Hoàn thiện phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại sở giao dịch của ngân hàng đầu tư và phát triển việt nam

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ---o0o--- NGUYỄN THỊ SEN HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI SỞ GIAO DỊCH CỦA NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ P

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-o0o -

NGUYỄN THỊ SEN

HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI SỞ GIAO DỊCH CỦA NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

Hà Nội - 2016

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-o0o -

NGUYỄN THỊ SEN

HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI SỞ GIAO DỊCH CỦA NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM

Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng

Mã số: 60 34 02 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN THỊ KIM CHI

Hà Nội - 2016

MỤC LỤC

Danh mục các chữ viết tắt i

Danh mục bảng ii

LỜI MỞ ĐẦU 3

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠIError! Bookmark not defined 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu của phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mạiError! Bookmark not defined 1.2 Cơ sở lý luận về phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại 8

1.2.1 Khái niệm về tín dụng 8

1.2.2 Bản chất của tín dụng 9

1.2.3 Chức năng của tín dụng 11

1.2.4 Vai trò của tín dụng 12

1.2.5 Khái quát vê ngân hàng thương mại và hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại 13

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI SỞ GIAO DỊCH CỦA NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM 39

2.1 Khái quát về Sở giao dịch của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam 39

2.1.1 Cơ cấu tổ chức tại Sở giao dịch của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam Error! Bookmark not defined 2.1.2 Về hoạt động huy động vốn Error! Bookmark not defined 2.1.3 Về các hoạt động tín dụng 43

2.1.4 Về các hoạt động khác 46

2.2 Chính sách tín dụng đối với khách hàng được xếp hạng tín dụng nội bộ tại Sở giao dịch của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam 49

2.2.1 Xếp hạng khách hàng tại Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ tại Sở giao dịch của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam 49

2.2.2 Chính sách chung áp dụng đối với khách hàngError! Bookmark not defined

2.3 Thực trạng phân tích tài chính doanh nghiệp trong cho vay tại Sở giao dịch của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam 59

2.3.1 Vai trò của phân tích tài chính doanh nghiệp trong quy trình cho vay 59 2.3.2 Các phương pháp được sử dụng trong phân tích tài chính doanh nghiệp tại Sở giao dịch của Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt

Nam Error! Bookmark not defined

2.3.3 Thông tin được sử dụng trong phân tích Tài chính doanh nghiệp tại Sở

giao dịch của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt NamError! Bookmark not

defined

2.3.4 Quy trình phân tích Error! Bookmark not defined

2.3.5 Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp của Ngân hàng Đầu tư và

Phát triển Việt Nam Error! Bookmark not defined

2.3.6 Minh họa phân tích tài chính doanh nghiệp tại Sở giao dịch của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam 69

2.4 Đánh giá hoạt động phân tích tài chính doanh nghiệp tại Sở giao dịch của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam 78

2.4.1 Những kết quả đạt được 78 2.4.2 Những hạn chế trong phân tích Tài chính doanh nghiệp tại Sở giao dịch

của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam Error! Bookmark not defined 2.4.3 Nguyên nhân Error! Bookmark not defined

2.5 So sánh hoạt động phân tích tài chính doanh nghiệp tại Sở giao dịch của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam với Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại Thương Việt Nam- chi nhánh Hoàn Kiếm 87

2.5.1 Những điểm mạnh của Sở giao dịch của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam so với Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại Thương Việt Nam - chi nhánh Hoàn Kiếm 87 2.5.2 Những điểm hạn chế của Sở giao dịch của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam với Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại Thương Việt Nam - chi nhánh

Hoàn Kiếm Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TRONG CHO VAY TẠI SỞ GIAO DỊCH CỦA NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ

VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM 99 3.1 Định hướng hoạt động cho vay tại Sở giao dịch của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam 99 3.2 Hệ thống các giải pháp 99

3.2.1 Nhóm giải pháp về quy trình nghiệp vụ 99

3.2.2 Nhóm giải pháp về công nghệ Error! Bookmark not defined 3.2.3 Nhóm giải pháp về con người Error! Bookmark not defined

