài chiếm 6,7% (21 doanh nghiệp)

4.2 Kết quả phân tích

Nghiên cứu thực hiện kiểm định độ tin cậy và giá trị của thang đo qua phân tích Cronbach Alpha và phân tích nhân tố khám phá Kết quả cho thấy, tất cả các thang đo có giá trị Cronbach Alpha ≥ 0,6 nên có thể khẳng định đảm bảo tính nhất quán nội tại (internal consistency) của thang đo (Nunnally và Burnstein, 1994) Vì hệ

số KMO = 0,955, kiểm định Bartlett có giá trị Sig = 0,000 < 0,05 nên dữ liệu phù hợp để tiến hành phân tích nhân tố Kết quả phân tích nhân tố (EFA), sau khi đã loại các biến trong thang đo các nhân tố tác động đến thu hút vốn đầu tư có hệ số tải nhỏ hơn 0,5 (gồm 3 biến là TN5, QG4, QG5), kết quả phân tích được hình thành gồm 7 nhân tố với 33 biến quan sát có ý nghĩa cho việc nghiên cứu, cụ thể: Lực lượng lao động (LĐ1, LĐ2, LĐ3, LĐ4, LĐ5); Hệ thống các dịch vụ Tài chính - Ngân hàng (NH1, NH2, NH3, NH4, NH5, NH6); Hệ thống cơ sở hạ tầng (HT1, HT2, HT3, HT4, HT5); Ưu đãi đầu tư (UĐ1, UĐ2, UĐ3, UĐ4, UĐ5); Điều kiện tự nhiên (TN2, TN3, TN4); Sự phát triển của nền hành chính quốc gia (QG1, QG2, QG3) và Chính sách thu hút vốn đầu tư (TN1, CS1, CS2, CS3, CS4, CS5)

Kết quả hồi quy cho thấy, vì F = 150,367 và Sig = 0,000 nên có thể khẳng định việc thu hút vốn đầu tư chịu tác động của 6 nhân tố đó là Chính sách thu hút vốn đầu

tư (CS); Lực lượng lao động (LĐ); Sự phát triển của nền hành chính quốc gia (QG); Điều kiện tự nhiên (TN); Hệ thống cơ sở hạ tầng (HT); Hệ thống các dịch vụ tài chính - ngân hàng (NH) Mặt khác, kết quả phân tích các hệ số hồi quy cho thấy mô hình không xảy ra hiện tượng đa cộng tuyến và tự tương quan vì hệ số phóng đại phương sai (VIF) của các biến đều nhỏ hơn 5 và Durbin - Watson = 1,612 Hệ số R2

= 74,7% chứng tỏ sáu biến trong mô hình giải thích đến 74,7% biến thu hút vốn đầu

tư tại Phú Yên

Bảng 3: Bảng phân tích các hệ số hồi quy

B Beta t nghĩa Mức ý Tolera nce VIF

-4.461

CS

NH

Biến phụ thuộc: Ln_VĐT F = 150.367, Sig = 000

R 2 = 747, R 2 điều chỉnh = 742 DW = 1.612

Phương trình hồi quy tuyến tính được biểu hiện thông qua mô hình:

