1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH THU TIỀN THUÊ ĐẤT CỦA CỤC THUẾ .... Ngay từ khi có chính sách thu tiền thuê đất, Cục Thuế Hà Nội
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-o0o -
LÊ THỊ THANH HƯƠNG
TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH THU TIỀN THUÊ ĐẤT
CỦA CỤC THUẾ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
Hà Nội - 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-o0o -
LÊ THỊ THANH HƯƠNG
TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH THU TIỀN THUÊ ĐẤT
CỦA CỤC THUẾ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận Van thạc sĩ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc
rõ ràng
Trang 4Đồng thời tôi xin chân thành cảm ơn các bạn đồng nghiệp , ban Lãnh đa ̣o Cu ̣c Thuế
Hà Nội đã tạo điều kiện cho tôi điều tra, khảo sát, thu thâ ̣p số liê ̣u đẻ hoàn thành Luâ ̣n văn
Mặc dù tôi đã cố gắng hoàn thiện luận văn bằng tất cả sự nhiệt tình và năng lực của mình, tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót hoặc có phần nghiên cứu chƣa sâu Rất mong nhận đƣợc sự chỉ bảo thông cảm của các thầy cô
Tôi xin trân trọng cảm ơn !
Trang 5MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT i
DANH MỤC BẢNG ii
DANH MỤC CÁC HÌNH iv
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH THU TIỀN THUÊ ĐẤT CỦA CỤC THUẾ 6
1.1.Tổng quan tài liệu nghiên cứu 6
1.2.Tiền thuê đất 8
1.2.1 Cho thuê đất và các hình thức cho thuê đất 8
1.2.2 Khái niệm tiền thuê đất 10
1.3 Chính sách thu tiền thuê đất Error! Bookmark not defined
1.3.1 Khái niệm về chính sách thu tiền thuê đấtError! Bookmark not
defined
1.3.2 Mục tiêu của chính sách thu tiền thuê đấtError! Bookmark not
defined
1.3.3 Nội dung của chính sách thu tiền thuê đấtError! Bookmark not
defined
1.4 Tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất của Cục thuế Error! Bookmark not defined
1.4.1 Khái niệm tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất của cục
thuế Error! Bookmark not defined
1.4.2 Quá trình tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất của cục thuế
Error! Bookmark not defined
Trang 61.4.3 Các điều kiện để tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất của
cục thuế thành công Error! Bookmark not defined
1.4.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến của tổ chức thực thi chính sách thu
tiền thuê đất của cục thuế Error! Bookmark not defined
defined
2.1.Khung nghiên cứu Error! Bookmark not defined 2.2 Quy trình nghiên cứu Error! Bookmark not defined 2.3.Phương pháp thu thập dữ liệu và số liệu Error! Bookmark not defined 2.4 Phương pháp phân tích dữ liệu Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH THU
defined
3.1 Giới thiệu về Cục thuế Hà Nội Error! Bookmark not defined
3.1.1 Lịch sử hình thành và quá trình phát triển của Cục thuế Hà Nội
Error! Bookmark not defined 3.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Cục thuế Hà NộiError! Bookmark not
defined
3.1.3 Cơ cấu tổ chức của Cục Thuế Hà NộiError! Bookmark not defined
3.1.4 Kết quả thu Ngân sách Nhà nước của Cục thuế Hà Nội giai đoạn
từ 2009 đến 2013 Error! Bookmark not defined
3.2 Chính sách thu tiền thuê đất được triển khai trên địa bàn thành phố Hà Nội
Error! Bookmark not defined
3.2.1 Mục tiêu của chính sách Error! Bookmark not defined 3.2.2 Nội dung chính sách thu tiền thuê đấtError! Bookmark not defined
Trang 73.3 Thực trạng tổ chức thực hiện chính sách thu tiền thuê đất của Cục Thuế
Hà Nội Error! Bookmark not defined
3.3.1 Thực trạng công tác chuẩn bị thực thi chính sách thu tiền thuê đất
của Cục thuế Hà Nội Error! Bookmark not defined Nguồn : Phòng quản lý các khoản thu từ đấtError! Bookmark not defined
3.2.2 Thực trạng chỉ đạo thực thi chính sách thu tiền thuê đất của Cục
Thuế Hà Nội Error! Bookmark not defined
3.2.3 Thực trạng kiểm soát sự thực thi chính sách thu tiền thuê đất của
Cục thuế Hà Nội Error! Bookmark not defined
3.3 Đánh giá tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất của Cục thuế Hà Nội
Error! Bookmark not defined
3.3.1 Đánh giá theo tiêu chí Error! Bookmark not defined
3.3.2 Điểm mạnh trong tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất của
Cục thuế Hà Nội Error! Bookmark not defined
