12 bí quyết trở thành cha mẹ thông thái tái bản 2012

Vương Lợi thi đại học không như ý, cha mẹ chạy vạy khắp nơi, tốn một khoản tiền lớn để xin vào trường đại học mà con yêu thích, ấy vậy mà con trai vẫn chưa hài lòng, cậu trách mắng cha m

Làm thế nào để trở thành những bậc cha mẹ thông thái?

Các bậc cha mẹ thân mến, thời gian trôi đi thật nhanh, khi chúng ta còn là những đứa trẻ, thời gian cứ thong thả dạo chơi, khi chúng ta bước vào thế giới của người trưởng thành, thời gian bắt đầu trôi qua rất nhanh, và từ khi chúng ta trở thành cha mẹ, thời gian sẽ trôi nhanh hơn bao giờ hết Tre già măng mọc, con cái ngày một khôn lớn cũng là lúc chúng ta ngày một già đi Bình thường chúng ta vẫn thấy mình trẻ trung, nhưng bất chợt một ngày nhận thấy đứa con ngày nào còn ê a học nói, giờ đã cao đến vai mình, đột nhiên chúng ta mới phát hiện ra mình đã đi quá nửa đời người Đúng vậy, nhắc đến con cái, những người làm cha mẹ thường có những cảm xúc giống

nhau Nếu nói con cái chào đời là lễ khai giảng của cha mẹ thì con cái trưởng

thành chính là kỳ thi tốt nghiệp của chúng ta.

Nếu bạn có thời gian, tôi muốn cùng bạn ngồi xuống, uống một chén trà, ngắm cây cỏ tươi tốt trong vườn và lặng lẽ suy nghĩ một vấn đề: Với bài kiểm tra là con cái, thành tích thi của chúng ta sẽ như thế nào?

Trong thời gian giảng dạy của mình, tôi đã tiến hành một bài trắc nghiệm tâm lý với 1.000 người là giám đốc, nội dung: Là một người con, bạn tự cho mình bao nhiêu điểm? Có 80% đạt trên trung bình, 20% dưới trung bình; một bài trắc nghiệm khác:

Là cha mẹ, bạn tự cho mình bao nhiêu điểm? Trên trung bình có 40%, dưới trung bình

là 60% Xem ra nếu là một người con, phần lớn mọi người đều tự tin; nhưng là

cha mẹ thì đa phần mọi người lại chưa được tự tin lắm!

Điều này cũng không có gì đáng ngạc nhiên, bởi trước khi lái xe bạn đã được học lái

xe, trước khi trở thành giáo viên thì bạn đã được giáo dục các kỹ năng sư phạm, thậm chí trước khi quản lý thang máy thì bạn cũng đã học được cách bảo dưỡng, lau chùi Nhưng, trước khi trở thành cha mẹ, bạn đã bao giờ được bồi dưỡng và đào tạo qua cáclớp làm cha mẹ hay chưa? Hàng ngày phải đối diện với bao nhiêu vấn đề đúng sai củatrẻ mà không ai nói cho bạn biết phải làm thế nào Nếu lái xe trên đường đều là nhữngngười không có bằng lái thì giao thông sẽ trở nên hỗn độn, cũng giống như các bậc làm cha mẹ, nếu như không có phương pháp dạy con hợp lý, thì con cái chúng ta sẽ chỉ trở thành những người vô dụng mà thôi Là một thành viên trong đội ngũ các ông

bố bà mẹ, tôi cũng có trải nghiệm như vậy Tôi đã từng làm nhân viên công vụ, làm

tổng giám đốc, làm giáo viên, làm nhà tư vấn.Nhưng kết luận cuối cùng mà tôi rút

ra được vẫn là: Không có ngành nghề nào khó hơn làm cha mẹ Khó ở chỗ mỗi đứa trẻ chính là một bài kiểm tra phải làm đúng một lần, không có cơ hội sửa sai Trong khi nếu bạn là tổng giám đốc, thậm chí là tổng thống, thì cũng không

có yêu cầu hà khắc như vậy Còn khó ở chỗ, nếu con cái thật sự là một bài kiểm tra bình thường thì cũng không quá khó khăn, nhưng con cái của chúng ta lại là một bài kiểm tra đặc biệt phức tạp, bạn muốn viết 360, nhưng nó lại bắt bạn phải viết 180; bạn yêu cầu vẽ hoa hướng dương, nó vẽ cho bạn một bông hoa dại; bạn càng muốn tiếp cận nó, nó càng rời xa bạn; bạn càng muốn hạn chế nó, thì

nó lại càng kết thù kết oán với bạn hơn.

Làm cha mẹ khó như thế, vậy nếu chúng ta buông tay, mặc trẻ rời xa chúng ta thì kết quả sẽ như thế nào? Liệu trẻ có ổn không? Câu trả lời là “không”, bởi lúc đó, trẻ sẽ đổhết mọi lỗi lầm cho bạn, chúng sẽ gây áp lực cho bạn bằng sóng gió của dư luận, chúng sẽ nói rằng: Bạn là người vô trách nhiệm và oán hận bạn tận cùng Bởi thế, làm

giám đốc, làm quan chức, làm quản lý không tốt bạn có thể từ chức, nhưng làm cha

mẹ thì bạn không thể từ chức được.

Thực ra, chuyện mới hôm nay lại chính là chuyện cũ hôm qua Những khó khăn trong việc dạy con đã tồn tại từ xưa Câu chuyện về Adam và Eva – cặp vợ chồng đầu tiên trên thế giới chính là một ví dụ cho thấy thất bại: Con trai cả của họ là Cain vì đố kỵ

đã giết chết em trai Abel Hoặc vua David của Israel, tuy là người giỏi trị quốc nhưng lại thất bại trong việc dạy con, người con trai tên là Absalom mà ông ta yêu quý nhất

cuối cùng biến thành nghịch tử tàn bạo Vì thế khi nuôi dạy con cái, bạn không thể

tránh được một điều: Đau khổ và vui vẻ.

Có thể có người sẽ nói, trong sự đau khổ và vui vẻ ấy, phải xem cái nào nhiều hơn Quả đúng như vậy, 40% cha mẹ tự cho là đạt chuẩn trong bài trắc nghiệm trên ấy, phần lớn đều vui nhiều hơn khổ; còn 60% cha mẹ tự cho là không đạt chuẩn, lúc nào cũng là phiền não nhiều hơn vui vẻ Phiền não từ đâu mà có? Thông qua nghiên cứu

hơn mười năm với những người là lãnh đạo, tôi phát hiện một công thức phiền não:

F=Z/N, tức phiền não = trách nhiệm/khả năng Phiền não chủ yếu có liên quan đến hai yếu tố, đó là trách nhiệm khó có thể thoái thác và khả năng có thể nâng cao Lấy một ví dụ, bạn gánh vác 100 trách nhiệm, bạn chỉ có một khả năng, vậy thì

suy luận theo công thức này, phiền não sẽ là 100 Nhưng 100 trách nhiệm này không thay đổi, khả năng lại thay đổi, từ 1 biến thành 100, tử số trên là 100, mẫu số là 100,

vậy thì phiền não sẽ biến thành 1 Vì thế, có thể kết luận: Bạn đau khổ, bởi vì bạn

phiền não, bạn phiền não, bởi vì bạn bất lực Đây là một công thức mang tính phổ

biến Công việc khiến bạn phiền não, bạn không có năng lực trong công việc; cấp trênkhiến bạn phiền não, bạn không thể làm gì với cấp trên; nhân viên khiến bạn phiền não, bạn thất vọng với nhân viên; chồng khiến bạn phiền não, bạn bất lực với chồng;

vợ khiến bạn phiền não, bạn bất lực với vợ; và dĩ nhiên, con cái khiến bạn phiền não, bạn sẽ bất lực với con cái, đó cũng là bởi bạn thiếu khả năng giáo dục con cái

Xét từ công thức này, có thể thấy có hai con đường giúp cha mẹ giải quyết phiền não: Con đường thứ nhất là từ bỏ trách nhiệm, không làm cha mẹ nữa; đôi khi vì quá tức

giận cha mẹ nói: “Mày thích đi đâu thì đi, đừng bao giờ quay về nữa”, nhưng khi con cái bỏ nhà ra đi thật thì cha mẹ lại lo lắng tìm hết chân trời góc bể, khóc lóc đau buồn,vậy thì xem ra con cái là món nợ cả đời của cha mẹ, đến lúc nhắm mắt xuôi tay bạn mới có thể trả hết được món nợ đó Con đường thứ hai chính là nâng cao khả năng

Khả năng nâng lên, phần lớn phiền não sẽ được giải quyết Bởi vậy, các bậc cha mẹ

cần luôn nhớ câu này: Lo lắng cho con đến tan nát cõi lòng, cũng chỉ vì chúng ta thiếu trí tuệ Nhưng trí tuệ là gì? Từ đâu mà có? Chúng ta có thiếu không và bổ sung

nó bằng cách nào? Vậy thì, các bậc cha mẹ hãy dành một chút thời gian tĩnh tâm lại

để tìm lời giải đáp trong cuốn sách này, có thể nó sẽ giúp các bạn trở thành những bậccha mẹ thông thái

Có thể một số người sẽ nói, mười năm trước nghe những điều này còn có ích, bây giờ

đã muộn rồi.Nhưng giáo dục là trách nhiệm cả đời của cha mẹ, đến lúc nào cũng

không muộn Giáo dục sớm có tác dụng của giáo dục sớm, giáo dục muộn có tác dụng của giáo dục muộn Cuộc đời ai cũng có sai lầm, ngay cả David thông minh

cũng đã từng là người ác, hại chết chồng của người khác, bá chiếm vợ của người khác.Nhưng về sau đã biết sửa sai, trở thành quốc vương vĩ đại nhất trong lịch sử Israel Con cái chúng ta vẫn chưa hư tới mức độ của David nên hoàn toàn có khả năng giáo dục tốt Không có giáo dục muộn, chỉ có nhận thức muộn Vậy thì, là cha mẹ thông thái, bạn không được nuối tiếc vì hôm qua không giáo dục con, cũng không được hứa ngày mai sẽ giáo dục con mà cần phải giáo dục chúng ngay từ bây giờ

Về vấn đề của trẻ, chúng tôi đã đề cập tới trong “9 mật mã bước vào thế giới của người trưởng thành”, còn ở đây chúng tôi chú trọng nói tới vấn đề của các bậc cha mẹ

Có thể một số cha mẹ sẽ nói, vẫn chỉ là chuyện dạy con cái, tôi biết từ lâu rồi Nếu bạn thật sự đã biết nhiều như vậy, thì nhất định sẽ phát hiện ra một số điều chưa biết: Bạn biết một năm có mười hai tháng, con người có 12 con giáp, đồng hồ có 12 vạch chỉ giờ, một ngày có 12 giờ Nhưng ngày nào cũng dùng máy tính, liệu bạn có biết chức năng của 12 phím: từ F1 đến F12; ngày nào bạn cũng gọi điện thoại, liệu bạn có biết bàn phím điện thoại có 12 kí tự gọi: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 0, cộng với * và #; ngày nào bạn cũng dùng đầu óc suy nghĩ, liệu bạn có biết 13 đôi dây thần kinh luôn làm việc cho bạn Ngày nào bạn cũng giáo dục con, liệu bạn có biết, để bồi dưỡng concái thành người bạn không thể thiếu được 12 trí tuệ

Các bậc cha mẹ thân mến, có thể mỗi chúng ta có một đặc điểm, vai trò, vị trí khác nhau trong xã hội, nhưng chúng ta đều có một điểm chung đó là làm cha mẹ Tôi cũnggiống các bạn, cũng yêu con của mình, cũng trải qua những cung bậc cảm xúc của buồn vui đau khổ mà làm cha mẹ mang lại Vì thế, khi biết tôi và các bạn gặp nhau ở

cùng một điểm, tôi sẵn sàng tặng các bạn một món quà đặc biệt của mình Không

phải là 99 đóa hoa hồng xinh đẹp mà là 12 trí tuệ; theo thời gian, hoa hồng sẽ tàn; còn theo năm tháng, trí tuệ sẽ ngày càng tỏa sáng.

1 Yêu thương con cũng cần trí tuệ

Dạy con là trách nhiệm, yêu con là thiên tính Từ khoảnh khắc con xuất hiện trong bụng mẹ là hành trình tình yêu của cha mẹ bắt đầu Cho dù con cái đối xử với cha mẹ như thế nào, thì tình yêu của cha mẹ dành cho chúng là vĩnh viễn không thay đổi Một

nữ tổng giám đốc thành đạt đã có những lời tâm sự như thế này: “Hồi nhỏ tôi thích nhất là ngồi sau xe đạp của cha, đi qua lòng đường, không bao giờ lo lắng sẽ bị ngã, bởi vì luôn tin rằng: cho dù thế nào cha cũng sẽ luôn bảo vệ mình Trong cuộc đời, liệu còn có một người đàn ông khác khiến bạn có niềm tin tuyệt đối như thế không?” Đọc những lời tâm sự trên, không ít người cảm thấy xúc động Đúng vậy, người khiếnchúng ta xúc động ấy chính là cha mẹ, cho dù bản thân bị thương cũng sẽ luôn bảo vệ con cái, đến tận ngày họ vĩnh viễn rời xa thế giới này Con người hay động vật, thì để bảo vệ con cái, đều có những bản năng tự nhiên rất giống nhau

Có một câu chuyện vô cùng xúc động: Ở một sa mạc phía tây Trung Quốc bị thiếu nước nghiêm trọng, mỗi người mỗi ngày chỉ được phép dùng 1,5 lít nước, nước mà các cư dân ở đây dùng đều là nước được đưa tới từ nơi rất xa Con người không thể thiếu nước, gia súc cũng vậy Một hôm, có một con bò cái vô cùng khát nước, nó giằng đứt dây thừng, chạy đến bên con đường mà xe chở nước thường hay đi qua, khi

xe chở nước đến, bò cái nhanh chóng lao lên, xe buộc phải phanh gấp và dừng lại Bò cái im lặng đứng trước xe, mặc cho người lái xe quát mắng thế nào cũng không chịu nhúc nhích Về sau, chủ nhân của con bò đến, nhìn thấy bò chặn đường, người nông dân liền vung roi đánh nó, thậm chí đánh đến toạc cả da, nhưng bò vẫn nhất định không rời đi Người đưa nước thấy áy náy, đành phải lấy nửa chậu nước, đặt trước mặt bò Không ngờ con bò không uống một ngụm nào mà ngửa đầu kêu vang Một chú bò con từ sau đống cát cách đó không xa chạy ra, bò mẹ bị thương hiền từ nhìn đứa con tham lam uống hết nước, thè lưỡi liếm mắt bò con, bò con cũng liếm mắt bò

mẹ Trong yên lặng, người ta nhìn thấy nước mắt trong mắt bò mẹ và bò con, những người có mặt chứng kiến cảnh này không ai không xúc động, nước mắt cứ thế tuôn rơi

Các bậc cha mẹ thân mến, chúng ta không cần phải khảo sát tính chân thực của câu chuyện này, bởi hình ảnh con bò cái chính là hình ảnh chân thực của chúng ta Chúng

ta hy sinh tất cả tuổi thanh xuân của mình để nuôi nấng chăm bẵm con, chúng ta cũng sẵn sàng từ bỏ nhu cầu của mình để thỏa mãn nhu cầu của con Nhưng, nếu chúng ta chỉ có bản năng yêu thương thiên bẩm như thế, nếu chúng ta chỉ có tình yêu theo kiểu

bò mẹ bảo vệ bò con như thế, thì liệu chúng ta và con vật có gì khác nhau?

