Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu Nói đến quản lý rủi ro tín dụng, nhiều người hình dung đây là chỉ là công việc của ngân hàng và tổ chức tín dụng, nhưng thực chất đây cũng là một ho
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-o0o -
PHẠM THÚY NGỌC
QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI QUỸ ĐẦU TƯ, PHÁT TRIỂN ĐẤT VÀ BẢO LÃNH TÍN DỤNG TỈNH HÀ GIANG
LUẬN VĂN SƠ BỘ THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
HÀ NỘI - 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-o0o -
PHẠM THÚY NGỌC
QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI QUỸ ĐẦU TƯ, PHÁT TRIỂN ĐẤT VÀ BẢO LÃNH TÍN DỤNG TỈNH HÀ GIANG
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
MÃ SỐ: 60 34 04 10
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYỄN PHÚ HÀ
HÀ NỘI - 2015
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là
trung thực và chưa bao giờ sử dụng để bảo vệ một học vị nào Tôi cũng xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm
ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Trước hết với tất cả sự biết ơn sâu sắc nhất, tôi xin cảm ơn TS Nguyễn Phú Hà, Thầy đã hướng dẫn và giúp tôi hoàn thành luận văn này
Tôi xin gửi tới các Thầy giáo, Cô giáo trường Đại học Kinh tế- Đại học Quốc gia Hà Nội và các Thầy giáo, Cô giáo khoa Kin tế chính trị đã tham gia quá trình giảng dạy trong khóa học vừa qua lời cảm ơn chân thành nhất
Tôi xin gửi lời cảm ơn tới tác giả của các tài liệu đã sử dụng trong quá trình giảng dạy của nhà trường, sách báo, tài liệu, các trang Web, Internet mà tôi đã sử dụng trong quá trình học vừa qua
Tôi xin chân thành cảm ơn các bạn học viên lớp Thạc sỹ Quản lý kinh
tế khoá 2012- lớp QH-2012 E.CH (QLKT), đã đồng hành cùng tôi suốt trong quá trình học lớp Thạc sỹ vừa qua
Trang 5DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
Stt Viết tắt Nguyên nghĩa
1 BKS Ban kiểm soát
2 BL Bảo lãnh
3 ĐT Đầu tư
4 HĐQT Hội đồng quản trị
5 HĐQL Hội đồng quản lý
6 HĐTV Hội đồng thành viên
7 NH Ngân hàng
8 NV Nghiệp vụ
9 TCTD Tổ chức tín dụng
10 RRTD Rủi ro tín dụng
11 QL Quản lý
Trang 6PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
Nói đến quản lý rủi ro tín dụng, nhiều người hình dung đây là chỉ là công việc của ngân hàng và tổ chức tín dụng, nhưng thực chất đây cũng là một hoạt động rất gần gũi với Quỹ đầu tư phát triền và Quỹ bảo lãnh tín dụng của các tỉnh trong cả nước nói chung và Quỹ Đầu tư phát triển đất và Bảo
lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang (sau đây gọi tắt là Quỹ) nói riêng Chức năng
nhiệm vụ của Quỹ là tiếp nhận, quản lý các nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, các chương trình dự án tài trợ của các tổ chức, cá nhân trong, ngoài nước để đầu tư, hỗ trợ và bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; cho vay các
dự án đầu tư kết cấu hạ tầng có phương án thu hồi vốn trực tiếp thuộc các chương trình, mục tiêu theo chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Tỉnh; Quỹ đã không ngừng nỗ lực, hoàn thành tốt nhiệm vụ và đảm bảo hoạt động tài chính có lãi Tuy nhiên, cũng như với tất cả các tổ chức tham gia hoạt động tài chính khác, hoạt động tín dụng luôn đi kèm theo nó rất nhiều rủi ro tiềm tàng, rủi ro tín dụng cao quá mức sẽ ảnh hưởng đến hoạt động của Quỹ