Ln_VĐT = - 4,461+ 0,727CS + 0,187LĐ + 0,099QG – 0,080TN + 0,111HT –

0,109NH + 

Mô hình nghiên cứu các nhân tố tác động đến thu hút vốn đầu tư chịu tác động bởi 6 nhân tố, trong đó có bốn nhân tố tác động cùng chiều với thu hút vốn đầu tư (CS, LĐ, QG, HT) Chính sách thu hút vốn đầu tư (CS) có ý nghĩa quan trọng nhất đối với việc thu hút vốn đầu tư (Beta = 0.727), tiếp đến là Lực lượng lao động - LĐ (Beta = 0.187), Hệ thống cơ sở hạ tầng - HT (Beta = 0.111) và cuối cùng là Sự phát triển của nền hành chính quốc gia - QG (Beta = 0.099) Hai nhân tố tác động ngược chiều với thu hút vốn đầu tư là điều kiện tự nhiên và hệ thống các dịch vụ tài chính -ngân hàng (TN, NH), điều này cho thấy, mặc dù các yếu tố về điều kiện tự nhiên của Phú Yên như tài nguyên thiên nhiên, tiềm năng du lịch phong phú và đa dạng nhưng Phú Yên vẫn chưa phát huy hết những ưu thế, chưa quảng bá tiềm năng sẵn có của mình đến với các nhà đầu tư nhằm khắc phục những bất lợi về điều kiện tự nhiên như khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm, địa hình chủ yếu là đồi núi Mặt khác, hệ thống dịch vụ tài chính - ngân hàng chưa được đầu tư đúng mức, trang thiết bị và khả năng phục vụ các nhà đầu tư chưa thật sự hài lòng Những nguyên nhân đó có thể cho thấy những hạn chế của Phú Yên so với các khu vực khác và có thể các yếu tố này đã làm giảm đi nguồn vốn đầu tư vào Phú Yên

5 GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ VÀO LĨNH VỰC CÔNG NGHIỆP - DỊCH VỤ TỈNH PHÚ YÊN

Từ kết quả phân tích, nghiên cứu đề xuất một số gợi ý nhằm thu hút vốn đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp - dịch vụ tại tỉnh Phú Yên:

5.1 Tiếp tục xây dựng các chính sách thu hút vốn đầu tư tại địa phương

Phú Yên đang thực hiện nhiều chính sách nhằm thu hút nhiều nhà đầu tư, nhưng thực tế chưa thật sự hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước Chính vì thế Phú Yên cần tiếp tục xây dựng các chính sách thu hút vốn đầu tư bằng nhiều hình thức hấp dẫn hơn, cần phải tính toán để đảm bảo tính vượt trội so với các khu vực khác Giải pháp này sẽ tạo ra sự kích thích đầu tư của các doanh nghiệp Các chính sách ưu đãi sẽ có nhiều cơ chế đặc biệt hơn đối với các doanh nghiệp lớn; đầu

tư xây dựng cơ sở hạ tầng các dự án hấp dẫn nhằm kêu gọi các nhà đầu tư đến với Phú Yên; phát huy những lợi thế sẵn có; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng nhu cầu các nhà đầu tư; hình thành nhiều chính sách hỗ trợ đặc biệt trước và sau đầu tư; ưu đãi đối với từng khu vực, từng địa điểm khác nhau như: ưu đãi về thuế, ưu đãi về đất, thủ tục hành chính

Các chính sách này cần phải được tính toán cẩn trọng để phát huy tác dụng lâu dài đồng thời thu hút được các doanh nghiệp mong muốn Cần đặt ra những mục tiêu

cụ thể trong việc thu hút các doanh nghiệp lớn của từng khu vực Đồng thời, cần tổ chức nhiều hoạt động thiết thực nhằm quảng bá hình ảnh của mình đến với các nhà đầu tư trong và ngoài nước Bên cạnh đó, Phú Yên cần cung cấp đầy đủ thông tin pháp luật cho các doanh nghiệp và tư vấn cho doanh nghiệp về thực thi pháp luật môi trường Đồng thời giải quyết các xung đột môi trường giữa hoạt động công nghiệp và người dân nhằm kiểm soát chống ô nhiễm môi trường và bảo vệ điều kiện sống của con người

5.2 Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp - dịch vụ

Nguồn nhân lực đóng vai trò rất quan trọng trong chiến lược thúc đẩy và phát triển nền kinh tế - xã hội, là yếu tố quyết định đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp Trong những năm qua, việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tại Phú Yên còn nhiều hạn chế Hiện toàn tỉnh mới chỉ có 96.125/492.350 người trong độ tuổi lao động đã qua đào tạo, chiếm tỷ lệ 22% (trong đó tỷ lệ lao động từ công nhân kỹ thuật trở lên mới chỉ đạt 11,5%) Tổng số sinh viên Phú Yên đang học ở các trường đại học trong cả nước khoảng 6.000, chỉ mới đạt tỷ lệ 70 sinh viên/1 vạn dân, thấp hơn nhiều