3.3.3 Điểm yếu trong tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất của
Cục thuế Hà Nội Error! Bookmark not defined 3.3.4 Nguyên nhân của các điểm yếu Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH
SÁCH THU TIỀN THUÊ ĐẤT CỦA CỤC THUẾ HÀ NỘI Error! Bookmark not defined
4.1 Mục tiêu, phương hướng hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách thu tiền
thuê đất của Cục thuế Hà Nội Error! Bookmark not defined
4.1.1 Mục tiêu của tổ chức thực thi thu tiền thuê đất của Cục thuế Hà Nội
Error! Bookmark not defined
4.1.2 Phương hướng hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách thu tiền
thuê đất Error! Bookmark not defined
Trang 84.2 Giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện chính sách thu tiền thuê đất của
Cục thuế Hà Nội Error! Bookmark not defined
4.2.1 Giải pháp hoàn thiện công tác chuẩn bị triển khai chính sách
Error! Bookmark not defined
4.2.2 Giải pháp hoàn thiện chỉ đạo thực thi chính sách thu tiền thuê đất
Error! Bookmark not defined
4.2.3 Giải pháp hoàn thiện kiểm soát thực thi chính sách thu tiền thuê
đất của Cục thuế Hà Nội Error! Bookmark not defined
4.3 Một số kiến nghị để thực hiện các giải pháp nêu trênError! Bookmark not defined
4.3.1 Kiến nghị với Cục thuế Hà Nội Error! Bookmark not defined 4.3.2 Kiến nghị với UBND các cấp Error! Bookmark not defined
4.3.3 Kiến nghị với các Bộ thuộc Trung ương và các sở, phòng, ban,
ngành thuộc thành phố Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO 11
Trang 10ii
DANH MỤC BẢNG
1 Bảng 1.1 Quá trình tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất
2 Bảng 1.2 Một số nội dung cần kiểm soát tổ chức thực thi chính sách 22
3
Bảng 3.1 Tổng hợp số lượng và trình độ cán bộ tham gia thực hiện
chính sách thu tiền thuê đất của toàn Cục thuế Hà Nội 41
3 Bảng 3.2 Kế hoạch ban hành văn bản hướng dẫn, tổ chức tập
4 Bảng 3.3 Kế hoạch tổ chức tập huấn và truyền thông chính sách
thu tiền thuê đất ( từ năm 2009 đến 2013) 48
5 Bảng 3.4 Kế hoạch về tiếp nhận hồ sơ, theo dõi và điều chỉnh đơn giá
thuê đất của cục thuế Hà Nội từ năm 2009 đến năm 2013 49
6 Bảng 3.5 Kế hoạch về nguồn thu, số thu được và số miễn, giảm tiền
thuê đất của cục thuế Hà Nội từ năm 2009 đến năm 2013 50
7 Bảng 3.6
Tổng hợp số lượng văn bản đã ban hành trong tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất của Cục thuế từ năm 2009 đến 2013
51
8 Bảng 3.7 Tổng hợp số buổi tập huấn chính sách thu tiền thuê đất
9 Bảng 3.8 Tổng hợp số buổi truyền thông chính sách thu tiền
thuê đất của Cục thuế từ năm 2009 đến 2013 56
Trang 11iii
10 Bảng 3.9 Tổng hợp số buổi truyền thông chính sách thu tiền
thuê đất của Cục thuế từ năm 2009 đến 2013 58
11 Bảng 3.10 Tổng hợp về người sử dụng đất đã đưa vào quản lý 5
năm gần nhất ( từ năm 2009 đến năm 2013) 60
14 Bảng 3.11 Tổng hợp kết quả tính tiền thuê đất của Cục thuế Hà
15 Bảng 3.12 Tổng hợp số tiền thuê đất đã giải quyết miễn, giảm từ
Trang 12iv
DANH MỤC CÁC HÌNH
3 Hình 3.1 Cơ cấu tổ chƣ́c cu ̣c thuế Hà Nô ̣i 37
4 Hình 3.2 Tổng hợp tình hình thƣ̣c hiê ̣n dƣ̣ toán thu ngân
5 Hình 3.3 Tổ chƣ́c bô ̣ máy thƣ̣c thi chính sách thu tiền
thuê đất ta ̣i cu ̣c thuế Hà Nô ̣i 44
6 Hình 3.4 Tổng hợp tình hình thƣ̣c hiê ̣n dƣ̣ toán thu tiền
thuê đất của cu ̣c thuế Hà Nô ̣i tƣ̀ năm 2009 - 2013 63
7 Hình 3.5 Phân bổ số tiền đã thu ngân sách theo khối đi ̣a
Trang 13
Thu tiền thuê đất là một trong các khoản thu nghĩa vụ tài chính về đất đai,
do Nhà nước giao quyền sử dụng đất với hình thức cho thuê đất trong các trường hợp có nhu cầu sử dụng đất vào mục đích sản xuất, kinh doanh (không bao gồm sản xuất kinh doanh nhà ở để bán) Đây là là chính sách nhằm mục tiêu tạo điền kiện cho sản xuất phát triển, khuyến khích sử dụng đất có hiệu quả chống để đất hoang hoá, lãng phí tài nguyên quốc gia…Nhà nước cho thuê đất trên cơ sở các
dự án đầu tư mà người có nhu cầu sử dụng đất lập, đánh giá kỹ càng về hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và năng lực của họ Trong quá trình sử dụng đất thuê người sử dụng đất có trách nhiệm trả tiền thuê đất cho Nhà nước theo quy định Đối với các trường hợp Nhà nước cho thuê đất trả tiền thuê đất hàng năm thì nguồn thu tiền thuê đất là nguồn thu khá ổn định cho Ngân sách Nhà nước, có thể lượng hoá và lập kế hoạch chi mang tính chính xác cao
