Luận văn thực trạng và giải pháp trong hoạt động cho thuê tài chính tại các công ty cho thuê tài chính

mục lụcA/ LờI NóI ĐầU 2.4/Thuê mua đổi mới 2.5/Thuê mua hoàn thiện 2.6/ Tín dụng thuê mua trên mức hoàn thiện 3/Nghiệp vụ cho thuê tài chính 3.1/Phân biệt cho thuê tài chính với các h

mục lụcA/ LờI NóI ĐầU

2.4/Thuê mua đổi mới

2.5/Thuê mua hoàn thiện

2.6/ Tín dụng thuê mua trên mức hoàn thiện

3/Nghiệp vụ cho thuê tài chính

3.1/Phân biệt cho thuê tài chính với các hình thức tài trợ khác

3.1.1/Phân biệt cho thuê tài chính với tín dụng ngân hàng

3.1.2/Phân biệt cho thuê tài chính với bán hàng trả góp

4/Vai trò của hoạt động cho thuê tài chính

4.1/Đối với nền kinh tế

4.2/Đối với ngời cho thuê và ngời thuê

4.2.1/Đối với ngời cho thuê

4.2.2/Đối với ngời thuê

II/ Hoạt động cho thuê tài chính ở Việt Nam hiên nay

1/ Thực trạng của nền kinh tế hiện nay

2/ Thực trạng thị trờng cho thuê tài chính Việt Nam

3/Một số nguyên nhân chính

III/Giải pháp cho các công ty cho thuê tài chính

1/ Giải pháp hoàn thiện và phát triển hoạt động

LỜI MỞ ĐẦU

Ngày nay trong xu hớng hội nhập và phát triển Việt Nam đang từng bớc nắm bắt cơ hội để phát huy tiềm năng của đất nớc đa nền kinh tế nớc ta theo kịp các nớc trong khu vực và trên thế giới

Bên cạnh những cơ hội chúng ta gặp không ít những khó khăn và thách thức của một nền kinh tế mới bớc vào cơ chế thị trờng với cơ sở hạ tầng yếu kém, không còn phù hợp trong nền kinh tế hiện đại Công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay rất lạc hậu do đó đổi mới công nghệ là nhu cầu hết sức cần thiết để tạo ra các sản phẩm hàng hoá có chất lợng cao và càng cấp bách hơn bao giờ hết khi thời hạn tham gia vào AFTA đang cận kề Muốn vậy các doanh nghiệp phải có nguồn vốn để đầu t các thiết bị máy móc.Để phục vụ cho công cuộc xây dựng nền kinh tế -xã hội, phát triển đất nớc vốn là vấn đề quan tâm hàng đầu của các ngành kinh tế.Bởi vậy vai trò của ngân hàng và các tổ chức tài chính phi ngân hàng càng trở nên quan trọng, không thể thiếu trong nền kinh tế hiện nay

Trong đề án về các tổ chức tài chính phi ngân hàng mà cụ thể là "Thực trạng và giải pháp của các công ty cho thuê tài chính ở Việt Nam hiện nay" em muốn giới thiệu khái quát về tình hình hoạt động cũng nh vai trò, đóng góp của một loại hình công ty tài chính mới trong thị trờng tài chính nớc ta và những giải pháp đổi mới để tạo ra một thị trờng tài chính phát triển lành mạnh và bền vững

B/ những nội dung chính I/ Hoạt động cho thuê tại các công ty cho thuê tài chính

1 Sự hình thành và phát triển của nghiệp vụ cho thuê tài chính

Hình thức tài trợ thông qua cho thuê tài chính đã có lịch sử khá lâu đời và diễn ra trong hầu hết mọi lĩnh vực hoạt động kinh doanh thuộc nhiều lĩnh vực trên thế giới

Theo các th tịch cổ, các giao dịch cho thuê tài sản đã xuất hiện từ năm

2800 trớc công nguyên tại thành phố Sumerian của ngời UR Các thầy tu giữ vai trò ngời cho thuê, ngời thuê là ngời nông dân tự do Tài sản đợc đem ra giao dịch bao gồm: công cụ sản xuất nông nghiệp, súc vật kéo, nhà cửa, ruộng đất, …