so với bình quân cả nước Đáng chú ý hơn là số học sinh tốt nghiệp THPT và bổ túc THPT hàng năm gần 10.000 em, trong đó, số học sinh trúng tuyển vào đại học, cao đẳng chưa vượt qua tỷ lệ 15% Như vậy, hàng năm tổng số học sinh có nguyện vọng thi vào các trường đại học, cao đẳng còn hơn 8.000 Trong đó, có khá nhiều học sinh

ở các vùng khó khăn không có điều kiện dự thi và theo học ở các trường ngoài tỉnh

Chính vì vậy, Phú Yên cần có nhiều hỗ trợ để nâng cao năng lực của các trung tâm đào tạo, giới thiệu việc làm, các trường cao đẳng, đại học Tập trung đẩy mạnh công tác đào tạo nguồn nhân lực thông thạo nghiệp vụ, ngoại ngữ, tin học, am hiểu luật pháp quốc tế, tập quán các nước, nâng cao kỹ năng đàm phán, khai thác thông tin

về thị trường quốc tế nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của quá trình hội nhập Tăng cường sự liên kết giữa các trung tâm đào tạo với các doanh nghiệp trong tỉnh, thành lập quỹ đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

Ngoài ra, Phú Yên cần có nhiều chế độ, chính sách, cải thiện môi trường làm việc để thu hút nhiều nhân tài có trình độ cao về công tác lâu dài tại tỉnh Đặc biệt là giáo dục về môi trường và đào tạo nguồn nhân lực bảo vệ môi trường, nâng cao hiểu biết và ý thức về bảo vệ môi trường Khuyến khích mọi tổ chức, cá nhân tham gia đào tạo nguồn nhân lực bảo vệ môi trường và phòng ngừa, hạn chế tác động xấu của thiên tai và sự cố đối với môi trường

5.3 Đẩy mạnh và phát triển cơ sở hạ tầng để tăng sức cạnh tranh

Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật như giao thông, điện nước, thông tin liên lạc có tác dụng tích cực đến sự phát triển du lịch của địa phương, góp phần tăng khả năng vận chuyển, tạo điều kiện thuận lợi và

là nhân tố quan trọng thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp - dịch vụ Phú Yên cần chú trọng đầu tư phát triển đường giao thông, hệ thống điện, nước, viễn thông đến các vùng có điều kiện tự nhiên tiềm năng và phong phú mà các nhà đầu tư đã nhắm đến Nâng cấp sân bay, bến cảng phục vụ cho vận tải và lưu thông được thuận lợi và

dễ dàng Đầu tư xây dựng đường phố xanh - sạch - đẹp Tăng cường thu phí bảo vệ môi trường để sử dụng đầu tư trực tiếp cho việc bảo vệ môi trường

Mạng lưới giao thông tại Phú Yên có quốc lộ 1A đi ngang qua, đường tỉnh lộ

645 và quốc lộ 25 nối với các tỉnh Tây Nguyên; đường sắt Bắc - Nam và Sân bay Đông Tác, hệ thống đường liên thôn, liên xã chưa được đầu tư đúng mức, một số tuyến đường xuống cấp trầm trọng, gây khó khăn cho việc đi lại, chất lượng mạng lưới giao thông mặc dù được cải thiện nhưng chưa thật sự tốt Hệ thống điện, nước chưa đảm bảo cung cấp nhu cầu sử dụng cho sản xuất, sinh hoạt

Hệ thống thông tin liên lạc, internet qua đường truyền ADSL là một kênh liên lạc quan trọng hiện nay đối với sự phát triển của toàn tỉnh Bên cạnh đó, các bến cảng, sân bay quốc tế phải đầu tư nhiều để phục vụ cho khách quốc tế Mạng lưới đường bộ cao tốc mới có bước khởi đầu hết sức nhỏ bé Ngoài ra, Phú Yên cần kiến nghị Chính phủ đầu tư nâng cấp các tuyến giao thông huyết mạch nối liền với các tỉnh và xây dựng hệ thống đường sắt cao tốc Phú Yên sẽ thu hút nhiều nhà đầu tư hơn, đủ sức cạnh tranh với các khu vực khác khi đã đầu tư đúng mức vào cơ sở hạ tầng tại tỉnh