Vấn đề này đã khiến tôi suy nghĩ rất lâu, cho đến một hôm đọc lại “Hamlet”, tôi bỗng chốc thấy bừng tỉnh Trong “Ham let”, Shakespeare nói rằng: “Con người là tinh hoa

của vũ trụ, là linh trưởng của vạn vật.” Đúng vậy, con người là linh trưởng của vạn vật, sự khác biệt giữa con người và con vật ở chỗ, con vật chỉ có bản năng, còn con người ngoài bản năng ra còn có ý thức và lý trí Tôi đã làm một cuộc so sánh về những cha mẹ thành công và những cha mẹ thất bại, kết quả là: Họ đều có bản năng yêu thương Nhưng ở những cha mẹ thành công, trong bản năng yêu thương còn có yếu tố trí tuệ Còn ở cha mẹ thất bại, họ lại thiếu mất điều này.

Có một câu chuyện như thế này: Ngày 22 tháng 2 năm 2010, Nội Mông Cổ trong một ngày bình thường đã xảy ra một thảm kịch không bình thường Vương Lợi tốt nghiệp đại học, làm công việc tín dụng ở xã, đã đòi cha bỏ tiền ra mua cho anh ta một chiếc

xe mới Người cha bình thường luôn làm theo lời yêu cầu của con trai, nhưng nghĩ tới việc con trai giờ đã lập gia đình, không thể mãi dựa dẫm vào cha mẹ, nên đã từ chối lời thỉnh cầu này Sau khi bị cha từ chối, chàng trai chưa bao giờ phải nghe cha nói

“không” đã tức giận, lấy dao và đâm nhiều nhát vào xe cha Khi cha hô hào mọi ngườiđến cứu và nhảy ra khỏi xe thì Vương Lợi tiếp tục đuổi theo, đâm liền mấy nhát vào lưng cha, thấy cha vẫn đang vùng vẫy, hắn lại tiếp tục đâm cho cha thêm vài nhát nữa… cho đến khi cha không còn cử động nữa mới thôi

Với một kẻ cố tình giết người như thế, xã hội sẽ kiên quyết trừng phạt, vậy còn người cha, còn một chút sức tàn cuối cùng, ông sẽ có phản ứng gì? Ông chỉ nói một câu:

“Con trai, cầm lấy tiền và chạy đi!”

Có ai hiểu cho tấm lòng cha mẹ! Một người cha bị sát hại vẫn khoan dung như vậy, vẫn yêu thương con đến như vậy, và bi kịch cũng bắt nguồn từ sự yêu thương đó Người cha đáng thương và đáng buồn này tới lúc chết vẫn không hiểu: Đây không phải là khoan dung mà là dung túng, đây không phải là tình yêu chân chính mà là tình yêu mù quáng Nếu tình yêu này được bắt đầu lại từ đầu thì bi kịch ấy nhất định sẽ vẫn tái diễn

Vì sao người con này lại ích kỷ như vậy, vì sao người con này lại tuyệt tình như vậy? Câu nói lúc lâm chung của người cha chính là đáp án: “Con trai, cầm lấy tiền chạy đi” Hãy thử phân tích xem có bao nhiêu hàm nghĩa trong câu nói này:

“Con trai, cha yêu con, cho dù con làm mọi điều ác!”

“Con trai, cho dù con phạm tội lỗi gì, cha cũng sẽ giúp con thoát tội!”

“Con trai, tất cả lỗi lầm của con, hãy để cha mẹ gánh vác!”

Khi phóng viên tới phỏng vấn những người hàng xóm, mới vỡ lẽ rằng, nhà họ Vương

ấy quá nuông chiều con trai, con trai đòi gì là có nấy, cha mẹ không dám trái ý bao

giờ Vương Lợi thi đại học không như ý, cha mẹ chạy vạy khắp nơi, tốn một khoản tiền lớn để xin vào trường đại học mà con yêu thích, ấy vậy mà con trai vẫn chưa hài lòng, cậu trách mắng cha mẹ đã làm lỡ tiền đồ của mình và bắt cha phải bồi thường cho mình.

Sau khi Vương Lợi tốt nghiệp, hắn bắt đầu làm việc ở Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, nhưng làm ở đâu cũng vẫn không kiếm được tiền, mọi chi tiêu vẫn phải dựa vàogia đình Con trai làm việc ở đâu là cha đi theo đến đó, rồi dùng các mối quan hệ sẵn

có để tìm việc cho con trai Nhưng hễ là công việc cha tìm, thì Vương Lợi đều chọn cách thôi việc Cậu ta không muốn nhận sự che chở của cha, nhưng không có sự quan tâm chăm sóc của cha, cậu lại gặp rất nhiều khó khăn trong công việc

Tháng 10 năm 2009, Vương Lợi lại một lần nữa xuống Quảng Đông làm việc, cậu không đủ tiền mua vé nằm, chỉ có thể mua được vé ngồi ghế cứng mà thôi Sau khi biết tin, cha của Vương Lực tức tốc lái xe đến chỗ con, đồng thời mua cho con vé máybay đi Quảng Đông

Nhưng, chỉ mấy tháng sau đó, Vương Lợi lại thất bại trong công việc và buộc phải trở

về quê Nhờ sự giúp đỡ của cha, anh ta được nhận vào làm tín dụng ở xã Với Vương Lợi, học nhiều năm ở thành phố, giờ lại quay về quê làm việc là một chuyện rất đáng xấu hổ

Lại được sự giúp đỡ của cha, Vương Lợi có một căn nhà hơn 100 mét vuông và lấy

vợ Với thế hệ “8X”, thì cuộc sống như vậy có thể nói là quá thuận lợi Nhưng Vương Lợi vẫn chưa thỏa mãn, hắn nói cha mẹ vẫn còn nợ hắn nhiều thứ, ngày càng đòi hỏi quá đáng hơn Một ngày trước khi giết người, hắn ta đòi mẹ 800 trăm tệ để mua thuốc,nhưng khi thấy mẹ chỉ đưa 600 tệ, hắn liền lập tức đánh mẹ Hắn đòi cha 700 tệ phí bồi thường thi đại học, đòi tiền mua xe mới, và kết cục là khi không được thỏa mãn, hắn đã ra tay sát hại cha

Những cha mẹ không được giáo dục sẽ chỉ biết rằng yêu thương là một bản năng, hoàn toàn không biết tình yêu có những tính năng khác nhau Trên thế giới này có tìnhyêu lớn, có tình yêu nhỏ, có tình yêu đúng đắn và cũng có tình yêu sai lầm Tình yêu lớn và tình yêu nhỏ đều xuất phát từ một điểm, nhưng phạm vi của tình yêu lại không giống nhau, tình yêu nhỏ là tư, tình yêu lớn là công; tình yêu chân thực và tình yêu sailầm đều xuất phát từ một điểm, nhưng kết quả lại khác nhau; tình yêu đúng đắn thì lợi người lợi mình, tình yêu sai lầm thì hại người hại mình

Liệu có ai hiểu cho cha mẹ, trong lòng lúc nào cũng chứa đựng biết bao mâu thuẫn: Cha mẹ là người đầy tình thương, nhưng cũng là một người vô cùng ngốc nghếch; là một người quan tâm chăm sóc con, nhưng cũng là người dung túng

cho con; là một người cứng rắn nhưng cũng lại là người rất yếu đuối Bởi vậy mới nói: mất tình yêu thương, vợ chồng là oan gia; không có trí tuệ yêu thương, con cái trở thành món nợ Điều này cũng chứng minh cho kết luận của nhà giáo dục

Một quốc gia không có pháp chế, chắc chắn sẽ có bạo quân; một xí nghiệp không có quy định, chắc chắn sẽ có cường quyền; một gia đình không có phép tắc, chắc chắn sẽ

có nghịch tử Nhượng bộ vô nguyên tắc, dung túng cho con cái, thì đó không phải là cho đi tình yêu mà là đang phạm tội, đang dùng tâm huyết của mình để bồi dưỡng

“bạo quân” trong tương lai Vấn đề này không chỉ ở phía cha mẹ mà còn ở chế độ giáo dục Trước ảnh hưởng của giáo dục truyền thống và ý thức tiền bạc, một bộ phận nhà trường và một số tổ chức xã hội đang biến giáo dục từ một dạng công ích thành công lợi Đạo đức bị đẩy xuống cuối cùng, kết quả và thành tích học tập mới là đầu tiên Một thầy giáo tên là Rafe Esquith ở Los Angeles, Mỹ, đã gắn bó với trường tiểu học và tìm kiếm chân lý của giáo dục suốt 26 năm Trong phòng học số 56, Rafe kiên trì một nguyên tắc đặc biệt, biến phòng học nhìn rất bình thường thành một phòng thử nghiệm giáo dục có ý nghĩa: Tất cả những đứa trẻ nghịch ngợm đến đây sẽ trở thành học sinh ngoan ngoãn và có trách nhiệm; những đứa trẻ chán học đến đây sẽ trở thành những người ham học Thời báo New York mệnh danh Rafe là thiên tài và thánh đồ, báo điện tử Washington đánh giá ông là giáo viên giỏi nhất nước Mỹ, tổng thống Mỹ tặng ông “giải thưởng nghệ thuật quốc gia”, Nữ hoàng Elizabeth trao cho ông vinh dự lớn nhất của một công dân ngoại quốc khi gọi ông là “một thành viên của Đế chế Anh”… Sở dĩ Rafe nhận được danh dự cao quý trong ngành giáo dục không chỉ vì phương pháp giáo dục của ông hợp với trào lưu xã hội, mà bởi ông quan niệm: Giáo dục thiên tài không bằng giáo dục con người, và ông đã kiên quyết thực hiện được điều đó Ông nói như sau:

“Trong thế giới mà vận động viên và ngôi sao quan trọng hơn các nhà nghiên cứu khoa học và lính cứu hỏa, thì việc bồi dưỡng con cái trở thành những người thân thiện

và thông minh trở thành một mục tiêu thứ yếu Nhưng ở phòng học 56 này, chúng tôi lại làm gần như ngược lại, coi nó là nhiệm vụ trọng yếu Ở đây, phẩm cách được bồi

dưỡng; nỗ lực, hy sinh được tôn trọng; khiêm tốn được biểu dương, hơn thế mọi người còn ủng hộ lẫn nhau vô điều kiện.”

Vâng, đó chính là ngôn ngữ tự nhiên của giáo dục Vì sao chúng ta rất ít khi nghe thấyngôn ngữ này? Bởi truyền thống xưa nay đều coi việc cha mẹ hy sinh cho con cái là một điều đương nhiên Bao nhiêu cha mẹ nhịn ăn nhịn tiêu, chịu đựng gian khổ, cố gắng hết sức để con cái học trường điểm, ra nước ngoài nghiên cứu, để con cái được nhận nền giáo dục tốt nhất Nhưng một điều vô cùng thất vọng là rất nhiều cha mẹ không biết thế nào mới là giáo dục tốt nhất

Bộ trưởng bộ lao động Mỹ, Elaine L Chao, người có cùng quan điểm với Rafe cũng nói: “Mỗi khi bắt đầu một công việc, tôi đều không coi thành công là mục tiêu cuối cùng… mục tiêu cuối cùng của tôi không phải là theo đuổi thành công mà trước tiên phải trở thành một người tốt, sau đó mới là cống hiến cho xã hội.”

Từ sự đúc kết của hai nhân vật nổi tiếng trên kết hợp với kinh nghiệm của mình, tôi đãrút ra được điều này: Đừng lấy danh nghĩa của tình yêu để giam cầm, đừng lấy danh nghĩa của tình yêu để dung túng, đừng lấy danh nghĩa của tình yêu để uy hiếp, đừng lấy danh nghĩa của tình yêu để gây tổn thương Tôi không tán thành với cách nói cực đoan: “Cha mẹ đều là tai họa”, nhưng tôi hoàn toàn đồng ý với quan điểm: Cha mẹ cho đi yêu thương sai lầm sẽ là “trở ngại lớn nhất” với sự trưởng thành của trẻ

2 Trẻ Không được uốn nắn, sớm muộn cũng

sẽ bị người Khác “xử lý”

Bạn đã từng đến vườn nho chưa? Tôi về quê và đã được sống ở nhà một người chú họ Lưu vùng Đông Bắc, nhà chú ấy có một vườn nho sai trĩu trịt, nhưng có một cây khá đặc biệt, giống như nho dại, chỉ có những chùm quả nho nhỏ Nếm thử thấy chua chua, chát chát Tôi hỏi: “Đây là giống nho kém chất lượng phải không ạ?” Chú Lưu nói: “Giống nho này cũng như các giống nho khác, là một giống nho ngon.” “Nhưng cùng ánh nắng, cùng loại phân bón, cùng nhiệt độ Vậy sao quả của nó vừa nhỏ vừa chua?” Tôi hỏi tiếp Chú Lưu nói: “Điểm khác biệt duy nhất chính là cây nho này không được cắt tỉa Để mặc cho nó phát triển tự nhiên, kết quả là như vậy Bởi một số cành lá phát triển tự nhiên nên sẽ hao tổn dưỡng chất và không ra quả.”

Mười năm sau, tôi lại bắt gặp đạo lý này trong quyển “Thánh kinh” (Chú thích, câu này dẫn trong 15: 1-2 Phúc Âm Gioan, Thánh Kinh) Jesus nói: “Tôi là cây nho, cha tôi là thợ làm vườn Tất cả những cành không khỏe trên người tôi, ông liền cắt bỏ; những cành khỏe mạnh, ông đều cắt tỉa, để nó càng ra nhiều quả hơn.” Đúng vậy! Concái của chúng ta giống như cây nho này, chúng cần phải được cắt tỉa công phu thì mới

có thể ra quả trĩu trịt, chỉ dựa vào sự trưởng thành tự nhiên thì sẽ không thể có được kết quả lý tưởng.”

Các bậc cha mẹ yêu quý, chúng ta cũng có thể được coi là một cây nho đang trưởng thành, cây nho bị cắt tỉa liên tục sẽ cảm thấy đau đớn, còn chúng ta bị cha mẹ rèn giũahàng ngày sẽ cảm thấy đau khổ Nhưng nếu không có quá trình đau khổ này thì chúng

ta sẽ không thể trưởng thành lành mạnh được Hãy thử nghĩ xem, cô con gái bé bỏng của chúng ta bị viêm ruột thừa, bác sĩ nói cần phẫu thuật ngay lập tức Con gái nói, con sợ đau, đừng làm phẫu thuật Vậy bạn sẽ làm gì để mang lại cho con sự an toàn nhất? Từ chối phẫu thuật hay khuyến khích động viên con dũng cảm vượt qua cuộc phẫu thuật thật tốt, tất nhiên là cách hai rồi Bạn yêu con không phải là giúp con trốn tránh phẫu thuật mà là giúp con có một dũng khí mạnh mẽ hơn, cách tốt nhất là hứa sẽtìm cho con một bác sĩ giỏi nhất, đồng thời sẽ ở cạnh con lúc con đau đớn nhất

Trong cuộc sống, nếu một đứa trẻ thuận theo tự nhiên, không được gia đình chủ động uốn nắn thì xã hội sẽ uốn nắn lại trẻ Khi trẻ bị người ta chen lấn, khi trẻ phải chịu sự

cô đơn, khi trẻ bị vô số người công kích, khi trẻ cảm thấy tuyệt vọng, khi trẻ phạm sai lầm không thể cứu vãn, thì đều ẩn chứa “sự uốn nắn xã hội” ở trong ấy Giống như đằng sau một cái cây cong có một người thợ làm vườn tắc trách, đằng sau một đứa trẻ

“bị coi là hư hỏng” đều có những cha mẹ dung túng, nuông chiều

Nhân vật Tiết Bàn trong “Hồng Lâu Mộng”, cậy gia đình có tiền có thế, ngang ngược buông thả, suốt ngày ăn không ngồi rồi, gây chuyện thị phi, đòi mua Hương Lăng, đánh chết Phùng Uyên, là một tên “bá vương gian ác” Khi uống rượu, vì tiểu nhị đổi rượu chậm mà nhất thời nổi nóng, cầm bát rượu đánh chết tiểu nhị, kết quả suýt chút nữa bị phán tội chết Vì sao Tiết Bàn lại ngông cuồng đến vậy? Bạn sẽ phát hiện, điều