Năm 2012, Quỹ đầu tư , Phát triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang sử dụng 1,657 tỷ Quỹ dự phòng rủi ro để bù đắp các khoản nợ vay bắt buộc được khoanh (Quỹ ĐT,PT đất và BLTD Hà Giang, 2012) Năm 2013 trích lập dự phòng 3,645 tỷ (Quỹ ĐT,PT đất và BLTD Hà Giang, 2013) trong
đó trích lập dự phòng chung 0,515 tỷ và trích lập dự phòng cụ thể 2,506 tỷ và
sử dụng 1,386 tỷ của Quỹ dự phòng rủi ro để bù đắp các khoản nợ vay bắt buộc được khoanh
Xuất phát từ thực tế đó; Quỹ rất quan tâm đến vấn đề rủi ro tín du ̣ng Quỹ đã thực hiện rất nhiều biện pháp để ha ̣n chế rủi ro này như: kiểm tra kiểm soát kỹ các món vay và xin bảo lãnh tín dụng, đôn đốc khách hàng trả nợ theo
Trang 7hợp đồng, thường xuyên kiểm tra và thu thập thông tin báo cáo của khách hàng về tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh
Mặc dù những biện pháp mà Quỹ đang thực hiện đã góp phần rất lớn trong việc quản lý rủi ro tín du ̣ng, nhưng hiệu quả không thể triệt để và loa ̣i bỏ hoàn toàn nợ xấu
Xuất phát từ vấn đề đặt ra và tính cấp thiết của vấn đề, tôi đã quyết định
chọn đề tài “Quản lý rủi ro tín dụng tại Quỹ Đầu tư, Phát triển Đất và Bảo Lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang” làm luận văn tốt nghiệp
2 Mục tiêu nghiên cứu
Từ thực trạng hoạt động quản lý rủi ro tín dụng tại Quỹ Đầu tư, Phát triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang thời gian qua cho thấy nợ xấu và
nợ có khả năng mất vốn cao, chưa được kiểm soát chặt chẽ, công tác quản trị rủi ro hiệu quả chưa cao Chính vì vậy, xuất phát từ góc nhìn của một cán bộ quản lý với mục tiêu chung là nâng cao hiệu quả chất lượng hoạt động, tăng
uy tín cho Quỹ, tôi xin tập trung vào những mục tiêu nghiên cứu cụ thể sau:
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng và quản lý rủi ro tín dụng bao gồm:
+ Khái niệm rủi ro tín dụng;
+ Lượng hóa rủi ro tín dụng và những nguyên nhân của rủi ro tín dụng tại Quỹ Đầu tư, Phát triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang;
+ Đánh giá các tác động và ảnh hưởng của rủi ro tín dụng đó đến kết quả hoạt động kinh doanh của Quỹ Đầu tư, Phát triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang;
+ Nội dung cơ bản của quản lý rủi ro tín dụng
- Xuất phát từ kết quả nghiên cứu thực trạng quản lý rủi ro tín dụng tại Quỹ, trên cơ sở học hỏi được một số nội dung cơ bản về quản lý rủi ro tín dụng theo Thông lệ Quốc tế tiến tiến nhất hiện nay (Hiệp ước vốn Basel II) và
Trang 8một số kinh nghiệm của các ngân hàng thương mại (NHTM), đề xuất các gợi
ý chính sách và biện pháp phòng ngừa nhằm hạn chế rủi ro tín dụng, tăng hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng của Quỹ Đầu tư, Phát triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang
3 Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu
Câu hỏi đặt ra là :
- Đâu là những nguyên nhân chính đẫn tới rủi ro tín dụng tại Quỹ Đầu
tư, Phát triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang?
- Những rủi ro tín dụng đó đã ảnh hưởng thế nào đến kết quả hoạt động của Quỹ Đầu tư, Phát triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang?
- Đội ngũ lãnh đạo nói chung và cơ quan quản lý nói riêng cần có những biện pháp và gợi ý chính sách gì để giảm thiểu rủi ro tín dụng đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ chính trị và hoạt động có lãi của Quỹ Đầu tư, Phát triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang?