Vào khoảng năm 1700 trớc công nguyên, vua Babilon là Hamurabi đã ban hành nhiều văn bản quan trọng tạo thành một bộ luật lớn trong đó có đa ra những quy định về hoạt động cho thuê tài sản

Trong các nền văn minh cổ đại khác nh Hy Lạp, La Mã hay Ai Cập cũng

đã xuất hiện hình thức cho thuê để tài trợ cho việc sử dụng đất đai, gia súc, công

cụ sản xuất Có thể nói rằng rất nhiều vấn đề mà các giao dịch thuê mua ngày nay gặp phải đã đợc giải quyết từ nhiều thế kỷ trớc

Tuy nhiên giao dịch thuê mua tài sản thời cổ thuốc hình thức thuê mua kiểu truyền thống (Traditional Lease) Phơng thức giao dịch của hình thức này t-

ơng tự nh phơng thức thuê vận hành ngày nay và trong xuốt lịch sử hàng ngàn năm tồn tại của nó đã có sự thay đổi lớn về tích chất giao dịch

Đầu thế kỷ XIX, hoạt động thuê mua đã có sự gia tăng đáng kể về số lợng

và chủng loại thiết bị, tài sản cho thuê Đến đầu thập niên 50 của thế kỷ XX, giao dịch thuê mua đã có bớc phát triển nhảy vọt, đặc biệt là Hoa Kỳ

Nguyên nhân của sự phát triển này là do sự hoạt động thuê mua đã có những thay đổi về tích chất giao dịch

Nhằm đáp ứng nhu cầu vốn trung và dài hạn, nghiệp vụ tín dụng thuê mua thuần (Net Lease) hay thuê mua tài chính (Financial Leasea), thuê t bản (Capital

Lease) đã đợc sáng tạo ra trớc tiên ở Hoa Kỳ Đó là sự ra đời của công ty t nhân United States Leasing Corporation

Sau đó nghiệp vụ cho thuê phát triển sang Châu Âu và đợc ghi vào luật thuê mua của Pháp (năm 1960) với tên gọi "Credit Bail" Cũng năm 1960, hợp

đồng thuê mua đầu tiên đã đợc thảo ra ở Anh có giá trị 18000$

Từ khi xuất hiện hình thức cho thuê tài sản, các hoạt động giao dịch thuê mua đã có nhiều bớc phát triển hết sức mạnh mẽ cả về chủng loại tài sản, thiết bị

và khối lợng giao dịch Trong giao dịch thuê mua ngày nay, các công ty cho thuê

có thể cho thuê cả những nhà máy hoàn chỉnh theo phơng thức chìa khoá trao tay Đồng thời cả về chủng loại hoạt động cho thuê bao gồm từ thiết bịm dụng cụ văn phòng cho tới những tòa nhà lớn, thậm chí cả những tổ hợp năng lợng nguyên tử Chỉ tính riêng tại Hoa Kỳ, tổng số vốn thiết bị cho thuê năm 1987 lên tới 107,9 tỉ USD và có tốc độ gia tăng 7% mỗi năm Ngày nay, nghành thuê mua thiết bị Hoa Kỳ chiếm khoảng 25% - 30% tổng số tiền tài trợ cho các giao dịch mua bán hàng năm Còn ở Anh, theo một công bố của hiệp hội tín dụng thuê mua thiết bị, thuê vận hành chiếm khoảng 20% vốn tàI trợ cho các hợp đồng thuê mua

và năm 1993 tổng giá trị nghành công nghiệp thuê mua đạt 49 tỷ USD Tín dụng thuê mua cũng đã có những bớc phát triển mạnh mẽ ở châu á và nhiều khu vực khác kể từ đầu thập niên 70 Theo một thống kê gần đây cho thấy, nghành công nghiệp thuê mua thế giới có giá trị trao đổi chiếm khoảng 350 tỷ USD vào năm

1994 và đến năm 1998 con số này đã là 450 tỷ USD ở Việt Nam trong điều kiện chuyển đổi sang kinh tế thị trờng, nhu cầu vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh là rất lớn mang tính cấp bách hơn bao giờ hết thì sự ra đời của các công ty cho thuê tài chính – một kênh dẫn vốn trung gian đã bớc đầu tạo đợc chỗ đứng của mình trên thị trờng Cho đến nay, Việt Nam đã có 9 công ty cho thuê tài chính, với lợng vốn đầu t khoảng 850 tỷ VND/ năm Tuy lợng vốn còn khá khiêm tốn so với nhu cầu vốn của nền kinh tế song phần nào đã đáp ứng cho việc cung cấp và cải thiện các loại máy móc thiết bị cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ

2 Các hình thức phát triển của tín dụng thuê mua:

2.1 Thuê tài chính:

Đặc trng của giai đoạn này là tài sản cho thuê chỉ đợc coi là một hình thức tài trợ và mức độ cạnh tranh trong giai đoạn này thấp Các hợp đồng cho thuê tài chính thờng là những hợp đồng hoàn trả toàn phần (full payment) bao gồm những

điều khoản quy định không cho phép hủy ngang hợp đồng và ngời thuê sẽ mua lại tài sản khi kết thúc hợp đồng với giá tợng trng Thu nhập của ngời cho thuê là những tiết kiệm về thuế xuất phát từ phần khấu hao tài sản mang lại cho ngời giữ quyền sở hữu tài sản Những khoản tiết kiệm này không đợc ghi trong hợp đồng nhng vẫn đợc ngời cho thuê trích ra để khấu trừ vào tiền thuê nhằm làm giảm chi phí của ngời thuê Lợi nhuận của ngời cho thuê còn thu đợc nhờ chênh lệch lãi suất huy động vốn so với lãi suất tài trợ trừ những khoản chi phí quản lý và những khoản chi phí khác của họ

2.2 Thuê tài chính linh hoạt:

Phơng thức giao dịch vẫn là thuê tài chính nhng với một phơng thức thanh toán phù hợp với dòng lu kim của ngời thuê và có linh động trong cơ cấu cho thuê Ngời cho thuê chuyển thêm các loại dịch vụ bổ sung nh bảo trì, sửa chữa hay cho phép ngời thuê có quyền lựa chọn đối với tài sản thuê khi kết thúc hợp

đồng nh: quyền ra hạn hợp đồng, quyền chọn mua tài sản theo giá cố định tạo…

điều kiện thuận tiện có lợi hơn cho khách hàng khi thuê mớn tài sản Hoạt động cho thuê ở giai đoạn này phát triển lên quy mô lớn với nhiều chủng loại thiết bị, tài sản đợc sử dụng tạo nên sự đa dạng phong phú trong các giao dịch thuê mua

Với sức cạnh tranh căng thẳng trên thị trờng, ngời cho thuê buộc phải định giá thuê tài sản trên cơ sở lợi nhuận sau thuế nhằm thu hút ngời thuê tài sản đợc

sử dụng những hình thức này thờng có độ rủi ro lớn nh: xe ô tô, máy vi tính, thiết

bị văn phòng, v.v

2.4 Thuê mua đổi mới:

Do áp lực cạnh tranh lớn giữa các hình thức tài trợ khác với cho thuê tài chính và ngay cả những nghành cho thuê, các nhà kinh doanh càng phải nỗ lực tìm kiếm những hình thức đổi mới nh tài trợ trọn gói, tài trợ theo dự án để nổi bật các u thế của dịch vụ thuê mua, cùng với đó là sự phát triển theo chiều ngang để tận dụng lợi thế quy mô lớn

2.5 Thuê mua hoàn thiện:

Giai đoạn này phát triển hoàn chỉnh cả chiều rộng và theo chiều sâu biểu hiện của nó là ngời cho thuê tìm cách làm nổi bật dịch vụ của họ bằng những hoạt động làm tăng giá trị của giao dịch nh tăng vòng quay vốn, linh động trong phơng thức tài trợ và cơ cấu phục vụ khách hàng Ngời cho thuê tập trung nghiên cứu chuyên sâu vào từng nghành công nghiệp và cố gắng cải tiến cách thức hoạt

động để có thể trở thành nhà cung cấp dịch vụ và cho thuê với giá thấp nhất

2.6 Tín dụng thuê mua trên mức hoàn thiện :

Đây là tơng lai của công nghiệp thuê mua khi mà công nghệ thuê mua đã

đạt mức hoàn thiện về mọi mặt Hiện nay trên thế giới cha có nghành công nghiệp thuê mua tài sản của quốc gia nào phát triển đến giai đoạn này

3 Nghiệp vụ cho thuê tài chính:

Hoạt động cho thuê tài sản đợc thể hiện trớc hết ở thỏa thuận thuê tài sản

là thỏa thuận mà theo đó ngời cho thuê chuyển quyền sử dụng tài sản sang ngời thuê trong một thời gian nhất định, đợc thỏa thuận trớc để nhận đợc những khoản tiền thuê

Một thỏa thuận thuê tài sản phải có những đặc điểm sau:

• Thời gian cho thuê là trung và dài hạn chiếm phần lớn đời sống hữu ích

của tài sản và không thể hủy ngang theo ý muốn của một bên.