đó không thể không liên quan tới sự phóng túng, nuông chiều của bà mẹ họ Vương

Trong cuộc sống hiện thực, cũng có không ít “Tiết Bàn”, không nghe những lời quản giáo của cha mẹ, không tôn trọng cha mẹ, vô cùng ngang ngược, đánh lại cha mẹ, ép cha mẹ, thậm chí dồn cha mẹ tới bước đường cùng, không còn nhà để về Một cô gái

họ Bùi ở Liêu Ninh, chưa học hết cấp hai đã nghỉ học ở nhà, đến tận năm 17 tuổi vẫn không chịu ra ngoài tìm việc Không có việc làm nhưng lại tiêu tiền như nước Song kinh tế gia đình lại không khá giả, thậm chí còn bị xếp vào diện hộ nghèo, cộng với chính sách hỗ trợ của nhà nước, thu nhập cố định hàng tháng cũng chỉ hơn 400 tệ Cô gái này không có tiền là ngửa tay xin cha mẹ, cha mẹ cũng không dạy bảo mà lại tìm mọi cách để thỏa mãn nhu cầu của con, để con có tiền tiêu xài, cha mẹ ngày nào cũng

ăn dưa muối Cho đến khi họ phải vay khắp họ hàng bạn bè, cũng vẫn không thể đáp ứng nhu cầu của con gái, vậy là con gái bắt đầu đánh mắng cha mẹ Một buổi tối, khi người mẹ đã ngủ thì cô gái trở về nhà, lớn tiếng ép cha mẹ đưa tiền Mẹ bảo hết tiền

Cô ta liền nói: “Không có sẽ đánh lại mẹ”, nói là làm, cô ta liền túm tóc mẹ, dùng

chân đá mẹ, rồi đẩy mẹ ngã dúi dụi vào góc tường Bị đánh hơn 20 phút, người mẹ cầm quần áo chạy ra ngoài, cô ta liền cầm gậy đuổi theo Đuổi không được, cô ta cầm chậu nhựa nhà hàng xóm ném mẹ Vẫn chưa hết giận, cô ta tiếp tục ném đồ, đốt quần

áo, căn nhà hơn 30 mét vuông bị cô ta làm cho thê thảm Cha mẹ vì tránh con gái mà không dám về nhà, đành phải ngủ qua đêm trong một nhà xe nhỏ

Đọc đến đây, có thể một số độc giả sẽ cảm thấy phẫn nộ, tại sao lại có loại con như thế? Vậy thì, bạn hãy nén cơn giận của mình lại và hỏi bằng một tâm trạng bình tĩnh hơn: Sao lại có loại con như vậy? Chứng bệnh ở con hay nguồn bệnh ở cha mẹ Để giải đáp, hãy kiên nhẫn lắng nghe lời tâm sự của người cha: Hơn 30 tuổi chúng tôi mới có con, từ nhỏ chúng tôi đã vô cùng yêu thương nó, nó đòi gì là có nấy Và có thể, chính sự “cái gì cũng chiều” theo đó là nguyên nhân của việc này Vì sao cô bé lại

hư hỏng như vậy? Bởi cô bé đã quen được cha mẹ quá nuông chiều, nay bị từ chối sẽ thấy vô cùng khó chịu, dẫn đến hoành hành ngang ngược Trái tim chưa bao giờ bị tổnthương ấy đã biến thành một trái tim làm tổn thương người khác Kết quả cuối cùng là: Cứ nhắc đến con gái, hai vợ chồng lại rớt nước mắt: “Nuôi được đứa con như thế, chúng tôi quá đau lòng.” Bây giờ ước nguyện lớn nhất của họ chính là “tống” con đi,

để xã hội thay họ dạy dỗ

Khi trẻ vẫn còn là một mầm nho nhỏ, thì việc uốn nắn trẻ là một chuyện vô cùng dễ dàng Đến bây khi mầm nho đã trở thành một cái cây to, khi cha mẹ ý thức được sai lầm của mình thì mọi chuyện đã quá muộn màng Chỉ có thể dựa vào “sự uốn nắn của

xã hội” là thể hiện sự bất lực của cha mẹ

Vì thế, một dân tộc vô cùng thông minh trên thế giới - người Do Thái đã sớm có câu tục ngữ: “Ai nuông chiều con cái, chắc chắn sẽ có một ngày phải băng bó vết thương cho nó Khi con cái đau đớn kêu gào vì vết thương, bạn sẽ hối hận vì sự nuông chiều ngu xuẩn của mình!” Không giáo dục con là lỗi của cha mẹ, bởi thế cha mẹ nên kiểm điểm lại điều này; trẻ trưởng thành trong sự nuông chiều sẽ chỉ biết đòi hỏi, không baogiờ biết báo đáp, cha mẹ không uốn nắn con cái thực chất là làm hại con Hãy nhớ: Uốn nắn là dẫn con đi tới thiên đường, buông thả là đẩy con sa xuống địa ngục

Làm thế nào để uốn nắn? Một số chuyên gia cho rằng, uốn nắn chính là “sửa chữa”, chính là “đánh đòn”, còn có quan niệm: “Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi” Vậy là hễ trẻ phạm lỗi là cha mẹ lại dùng đến đòn roi, thậm chí đánh thật đau, thật mạnh Điều này vô tình lại dẫn đến một sai lầm khác Không cắt tỉa gọi là dung túng, cắt tỉa quá mức gọi là chặt phá Vậy, làm thế nào mới có thể uốn nắn một cách khoa học?

Cắt tỉa đúng phương pháp Trước tiên hãy cùng xem hiện thực trong cuộc sống Một

số cha mẹ đưa con đến siêu thị, đứa trẻ vừa nhìn thấy robot biến hình, đã đòi cha mẹ

phải mua cho bằng được, không mua nó sẽ nằm lăn ra đất Lúc đầu, cha mẹ rất kiên nhẫn, nói ở nhà đã có mấy con robot rồi, hôm nay chúng ta không mua nữa Đứa trẻ không nghe, nằng nặc đòi mua bằng được Cha mẹ thấy tức giận, vậy là cũng nhất quyết không mua! Đang định quay đi thì đứa trẻ kéo quần cha mẹ không cho đi, cha

mẹ tức không biết để đâu cho hết, liền cho con một bạt tai Nhưng kết quả của việc tátcon sẽ như thế nào? Đứa trẻ tiếp tục quấy khóc, đồ chơi vẫn phải mua Như vậy, việc cha mẹ kiên quyết như thế chẳng có tác dụng nào, hơn thế trẻ còn học được cách chống lại cha mẹ một cách hữu hiệu ở lần sau Cách làm tốt nhất lúc này là: Từng bước giảng giải đạo lý, không khoan nhượng, lập trường vững vàng, đã nói không mua thì nhất quyết không mua Khi trẻ ý thức được rằng, đòi hỏi vô lý là vô ích thì chúng sẽ không bao giờ có những đòi hỏi quá đáng nữa Uốn nắn thực chất không phải cường bạo mà là sự kiên trì Thái độ của chúng ta ôn hòa, nguyên tắc của chúng

ta được giữ vững, thì đó gọi là sự nghiêm khắc ôn hòa, thực hiện được như vậy thì giáo dục con của chúng ta đã một phần thành công Nếu cha mẹ được chia thành bốn cấp, thì sẽ được xếp lần lượt theo các cấp độ: cha mẹ nóng nảy và dung túng ở cấp 4; cha mẹ ôn hòa nhưng dung túng ở cấp 3; cha mẹ nóng nảy và nghiêm khắc ở cấp 2; cha mẹ ôn hòa nhưng nghiêm khắc ở cấp 1 Bạn thử nghĩ xem, mình thuộc cấp nào?

Cắt tỉa kịp thời Để giáo dục con cái, cha mẹ không những phải bỏ tâm huyết mà còn phải có trí tuệ, nhiều lúc, ngoài dùng “tâm” còn phải dùng “mưu” Uốn nắn quá sớm không được, quá muộn cũng không được Người làm vườn đều biết, cây non thường chỉ cần ngắt ngọn, bẻ mầm, rất ít khi tiến hành cắt tỉa Bởi họ đều biết nếu cắt tỉa quá nhiều, lá cây bị tổn thương, không hấp thu dinh dưỡng được nhiều thì cây sẽ khó trưởng thành; nếu có trưởng thành thì nhiều nhất cũng chỉ được một bồn cây hoặc mộtcây cảnh, khó có thể ra hoa kết trái được Rất nhiều cha mẹ không hiểu đạo lý này, chuyện gì cũng chú trọng sớm, ra sức giáo dục con từ sớm Trẻ hai, ba tuổi không nghe lời liền dùng đòn roi trừng phạt Trong lúc tức giận thường có hành động không chừng mực, trừng phạt không đúng cách làm tổn thương đến con Giáo dục con quá sớm cũng chưa hẳn là tốt, còn quá muộn thì cây đã định hình, thói quen đã hình thành,muốn sửa đổi cũng sẽ rất khó khăn và cần phải nỗ lực nhiều hơn

Giúp trẻ hình thành thói quen tốt là mục đích của việc uốn nắn, cũng chính là lợi ích của việc uốn nắn Có câu cổ ngữ nói rất hay, đại ý là: muốn ngăn ngừa thói xa hoa khiến trẻ hư hỏng sau này thì nên dạy trẻ sớm lập chí Vì thế, cha mẹ nên dạy bảo nghiêm khắc, để trẻ hình thành thói quen tốt từ nhỏ Ruth Mulan Chu, mẹ của bộ trưởng bộ lao động Mỹ - Elaine L.Chao mà chúng ta đã nhắc tới ở trên chính là một người như thế Từ nhỏ Ruth Mulan Chu không bao giờ dung túng, chiều chuộng con cái Khi chị em Elaine L.Chao còn nhỏ, mẹ đã yêu cầu họ tự giặt quần áo, dọn dẹp phòng, phân chia những việc vặt trong nhà Mỗi buổi sáng trước khi đi học, họ còn phải kiểm tra thiết bị của bể bơi trong nhà, dọn sạch rác bẩn Cuối tuần, mẹ còn yêu cầu họ cắt cỏ trong vườn Con đường nhựa dài 37 mét trước cửa nhà cũng là do mẹ

cùng họ rải từng thước nhựa đường Nếu có khách đến chơi, Ruth Mulan Chu còn yêucầu các con đứng sau lưng khách phục vụ, rót trà mời nước Trước sự dạy dỗ “yêu không nuông chiều, nghiêm khắc nhưng không trói buộc” của Ruth Mulan Chu, mấy chị em Elaine L.Chao đều hình thành thói quen yêu lao động Ngay cả khi Elaine đã làm bộ trưởng thì bà vẫn giữ thói quen lao động ấy.

Vì sao nói mười năm trồng cây, trăm năm trồng người? Bởi giáo dục là công việc cả đời, một trận mưa rào thật to không bằng những cơn mưa phùn rả rích, giúp mầm non

có nhiều sinh lực hơn Giáo dục thành công đều có một yếu tố chung; đó là kiên trì, kiên trì và kiên trì, uốn nắn, uốn nắn và uốn nắn

Sau đây là câu chuyện của một người mẹ họ Triệu ở Tây An: Người mẹ ấy có một cậucon trai học lớp hai, thường xuyên phá rối ở trường, lúc nào cũng vẽ bút màu lên mặt nhem nhuốc, hơn nữa còn bắt thạch sùng dọa cô giáo Sau khi lên cấp hai, cậu bé nhuộm tóc, đeo hoa tai, thậm chí còn mặc chiếc quần bò màu đỏ của mẹ, thường xuyên trốn học vào quán nét, quán game, cả ngày không về nhà; không chỉ vậy, con trai còn lấy trộm tiền trong nhà Điều đó khiến người mẹ không thể chấp nhận được Vậy là trong lúc tức giận, mẹ đã dùng roi da đánh con một trận rất đau Sau trận đòn, con trai không hề sửa đổi mà còn phá phách hơn, cậu bé tuyên bố sẽ đoạn tuyệt quan hệ mẹ con

Thực ra, người mẹ biết con mình ngang bướng từ lâu rồi, nhưng chỉ khi thấy con quá ngỗ ngược, không thể chịu đựng nổi nữa, người mẹ mới thấy mình cần giáo dục lại con Nhưng thời cơ giáo dục tốt nhất đã trôi qua, mắng không được, đánh cũng không xong, vậy giờ người mẹ phải làm thế nào? Người mẹ thầm nghĩ, con cái hư hỏng là lỗicủa cha mẹ, đó là kết quả của việc nuông chiều con quá mức, giờ cần phải kiên nhẫn sửa đổi Mẹ nghĩ đi nghĩ lại và quyết định dùng cách viết thư để trò chuyện với con Hàng ngày trước khi đi làm, mẹ viết những lời muốn nói với con lên một tờ giấy, đặt trên đầu giường con Ban đầu con trai chỉ đọc, rất ít khi đáp lại, nhưng mẹ không từ

bỏ, cứ kiên trì viết lời nhắn cho con

Có lần, mẹ còn bỏ ra hơn 7.000 tệ mua cho con một chiếc máy tính, mới có mấy ngày,

mẹ đi làm về thì phát hiện đã biến mất chiếc máy tính, con trai cũng không thấy đâu, liền đôn đáo chạy đi hỏi bảo vệ, thì ra con trai đã mang máy tính đi Mẹ đoán con mình đã bán cái máy tính ấy để lấy tiền vào quán chơi Internet, quả nhiên là đúng Con trai mang máy tính đi bán được hơn 2.000 tệ, chơi bời ở ngoài gần một tháng Nhìn con trai hư hỏng như thế, mẹ cảm thấy sợ hãi, thậm chí còn tuyệt vọng Mẹ định thay khóa cửa để con trai vĩnh viễn không bao giờ về nhà Nhưng trong lòng lại cảm thấy làm vậy không phải với con, hơn nữa đây không phải là cách đúng đắn, sẽ chỉ khiến con trai dấn sâu vào con đường tội lỗi mà thôi

Vậy, làm thế nào để con trai quay về “con đường chân chính?” Mẹ để một mẩu giấy trên đầu giường của con trai, trên đó viết: “Con trai: Con mang máy tính đi đâu rồi? Chắc chắn con sẽ làm chuyện ngốc nghếch, mau quay lại đi!” Ký tên: Mẹ Sau khi con trai về nhà, mẹ không nói gì, không chất vấn cũng không phê bình, coi như chưa xảy ra chuyện gì Về sau con trai để một mẩu giấy trên đầu giường của mẹ: “Mẹ: Con

về rồi, con biết những việc mình đã làm là sai trái Đó là nhất thời bồng bột, con muốn

về nhà, con muốn về với mẹ, muốn nấu cơm cho mẹ, muốn nói chuyện với mẹ, hãy cho con trai một cơ hội nữa nhé, con sẽ ghi nhớ!” Hai mẹ con cứ viết thư qua lại như thế, suốt 20 năm Xem ra trên thế giới không có tình yêu nào là không hữu hiệu Con trai dần dần trưởng thành và thành tài Tâm huyết của mẹ cũng đơm bông kết trái Cácbậc cha mẹ thân mến, làm cha mẹ cũng giống như một người thợ làm vườn, cần để tâm chăm sóc cây từ khi chúng còn là những mầm non Làm cha mẹ cũng cần có hai tình yêu thương: một là ban tặng, hai là cắt bỏ Khi chăm sóc cây cối, ban tặng chính

là bón phân, tưới nước, như thế cây mới có thể hấp thu dinh dưỡng; cắt bỏ chính là cắt

lá tỉa cành, như thế cây mới có thể phát triển khỏe mạnh; khi giáo dục con cái, ban tặng chính là dạy con những điều hay lẽ phải, cắt bỏ chính là giúp con thoát khỏi những lỗi lầm thiếu một trong hai thứ ấy, tình yêu sẽ trở thành sai lầm, chỉ có kết hợp lại với nhau mới trở thành một tình yêu đúng đắn

3 Con cái là hình ảnh của cha mẹ

Chúng ta thường xuyên phát hiện quan hệ nhân quả trong cuộc sống hiện thực, trong Phật học gọi là duyên kiếp

Có lần, tôi đến một xưởng in để kiểm hàng, phát hiện màu sắc sai lệch nghiêm trọng, cần in lại toàn bộ Thấy sự việc nghiêm trọng, tôi liền bàn bạc với giám đốc công ty này Giám đốc vừa nhìn đã nổi nóng, mắng chửi nhân viên không tiếc lời: “Một đám khốn kiếp không có đầu óc!” Để bày tỏ ý xin lỗi, sau khi xử lý xong việc, buổi trưa giám đốc mời chúng tôi đi ăn Trong bữa ăn nói chuyện rất vui vẻ, tôi phát hiện giám đốc rất phóng khoáng, cũng thích nói đùa, liền hỏi giám đốc: “Lúc nãy anh chửi đám khốn kiếp này, xin hỏi bọn họ là lũ khốn kiếp ở đâu tới? Do tên khốn nào dạy bảo?” Giám đốc bứt tóc, cười ha ha và nói: “Không sai, tôi chính là tên khốn đó!”