5.4 Tiếp tục cải tiến bộ máy hành chính tại địa phương

Tiếp tục cải tiến bộ máy hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại hóa, hoạt động có hiệu lực và hiệu quả Thực hiện cơ chế "một cửa liên thông" trong giải quyết hồ sơ, thủ tục thành lập doanh nghiệp và thủ tục chứng nhận đầu

tư, xóa bỏ các thủ tục hành chính quan liêu, rườm rà; tạo một hệ thống thủ tục đơn giản, công khai, thuận lợi cho các nhà đầu tư Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cấp xã, phường, đẩy mạnh cải cách hơn nữa việc thực thi luật và giảm bớt các thủ tục hành chính phiền hà Cải cách tiền lương, xây dựng một cơ chế tài chính thích hợp, áp dụng điện tử hóa, tin học hóa nền hành chính nhà nước Xây dựng một cơ cấu gọn nhẹ với các cấp quản lý đa ngành, đa lĩnh vực, tập trung thực hiện chức năng quản lý nhà nước

5.5 Đầu tư cho khoa học - công nghệ; tài chính - ngân hàng

Đầu tư phát triển khoa học - công nghệ, tạo ra bước đột phá về năng suất, chất lượng sản phẩm hàng hóa Để phát triển sản xuất theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa, trước hết phải tập trung đẩy mạnh đầu tư ứng dụng khoa học công nghệ Bởi hiện phần lớn các doanh nghiệp của Việt Nam vẫn đang sử dụng công nghệ lạc hậu

và có tới 76% máy móc dây chuyền công nghệ nhập khẩu thuộc thế hệ những năm

1950 - 1960 Trong các ngành công nghiệp, mức độ lạc hậu của công nghệ ngày càng thể hiện rõ ràng hơn Các doanh nghiệp áp dụng tự động hóa chỉ chiếm 1,9%, bán tự động là 19,6% và còn lại là cơ khí hóa và thủ công Nếu so sánh với các nước thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) thì tỷ lệ nhóm ngành sử dụng công nghệ cao của Việt Nam chưa đạt tới 20%, trong đó tỷ lệ này của Thái Lan là 31%, Malaysia 51% và Singapore là 73%

Chính vì những lý do đó mà Phú Yên chưa thật sự thu hút các nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài Phú Yên cần khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, cải tiến trang thiết bị máy móc Nghiên cứu ứng dụng và triển khai là hướng được ưu tiên để đổi mới công nghệ với cơ cấu nhiều trình độ khác nhau Tăng cường đầu tư cho công tác điều tra cơ bản để khoa học

- công nghệ đóng góp có hiệu quả trong việc tham mưu cho tỉnh Xây dựng và phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ của tỉnh, chú trọng công nghệ sinh học, công nghệ thông tin

Đối với ngành tài chính - ngân hàng cần chú trọng và chỉ đạo trong việc đầu tư trang thiết bị, nâng cao khả năng phục vụ, đáp ứng nhu cầu cho các nhà đầu tư Khuyến khích, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tham gia vào thị trường chứng khoán Việt Nam Hệ thống ngân hàng tại Phú Yên cần đẩy mạnh đầu tư hiện đại hóa dịch vụ ngân hàng, coi đây là lợi thế để cạnh tranh trên thị trường tài chính - tín dụng Nhằm huy động nguồn vốn tín dụng của các nhà đầu tư và tạo uy tín cho các nhà đầu tư khi quyết định lựa chọn hình thức dịch vụ chuyển tiền Từ đó sẽ tạo niềm tin cho các nhà đầu tư vào nhiều lĩnh vực khác nhau của Phú Yên