• Trong suốt thời gian diễn ra hoạt động cho thuê tài sản, quyền sở hữu pháp

lý đối với tài sản thuộc về ngời cho thuê, và quyền sử dụng tài sản thuộc về ngời thuê Phần lớn các chi phí bảo trì, bảo hiểm, rủi ro, thuế và các lợi ích phát sinh trong quá trình sử dụng tài sản đợc chuyển từ ngời cho thuê sang ngời thuê

• Trong khoản tiền thuê mà ngời thuê trả cho ngời cho thuê theo định kỳ bao gồm tiền gốc vốn, tiền lãi tín dụng, phần lợi nhuận hợp lý và các chi phí quản lý khác Do đó, giống nh hình thức tín dụng Ngân hàng, hoạt động cho thuê tài sản cũng mang tính hoàn trả, tính thời hạn và lãi suất Nh vậy về thực chất, hoạt động cho thuê tài sản (leasing) là một hình thức tài trợ nếu xét từ phơng diện ngời cho thuê

Nh vậy có thể định nghĩa hoạt động cho thuê tài sản dựa vào Nghị định số 16/ 2001/ NĐ-CP chính phủ về tổ chức và hoạt động của công ty cho thuê tài chính là “Cho thuê tài chính là hoạt động tín dụng trung và dài hạn thông qua việc cho thuê máy móc thiết bị, phơng tiện vận chuyển và các động sản khác trên cơ sở hợp đồng cho thuê giữa bên cho thuê với bên thuê Bên cho thuê cam kết mua máy móc, thiết bị, phơng tiện vận chuyển và các động sản khác theo yêu cầu của bên thuê và nắm giữ quyền sở hữu đối với các tài sản cho thuê Bên thuê sử dụng tài sản thuê và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê đã đợc hai bên thỏa thuận”

3.1 Phân biệt cho thuê tài chính với các hình thức tài trợ khác:

3.1.1 Phân biệt cho thuê tài chính với tín dụng ngân hàng:

Thực chất cho thuê tài chính là một hoạt động trung và dài hạn nhng

so với hoạt động tín dụng trung và dài hạn của ngân hàng cho thuê tài chính vẫn mang những điểm khác biệt

- Trong hoạt động vốn tín dụng trung và dài hạn , ngân hàng tài trợ cho doanh nghiệp trực tiếp bằng tiền và doanh nghiệp sẽ sử dụng số tiền đó để mua máy móc , thiết bị phục vụ hoạt động sản xuất của mình Nhng đối với cho thuê tài chính , bên cho thuê tài trợ cho doanh nghiệp bằng các tài sản nh máy móc ,

thiết bị Nh… vậy so với tài trợ tín dụng trung và dài hạn của ngân hàng , cho thuê tài chính đảm bảo cho bên tài trợ là khoản tiền đã bỏ ra đợc sử dụng đúng mục

đích

- Phí cho thuê đối với hoạt động cho thuê tài chính thờng cao hơn so với lãi suất cho vay trung và dài hạn do phí cho thuê đợc tính trên cơ sở lãi suất cho vay trung và dài hạn cộng với chi phí phát sinh đối với tài sản và chi phí quản lý của công ty cho thuê tài chính

- Trong giao dịch cho thuê tài chính , ngoài sự tham gia của bên thuê, bên cho thuê , còn có sự tham gia của nhà cung cấp , ngời cho vay còn đối với hoạt…