Câu chuyện rút ra được ở đây chính là: Người mà bạn đối diện rất có thể là hình ảnh phản chiếu của bạn Bạn làm giám đốc thì nhân viên có thể là hình ảnh phản chiếu củabạn; làm quản lý thì cấp dưới có thể là hình ảnh phản chiếu của bạn; làm cha mẹ thì con cái có thể là hình ảnh phản chiếu của bạn Con cái ngoan ngoãn, thành đạt phản ánh sự dạy dỗ đúng đắn của cha mẹ, con cái là nghịch tử phản ánh sự dạy dỗ sai lầm của cha mẹ; dung túng phản ánh sự bất lực của cha mẹ, nuông chiều phản ánh sự buông thả của cha mẹ

Vì thế, khi bố cằn nhằn: “Đứa trẻ này không biết giống ai? Ở đâu ra cái thói xấu ấy?”

Mẹ lập tức nói: “Cái thói xấu ấy giống anh!” Bố lập tức nói: “Giống em thì có!” Vậy thì rốt cuộc con giống ai đây, nếu được nhận xét thì tôi sẽ nói một từ: “Cả hai.” Trung Quốc có một câu cổ ngữ: “Giống hay không, hãy so sánh.” Nếu bạn không tin, hãy cùng xem thử một tình huống trong gia đình như sau:

Trưởng phòng Lưu rất thích xem phim, cứ đi làm về nhà là bật tivi, xem một mạch đến khi đi ngủ Hôm ấy vợ ông nói: “Tôi đã nói rồi, ông chỉ biết xem tivi, không làm việc nhà thì thôi, ông không thể làm một việc nghiêm túc hơn sao? Tôi thấy con không thích học, giống hệt ông!”

Trưởng phòng Lưu lập tức phản bác: “Giống bà thì có khá hơn không? Từ sáng tới tốichỉ mải làm đẹp, như thế sao con chăm chỉ học hành sao được?”

Vợ lại nói: “Làm đẹp thì sao, tôi vẫn lo việc nhà chu đáo Còn ông thì một chức trưởng phòng bé tí tẹo, bao nhiêu năm rồi vẫn chưa lên được Ông Triệu kia kìa, cùng làm việc với ông mà đã được thăng chức rồi, ông thực sự chẳng có tài cán gì!”

Trưởng phòng Lưu cũng không chịu nhường: “Đây chỉ thế thôi, bà thấy ai giỏi hơn thì

cứ việc mà đi theo!”

Hai vợ chồng đấu khẩu, vẫn câu chuyện ấy, nội dung ấy, lặp lại bao nhiêu năm vẫn không thay đổi, cũng chẳng ai nghĩ ngợi gì Nhưng họ không biết rằng, những lần nhưvậy, có một người rất để tâm đến họ, lắng nghe toàn bộ câu chuyện của họ, đó là cậu con 10 tuổi của họ Cuối kỳ, thành tích học của con trai đứng cuối cùng của lớp, bố liền ra mặt dạy dỗ: “Con không chăm chỉ học hành, chỉ biết xem tivi, sau này làm nên trò trống gì Con nhìn Triệu Quân kia kìa, học cùng lớp với con, sao bạn ấy lại đứng nhất lớp?”

Không ngờ, con trai bình thản nói với bố: “Bố Triệu Quân cùng đơn vị với bố, người

ta làm cục trưởng rồi, sao bố chỉ biết nói con mà không nhìn lại mình đi!”

Bố liền nói: “Ờ, học hành không ra làm sao, con thì giỏi rồi, biết cãi lại, thế mà gọi là giỏi à?”

Cậu con trai đáp lại dửng dưng: “Con chỉ có chút tài cán ấy thôi, bố thích thì đưa con vào trại trẻ mồ côi đi, bố mẹ sinh đứa con khác giỏi hơn mà nuôi!”

Bạn thấy không, tật xấu của đứa trẻ này do đâu mà có? Chẳng phải là từ cha mẹ chúngsao? “Con nhà tông, không giống lông cũng giống cánh” chính là thế này đây!

“Trường a - hàm kinh” của Phật học nói về nhân quả, có một đoạn như sau: “Thử hữu

cố bỉ hữu, thử vô cố bỉ vô, thử sinh cố bỉ sinh, thử diệt cố bỉ diệt” (hiểu là: Vì cái này

có nên cái kia có, cái này không nên cái kia không; cái này sinh nên cái kia sinh, cái này diệt nên cái kia diệt) Con cái là hình ảnh phản chiếu của cha mẹ, hành vi lời nói của trẻ chính là sự sao chép hành vi của cha mẹ Giống như người Quảng Châu nói tiếng Quảng Châu, người Ôn Châu nói tiếng Ôn Châu Khi quan sát kỹ một đứa trẻ, bạn sẽ thấy: Từ biểu cảm khuôn mặt, dáng vẻ cơ thể, ngữ điệu phát âm của trẻ đều

sẽ ẩn chứa dáng hình của cha hoặc mẹ chúng Rất nhiều cha mẹ chê con không tốt, chê giáo viên không tốt, chê nhà trường không tốt, chê chế độ xã hội không tốt, nhưnglại chẳng bao giờ quan tâm đến những điểm không tốt của mình Thực ra, trong xã hội

có một số trào lưu xấu, nhưng chỉ sau khi tiếp xúc với xã hội, trẻ mới bị ảnh hưởng bởi những trào lưu này mà thôi, còn từ nhỏ tới lớn, mọi lời nói và hành vi của cha mẹ đều ảnh hưởng trực tiếp tới trẻ Một giáo viên phát hiện rằng, trong lớp mình dạy có một học sinh rất giỏi “chửi bậy”, hầu như câu nào cũng có từ “mẹ kiếp” kèm theo Nhiều lần phê bình mà không thấy hiệu quả, vậy là giáo viên này quyết định đến nhà học sinh chơi, muốn cha mẹ phối hợp với mình làm công tác giáo dục trẻ, giúp trẻ sửathói quen không tốt này Nào ngờ, giáo viên vừa nói mục đích đến nhà, cha đứa trẻ đã nói: “Mẹ kiếp, thằng này ở nhà tôi chỉ biết phá, chỉ biết xem tivi, không chịu làm việc

gì Mẹ kiếp, ở trường cũng như vậy thì đúng rồi Cô cứ nói với tôi, nếu nó không chịu học hành, cô cứ đánh nó cật lực cho tôi, mẹ kiếp!”

Bạn thấy đấy, chỉ một đoạn thôi mà đã có mấy từ “mẹ kiếp” rồi Vậy thì, người đáng trừng phạt ở đây e rằng không phải đứa con mà là người cha này Cha mẹ lúc nào cũng muốn con học giỏi, nhưng muốn con học giỏi thì phải làm gương cho con trước

đã Bởi từng hành vi cử chỉ của cha mẹ trẻ đều cảm nhận, tích trữ và bắt chước y hệt Nói hình tượng một chút: Đôi mắt của trẻ chính là một chiếc máy ảnh rõ nét, nó sẽ chụp lại những gì nhìn thấy; đôi tai của trẻ chính là chiếc máy ghi âm cực kì tốt, sẽ ghilại những gì nghe thấy; tâm hồn trẻ chính là một chiếc máy photocopy thông minh, sẽ chép lại những gì cảm nhận được, sau đó chuyển hóa thành hành vi của trẻ

Một số cha mẹ nói: Tôi chỉ có một chút thiếu sót, vậy sao con tôi lại có nhiều tật xấu đến vậy Thế thì bạn không biết rồi, một số đứa trẻ là gương phẳng, trên người bạn có cái gì nó sẽ phản chiếu đúng cái đó; một số đứa trẻ là gương cầu lõm, nó có thể thu nhỏ rất nhiều vấn đề ở bạn; một số đứa trẻ là gương cầu lồi, nó sẽ phóng to vấn đề ấy lên Một số đứa trẻ là gương lồi lõm không bằng phẳng giống như gương phép thuật, một số vấn đề do bạn trực tiếp phản chiếu, một số vấn đề do những người xung quanh khúc xạ lên Vì thế, bạn không cần quá ngạc nhiên, đôi khi trông nó không giống bạn cho lắm, ưu điểm bị thu nhỏ, khuyết điểm được phóng to, phản chiếu trực tiếp hoặc khúc xạ gián tiếp, nhưng dù thế nào thì nguồn sáng vẫn phát ra từ bạn

Hôm nay bạn cãi nhau trước mặt trẻ, ngày mai trẻ sẽ cư xử thô bạo Ở nhà, cha

mẹ cãi nhau qua lại trước mặt con Người mẹ nói: “Chút bản lĩnh của anh có đáng gì, những người đàn ông tôi biết đều giỏi hơn anh!” Người cha bị sỉ nhục, cũng không chịu thua: “Cô nhìn mình xem, béo như lợn, sao lúc đầu tôi lại thích cô được nhỉ?” Khi ra ngoài cha mẹ cũng không bao giờ chịu nhường ai, chẳng may trên xe buýt có người chen lấn lên trước mặt, vậy là liền cao giọng cãi nhau với người ta Những hànhđộng này chứng tỏ một kỹ năng giao tiếp sai lầm của cha mẹ, khiến trẻ nhầm tưởng rằng cãi nhau, thậm chí đánh nhau là cách giải quyết xung đột tốt nhất

Hôm nay bạn than phiền trước mặt trẻ, ngày mai trẻ sẽ oán trách Cuộc sống con

người đôi lúc gặp phải những thăng trầm, khó tránh khỏi việc than thân trách phận Nhưng bạn cần nhớ điều này, khi đứng trước mặt con, bạn tuyệt đối không được bộc

lộ tâm trạng chán nản, chẳng hạn than vãn: Xã hội ngày nay không có người tốt, lãnh đạo không công bằng; đồng nghiệp ngốc nghếch, đi làm cần mánh khóe một chút Những lời oán trách đó không chỉ hủy hoại tâm trạng của mình, không mang lại lợi ích gì mà còn tiêm nhiễm những thứ tiêu cực, chẳng khác nào truyền sang trẻ những con virus độc hại Nói một cách khác, xã hội vốn dĩ có mặt xấu, mặt tốt, người lớn cằnnhằn kêu ca rồi cũng quên ngay sau đó Nhưng trẻ con thì không quên, tâm hồn trẻ vẫn còn non nớt, vẫn còn thiếu khả năng miễn dịch, nếu bạn nói quá nhiều về những điều tiêu cực, nói quá nhiều sai lầm của người khác; thì khi gặp khó khăn, trẻ sẽ không tích cực nghĩ cách giải quyết vấn đề, chỉ biết trách móc và oán thán người khác, thậm chí là thất vọng, chán đời

Hôm nay bạn trách mắng giáo viên trước mặt trẻ, ngày mai trẻ sẽ chống đối giáo viên Nhà trường không phải là chốn bồng lai, giáo viên cũng là người bình thường,

không tránh khỏi những lúc sai lầm Một số cha mẹ khó tính, khi thấy giáo viên có saisót là lập tức nói những lời quá khích Trước mặt trẻ nói xấu nhà trường, chửi rủa giáoviên Sau khi nghe xong, trẻ sẽ nhanh chóng tìm ra lý do để phản đối nhà trường, chống đối giáo viên, như thế sẽ làm lung lay niềm tin và sự tôn trọng của trẻ với giáo dục

Hôm nay bạn bàn tán về người khác trước mặt trẻ, ngày mai trẻ sẽ bàn tán về bạn Cùng ăn cơm với bạn bè thân thiết, vui đùa rất hòa thuận, lúc đi thì khách sáo,

nhưng bạn bè vừa đi khỏi, thoắt cái cha mẹ đã bàn tán về họ, chế giễu họ keo kiệt, chê

họ ăn mặc quá nhà quê, dè bỉu nhân phẩm của họ… Tốt nhất bạn nên hạn chế những lời này, bởi như thế sẽ vô tình dạy trẻ thành người hai mặt

Hôm nay bạn không hiếu kính, ngày mai trẻ cũng sẽ không hiếu kính Khi bạn và

chồng yêu nhau, mẹ chồng đã từng tìm mọi cách ngăn cản, thế nên trong lòng bạn luôn thù ghét mẹ chồng Sau khi kết hôn, bạn không quý cha mẹ chồng, không muốn

để con mình gần gũi với ông bà Có người quá quắt còn chê bai ông bà trước mặt con

bằng những câu:“Ông nội mày thật hồ đồ!”, “Bà nội mày thật keo kiệt!” Trẻ nghe vậy

sẽ thấy ông bà thật xấu, như vậy không thể tạo tấm gương hiếu kính cho trẻ được, cha

mẹ phải biết rằng, mình đối với cha mẹ thế nào, thì trẻ sẽ đối xử lại với mình thế ấy; sau này trẻ có cãi lại, mắng nhiếc lại cha mẹ thì cha mẹ cũng đừng quá ngạc nhiên,

“nhân nào quả ấy” chính là như thế!

Hôm nay bạn lấy ly hôn ra uy hiếp, ngày mai trẻ sẽ lấy bỏ nhà ra đi để uy

hiếp Vợ chồng hễ có tranh cãi là lại buông ra một câu: “Không ở được với nhau nữa

thì ly hôn”, “Ly hôn thì ly hôn, sợ gì.” Hai người cãi nhau xong, mỗi người bỏ đi một nơi Chồng không về nhà, vợ về nhà mẹ đẻ Cuối cùng hoặc là một bên khuất phục, hoặc là mỗi người một nơi Khi bạn dùng thủ đoạn này để đối phó với chồng, với mẹ chồng thì bạn hãy cẩn thận, bởi một ngày nào đó con của bạn cũng học được cách lừa dối tình cảm như thế

Hôm nay bạn gieo thù hận trước mặt trẻ, ngày mai trẻ sẽ báo thù Do rất nhiều

nguyên nhân, vợ chồng ly dị Trong lòng bạn đầy nỗi oán hận Thế là bạn kể lể tội lỗi của người kia với cô con gái 6 tuổi và nói với con: “Cha/mẹ mày không không cần mày nữa, nên từ nay về sau mày cũng không cần ông/bà ấy Đàn ông/đàn bà trên thế giới này chẳng có ai tốt đẹp.” Làm như vậy là gieo vào trẻ một cảm xúc tiêu cực, trẻ

sẽ nghi ngờ tình yêu chân chính, học cách thù hận, trả thù xã hội

Hôm nay bạn nói dối trước mặt trẻ, ngày mai trẻ sẽ nói dối Có người gọi điện đến

tìm bạn, bạn nói với con: “Cứ nói mẹ không có nhà”, hoặc rõ ràng bạn đang xem ti vi,nhưng lại dặn con rằng: “Có người hỏi mẹ, con cứ nói mẹ đang làm việc nhà.” Sau này đứa trẻ sẽ dựa vào việc nói dối để dễ dàng thoái thác mọi việc

Hôm nay bạn vi phạm quy định trước mặt trẻ, ngày mai trẻ sẽ phạm pháp Khi

đi công viên, bạn cho con leo lên bức tượng có dòng chữ “không được ngồi” để chụp ảnh Trên đường đi làm bị tắc đường, bạn lái xe ngược chiều hoặc tìm mọi cách leo lên vỉa hè; đứa con trai 8 tuổi ngồi sau nói với bạn: “Mẹ làm trái quy định rồi.” Bạn nói: “Không có camera, ở đây cũng không có cảnh sát giao thông, không sao cả!” Trẻ

sẽ học được một điều: Khi không có ai giám sát sẽ vi phạm quy định, chỉ cần không bịcông an “tóm” là có thể làm xằng làm bậy

Con cái giống như chiếc camera ghi lại hành vi của cha mẹ Một số cha mẹ có thể sẽ nói: Nó học cái xấu, vậy sao cái tốt nó lại không học Có thể bạn không biết, phẩm chất tốt giống như sức khỏe, phẩm chất xấu giống như virus; sự lười biếng, thô lỗ, nóng nảy, ích kỷ, thường có tính truyền nhiễm gấp ba lần so với tính chăm chỉ, điềm đạm, rộng lượng… Vì thế cổ nhân đã sớm biết rằng: “Vật dĩ ác tiểu nhi vi chi, vật dĩ thiện tiểu nhi bất vi” (Tạm hiểu là: Đừng tưởng rằng chuyện xấu rất nhỏ mà làm, đừngtưởng rằng việc tốt rất nhỏ mà không làm)

Gia đình là lớp học đầu tiên của trẻ; cha mẹ là người thầy đầu tiên của trẻ Giáo dục gia đình hữu hiệu không phải là thuyết giáo mà là giáo dục bằng hành động Bản thân thỏa mãn với việc làm một cây bụi thì đừng trách trẻ không thể thành cây đại thụ Muốn nuôi dạy con trở thành người anh hùng thì trước tiên cha phải trở thành người anh hùng mà con kính phục; muốn con trở thành thần tượng thì trước tiên mẹ phải trở thành thần tượng mà con tôn thờ Chính vì như vậy, người đạt giải Nobel hòa bình, nhà triết học người Đức tên là Albert Schweitzer đã nói: “Trẻ học tập thông qua ba phương thức: Thứ nhất, bắt chước noi gương; thứ hai, bắt chước noi gương; thứ ba, vẫn là bắt chước noi gương.”