Căn cứ mục tiêu phát triển nền kinh tế công nghiệp hoá và hiện đại hoá của nước ta trong thời gian tới, nhu cầu sử dụng đất cho sản xuất, kinh doanh
Trang 142
là rất lớn Nhất là các dự án khu công nghệ cao, khu chế xuất mang tầm phát triển kinh tế mũi nhọn của quốc gia, đòi hỏi sử dụng nhiều diện tích đất Như vậy nguồn thu tiền thuê đất trong tương lai có xu thế tăng, công tác tổ chức thực hiện chính sách thu cũng đòi hỏi phải nâng cao hơn nhằm hoàn thành nhiệm vụ Nhà nước giao và có tham mưu hoàn thiện chính sách hơn
Thành phố Hà Nội với vị thế là trung tâm kinh tế, chính trị,văn hoá, xã hội của quốc gia, vị trí địa lý được đánh giá là “đắc địa”, hạ tầng giao thông tốt luôn là miền đất hứa cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước Hiện nay trên địa bàn thành phố có gần 50 khu, cụm, điểm công nghiệp và khoảng 10.000 tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân được cho thuê đất sử dụng vào mục đích sản xuất, kinh doanh, số lượng người được thuê đất sẽ tiếp tục tăng nhanh khi một số dự án Khu công nghệ cao thành lập theo Quyết định của chính Phủ trên địa bàn quận Long Biên, huyện Thạch Thất…đi vào hoạt động
Với chức năng quản lý thu thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác trên địa bàn thành phố Hà Nội, Cục Thuế Hà Nội được giao nhiệm vụ quản lý người thuê đất, tính, đôn đốc thu nộp và giải quyết miễn, giảm ( nếu có) đối với khoản thu tiền thuê đất phát sinh trên địa bàn Ngay từ khi có chính sách thu tiền thuê đất, Cục Thuế Hà Nội đã tham mưu với UBND thành phố để tổ chức triển khai thực hiện thành công trên địa bàn, toàn bộ số người thuê đất của Nhà nước được đưa vào quản lý; số thu năm sau cao hơn năm trước; việc giải quyết miễn, giảm ….từng bước được chuẩn hoá về mặt hồ sơ và quy trình giải quyết; công tác phối hợp cung cấp thông tin về tình hình thực hiện nghĩa
vụ của người thuê đất cho các ngành liên quan đảm bảo kịp thời điều chỉnh ngay các trường hợp có sai phạm hoặc giải quyết dứt điểm các khiếu nại, khiếu kiện liên quan đến nghĩa vụ và quyền lợi của họ Tuy nhiên, qua thực tế
tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất cũng có nhiều khó khăn, vướng mắc, bất cập, ……thậm chí có lúc, có lĩnh vực thiếu tính công bằng, dẫn đến
Trang 153
bình quân mỗi năm cơ quan thuế phải xử lý hàng trăm văn bản khiếu nại, khiếu kiện của người thuê đất Trong số đó nhiều sự việc không có quy định giải quyết trong chính sách nhưng thực tế lại phát sinh và bắt buộc phải xem xét để hài hoà lợi ích của Nhà nước, lợi ích của người sử dụng đất và đảm bảo cho sản xuất, kinh doanh phát triển
Tổng hợp, đánh giá thực tiễn triển khai chính sách thu rút ra những vấn
đề cần hoàn thiện, đề xuất sửa đổi chính sách là nhiệm vụ Cục Thuế Hà Nội coi trọng , vì địa bàn giao quản lý phát sinh hầu hết các nghiệp vụ kinh tế, tập trung các cơ quan Trung ương có chức năng hoạch định chính sách Chính sách thu tiền thuê đất của nước ta được ban hành từ thập niên 90, đã qua nhiều lần sửa đổi, bổ sung nhằm phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước Nhưng đất đai là một loại tài nguyên đặc biệt, không tự sinh sôi, nảy
nở, trong khi nhu cầu sử dụng vào mục đích sản xuất, kinh doanh chỉ có xu thế tăng, không có xu thế giảm…Tổ chức tốt công tác thực thi chính sách thu tiền thuê đất của Cục Thuế Hà Nội để góp phần đảm bảo công bằng đối với tất cả các thành phần kinh tế đã tham gia, hạn chế thất thu Ngân sách, nhưng vẫn tạo điều kiện cho sản xuất phát triển, tăng vốn đầu tư cho sản xuất là yêu cầu cấp bách đặt ra trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu của nước ta trong giai đoạn tới
Để góp phần tổ chức thực thi tốt hơn chính sách thu tiền thuê đất trên địa bàn thành phố Hà Nội trong thời gian tới, tác giả lựa chọn đề tài “ Tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất của Cục Thuế Hà Nội” làm Luận văn thạc
sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế
2 Mục đích nghiên cứu
- Xác định được khung lý thuyết nghiên cứu về tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất tại các Cục thuế ;
Trang 163 Câu hỏi nghiên cứu
- Chính sách thu tiền thuê đất bao gồm những nội dung cơ bản nào ?
- Tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất được tiến hành theo những bước nào ?
- Các yếu tố nào ảnh hưởng đến tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất ?
- Thực trạng tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất của Cục thuế
Hà Nội ? điểm mạnh, điểm yếu trong tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất của Cục thuế Hà Nội ? nguyên nhân ?
- Để đạt được mục tiêu của chính sách thu tiền thuê đất, Cục thuế Hà Nội cần hoàn thiện nội dung nào trong tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất ?
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Về đối tượng nghiên cứu : Tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất của Cục Thuế Hà Nội
- Về nội dung nghiên cứu : Luận văn nghiên cứu tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất của Cục Thuế Hà Nội theo quá trình tổ chức thực thi chính sách
- Về không gian nghiên cứu : Luận văn nghiên cứu tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất tại Cục Thuế Hà Nội
Trang 175
- Về thời gian nghiên cứu : số liệu thứ cấp thu thập giai đoạn từ năm
2009 đến năm 2013 và số liệu sơ cấp thu thập tháng 12/2014 Đề xuất giải pháp giai đoạn đến năm 2020
5 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mục lục, mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn kết cấu thành 4 chương :
- Chương 1 : Tổng quan tài liệu nghiên cứu và cơ sở lý luận về tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất của cục thuế
- Chương 2 : Phương pháp nghiên cứu
- Chương 3: Thực trạng tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất của Cục Thuế Hà Nội
- Chương 4: Giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách thu tiền thuê đất của Cục Thuế Hà Nội
Trang 186
CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH THU TIỀN THUÊ
ĐẤT CỦA CỤC THUẾ
1.1.Tổng quan tài liệu nghiên cứu
Đất đai luôn là đề tài được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu và đã có nhiều luận án, luận văn viết về đề tài này Đề tài nghiên cứu về quản lý Nhà nước lĩnh vực đất đai được viết trong phạm vi một địa phương, một thành phần kinh tế, một yếu tố trong toàn bộ chính sách…như một số luận án, luận văn sau:
- Luận án tiến sĩ kinh tế, “ Hoàn thiện quản lý nhà nước về đất đai của chính quyền quận Tây Hồ” bảo vệ năm 2007 của tác giả Nguyễn Thế Vinh Luận án đã nghiên cứu rất kỹ khung chính sách về công tác quản lý đất đai của chính quyền cấp quận, huyện, thị xã Trong đó, nghiên cứu điển hình thực trạng thực hiện quản lý về đất đai tại địa bàn quận Tây Hồ.Nội dung nghiên cứu của luận án rộng, bao quát hết nội dung của quản lý Nhà nước về đất bao gồm: quản lý qui hoạch, quản lý giao đất, cho thuê đất, quản lý tài chính đất, quản lý thị trường bất động sản….Nhưng phạm vi nghiên cứu chỉ dừng tại một địa bàn quận thuộc diện trung bình của thành phố Hà Nội và không đi sâu vào một lĩnh vực nào của quản lý Nhà nước về đất đai, đặc biệt lĩnh vực thu ngân sách Nhà nước về đất đai
- Luận văn thạc sĩ nông nghiệp, trường Đại học nông nhiệp Hà Nội “ Đánh giá tình hình quản lý, sử dụng đất đai trên địa bàn quận Long Biên, thành phố Hà Nội” bảo vệ năm 2009 của tác giả Trần Quốc Khánh Luận văn nghiên cứu về quản lý và sử dụng đất, trọng tâm là việc sử dụng đất của một địa phương cấp quận, huyện Bối cảnh thị trường bất động sản tại thời điểm Luận văn nghiên cứu là sôi động, do đó luận văn đã đạt được mục tiêu cảnh