động tín dụng trung và dài hạn của ngân hàng thì chỉ có sự tham gia của ngời vay

và ngân hàng

- Ngoài ra hoạt động cho thuê tài chính đảm bảo an toàn hơn đối với nhà tài trợ với tín dụng trung và dài hạn của ngân hàng Tín dụng ngân hàng khó kiểm soát đợc việc sử dụng tiền vay của khách hàng có đúng mục đích , có tinh thần trách nhiệm hay không Nhng đối với cho thuê tài chính thì bên cho thuê giữ quyền sở hữu đối với tài sản thuê nên khi bên thuê có những biểu hiện vi phạm hợp đồng nh không thanh toán tiền thuê , có biểu hiện thua lỗ , giải thể thì bên cho thuê có thể thu hồi lại tài sản ngay lập tức

- Nh vậy hoạt động cho thuê tài chính có u điểm hơn so với tín dụng trung

và dài hạn của ngân hàng Nó giúp các doanh nghiệp dễ tiếp cận hơn với nguồn vốn trung và dài hạn và đảm bảo sử dụng nguồn vốn đúng mục đích và hiệu quả hơn

Sự khác nhau giữa cho thuê tài chính và tín dụng ngân hàng :

Tiêu thức Thuê tài chính Vốn vay trung và dài

Bằng tiền

Động sản và bất động

3 Quyền sở hữu Do bên cho thuê giữ đến

khi kết thúc hợp đồng

sảnBên đi vay chiếm giữ ngay từ đầu

3.1.2 Phân biệt cho thuê tài chính với bán hàng trả góp

- Mua (bán ) hàng trả góp là hình thức mua (Bán) hàng trong đố ngời mua tiến hành trả tiền mua hàng trong một khoảng thời gian từ 1-5 năm đợc áp dụng đối với trờng hợp ngời mua có thế chấp và cả không thế chấp Khi một doanh nghiệp mua tài sản theo hình thức này , họ sẽ tiến hành thiết lập hợp đồng với chủ tài sản – là nhà chế tạo hay hay định chế tài chính Thoả thuận này cho phép công ty thanh toán tiền mua thiết bị làm nhiều kỳ , vào những thời đIểm đợc

ấn định trớc và mỗi lần trả một phần giá trị của tài sản cùng tiền lãi Nừu công ty tuân thủ hoàn toàn các đIũu khoản của hợp đồng thì vào thời đIúm kết thúc , chủ tài sản sẽ chuyển giao quyền sở hữu cho ngời mua

- Thông thờng , khi hợp đồng có hiệu lực ngời mua phải trả ngay cho nhà tài trợ một khoản tiền chiếm 25%-30% giá trị của tài sản , phần còn lại sẽ đợc trả góp theo qui định

-Mua bán trả góp không có sự khác biệt lớn so với cho thuê , mà chỉ có

điều khoản chuyển giao quyền sở hữu tài sản ở thời điểm kết thúc hợp đồng là

th-trị của tài sản

Nhà tài trợ chỉ tài trợ một phần giá trị của tài sản, phần còn lại ngời mua phải thanh toán ngay khi ký hợp đồng

mua tài sản

4 Giá trị còn

lại của tài sản

Có thể chuyển giao cho ngời thuê khi hợp

Có thể thuộc về ngời mua ngay khi ký hợp đồng

4 Vai trò của hoạt động cho thuê tài chính

4.1 Đối với nền kinh tế

- Cho thuê tài chính góp phần thu hút vốn đầu t cho nền kinh tế Do tính chất của hoạt động cho thuê tài chính có mức độ rủi do thấp , phạm vi tài trợ rộng rãi hơn các loại hình tín dụng khác cho nên cho thuê tài chính có thể khuyến khích các thành phần kinh tế cá nhân và tổ chức tài chính đầu t vốn để kinh doanh nhờ đó mà có thể thu hút nguồn vốn trong nội bộ nề kinh tế Mặt khác , cho thuê tài chính còn góp phần giúp các quốc gia thu hút các nguồn vốn quốc tế thông qua các loại máy móc thiết bị cho thuê mà quốc gia đó nhận đợc

Đồng thời hình thức thu hút vốn đầu t nớc ngoài này không làm tăng các khoản

nợ nớc ngoài của các quốc gia nhận viện trợ Điều này giúp cho các quốc gia giảm bớt khó khăn trong việc trong việc xét duyệt cho vay của các tổ chức tài chính quốc tế