Một số cha mẹ sẽ nói, trình độ văn hóa của chúng tôi không cao, cũng không có tố chất gì, không thể làm tấm gương cho con được Đó chỉ là cái cớ Trình độ văn hóa không cao, có thể bạn không giúp đỡ việc học tập của trẻ, những đó không phải là vấn

đề quan trọng nhất, bởi công việc này giáo viên và gia sư sẽ giúp đỡ bạn, nhưng giáo viên không thể gánh vác được việc giáo dục phẩm cách trẻ thay bạn Cách làm người chính trực, lương thiện, hành động chăm chỉ dũng cảm, tinh thần dám hy sinh đều nằm trong phạm vi và khả năng của cha mẹ Cha mẹ có sức ảnh hưởng rất lớn đến nhân cách chính diện của trẻ, cho dù trình độ văn hóa của bạn cao hay thấp thì bạn đều có thể trở thành những ông bố bà mẹ vĩ đại

Có một người nông dân đã làm như sau: Ông luôn là người thức dậy đầu tiên, gõ cửa phòng con, gọi con dậy, yêu cầu con chạy bộ cùng mình Mười mấy năm trôi qua, hành động ấy đã trở thành thói quen chưa bao giờ bị gián đoạn Các con của ông không những có sức khỏe tốt mà nghị lực cũng ngày càng được nâng cao Khi rễ cây phẩm cách và thân cây ý chí đều chắc khỏe, tự nhiên sẽ kết ra quả tri thức Người cha

là nông dân này không dạy con một giờ kiến thức nào, nhưng năm đứa con đều thi đỗ đại học

Một người cha là nhân viên công vụ bình thường lại làm như sau: Ngày đầu tiên con học tiểu học, ông đến trường tham dự buổi họp phụ huynh, sau khi kết thúc buổi họp, các cha mẹ khác đưa con đi Nhưng ông lại bảo con gái ở lại, hai cha con cùng quét dọn lớp học sạch sẽ, bài học đầu tiên ông dạy con sau khi con đi học không phải là kiến thức tiếp thu được mà là tinh thần trách nhiệm Nhờ vậy con gái ông càng ngày càng hiểu chuyện, càng ngày càng ưu tú Sau này cô bé dễ dàng thi đỗ vào một trườngđại học lớn, rồi lại được nhận học bổng của đại học Oxford (Anh)

Con cái là tấm gương phản chiếu, cha mẹ là khuôn mẫu, muốn thay đổi con cái, trước tiên cha mẹ phải thay đổi bản thân Thay đổi như thế nào? Hãy lấy những bậc cha mẹ thành công làm mẫu, rồi quy nạp lời nói và hành vi của họ thành “21 quy tắc của cha mẹ”:

1) Mong con thành tài, chi bằng trước hết hãy dạy con thành người.

2) Kinh doanh con cái vĩ đại giống như kinh doanh thế giới

3) Để con trở thành “David”(1), trước tiên hãy biến bản thân thành Michelangelo(2).

4) Ba phần giáo dục lời nói, bảy phần giáo dục hành vi mới có mười phần hữu hiệu.5) Xây dựng uy tín xã hội cần bắt đầu từ việc không bao giờ thất hứa với con cái.6) Nói dối là Melamin, thành thật là sữa mẹ an toàn

7) Sau lưng đứa trẻ thích kiếm cớ, luôn là cha mẹ thích kiếm cớ

8) Những cha mẹ biết ơn xã hội mới có thể bồi dưỡng nên những đứa trẻ biết ơn cha mẹ

9) Muốn trẻ ngoan cần dẫn đường ước mơ, khích lệ tạo động lực, quy củ nề nếp, hạn chế trừng phạt

10) Cha mẹ thông minh chế nhạo bản thân, cha mẹ ngu dốt chế nhạo con cái

11) Trẻ bị ngã không đáng sợ, không thể khiến trẻ đứng dậy mới đáng sợ

12) Những cha mẹ biết cúi xuống mới có thể khiến tình yêu thương của mình gần gũi với trẻ thơ

13) Làm việc nghĩa, trước tiên hãy bắt đầu từ việc nhà

14) Chuyện khó nhất không phải là thay đổi con cái mà là thay đổi bản thân

15) Hối cải lỗi lầm, hai phần dùng để hối lỗi, tám phần dùng để sửa đổi

16) Tình yêu thương + trí tuệ yêu thương = trái chín tình yêu

17) Thói quen là sức đề kháng phòng bệnh, vui vẻ là viên ngọc thanh xuân bất lão.18) Tình cảm vợ chồng quý ở chỗ nắm tay, tình yêu của cha mẹ quý ở chỗ buông tay

19) Mùa xuân gieo trồng, mùa hạ cày cuốc, mùa thu thu hoạch, mùa đông tích trữ, giáo dục con người nên làm những việc thích hợp vào từng thời điểm thích hợp.

20) Cha mẹ không chỉ là trọng tài và huấn luyện viên của con mà còn là người đồng đội, người cổ vũ động viên con

21) Cha mẹ chỉ có một đôi tay, mội đôi mắt nhưng nếu biết sử dụng thì sẽ trở thành người “nghìn tay nghìn mắt”

1 David: Tượng David, một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất thời kì Phục hưng.

2 Michelangelo: Họa sĩ, nhà điêu khắc người Ý.

4 Thiếu sót lớn nhất của cuộc đời trẻ là Không biết ơn

Có một lần đi mua đồ gia dụng, vừa hay giám đốc của thương hiệu này tham gia hoạtđộng khuyến mại, tôi liền tìm cách bắt chuyện với anh ta Anh ta bây giờ đã có hàngchục triệu tệ, nhưng vẫn làm việc rất vất vả, chưa đến bốn mươi tuổi mà tóc đã bạc hết

cả Tôi hỏi anh ta vất vả bôn ba vì cái gì? Anh ta nghĩ một lúc rồi nói với tôi: Độnglực lớn nhất là muốn con cái không phải khổ Đúng vậy, chỉ có cha mẹ mới có độnglực như thế Hao phí tuổi thanh xuân, hy sinh sức khỏe của mình, làm ra tài sản nhưngkhông nỡ hưởng thụ nó Những người làm cha mẹ đều hy vọng gánh vác toàn bộ đaukhổ của thế hệ sau, dành hạnh phúc cho con cái, dành mọi tài sản cho con cái

Mong muốn là như vậy, nhưng liệu chúng ta có thực hiện được tốt điều này? Tôi cóthể trả lời một cách tự tin rằng: Khó, rất khó, vô cùng khó Nhìn vào thực tế bạn sẽthấy: Trên thế giới, các nước Âu Mỹ là thành thục nhất trong chế độ gia tộc, thànhcông truyền tới đời thứ hai chưa tới 30%, truyền tới đời thứ ba chỉ có 13% Như vậy,

có thể thấy tài sản khó mà truyền lại, vậy sẽ có gì để đảm bảo cho tương lai cho concái? Rút kinh nghiệm thất bại, rất nhiều cha mẹ giàu có ở Âu Mỹ đã có sự giác ngộ:Muốn hạnh phúc được truyền lại, đừng tạo ra một “người giàu có”, mà hãy bồi dưỡngcon trở thành người có tấm lòng

Có tấm lòng là như thế nào? Là biết yêu thương, có ý chí bền bỉ, có lòng kiên trì, sự tỉmỉ? Nhưng như thế vẫn chưa đủ, tôi còn phát hiện, căn nguyên khiến trẻ mất đi lươngtâm là thiếu một tấm lòng biết ơn Vì thế mới nói, nuôi con là phải bồi dưỡng conthành người có tấm lòng, bồi dưỡng con có tấm lòng trước tiên cần bồi dưỡng lòngbiết ơn Nếu bạn chỉ biết dưỡng thân không biết dưỡng tâm, bạn sẽ trở thành Lý HọcLâm và Thẩm Ngọc Trân Lý Học Lâm và Thẩm Ngọc Trân, một cặp vợ chồng già

khu Vạn Châu, thành phố Trùng Khánh, chỉ bằng việc nhặt rác, làm công nhân vậnchuyển, bán hàng rong, lần lượt nuôi dưỡng 49 đứa trẻ bị bỏ rơi Những đứa trẻ này

về sau được những người khác nhận nuôi Nhưng 30 năm nay, trong số những đứa trẻ

đã từng được họ nuôi dưỡng này, không có một đứa trẻ nào cung cấp sinh hoạt phícho họ, cũng không có một đứa nào đến hỏi thăm và quan tâm đến họ Hai vợ chồng

đã ngoài chín mươi tuổi này ngày nào cũng lôi những bức ảnh chụp cũ ra và nhớ lại:

“Đây là Vĩnh Hồng, đây là Thiên Hồng mũm mĩm, đứa mặc áo đỏ là Lai Hồng…Không biết bây giờ chúng ở đâu, sống có tốt không?” Hai ông bà già yếu chỉ có mộtước mơ vô cùng nhỏ bé: “Nếu có thể ngồi xuống cùng bọn trẻ ăn bữa cơm thì giờ phảichết chúng tôi cũng thấy an lòng.”

Một cặp vợ chồng tốt bụng như vậy, nhưng họ không hiểu rằng, chỉ nuôi ăn mà thiếugiáo dưỡng, chỉ chăm sóc mà thiếu tu dưỡng thì con người sẽ mắc một chứng bệnhkhông chữa được: chứng hoại tử lương tâm

Một thanh niên không hề giàu có tên là Tùng Phi ở Thâm Quyến, 11 năm đã tài trợcho 183 trẻ khó khăn, thống kê tài sản ủng hộ hơn 3 triệu nhân dân tệ Năm 2009, anhđược bầu chọn là một trong 100 nhân vật cảm động Trung Quốc Một cô gái tên là LýMẫu được Tùng Phi tài trợ, sau khi tốt nghiệp đại học đã trở thành giảng viên đại học.Một lần, khi nhận lời phỏng vấn, Lý Mẫu đã tiết lộ việc mình nhận được Tùng Phi tàitrợ như thế nào Về sau, Lý Mẫu nhìn thấy phóng viên nhắc đến tên của mình và TùngPhi trong một bài báo, liền yêu cầu phóng viên xóa tên Tùng Phi đi, phóng viên hỏi tạisao thì cô gái nói rằng: sợ bị mất mặt nếu học sinh biết được chuyện này Đúng là mộtgiáo viên mắc chứng hoại tử lương tâm

Về sau, Tùng Phi bị ung thư dạ dày phải nằm viện Phóng viên lại gọi điện cho một côgái đã được Tùng Phi giúp đỡ, nói người từng tài trợ cô ta học đại học, rồi lại từnggiúp cô ta tìm việc, giờ tính mạng đang nguy kịch, rất cần sự giúp đỡ Phóng viên hỏi:

“Bây giờ Tùng Phi không có tiền chữa bệnh, liệu cô có giúp anh ấy được không?”

Cô gái ấy nói: “Giúp đỡ anh ta? Chữa bệnh cho anh ta? Nhưng thu nhập mỗi thángcủa tôi chỉ có vài nghìn tệ, vẫn chưa có khả năng để giúp đỡ ai Hơn nữa anh ta cũngchưa bao giờ đưa ra yêu cầu này với tôi.”

Phóng viên hỏi: “Cô không thể giúp anh ấy, nhưng cũng nên đi thăm anh ấy, để anh

ấy biết cô vẫn chưa quên anh ấy.”

Cô gái lập tức từ chối: “Tôi rất bận, không có thời gian!” – Đây lại là một cô gái mắcchứng hoại tử lương tâm

Chúng ta thật sự không biết là mình đang làm việc tốt hay đang làm chuyện hồ đồ.Chúng ta cũng thật sự không biết giáo viên này sẽ dạy học sinh như thế nào, cũngkhông biết cô gái sau này sẽ dạy con thế nào Liệu có dạy nên một đứa trẻ mà ví dụdưới đây đề cập tới hay không?

Một người mẹ là nông dân ở Hà Bắc, đã vượt quãng đường dài hàng trăm ki-lô-mét đểđến Trấn Giang thăm đứa con trai đang học đại học Y Sắp đến tết Đoan ngọ, người

mẹ còn xách theo một giỏ bánh chưng Sinh viên này cảm thấy rất không vui, cậu tacảm thấy người mẹ áo quần rách nát sẽ khiến mình mất mặt, sẽ bị các bạn chê cười,thế là cậu ta chặn mẹ ở cổng trường, kiên quyết không cho mẹ vào trường Giỏ bánhchưng mẹ mang tới cũng bảo mẹ mang về Cuối cùng, người mẹ này phải nuốt nướcmắt ra về Về sau, giáo viên đuổi theo người mẹ đang vừa đi vừa lau nước mắt vàkhuyên chị ta trở lại trường Người mẹ thấy có người đuổi theo, vội vàng lau nướcmắt, nói không ngớt: “Không sao! Không sao” và cảm ơn ý tốt của giáo viên; sau đóchị nói: “Tôi còn rất nhiều việc để làm!” và vội vàng bỏ đi Các bậc cha mẹ thânmến, đọc câu chuyện trên, các bạn có cảm thấy đau lòng không? Chắc chắn là có rồi

Nhưng thống kê dưới đây mới khiến cha mẹ kinh ngạc: Đại học Đông Nam tiến hànhđiều tra hỏi đáp với 100 sinh viên ở trường, thống kê cho thấy 82% học sinh liên lạcđiện thoại với cha mẹ chủ yếu là để xin tiền, chỉ có 8% sinh viên có thói quen trao đổithông tin với cha mẹ, có 9% sinh viên có thể nhớ ngày sinh nhật của cha mẹ Ngoài ra,báo cáo điều tra của “Bí mật những bà mẹ thành phố Trung Quốc” cho thấy, trong sốcác bà mẹ Trung Quốc, mẫu các bà mẹ hy sinh chiếm tỷ lệ lớn nhất Nhưng trước sự

hy sinh của các mẹ, phản ứng của trẻ khác biệt hoàn toàn Một học sinh cấp 2 mới 15tuổi sau khi cùng bạn giết chết mẹ ruột của mình, đã sống hơn 3 tháng như không cóchuyện gì, đến khi bị cảnh sát bắt được mới để lộ chân tướng; một học sinh cấp ba vìkhông có tiền lên mạng, đã về nhà lấy trộm đồ, đồng thời đánh mẹ trước mặt mọingười; trên 90% số trẻ cho rằng mẹ “nói nhiều”, một trong những câu mà trẻ thườngnói khi đối phó với mẹ chính là: “Mẹ nói ít thôi có được không!”