3.3 Kiến nghị Error! Bookmark not defined

3.3.1 Kiến nghị với Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam Error!

Bookmark not defined

3.3.2 Kiến nghị với chính phủ, Ngân hàng nhà nướcError! Bookmark not defined

3.3.3 Kiến nghị với các doanh nghiệp Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

Tài liệu tham khảo 6

i

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

STT Ký hiệu Nguyên nghĩa

1 DNNN Doanh nghiệp nhà nước

3 NHTM Ngân hàng thương mại

4 QHKH Quan hệ khách hàng

6 TCDN Tài chính doanh nghiệp

7 TTQT Thanh toán quốc tế

ii

DANH MỤC BẢNG

1 Bảng 2.1 Cơ cấu vốn huy động của Sở giao dịch – Ngân

hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam 43

2 Bảng 2.2 Cơ cấu dư nợ thời kỳ 2009-2014 44

3 Bảng 2.3 Kết quả thực hiện các chỉ tiêu dịch vụ 46

4 Bảng 2.4 Kết quả hoạt động thanh toán quốc tế giai đoạn

5 Bảng 2.5 Kết quả hoạt động kinh doanh ngoại tệ giai đoạn

6 Bảng 2.6 Báo cáo tài chính của doanh nghiệp 70

7 Bảng 2.7 Chỉ tiêu tài chính của doanh nghiệp 77

8 Bảng 2.8 Tỷ lệ nợ quá hạn của Sở giao dịch 79

11 Bảng 2.11 Bảng vay nợ của doanh nghiệp 94

12 Bảng 2.12 Bảng các khoản phải trả của doanh nghiệp 95

13 Bảng 2.13 Bảng phương án kinh doanh cho năm 2015 96

3

LỜI MỞ ĐẦU

1.Tính cấp thiết của đề tài

Lịch sử ra đời và phát triển của Ngân hàng thương mại gắn liền với quá trình phát triển của sản xuất và lưu thông hàng hóa, trước hết nó đáp ứng các nhu cầu về vốn của các cá nhân và tập thể, muốn phát triển sản xuất kinh doanh nhưng lại thiếu vốn, cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, các Ngân hàng thương mại ngày càng xâm nhập sâu sắc hơn vào mọi hoạt động của nền kinh tế, trở thành một trung gian tài chính quan trọng bậc nhất của mọi nền kinh tế

Trong các hoạt động của Ngân hàng thì tín dụng đóng vai trò quan trọng Tín dụng là tài sản chiếm tỷ trọng cao nhất, tạo thu nhập từ lãi lớn nhất và cũng là hoạt động mang lại rủi ro nhất Vì thế, đảm bảo và nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng vừa là mục tiêu vừa là nhân tố quan trọng để cạnh tranh và phát triển của mỗi Ngân hàng thương mại Trước mỗi quyết định tài trợ, Ngân hàng luôn phải cân nhắc

kỹ lưỡng, ước lượng khả năng rủi ro và sinh lời dựa trên phân tích các khía cạnh tài chính, phi tài chính theo một quy trình nghiệp vụ nghiêm ngặt, mang tính khoa học cao, phân tích tài chính khách hàng là một trong những nội dung đó

Như vậy, quan hệ tín dụng giữa Ngân hàng và khách hàng (đặc biệt là các Doanh nghiệp) ngày càng gắn bó, tương tác lẫn nhau Khách hàng không trả được

nợ đến hạn, doanh thu của Ngân hàng giảm, ảnh hưởng đến việc cho khách hàng vay vốn, ảnh hưởng đến sự tồn tại của Ngân hàng Để tránh được những rủi ro tín dụng này, trong quá trình thẩm định cho vay, Ngân hàng cần nâng cao chất lượng khâu phân tích đánh giá tình hình tài chính đối với khách hàng-khâu quyết định xem khách hàng có đủ điều khiện để vay vốn của Ngân hàng không