Đối với các quốc gia đang phát triển , việc tích luỹ vốn cho đầu t phát triển gặp rất nhièu khó khăn Nguyên nhân do các doanh nghiệp đều thuộc loại vừa và nhỏ , thu nhập quốc dân thấp , hiệu quả của nền kinh tế thấp Do vậy cho thuê tài chính góp phần thu hút vốn quốc tế giúp các doanh nghiệp hiện đại hoá sản xuất tạo đIũu kiện cho nền kinh tế phát triển

Cho thuê tài chính góp phần thúc đẩy cải tiến công nghệ , hiện đại hoá trang thiết bị kỹ thuật

Thông qua hoạt động cho thuê tài chính , các loại máy móc thiết bị có trình độ tiên tiến đợc đa vào các doanh nghiệp góp phần nâng cao trình độ công nghệ của nền sản xuất trong những điều kiện khó khăn về vốn đầu t Với những biện pháp đúng đắn , đồng bộ và toàn diện hoạt động cho thuê tài chính sẽ phát huy đợc tác dụng mạnh mẽ đối với nền kinh tế đang phát triển

4.2 Đối với ng ời cho thuê và ng ời thuê

4.2.1 Đối với ngời cho thuê:

Cho thuê tài chính đảm bảo tính an toàn và hiệu quả Do quyền sở hữu tài sản cho thuê vẫn thuộc về ngời cho thuê nên họ có quyền kiểm tra, giám sát việc

sử dụng tài sản Nếu có những biểu hiện đe dọa sự an toàn của giao dịch cho thuê

đó, làm thiệt hại tài sản, ngời cho thuê có thể thu hồi ngay lập tức, còn trong các hình thức cho vay bằng tiền khác rất khó thực hiện đợc biện pháp này Thêm vào

đó khi tiến hành tài trợ bằng hình thức này sẽ đảm bảo khoản tiền tài trợ đợc sử dụng đúng mục đích mà ngời đợc tài trợ yêu cầu, nhờ vậy đảm bảo khả năng trả

nợ của ngời vay Đây là hình thức tài trợ bằng tài sản, không phải bằng tiền mặt nên hạn chế đợc ảnh hởng của lạm phát

Hình thức tài trợ này còn giúp cho ngời thuê không bị khó khăn về khả năng thanh toán do tiền thuê và vốn đợc thu hồi dựa trên kết quả hoạt động của tài sản

4.2.2 Đối với ngời thuê:

Ngời đi thuê không phải bỏ tiền ngay một lúc để mua sắm tài sản cố định nhng vẫn có tài sản để sử dụng Nhu cầu đổi mới máy móc thiết bị mở rộng sản xuất luôn luôn diễn ra ở các doanh nghiệp nhng không phải doanh nghiệp nào cũng đủ khả năng đáp ứng vốn, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ Để giải quyết nhu cầu trên doanh nghiệp có thể đi thuê tài chính với thủ tục nhanh gọn

họ có thể có ngay tài sản mà không cần nhiều vốn

Thuê tàI chính có khả năng tài trợ cho các doanh nghiệp không đủ điều kiện vay vốn ngân hàng Doanh nghiệp muốn đi vay ngân hàng ngoài những đIũu kiện tín dụng ngặt nghèo doanh nghiệp phải có tài sản thế chấp Nhng hình thức

đI thuê tàI chính bên thuê không yêu cầu khách hàng phải có tài sản thế chấp vì

tàI sản đứng tên bên cho thuê, chính tài sản là vật đảm bảo cho bên thuê Lợi ích này rất thuận tiện cho các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và doanh nghiệp mới thành lập cha có uy tín với ngân hàng

II Hoạt động cho thuê tàI chính ở Việt Nam hiện nay: 1.Thực trạng của nền kinh tế hiện nay:

Trong những năm nền kinh tế vận hành theo cơ chế bao cấp, không có sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp bởi khi đó nhà nớc nắm toàn quyền kiểm soát

từ khâu sản xuất đến khâu tiêu thụ Thêm vào đó là một nền kinh tế đóng không

có sự giao lu thơng mại nên các doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh không có hiệu quả Các sản phẩm có chất lợng hay không đều nh nhau nên trong thời kỳ này hoàn toàn không có động lực thúc đẩy cạnh tranh