Quả thực chúng ta thấy đau xót! Nếu ngay cả mẹ ruột cũng không biết tôn trọng thìchúng sẽ tôn trọng ai đây? Nếu ngay cả lòng biết ơn, báo đáp cha mẹ cũng không cóthì liệu chúng sẽ báo đáp xã hội như thế nào? Chính vì vậy, một số công ty trước khitài trợ cho sinh viên đã đặt ra yêu cầu “báo đáp”, điều này cũng không có gì phải chêtrách Đọc đến đây, có thể chúng ta không kìm được và hỏi rằng: Dê con quỳ bú, quạchăm sóc mẹ, động vật biết báo đáp, vậy tại sao con người lại vong ơn phụ nghĩa?

“Nhận được chút ơn như giọt nước, nhưng phải báo đáp lại bằng cả nguồn nước” làkiến thức làm người cơ bản nhất Vậy thì vì sao chịu ơn như nguồn nước lại khôngbáo đáp lại dù chỉ bằng giọt nước? Vì sao bỏ ra tình yêu thương mãnh liệt mà chỉđược nhận lại một trái tim ích kỷ lạnh lùng? Vì sao gieo vào lòng trẻ tình yêu thươngnhưng lại nảy ra những ác quả biến dị? Sinh ra đứa con tàn tật là nỗi nuối tiếc của cha

mẹ Có đứa trẻ tàn tật cơ thể, có đứa trẻ trở ngại trí tuệ, nhưng tàn tật lớn nhất là tàntật tâm hồn, không có tấm lòng biết ơn là sự tàn tật lớn nhất mà cha mẹ tạo ra.

Các bậc cha mẹ thân mến, vậy thì chúng ta cần thức tỉnh: Trồng cây gì chưa chắc đãthu được quả đó, gieo hạt giống gì chưa chắc đã ra được hoa đó Tương tự vậy, cha

mẹ yêu thương con chưa chắc con đã yêu thương lại, cha mẹ chăm bẵm con chưa chắccon đã chăm sóc lại Yêu thương mà không có trí tuệ thì đó là một tình yêu hồ đồ Trẻkhông hiểu chuyện, bắt nguồn từ cha mẹ không hiểu lý Cái lý này chính là: Người lúcnào cũng nhận được tình yêu chưa chắc đã biết yêu Chỉ có người cho đi tình yêu mớibiết quý trọng tình yêu Để tôi kể cho bạn nghe một câu chuyện dưới đây, bạn sẽ hiểuđược điều đó

Một học sinh của tôi làm giám đốc nhân sự của một công ty Một lần nghe bài giảngcủa tôi, đến nội dung: Chỉ có tình yêu là không bao giờ đủ Cậu ta rất cảm động Cậu

ta nói mình có một cậu con trai vô cùng thông minh đáng yêu, con trai đã 9 tuổi rồi

Từ nhỏ cậu bé đã được ông bà nội chăm sóc, trong đó ông nội là yêu đứa cháu nàynhất, ngày nào đưa đi học rồi đón về, còn thường xuyên cõng cháu Cha mẹ muốn dạybảo con cũng rất khó, bởi ông nội lúc nào cũng bảo vệ cháu, cho dù là cháu đúng haysai Về sau ông nội bị bệnh qua đời, vào ngày đưa tang ông, cháu nội chỉ khóc một lúcrồi quên ông nội ngay Khi nhắc tới ông nội, dường như cậu bé không có cảm giác gì.Cha cho rằng con còn nhỏ, nên cũng không bận tâm Nhưng kỳ lạ là: Có một hôm,chú chó con Lạc Lạc trong nhà chết, đứa trẻ này khóc đúng một tuần Khoảng nửanăm, cứ nhắc đến Lạc Lạc là nó lại khóc Cha liền mắng: Đồ nhóc con không cólương tâm, không khóc ông nội mà khóc con chó, nếu một ngày cha chết, cha nghĩmày sẽ không khóc nổi một ngày

Tôi liền hỏi người cha, xem giữa cậu con trai và chú chó này có liên hệ gì không?Người cha nghĩ một lúc rồi nói: Ngày nào đứa trẻ này cũng cho chó ăn, tắm cho chó,chó bị ốm, nó dắt chó đi tiêm Cứ đi học về là dắt chó đi chơi, chưa bao giờ chê phiềnphức Tôi nói thế thì đúng rồi, con người yêu thứ mà mình cho đi nhiều hơn thứ màmình nhận được Bởi vậy, những người có quan niệm rằng cho đi là có thể nhận lại,cày cuốc là có thu hoạch thì đó tuyệt đối là suy nghĩ ngây thơ Nếu cày cuốc khôngđúng phương pháp, không đúng lúc, thì dù bạn có cày cuốc bao nhiêu cũng không thểthu hoạch được hạt nào Tương tự như vậy, trong tình yêu, trong tình thân, cũng cần

có mức độ, đúng lúc, đúng phương pháp, như vậy mới có được hiệu quả Phươngpháp quan trọng nhất ở đây là dùng hành động yêu thương để bồi dưỡng tấm lòng yêuthương, dùng sự cho đi để trải nghiệm biết ơn Bạn thấy đấy, đứa trẻ yêu chú chó con

mà mình đã bỏ công chăm sóc hơn cả người ông đã trao tình thương cho mình Vìvậy, đạo lý rút ra ở đây là: Người nhận được tình yêu chưa chắc đã biết yêu Ngườicho đi tình yêu mới quý trọng tình yêu

Các bậc cha mẹ muốn con quý trọng tình yêu, trước tiên phải dạy con cho đi tình yêu;muốn con có lòng yêu thương, phải để con có hành động yêu thương; muốn con biết

ơn xã hội, trước tiên hãy bắt đầu từ biết ơn cha mẹ mình

Những bậc cha mẹ khôn ngoan có thể lợi dụng những việc nhỏ hàng ngày để tiếnhành giáo dục trẻ theo kiểu “mưa dầm thấm lâu” Vì sao việc giáo dục của cha mẹ lạikhông mang lại kết quả như ý muốn? Nguyên nhân là ở việc “tưới ồ ạt”, bình thườngmặc kệ, nhưng khi con gặp phải vấn đề thì bắt đầu giảng giải, nói thao thao bất tuyệtkhông ngừng nghỉ, chẳng khác nào cơn mưa rào tưới vào ruộng đất khô cằn, chỉ ướtđược bề mặt mà không thấm sâu vào bên trong Phương pháp hữu hiệu nhất là cha mẹcần dạy trẻ bắt đầu từ những việc nhỏ trong cuộc sống: Khi cha giúp mẹ làm việc, mẹphải nói cảm ơn cha! Bà trông con giúp, cha mẹ phải nói cảm ơn! Khi chú tặng quà,không những nhắc con phải cảm ơn chú mà mỗi lần chơi đồ chơi, cha mẹ đều phảinhắc nhở đây là đồ chơi chú tặng, khi nào con lớn, làm ra tiền, con phải tặng quà lạicho chú Đừng chỉ truyền thụ kiến thức, phải bắt đầu từ những hành động thực tế, dạytrẻ nhớ ngày sinh nhật của cha, ngày sinh nhật của mẹ, dạy trẻ tự tay làm bưu thiếphoặc những món quà nhỏ để tặng cha mẹ Thông qua những chuyện nhỏ nhặt ấy, hạtgiống tình yêu sẽ lặng lẽ nảy mầm, rồi một ngày chúng ta bất ngờ nhận ra rằng chúng

đã trở nên xanh tốt

Trong giờ giảng dạy của mình, tôi thường xuyên hỏi các học viên hai câu hỏi: Ngày

14 tháng 2 là ngày gì, rất nhiều người đều biết đó là ngày lễ tình nhân; sau đó hỏingày thứ năm thứ tư của tháng 11 là ngày gì, phần lớn mọi người đều không biết Đó

là Lễ Tạ ơn! Xem ra, người ta ghi nhớ tình yêu dễ dàng hơn ghi nhớ ân tình Một họcsinh lớp ba, vào ngày của mẹ đã chuẩn bị món quà của mình từ rất sớm, nhưng mẹvừa nhìn thấy đã nói: “Con làm gì vậy? Đừng dùng chiêu này để nịnh bợ mẹ, vô íchthôi, chăm chỉ học hành là được!” Tôi và bạn đều biết người mẹ này không có ác ý,nhưng trẻ sẽ vô tình hiểu lời nói ấy là: Mình không cần phải yêu, chỉ cần thành tích.Vậy là vô tình trẻ bị bồi dưỡng thành người tàn tật tâm hồn, không hiểu tình yêu,không biết yêu và cũng không cần yêu

Những cha mẹ sáng suốt sẽ lợi dụng những sự việc nhỏ nhất xảy ra hàng ngày để khơidậy nhận thức của trẻ Rất nhiều cha mẹ có ý thức đưa trẻ đi tìm hiểu thiên nhiên,nhưng lại quá ít cha mẹ có ý thức cho trẻ cảm nhận xã hội Đến mức trẻ cho rằng sựquan tâm của người khác giống như ánh nắng, không khí, tất cả đều là cho không.Còn có một số trẻ chưa bao giờ thiếu thứ gì, cũng không biết sự khác biệt giữa “có”

và “không có” là như thế nào Bởi vậy, tôi khuyên bạn một ngày rảnh rỗi, hãy thử đưacon đi tham quan trại trẻ mồ côi, để con chơi với những đứa trẻ đã mất cha mẹ mộtngày, hoặc kết bạn với những học sinh khó khăn, quyên góp quần áo, sách vở cũ Cầnluôn luôn bồi dưỡng sự lương thiện và lòng biết ơn cho trẻ từ nhỏ

Cha mẹ thông minh sẽ biết dùng những câu chuyện trong thực tế để làm gương chocon Trong cuốn sách “Cắt tỉa sự hoang vu của sinh mệnh”, tác giả De Haan đã kể mộtcâu chuyện nhỏ khiến tôi có ấn tượng rất sâu sắc: Một cô gái khi đi mua hàng đãkhông mang đủ tiền Cô ấy đến quầy thanh toán và phát hiện còn thiếu 4 đô la Cô lục

đi lục lại trong túi, dáng vẻ khó xử vì bị người xếp sau nhìn thấy Một chàng trai xếphàng chờ thanh toán phía sau bước lên, nhờ thu ngân tính 4 đô la ấy vào tiền củamình Cô gái ấy muốn trả lại tiền anh ta, anh ta khách sáo từ chối, không để lại tên.Mấy hôm sau, trên tờ báo địa phương có một thông tin như sau: Một tổ chức từ thiệnnhận được một tờ chi phiếu 4 đô la cùng với một mẩu giấy Nội dung của mẩu giấy là:

“Tấm chi phiếu này mở ra vì một người, khi tôi gặp khó khăn, người ấy đã đưa taygiúp đỡ Tôi muốn quyên góp tấm chi phiếu này cho các bạn để bày tỏ lòng biết ơnvới người đó!”

Câu chuyện này nói với chúng ta một điều: Có thể chúng ta không phải báo đáp vớichính người đã giúp mình, nhưng khi nhận được ân huệ của người khác thì chúng taphải có trách nhiệm truyền lại ân huệ ấy cho những người xung quanh Einstein nóirất hay: “Mỗi ngày tôi đều nhắc nhở bản thân vô số lần, nội tâm của tôi và cuộc sốngbên ngoài đều được xây dựng trên cơ sở sự lao động của những người đang sống và

đã khuất Tôi phải cố gắng hết sức để có được sự cống hiến tương xứng, giống như tôi

đã từng có được và đang có được.” Bạn thấy đấy, sở dĩ vĩ nhân trở thành vĩ nhânchính là vì có tấm lòng như vậy

Cha mẹ thông minh sẽ tạo ra cơ hội để trẻ trải nghiệm và tự rút ra ý nghĩa trong đó.Còn cha mẹ ít thông minh hơn thì sẽ cho rằng: chỉ cần con chăm chỉ học hành, thànhtích tốt là không phải làm bất cứ một việc gì; điều này vô tình cướp đi khả năng laođộng của trẻ, đáng sợ hơn là cướp đi cơ hội để chúng học cách báo ơn Cha mẹ luôn tựhào coi sự cống hiến của mình là vô tư và vĩ đại, nhưng nếu trẻ chỉ biết đòi hỏi sựcống hiến vô tư và vĩ đại ấy, thì chẳng khác nào “dùng lòng yêu thương đểnuôi dưỡng mầm bệnh” Vì thế cần phải dạy trẻ làm việc vì cha mẹ, làm việc vì ngườikhác Dạy trẻ rót nước mời cha uống, dạy trẻ đeo túi cho mẹ Ông bà nội bị ốm, cha

mẹ không nhất thiết phải một mình trông ngày trông đêm, hãy giao cho trẻ nhiệm vụchăm sóc ông bà vào những giờ thích hợp Khi trẻ làm được những việc này, cha mẹcũng phải chân thành cảm ơn trẻ, khen ngợi trẻ Trước khi một đứa trẻ bước vào thếgiới của người trưởng thành, không những phải để chúng cảm nhận được niềm vui củatrẻ nhỏ - hạt nhân của niềm vui ấy là nhận được; mà còn phải nếm trải niềm vui củangười lớn - hạt nhân của niềm vui ấy là cho đi: “Người thân vì tôi mà vui vẻ hơn, thếgiới vì tôi mà tươi đẹp hơn” Đó là tình cảm mà những người con ngoan nên có, cũng

là việc mà tôi và các bậc cha mẹ phải làm

5 Tình Yêu có "chìa Khóa", dễ dàng mở cánh cửa trái tim trẻ

Bạn có nhớ lúc con còn nhỏ không? Trước khi bạn đi làm, con nước mắt ngắn nướcmắt dài tạm biệt mẹ; vừa về đến nhà là ào vào lòng hôn mẹ; bạn còn nhớ lúc con cònnhỏ không? Trước khi đi ngủ cứ đòi mẹ kể chuyện, lần đầu tiên đến trường bám chặttay mẹ không chịu buông ra Mỗi khi nhớ lại những chuyện này, lòng bạn sẽ trở nên

vô cùng dịu dàng, bạn sẽ cảm nhận được con cái là món quà quý giá nhất mà ông trờiban tặng cho mình Nhưng cùng với sự trưởng thành của trẻ, bạn bắt đầu phát hiệnchúng ngày càng xa cách mình Phòng của trẻ đã trở thành thế giới riêng tư củachúng, khi cần vào phòng là bạn phải gõ cửa xin phép chúng, chúng cũng không vô tưchạy vào phòng bạn như trước nữa, khoảng cách giữa bạn và trẻ ngày càng xa, nhiềulúc bạn không hiểu trẻ đang nghĩ gì, đang mong muốn điều gì? Vì con, cha mẹ có thểchịu đựng mọi đắng cay khổ cực Nhưng có một nỗi khổ khó có thể chịu đựng được,

đó là không có sự thấu hiểu của con cái, không mở được cánh cửa tâm hồn của con

Bạn của tôi là một “thợ khóa” nổi tiếng Anh ấy đã từng treo giải thưởng lớn, ai mởđược chiếc khóa của anh ấy thì có thể nhận được 50 vạn tệ Tôi hỏi đã có người mởđược chưa? Anh ấy nói với tôi đến bây giờ vẫn chưa có Vậy ổ khóa đó là gì mà khóvậy? Đó là sự khép kín của những đứa trẻ Trẻ không muốn giao lưu, chính là khóacửa lòng mình Cha mẹ ở bên ngoài không hiểu bên trong xảy ra chuyện gì, cảm giácsốt ruột, chỉ muốn lập tức đạp cửa xông vào Nhưng cách này hoàn toàn không đúng,bạn nhất định phải dừng lại, phải tĩnh tâm lại để suy nghĩ Khi câu hát “Thỏ con ngoanngoãn, mau mở cửa ra” đã không còn tác dụng nữa, bạn liền chọn cách đạp cửa xôngvào thì lúc ấy trẻ sẽ coi bạn là sói xám độc ác, vậy thì còn có cách nào hay hơnkhông? Chuyên gia tình cảm gia đình nổi tiếng người Mỹ, tiến sĩ Gary Chapman nóirất hay, mối quan hệ gia đình tốt đẹp cơ bản không thể dựa vào vận may mà chỉ có thểdựa vào chìa khóa Nắm được kỹ năng giao tiếp trong giáo dục gia đình, quan trọngnhất chính là phải tìm hiểu tình yêu, tìm hiểu ổ khóa của tình yêu, tìm hiểu tình yêu cónhững chiếc chìa khóa khác nhau

Nếu dùng sai chìa khóa, kết quả sẽ thế nào? Chúng ta hãy xem câu chuyện của mộtgia đình dưới đây:

Sau bữa tối, mẹ thu dọn bàn ăn, cha đọc báo, con xem tivi, mỗi người làm một việc,không ai làm phiền ai Lúc ấy, cha hỏi con: “Vẽ tranh chưa?” “Vẽ rồi.” “Làm bài tậpchưa?” “Sắp làm xong rồi.” “Không chơi game chứ?” “Không.” “Hôm nay ở trườnglàm những gì?” “Không làm gì!” Mẹ đứng cạnh vội nói: “Sao con lại ăn nói như vậy!”Con trả lời: “Theo mẹ thì phải nói thế nào? Học tập rồi, làm bài tập rồi, ăn cơm rồi,học tiếng Anh rồi, vậy là được chứ còn gì nữa!”