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: công tác quản lý rủi ro tín du ̣ng ta ̣i Quỹ Đầu
tư, Phát triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang
- Phạm vi nghiên cứu: Luận văn giới hạn việc nghiên cứu công tác quản lý rủi ro tín du ̣ng ta ̣i Quỹ trong khoả ng thời gian từ năm 2010 đến hết năm 2013
5 Cấu trúc luận văn
Đề tài được thiết kế bao gồm:
Phần mở đầu
Chương 1: Tổng quan tài liệu, cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng và quản
lý rủi ro tín dụng
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
Trang 9Chương 3: Đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng tại Quỹ Đầu tư, Phát
triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang
Chương 4: Giải pháp nâng cao công tác quản lý rủi ro tín dụng tại Quỹ
Đầu tư, Phát triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang
Kết luận.
Trang 10CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG
VÀ QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG
1.1 Tổng quan tài liệu nghiên cứu về quản lý rủi ro tín dụng:
Quản lý rủi ro tín dụng không còn là một lĩnh vực nghiên cứu mới mà trên thực tế có nhiều nghiên cứu của nhiều tác giả trong và ngoài nước đã thực hiện.Vấn đề này đã được nhiều luận văn cấp đô ̣ thạc sỹ hay tiến sỹ lựa chọn làm đề t̀ài nghiên cứu ở từng ngân hàng cụ thể; và đối với mỗi NHTM thì thực tế rủi ro tín du ̣ng và công tác quản lý rủi ro tín du ̣ng la ̣i rất khác nhau Tuy nhiên, những đề tài nghiên cứu cho mô hình Quỹ phát triển địa phương thì chưa có, do đó trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện đề tài của mình tác giả đã tham khảo một số nghiên cứu sau:
- Đề tài “Quản lý rủi ro tín dụng tạ i NH TMCP Sài Gòn - Hà Nô ̣i” của tác giả Nguyễn Ma ̣nh Phát (2012) Tác giả Nguyễn Mạnh Phát có một số đóng góp sau: Hệ thống hóa những cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín du ̣ng trong hoa ̣t đô ̣ng của Ngân hàng thương ma ̣i , làm rõ thực tra ̣ng quản trị rủi ro tín du ̣ng và công tác quản lý rủi r o tín du ̣ng ta ̣i NHTMCP Sài Gòn Phân tích những nguyên nhân ảnh hưởng tới kết quả của công tác quản lý rủi ro tín dụng tại NHTMCP Sài Gòn – Hà Nô ̣i, trên cơ sở đó đề xuất những giải pháp hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín du ̣ng ta ̣i NHTMCP Sài Gòn – Hà Nô ̣i
- Đề tài “Hoạt động quản lý rủi ro tín dụng tại chi nhánh ngân hàng Công thương Đà Nẵng - Thực trạng và giải pháp” của tác giả Lê Trọng Quý (2008) Đề tài đã cung cấp những khái niệm cơ bản nhất về rủi ro tín dụng cũng như quản lý rủi ro tín dụng, từ đó có thể giúp người đọc hiểu được bản chất của rủi ro tín dụng nguyên nhân thường dẫn đến rủi ro tín dụng, hậu quả của rủi ro tín dụng, các chiến lược phòng ngừa rủi ro tín dụng và lợi ích của
quản lý rủi ro tín dụng Đề tài hệ thống hóa nền tảng lý thuyết của các phương
Trang 11TÀI LIỆU THAM KHẢO
1997, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng
số 20/2004/QH11 ngày 15 tháng 6 năm 2004;
6 năm 2010
của tổ chức tài chính quy mô nhỏ tại Việt Nam và Nghị định số 165/2007/NĐ-CP ngày 15/11/2007 sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số điều của Nghị định số 28/2005/NĐ-CP
chức và hoạt động của Quỹ đầu tư phát triển địa phương
chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước
Basel I&II - Ủy ban giám sát ngân hàng Basel
9 Ngân hàng nhà nước Việt Nam, 2010.Quyết định số
493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/4/2005 Quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng
dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng Hà Nội, tháng 4 năm 2005
10 Ngân hàng nhà nước Việt Nam, 2010.Quyết định số 18/2007/QĐ-NHNN ngày 25/4/2005 Về việc sửa đổi bổ sung một số điều Quy định