Nhng khi nớc ta thiết lập một nền kinh tế mở, bớc vào cơ chế thị trờng đầy cạnh tranh đòi hỏi các doanh nghiệp phải tuân thủ các quy luật kinh tế vốn có, xác định hớng đi mới cho riêng mình Để có thể tồn tại, các doanh nghiệp phải nâng cao năng lực sản xuất, tìm hiểu thị trờng để có thể cung cấp những sản phẩm có chất lợng cao, giá cả hợp lý phù hợp với thị hiếu ngời tiêu dùng, có sức cạnh tranh cao trên thị trờng

Tuy nhiên, hiện nay các các doanh nghiệp Việt Nam còn đang gặp rất nhiều khó khăn về trình độ kỹ thuật về nguồn vốn hoạt động, v.v…

Trình độ kỹ thuật công nghệ của trang thiết bị sản xuất ở nớc ta nh sau: công nghệ hiện đại chiếm 10%, công nghệ trung bình chiếm 38%, công nghệ lạc hậu chiếm 52% Sự yếu kém về trình độ công nghệ của Việt Nam còn đợc thể hiện : Đóng góp của công nghệ trong giá trị gia tăng của sản phẩm chế biến thấp (chỉ từ 10% - 12%), mức tiêu hao nguyên liệu và nhiên liệu cao (gấp 1,2 đến 3 lần mức trung bình trên thế giới) hệ số đổi mới máy móc thiết bị chỉ đạt khoảng 12%/ năm (bằng 0,5 lần so với mức tối thiểu của thế giới)

Từ thực trạng trên ta có thể thấy để thực hiện mục tiêu phấn đấu đến năm

2020 đa nớc ta cơ bản trở thành nớc công nghiệp và trớc mắt là việc tham gia vào AFTA càng đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam phải có nguồn vốn đầu t lớn để

đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất của mình tạo ra nhiều sản phẩm hàng hoá có chất lợng cao

Các nguồn vốn mà doanh nghiệp có thể huy động đợc bao gồm: các nguồn trong nớc (vốn ngân sách nhà nớc, vốn tự có của doanh nghiệp, vốn vay của các tổ chức tài chính) và các nguồn từ nớc ngoài (nguồn ODA, nguồn FDI )

Với nguồn vốn ngân sách nhà nớc: đây là nguồn vốn chỉ cấp cho doanh nghiệp nhà nớc Nhà nớc chỉ tập trung đầu t cho các ngành trọng điểm có tác dụng thúc đẩy nền kinh tế Còn đối với các doanh nghiệp làm ăn thua lỗ sẽ bị thanh lý bằng cổ phần hóa, sát nhập, giải thể Do vậy các doanh nghiệp không thể chờ đợi nguồn ngân sách nhà nớc để đổi mới trang thiết bị

Vốn tự có của doanh nghiệp: nguồn vốn này có thể đợc sử dụng để tái đầu

t mở rộng nâng cao năng lực sản xuất, hiệu quả hoạt động Tuy nhiên trong thực

tế, nhiều doanh nghiệp đã sử dụng nguồn vốn này vào mục đích khác Nguồn vốn này bao gồm vỗn khấu hao và một phân lợi nhuận để lại Nhiều doanh nghiệp

định mức tỷ lệ khấu hao tài sản quá thấp so với hao mòn hữu hình và hao mòn vô hình của các loại tài sản máy móc, cho nên không những tốc độ đổi mới của máy móc, thiết bị chậm mà quĩ khấu hao cũng rất nhỏ Mặt khác các doanh nghiệp hoạt động cha có hiệu quả nên nguồn tích luỹ từ lợi nhuận cũng rất nhỏ Điều này cho thấy dựa vào vốn đầu t tự có của các doanh nghiệp để đầu t rất khó thực hiện

Vốn đi vay của các tổ chức tài chính: Phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam

đang sử dụng hình thức này để huy động vốn Song để thực hiện đợc hình thức này đòi hỏi các doanh nghiệp có tình hình tài chính lành mạnh, kinh doanh có lãi, hoạt động uy tín, có tài sản thế chấp, dự án khả thi, có ngời bảo hành, etc,

Đồng thời các doanh nghiệp này còn bị hạn chế lợng vốn vay Điều này đã gây ra những khó khăn không nhỏ đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam

Nguồn vốn huy động từ thị trờng chứng khoán: ở Việt Nam, thị trờng