Đây là một cảnh thường gặp nhất trong phần lớn các gia đình “Hôm nay có ngoankhông?” “Có nghe lời không?” Câu hỏi như vậy, đối với trẻ hai, ba tuổi hỏi bao nhiêucũng không chán, bởi vì trẻ chỉ cần trả lời bạn là “ngoan”, “nghe lời” là bạn đã thấyhài lòng Nhưng với một đứa trẻ hơn mười tuổi vẫn dùng chiêu này, thì nó sẽ cảmthấy vô cùng chán ngán và đơn điệu Nếu cấp trên của bạn động một tí lại nói với bạn:

Kế hoạch làm xong chưa? Báo cáo viết chưa? Không đắc tội với khách hàng đấy chứ?Không lên mạng tán gẫu đấy chứ? Bạn sẽ có cảm nhận như thế nào? Đây không phải

là quan tâm mà là chất vấn, không phải thân thiện mà là thẩm tra Trẻ khao khát đượcgiao lưu, nhưng thứ chúng cần không phải là ống kính giám sát mà là một người bạntri kỷ Hãy nghe hai cha con dưới đây nói chuyện, bạn sẽ hiểu:

Một hôm, bố phát hiện con gái làm kiểu tóc mới, liền khẽ hỏi: “Tiểu Lệ à, kiểu tócnày rất đẹp, hơi giống với mỹ nữ quần vợt Navratilova.” (Navratilova là thần tượngcủa con gái) Con gái nói: “Đúng vậy, con làm ở tiệm cắt tóc Bala mới mở đấy!” Mẹ

và con gái đi dạo phố, mua được một chiếc áo lông vũ, bố vừa nhìn thấy liền nói:

“Oa! Đây là bộ sưu tập mùa đông của Nike!” Con gái vừa nghe đã nói: “Bố thật tinhmắt, áo lông vũ siêu nhẹ, siêu ấm!” Bố nói tiếp: “Lại là Navratilova làm đại diện đúngkhông, con sắp biến thành cô ấy rồi?” “Sao lại sắp ạ? Con chính là cô ấy mà!” Mẹ nói,

“Em cũng mua một chiếc áo y hệt con mặc.” Cả nhà cùng vui vẻ cười vang

Bạn thấy đấy, đây chính là trò chuyện Mối quan hệ gia đình tốt nhất là: Hạn chế làmtrọng tài, hãy làm người cổ vũ; hạn chế làm quan tòa, hãy làm đồng đội Con cái làngười bạn đặc biệt trong cuộc đời bạn Bạn có thể coi đồng nghiệp là bạn, có thể coikhách hàng là bạn, vì sao không thể hạ mình coi con là bạn? Vậy thì nên đối xử vớingười bạn đặc biệt ấy như thế nào? Nhà tâm lý học William James đã từng nói, nhucầu tận sâu trong đáy lòng con người chính là được người khác tán thưởng Càng quantâm, càng cần phải tán thưởng, nhưng chú ý không được nói những lời tán thưởng tùytiện Câu nói: “Oa! Đây là bộ sưu tập mùa đông của Nike! Lại là Navratilova làm đạidiện đúng không?” là một lời khen ngợi không hề tầm thường, nó gián tiếp khen rằngcon gái là một người rất am hiểu thời trang

Khơi dậy tâm hồn của trẻ, thông thường cần tới năm “chiếc chìa khóa.”

Chiếc chìa khóa đầu tiên của tình yêu là tiếp xúc cơ thể Bạn còn nhớ chứ, từ

khoảnh khắc con vừa chào đời, bạn liền dùng cơ thể tiếp xúc và giao lưu với con Khicon khóc, bạn liền bế con lên, sinh mệnh nhỏ bé non nớt ấy sẽ yên lặng, như vậychứng tỏ bạn đã truyền đạt những thông tin mà tâm hồn nhỏ bé có thể hiểu được: Mẹđến đây, mẹ đang quan tâm tới con Ngôn ngữ cơ thể kỳ diệu là như vậy, nó truyền tảitình cảm, bày tỏ tình yêu; cho đến khi chúng ta trưởng thành thì trong lòng vẫn khaokhát sự tiếp xúc về cơ thể Trong mùa đông lạnh lẽo của tình cảm, một cái ôm chính là

lò sưởi; trong giông bão cuộc đời, một bờ vai chính là một bến đỗ Thực ra, nhu cầucủa trẻ vô cùng mãnh liệt; đặc biệt là khi trẻ có tâm trạng căng thẳng bất an, cần đượcquan tâm, yêu thương hoặc an ủi thì ngôn ngữ cơ thể này càng là một bộ phận khôngthể thiếu trong giáo dục gia đình Giống như nhà giáo dục nổi tiếng người AnhHerbert Spencer đã nói: “Ôm ấp, vuốt ve, nắm tay cũng là một phần trong giáo dục!”Spencer gọi hiện tượng trẻ trở nên lầm lì vì thiếu sự yêu thương là “Tâm hồn đóikhát” Ông nói “Tâm hồn đói khát” không thể thỏa mãn bằng vật chất mà cần đượcthỏa mãn bằng sự yêu thương và vuốt ve Nếu trẻ không nhận được sự thỏa mãn nàytrong thời gian dài thì sẽ phát triển chậm, trí tuệ giảm sút, thậm chí còn trở nên chậmchạp Ngược lại, thường xuyên ôm ấp, xoa đầu trẻ, vỗ lưng trẻ có thể khiến trẻ cảmnhận được tình yêu của cha mẹ, nảy sinh cảm giác an toàn.

Nhà tâm lý học Daniel Goleman đã kể một câu chuyện cảm động: Một cậu bé đanggiận dỗi, vừa hay gặp chú đến chơi, cậu bé nhắm mắt gào lên với chú: “Cháu ghétchú!” Chú mỉm cười và nói: “Nhưng chú yêu cháu!” Cậu bé lại nói: “Cháu ghét chú!”Giọng nói lớn hơn, hơn nữa chắc như đinh đóng cột Nhưng chú lại trả lời dịu dànghơn: “Chú vẫn yêu cháu!” Cậu bé hét to: “Cháu ghét chú!” Chú nói: “Không sao, chúthật sự rất yêu cháu!” Đồng thời dang hai tay, ôm cậu bé vào lòng Cuối cùng cậu bémềm lòng: “Cháu cũng yêu chú!”, sau đó sà vào lòng chú

Nhưng chúng ta sẽ phát hiện, rất nhiều cha mẹ đã không làm được điều này Khi trẻcần, cha mẹ đã không kịp thời chủ động dang rộng đôi tay Đặc biệt, khi trẻ khoảnghơn mười tuổi, nhiều ông bố còn không dám ôm và hôn con gái, nhiều bà mẹ cũngkhông dám ôm và hôn con trai của mình Trong khi thực tế, trẻ mười mấy tuổi rất cần

sự vuốt ve, ôm ấp của cha mẹ Một nữ nhà văn nổi tiếng cho rằng “ôm” là nhân tố vôcùng quan trọng để xoa dịu cảm xúc Tuy nhiên, do con trai và con gái đang trong độtuổi phát triển, nên việc cha mẹ ôm con cũng cần phải xem thời gian và hoàn cảnh

Chiếc chìa khóa thứ hai của tình yêu là lời nói tán thưởng Có một bà mẹ đã làm

như thế này Hồi con trai học tiểu học, chị đi họp phụ huynh, cô giáo nói rằng, kết quảtrắc nghiệm của con trai chị luôn đứng cuối cùng, IQ của cậu bé thấp hơn người bìnhthường nên khuyên chị tốt nhất đưa con đến bệnh viện kiểm tra Người mẹ này khônggiải thích nhiều, chị biết con trai không phải là đứa trẻ ngốc nghếch, chỉ vì sinh non,nóng lòng muốn được nhìn ngắm thế giới này nên đã không thích ứng kịp với chúngbạn Trên đường về nhà, con trai hỏi chị: “Mẹ ơi, cô giáo nói gì với mẹ vậy? Có phảicon là đứa trẻ ngốc không?” Chị thấy sống mũi cay cay, suýt chút nữa thì rớt nướcmắt Nhưng chị nói với con: “Cô giáo khen con Cô giáo nói con không phải là đứa trẻngốc, chỉ cần con chú ý một chút, thành tích của con sẽ tốt hơn bây giờ rất nhiều.” Chịphát hiện, khi nghe những lời này, hai mắt con sáng lên Những ngày sau đó, con trai

đi học sớm hơn bình thường

Ngày con trai lên cấp ba Lại một lần chị đi họp phụ huynh, nói đúng hơn là buổi họptrước khi thi đại học Sau khi buổi học kết thúc, cô chủ nhiệm lớp gọi chị lại, nói vớichị: “Với thành tích hiện tại của con trai chị thì thi vào trường đại học trọng điểm cóchút nguy hiểm!” Người mẹ ngạc nhiên vì vui sướng, bởi nhiều lần họp phụ huynhtrước đây, tên của con trai thường xuất hiện trong hàng ngũ học sinh yếu kém Về đếnnhà, chị nói với con trai: “Cô chủ nhiệm vô cùng hài lòng với thành tích của con, chỉcần con cố gắng hơn thì sẽ có hy vọng thi đỗ vào trường đại học trọng điểm.”

Con trai tốt nghiệp cấp ba Giấy thông báo đỗ đại học gửi đến nhà, trên bì thư in dấu

và hàng chữ đại học sáng chói Con trai đỗ vào đại học danh tiếng, bởi vì trước khiđăng ký thi, chị đã nói với con trai, tin rằng con nhất định sẽ đỗ Con trai cầm giấybáo đỗ đại học, ôm mẹ khóc, vừa khóc vừa nói: “Mẹ, con biết con không phải là mộtđứa trẻ thông minh, cảm ơn mẹ đã luôn tán thưởng con, khẳng định con, khích lệcon…”

Người ngu ngốc thông thường không phải là trẻ mà là cha mẹ Cha mẹ ngu ngốc đảkích trẻ, cha mẹ thông minh khích lệ trẻ Trưởng thành trong môi trường được khẳngđịnh, trẻ sẽ học được cách lập chí hướng; trưởng thành trong môi trường không đượckhẳng định, trẻ sẽ học cách tự hủy diệt bản thân Vì thế, chìa khóa của ngôn từ làkhông chọn cái đắt, chỉ chọn cái đúng Kiên trì bốn nguyên tắc cơ bản: Khích lệ chứkhông được đả kích, khẳng định chứ không được phủ định, nhân từ chứ không đượccay nghiệt, khiêm nhường chứ không được ngạo mạn Như vậy, khoảng cách giữa tráitim với trái tim sẽ ngày càng gần hơn

Chiếc chìa khóa thứ ba của tình yêu là thời khắc quan tâm Có một số cha mẹ nói,

tôi cũng tán thưởng con, cũng khẳng định con, ngày nào cũng trò chuyện với con,nhưng sao nó càng ngày lại càng xa cách tôi; thậm chí tôi vừa nói, nó đã thấy chán.Bạn có biết nguyên nhân của sự việc không? Hãy xem bộ phim “Trẻ con không ngốc”của Singapore đi Cậu bé ở trong phim có một đoạn hội thoại rất tiêu biểu cho lứa tuổicủa mình: “Người lớn thường xuyên tưởng rằng, nói nhiều với chúng ta có nghĩa làtrò chuyện Thực ra họ đều tự nói, tự cười, còn chúng ta thường là giả vờ nghe, sau đónghe tai nọ, lọt sang tai kia Rốt cuộc chúng ta có nghe vào hay không, họ không bậntâm Chỉ cần họ được nói là đủ… Bạn nhìn bà nội này, bà nói rất nhiều, tôi thấy chúng

ta bị lời nói của họ nhấn chìm, còn họ thì không bao giờ nhận ra điều đó Họ nói nhiềunhư vậy, vì sao không hiểu một điều là rất nhiều đạo lý thật sự rất khó nghe? Đôi khi,tôi rất muốn nói lại để họ hiểu rõ hơn!”

Bạn trách trẻ con không nghe, nhưng chính bạn lại là người không lắng nghe trước.Vậy thì bạn cần nhớ một nguyên tắc: Không phải bạn nói nhiều hay không mà là trẻ

có tiếp thu được hay không Vì thế nói nhiều không bằng nói ít, nói ít không bằng nóihay, nói hay không bằng nói khéo, nói khéo không bằng nói đúng Giống như nghìn

năm trước, Tử Cầm hỏi Mặc Tử: “Nói nhiều có ích không?” Mặc Tử nói: “Nói nhiều

có ích gì? Phải nói đúng lúc” Mặc Tử trả lời rất hay Nói nhiều chẳng có ích gì, quantrọng là nói phải hợp thời cơ Một số phụ huynh rất thích nói khi con đang xem tivi,trong khi thời điểm đó chỉ thích hợp để nói một số chuyện không quan trọng Bởi vìlúc này, trẻ đang hứng thú, lời nói có thể vào tai nhưng không thể đi vào lòng “Hảo

vũ tri thời tiết, đương xuân nãi phát sinh” (Mưa tốt dường như lĩnh hội được ý củacon người, biết thời tiết thay đổi, đúng vào mùa xuân vạn vật sinh trưởng mới mưa).Cách tốt nhất là cha mẹ tìm thời gian, bình tĩnh ngồi xuống bên con, nhìn thẳng vàomắt con và trò chuyện bằng trái tim Cách trò chuyện tốt nhất không phải là cằn nhằnmất thời gian, nói cho thỏa lòng mà là nói ít, quan tâm tới chất lượng và hiệu quả lờinói đó

Một số cha mẹ quá chăm lo cho trẻ, không cho trẻ không gian tự do, điều đó vô tình

đã làm hại trẻ Cha mẹ yêu con là lẽ đương nhiên Nhưng rất nhiều đứa trẻ lại cảmthấy sợ hãi với tình cảm đó Vì sao? Không phải vì mẹ quá xấu xa mà bởi mẹ “quáyêu mình” Bạn hãy nghĩ xem có phải mình cũng là một người mẹ như vậy không? Cóphải bạn là “cha mẹ ba quanh” không? Quanh quẩn trong bếp, chạy theo bạn đời, chạytheo con cái Theo lẽ thường, cha mẹ nào cũng rất yêu thương con của mình, vì thếdồn hết tâm sức cho con, lúc nào cũng nghĩ cho con, việc lớn việc nhỏ ôm hết vàongười, chăm sóc cho con từng ly từng tí Hầu hết cha mẹ tưởng rằng làm như vậy làhết trách nhiệm, sau này con sẽ học cách ấy để đối đãi lại với mình Nhưng thực sự thìbạn đã nhầm:

Năm 2010, ở tỉnh Chiết Giang - Trung Quốc xảy ra một vụ án giết mẹ gây chấn động

dư luận Trương Kiện Quân, một sinh viên tốt nghiệp trường đại học nổi tiếng đếnHàng Châu tìm việc Mẹ vì muốn chăm sóc cho cuộc sống của con trai nên cùng đếnHàng Châu Một hôm, Trương Kiện Quân vì cãi nhau với mẹ nên cảm thấy vô cùngtức tối Sẵn thấy giá dao sau lưng mẹ, hắn liền cầm lấy một con dao, đâm một nhátvào bụng mẹ Kết quả, người mẹ đã chết vì mất máu quá nhiều Nhìn mẹ gục xuống,Trương Kiện Quân gọi cấp cứu, rồi cầm một con dao, muốn cắt cổ tay tự sát, nhưngcảnh sát đã đến và kịp thời đưa hắn đi Trên tòa, khi công tố viên hỏi Trương KiệnQuân: “Mẹ đối với anh là một người như thế nào?” Trương Kiện Quân trả lời: “Quantâm tới tôi, nhưng quan tâm quá mức Lúc nào mẹ cũng quản thúc quá nhiều, chuyện

gì cũng hỏi.”