về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng ban hành kèm theo
Trang 12Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN Hà Nội, tháng 4 năm 2005
11 Ngân hàng nhà nước Việt Nam, 2010 Thông tư 13/2010/TT-NHNN Quy định về các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng Hà Nội, tháng 5 năm 2010
12 Ngân hàng nhà nước Việt Nam, 2010 Thông tư 15/2010/TT-NHNN Quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi
ro cho vay trong hoạt động của tổ chức tài chính quy mô nhỏ Hà Nội,
tháng 6 năm 2010
13 Ngân hàng nhà nước Việt Nam, 2011 Thông tư 44/2011/TT-NHNN Quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài Hà Nội, tháng 12 năm
2011
14 Ngân hàng nhà nước Việt Nam, 2012 Quyết định số 780/QĐ-NHNN về việc phân loại nợ đối với nợ được điều chỉnh kỳ hạn trả nợ gia hạn nợ
Hà Nội, tháng 4 năm 2012
15 Ngân hàng nhà nước Việt Nam, 2013 Thông tư 19/2013/TT-NHNN về việc quy định về việc mua, bán và xử lý nợ xấu của công ty quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam Hà Nội, tháng 9 năm 2013
16 Ngân hàng nhà nước Việt Nam, 2013 Thông tư số 02/2013/TT-NHNN
về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi
ro và việc sử dụng dự phòng để sử lý rủi ro trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài Hà Nội, tháng 01 năm
2013
17 Ngân hàng nhà nước Việt Nam, 2013 Thông tư 04/CT-NHNN về việc phân loại nợ đối với nợ được cơ cấu lại thời hạn trả nợ, sử lý nợ xấu
Hà Nội, tháng 9 năm 2013
Trang 1318 Ngân hàng nhà nước Việt Nam, 2013 Thông tư 12/2013/TT-NHNN về việc sửa đểi một số điều của thông tư số 02/2013/TT-NHNN ngày 21/01/2013 của thống đốc ngân hàng nhà nước việt nam quy định về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro
và việc sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài Hà Nội, tháng 9 năm 2013
19 Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Giang, 2010 Quyết định 4121/QĐ- UBND V/v Ban hành điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư, Phát triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang Hà Giang tháng 12 năm 2010
20 Quỹ Đầu tư, Phát triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang, 2012 Quyết định số 17/QĐ-BĐH quyết định về việc Quy định mức trích lập
dự phòng rủi ro nghiệp vụ của Quỹ Đầu tư, phát triển đất và bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang Hà Giang, tháng 4 năm 2012
21 Quỹ Đầu tư, Phát triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang, 2013 Biên bản kiểm tra báo cáo tài chính và các hoạt động nghiệp vụ của Quỹ Đầu tư, Phát triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang Quý IV/2012 và cả năm 2012 Hà Giang tháng 01 năm 2013
22 Quỹ Đầu tư, Phát triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang, 2014 Biên bản kiểm tra báo cáo tài chính và các hoạt động nghiệp vụ của Quỹ Đầu tư, Phát triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang Quý IV/2013 và cả năm 2014
(http://www.faa.edu.vn/1444-h-thng-kim-soat-ni-bi/)
Gòn - Hà Nội Luận văn thạc sĩ , Trường Đa ̣i học Quốc gia Hà Nô ̣i -
Trường Đa ̣i học Kinh tế
Trang 1425 Trần Trung Tường, 2011 Quản trị tín dụng của các Ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh Đề án tiến sĩ,
Trường Đại học Ngân hàng TP Hồ Chí Minh
26 Lê Trọng Quý, 2008 Hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh ngân hàng Công thương Đà Nẵng - Thực trạng và giải pháp.Đề tài
nghiên cứu của sinh viên, Trường Đại Học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng
27 Phan Thị Thu Hà, 2006 Rủi ro tín dụng của hệ thống Ngân hàng thương mại Nhà nước Việt Nam - Cách tiếp cận từ tính chất sở hữu
Tạp chí Ngân hàng tr 10-12
28 Peter Rose, 2001 Quản trị ngân hàng thương mại Hà Nội: NXB Tài
chính