Đối với các Ngân hàng thương mại Việt Nam, hoạt động cho vay luôn chiếm

tỷ trọng từ 85%-95% doanh thu, tuy nhiên công tác phân tích tín dụng, trong đó có phân tích tình hình tài chính của khách hàng vẫn còn nhiều bất cập dẫn đến hiệu quả cho vay chưa cao, tỷ lệ nợ quá hạn còn cao…Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam cũng không nằm ngoài trong số đó Vì vậy đảm bảo an toàn trong cho vay là mối quan tâm hàng đầu của mỗi Ngân hàng thương mại Để ra quyết định cho vay

4

cũng như giám sát khách hàng sau khi cho vay, phân tích tài chính doanh nghiệp là một khâu rất quan trọng, quyết định đến chất lượng cho vay của mỗi ngân hàng Xuất phát từ tầm quan trọng của việc phân tích tài chính doanh nghiệp khi quyết định cho vay cũng như thực tiễn công tác phân tích tài chính doanh nghiệp tại

Sở giao dịch Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam còn nhiều hạn chế, phân tích tài chính doanh nghiệp cũng được Sở giao dịch quan tâm đặc biệt và luôn tìm cách

cải tiến, hoàn thiện hơn Chính vì vậy, đề tài: "Hoàn thiện phân tích tài chính

doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại Sở giao dịch của Ngân hàng Đầu tư

và Phát triển Việt Nam" đã được lựa chọn làm đề tài nghiên cứu của luận văn

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng hoạt động tín dụng là hoạt động chủ yếu nhất và cũng gặp nhiều rủi ro nhất, đòi hỏi ngân hàng phải thường xuyên quản lý chặt chẽ hoạt động này Do đó việc phân tích tình hình tài chính đối với doanh nghiệp là việc làm cần thiết để tìm ra những mặt mạnh, yếu kém với nguyên nhân của doanh nghiệp này trên cơ sở đó đề xuất giải pháp kiến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động cho vay tại Sở giao dịch của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Khi tiến hành phân tích tài chính của doanh nghiệp luận văn sẽ tập trung vào nhũng vấn đề sau:

+ Hệ thống hóa những vấn đề lý thuyết cơ bản về phân tích tài chính doanh nghiệp + Phân tích thực trạng công tác phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động thẩm định tín dụng tại Sở giao dịch của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam + Xây dựng hệ thống những giải pháp, đề xuất, kiến nghị nhằm hoàn thiện phân tích tài chính doanh nghiệp trong cho vay tại Sở giao dịch của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

5

Luận văn tập trung nghiên cứu tình hình phân tích tài chính của doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng (trên khía cạnh cho vay) tại Sở giao dịch của Ngân

hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Không gian: phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại Sở giao dịch của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam

- Thời gian: từ năm 2009 đến 2014

Giai đoạn từ năm 2009-2011: là những năm nền kinh tế trong nước gặnhiều

khó khăn, tỷ lệ lạm phát cao buộc chính phủ phải thực hiện chính sách tiền tệ chặt chẽ, chính sách tài khóa thắt chặt, cắt giảm đầu tư công Tốc độ tăng GDP năm

2010 đạt 7,7% năm 2011 chỉ đạt 5,9% Điều này ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng nói chung của các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh, xây dựng Do vậy việc xem xét, phân tích kỹ lưỡng báo cáo tài chính của các các doanh nghiệp trước khi quyết định có cho vay hay không là việc vô cùng quan trọng đối với các ngân hàng thương mại

Giai đoạn từ năm 2012-2014:từ năm 2012, chính sách kinh tế nước ta đã

chuyển sang mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô Tuy nhiên, sức mua chung của nền kinh tế suy giảm tạo nên vòng luẩn quẩn: sức mua giảm - tồn kho tăng- sản xuất giảm - nợ xấu tăng – tín dụng giảm Điều này dẫn tới tăng truởng GDP bình quân 4 năm 2011- 2014 chỉ đạt 5,7%/năm, khá thấp so với mục tiêu Đại hội XI đề ra bình quân 7-7,5%/năm và thấp hơn mức điều chỉnh theo Nghị quyết của Quốc hội 6,5-7%/năm (tốc độ tăng GDP bình quân giai đoạn 2006-2010 là 7%/năm) Có thể nói giai đoạn 2011-2014 là thời kỳ nền kinh tế tang trưởng dưới tiềm năng và mục tiêu quan trọng nhất của chính sách Nhà nước là vĩ mô, khắc phục tình trạng bất ổn kéo dài

Trong 3 năm 2012-2014, hệ quả của các biện pháp giảm tổng cầu đã tác động kiềm hãm sức mua của thị trường và tốc độ tăng trưởng kinh tế Số lượng doanh nghiệp ngừng hoạt động, phá sản, giải thể có xu hướng tăng nhanh từ năm

2012 và kéo dài sang năm 2014

6

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tiếng Việt

1 Lưu Thiên Hương, 2010 Tài chính doanh nghiệp Khoa tài chính ngân hàng

– ĐH Kinh Tế Quốc Dân Hà Nội

2 Nguyễn Minh Kiều, 2008 Nghiệp vụ ngân hàng thương mại Hà Nội: NXB

Thống Kê

3 Nguyễn Minh Kiều, 2008 Tín dụng và thẩm định tín dụng ngân hàng Hà

Nội: NXB Tài chính

4 Trịnh Thị Hoa Mai, 2009 Giáo trình Kinh tế học tiền tệ ngân hàng Hà Nội:

NXB Đại học Quốc Gia Hà Nội

5 Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam, 2012, 2013, 2014 Báo cáo tổng

kết hoạt động kinh doanh của 3 năm Hà Nội

6 Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Sở giao dịch I, 2012, 2013,

2014 Báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh của 3 năm Hà Nội

7 Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam, 2009 Quy định về trình tự cấp tín

dụng đối với khách hàng doanh nghiệp Hà Nội

8 Quốc hội, 2010 Luật các tổ chức tín dụng của Việt Nam Hà Nội

9 Nguyễn Văn Tiến, 2005 Quản trị rủi ro trong kinh doanh ngân hàng Hà

Nội: NXB Thống Kê

10 Lê Đức Thọ, 2005 Hoạt động tín dụng của hệ thống ngân hàng thương mại

nhà nước ở nước ta hiện nay Luận án tiến sĩ kinh tế

11 Liễu Thu Trúc và Võ Thành Danh, 2012 Phân tích hoạt động kinh doanh

của hệ thống ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam Tạp chí khoa học

Tiếng nước ngoài

12 Athanasoglou, P.,P., Delis, M., D and Staikouras, C., K., 2006

Determinants of Bank Profitability in the South Eastern European Region

MPRA Paper No.10274

7

13 Berger, A., N., 1995a The Relationship Between Capital and Earnings in

Banking Journal of Money Credit and Banking, vol.27, No.2, pages

432-456

14 Guru, B, K., Staunton, J and Shamugam, B., 2002 Determinants of

Commercial Bank Profitability in Malaysia University Multimedia

Working Papers

15 Hoffman, P., S., 2011 Determinants of the Profitability of the US banking

Industry International Journal of Business and Social Science, Vol.2, No.22

16 Olwney, T and Shipho, T., M., 2011 Effects of Banking Sectoral Factors on

the Profitability of Commercial Banks in Kenya Economics and Finance

Review, Vol 1(5), pages 01-30

17 Sufian, F., 2011 Profitability of the Korean Banking Setor: Panel Evidence

on Bank- Specfic and Macroeconomic Determinants, Journal of Economics

and Management, Vol 7, No.1, Pages 43-72

18 Sufian, F and Chong, R., R., 2008 Determinants of bank Profitability in a Developing Economy: Empirical Evidences From The Philippines Asian

Academy of Management Journal of Accounting and Financial , Vol.4, No.2,

pages 91-112

19 Vong, P., J and Chan, H., S, 2006 Determinants of Bank Profitability in

Macau Journal of Banking and Finance

20 Uzhegova, O., 2010 The Relative Importance of Bank- specific Factors for

Bank Profitability in Developed and Emerging Economics Working paper

2010/02

Website:

21 http://bidv.com.vn

22 http://vneconomy.vn

23 http://gso.gov.vn

24 http://vcb.com.vn

25 http://luanvanthacsi.com