Quan tâm không đồng nghĩa với việc can thiệp quá nhiều Bạn phải xác định ranh giớigiữa mình với trẻ, không được chạm vào giới hạn của trẻ, đồng thời, cũng phải để trẻhiểu rõ giới hạn của bạn

Chiếc chìa khóa thứ tư của tình yêu là món quà Nó giống với tiếp xúc cơ thể, cũng

là một ngôn ngữ vô thanh, nhưng là vật chứ không phải cơ thể Tiến sĩ Chapman cho

rằng, món quà là một thứ nhắc nhở đối phương “Tôi vẫn yêu bạn” Cha mẹ nên tặngcho con cái món quà như thế nào? Có một người mẹ nói với tôi, chị đã đọc quyểnsách “9 mật mã bước vào thế giới của người trưởng thành” của tôi và có rất nhiều cảmxúc Chị có một cô con gái 12 tuổi, đang học lớp bốn Một hôm, chị để sách ở nhà,không ngờ con gái rất có hứng thú với cuốn sách này, cầm sách đọc rất chăm chú, saukhi đọc xong còn trò chuyện với mẹ Chị nói với tôi rằng đã lấy sách và CD của “9mật mã bước vào thế giới của người trưởng thành” làm món quà tặng cho con gái Chịnói đó là thứ có ý nghĩa với sự trưởng thành của con trong tương lai.

Người mẹ này nói rất hay Món quà tốt nhất không phải là bánh gato, không phải quần

áo hàng hiệu, không phải là xe ô tô cao cấp mà là sách vở - thứ sẽ theo con suốt cảcuộc đời Một số cha mẹ không ngại vung tiền mua quà cho con, con 14, 15 tuổi đãchi tiền tỷ, mua tặng con những chiếc ô tô đắt tiền, không ngờ con vừa ra khỏi cửa đãtrở thành những “anh hùng xa lộ”, đâm vào người khác Những bậc cha mẹ có trí tuệyêu thương nên hiểu một điều, món quà tốt nhất tuyệt đối không phải là món quà đểcon khoe khoang mà là cung cấp năng lượng cho con trưởng thành

Chiếc chìa khóa thứ năm của tình yêu là sự phục vụ lặng lẽ Món quà hữu hình dễ

lý giải, nhưng sự phục vụ vô hình lại thường bị bỏ qua, trong khi cái “vô hình” nàymới là quan trọng nhất Có một người bạn nói với tôi, con gái cậu ta là fan của ChâuKiệt Luân Người bạn không hiểu một ca sĩ “hát không rõ lời” như thế thì có gì hayho? Tôi nói với bạn rằng, chỉ khi hiểu con mới có thể dẫn dắt con Bạn muốn dẫn dắtmột người “trái”, phương pháp hữu hiệu nhất không phải là ép con sang “phải” mà làbạn còn phải “trái” hơn Thế là cậu ta bỏ công sức, chăm chỉ nghiên cứu Châu KiệtLuân Đồng thời lặng lẽ giúp con kiếm vé buổi biểu diễn của ca sĩ này, sau đó lại cùngcon gái đi thưởng thức Sau buổi biểu diễn, cậu ta nói với con gái, lời bài hát “SứThanh Hoa” rất hay: “Trời còn vươn sắc xanh đợi mưa phùn nhanh đến, như anh mãiđợi em Khói bếp như vương vấn lượn lờ như ngăn cách đôi nơi, dưới đáy bình là đôidòng Hán Lệ phóng theo nét khoáng đạt…” Không gian mưa bụi bay bay, rất thíchhợp với ngôn ngữ mơ hồ không rõ của Châu Kiệt Luân Con gái lập tức có chung nhịpcảm hứng với bố, đó là điều chưa bao giờ có trước đây Cô bé hỏi bố: “Vì sao ChâuKiệt Luân lại thiếu những bài hát có âm hưởng lớn mạnh?” Bố nói: “Giọng của ChâuKiệt Lâm là âm vực trong quãng tám, âm luật kéo thẳng trong thời gian dài, thích hợpcho việc thể hiện những giai điệu buồn man mác, không thích hợp cho việc thể hiệnnhững giai điệu mạnh mẽ, hào sảng.” Con gái nghe vậy nói thật to: “Bố muôn năm!”rồi nhanh chóng trở thành fan của bố

Nhiều cha mẹ, khi con cái gặp vấn đề, rõ ràng là có thể dùng tấm lòng để giải quyết,nhưng vẫn thích dùng tiền Ví dụ không có thời gian ở cạnh con, liền cho con mộtkhoản tiền, muốn mua gì thì mua Thực ra dùng tấm lòng hiệu quả hơn dùng tiền Tôi

có một người bạn như vậy, là giám đốc của một công ty in bao bì, việc làm ăn rất phát

đạt Khi con trai tốt nghiệp đại học, cậu ấy nghĩ, cuối cùng có thể nhờ con trai trôngcoi công ty giúp rồi Nhưng cậu con trai lại suốt ngày suốt đêm tìm bố thương lượng:

“Bố ơi, con muốn làm môi giới bất động sản, con thấy đây là một công việc rất có thửthách!” Phát hiện thấy con trai có hứng thú như vậy, cậu ấy đã không yêu cầu con traiđến công ty của mình mà thông qua quan hệ của mình, giúp con trai vào một công tymôi giới bất động sản làm tư vấn viên Con trai rất cảm kích, làm việc rất nỗ lực, cậu

ấy cũng rất vui

Các bậc cha mẹ thân mến, trong lòng mỗi đứa trẻ đều có một “vali cảm xúc”, trong đó

có thể được lấp đầy bằng “yêu thương” Nhưng lấp đầy cũng phải có phương pháp,nếu chỉ “cố nhồi nhét” thì sẽ không bao giờ có được tác dụng Giống như dùng mộtchiếc chìa khóa, quan trọng không phải là bạn dùng sức để mở nó mà là chìa có trađược đúng với ổ hay không Bởi vậy, tôi khuyên các bậc cha mẹ hãy thử phươngpháp: Lắng nghe thật nhiều, hạn chế cằn nhằn; khích lệ thật nhiều, hạn chế đả kích;dẫn dắt thật nhiều, hạn chế ép buộc; xử lý mọi việc bằng trái tim, hạn chế dùng tiềnbạc

6 Khen ngợi có mức độ, thất bại bắt nguồn

từ sự dung túng

Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh Tôi có làm cố vấn cho nữ giám đốc của mộtdoanh nghiệp lớn, chị này quản lý giỏi, nhận được sự kính trọng của nhân viên Chị cómột cô con gái vô cùng xinh đẹp, là thủ khoa môn văn của trường Năm ngoái, chị cònđến trường con để làm một cuộc báo cáo: Giáo dục khen ngợi khiến trẻ trưởng thành.Một buổi tối, sau khi uống chút rượu, tôi liền cùng chị nói về giáo dục gia đình Chịnói với tôi, trẻ con lớn lên trong sự khen ngợi, nếu chê bai, ngăn cản chúng thì chỉ thấtbại mà thôi Rồi chị kể: Vì phản đối con gái yêu sớm, phê bình con vài câu, vậy là congái liền bỏ nhà ra đi Khó khăn lắm chị mới tìm được về nhà, con gái nhìn chị chẳngkhác nào gặp kẻ thù Nhìn vẻ mặt lạnh lùng của con gái, chị đã khóc nức nở sau bangày ba đêm không chợp mắt và than rằng: “Con gái, mẹ thật sự hết cách với con!”

Ở ngoài, chỉ cần nói một câu là hàng trăm người phải răm rắp nghe theo, ấy vậy mà vềnhà, lại bất lực trước một cô con gái, tôi tin rằng đây là vướng mắc của rất nhiều cha

mẹ Dạy con khó, khó ở chỗ bạn không có quyền chối từ, khó ở chỗ bạn làm thế nàocũng không được Thuận theo chúng, sẽ không biết bao nhiêu là đủ; còn làm ngượclại, chúng sẽ trở mặt thành thù Cứ hễ không vui thì hoặc là bỏ nhà ra đi hoặc là tìmcách chết cho xong

Ngày 12 tháng 1 năm 2010, một nữ sinh cấp hai ở Vân Nam, Trung Quốc, trong ngàysinh nhật lần thứ 13 đã nhảy từ tầng bốn của ký túc xá xuống, nguyên nhân là do bịbạn học lăng mạ.

Ngày 19 tháng 5 năm 2010, một nữ sinh 15 tuổi ở ký túc trường trung học cơ sở hai

Hà Bắc nhảy từ tầng 6 xuống, tử vong ngay tại chỗ, nguyên nhân là nghe MP4 tronggiờ học và bị giáo viên chủ nhiệm nhắc nhở kiểm điểm;

Đêm ngày 28 tháng 2 năm 2011, học sinh lớp 12 ở Hắc Long Giang tên là Chúc TiểuƯớc nhảy lầu tự tử, kết thúc cuộc đời ở tuổi 17, nguyên nhân là áp lực thi cử quá lớn

Tháng 5 năm 2011, học sinh 17 tuổi Phạm Phạm ở Thương Khưu, Hà Nam, tức giậnuống một lọ thuốc trừ sâu, nguyên nhân là cùng bạn đi khám bệnh, bỏ buổi học chiều,

bị cha lầm tưởng là trốn học nên đánh mắng

Những sinh mệnh đang ở trong độ tuổi tươi đẹp của cuộc đời đã ra đi như thế, trẻ đaulòng, cha mẹ càng đau lòng hơn Vì sao trẻ con bây giờ lại yếu đuối như vậy? Chỉthích được biểu dương, được khen ngợi, không chịu được phê bình, không chịu đượctrở ngại Cha mẹ cố gắng bồi dưỡng con giỏi, con ngoan, nhưng vì sao chúng lại trởthành những đứa trẻ yếu đuối Sắt không rèn thành thép, rất nhiều cha mẹ ca thán vềđiều này, vậy thì bạn đã bao giờ nghĩ rằng, sắt không thành thép là bởi phương phápluyện thép của bạn chưa đúng đắn?

Hồi nhỏ, tôi đã từng đến xưởng làm sắt, nhìn thấy sắt từ lò đổ vào khuôn, trước tiênphải bỏ đi những tạp chất bên ngoài, sau khi đông cứng, người thợ bắt đầu rèn Cứ rènđược một lần là lại cân một lần, sau mỗi lần rèn là nhẹ một chút, đến khi rèn hàngtrăm lần, trọng lượng không giảm đi nữa, đó sẽ là thép nguyên chất, lúc này, thépnguyên chất ấy có thể chịu được bất kỳ lực tác động mạnh nào Nhưng như thế vẫnchưa đủ, muốn thành vật dụng, còn có một bước quan trọng, đó chính là tôi lửa Rènmột con dao thép, người thợ tiếp tục phải nướng đỏ thanh thép, sau đó thả nó vàonước, chỉ nghe thấy tiếng “xèo xèo”, bề mặt dao thép đã biến thành màu xanh tím.Con dao này sau khi được tôi lửa sẽ trở nên cứng chứ không mềm yếu nữa Bước cuốicùng chính là mài trên đá mài, sau đó mới có thể sử dụng Bạn nghĩ xem, để tạo ramột con dao tốt phải trải qua những công đoạn như thế, để bồi dưỡng một người tốt,chẳng phải cũng cần nhiều công đoạn như vậy sao? Rất nhiều thợ rèn không hiểu tinhluyện như thế nào, rèn như thế nào, tôi lửa như thế nào, mài giũa như thế nào, vì thếthành phẩm ra hoặc là quá mềm vừa dùng là cùn; hoặc là quá giòn, vừa dùng đã gãy.Các bậc cha mẹ yêu quý, gặp phải ngoại lực, thép dễ đứt vỡ, không phải do sắt thépkém chất lượng mà do người thợ rèn; trẻ gặp khó khăn dễ ngã gục, không phải do trẻ

mà do cha mẹ Thép tốt là do người thợ rèn tốt, còn con cái trở nên tốt là do cha mẹnắm được những kiến thức chuyên môn

Những đứa trẻ không thể chịu được trở ngại, đả kích thường có một điểm chung, đó làcuộc sống quá thuận lợi, giống như Chu Du trong Tam Quốc Chu Du tuổi trẻ tài cao,mười tám tuổi đã phò tá Tôn Sách bình định Giang Đông, hơn hai mươi tuổi đã làmđại đô đốc Đông Ngô, thống lĩnh binh mã của Giang Đông sáu quận tám mươi mốtchâu, là nhân vật anh hùng hiếm có Không chỉ vậy, Chu Du tài năng, chí khí ngúttrời, lấy được mỹ nữ tuyệt sắc Tiểu Kiều, có thể nói là xuân phong đắc ý Nhưng,người xuân phong đắc ý luôn cho rằng mình chỉ được thắng, không được thua.

Sau khi gặp Gia Cát Khổng Minh, Chu Du chiêu xuất bất thâu, kế xuất bất bại, kếtquả sau ba lần bị Gia Cát Khổng Minh làm cho tức giận, Chu Du tức giận hộc máu màchết Thực ra, nếu nhìn kỹ sẽ không khó phát hiện, trở ngại khiến Chu Du mất niềmtin Chuyện cũ đã rõ, đạo lý khá điển hình Những người thời trẻ đắc chí, chưa trải quavấp ngã trong cuộc đời, khi gặp khó khăn gian khổ rất dễ bị đánh bại

Trẻ bây giờ phần lớn được sống trong điều kiện vật chất đầy đủ, hơn thế còn được ôngnội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, cha, mẹ che chở bao bọc Lâu dần, sẽ quen với thuậnlợi và dựa dẫm Khi gặp khó khăn hoặc ai đó đả kích mình, trẻ sẽ không thể thích ứngđược, từ đó dùng phương thức trốn tránh hoặc cực đoan để kết thúc sinh mạng củamình Điều này thật đáng sợ, cũng thật đáng buồn Hy vọng trong cuộc sống này sẽkhông còn nhiều đứa trẻ vì khó khăn nhất thời mà hủy hoại tương lai của mình Hãyhọc theo tấm gương của Steve Jobs dưới đây

Steve Jobs, người sáng lập, chủ tịch, cựu tổng giám đốc điều hành hãng Apple, vừachào đời đã bị bỏ rơi, được người ta nhận nuôi Sau khi trưởng thành đã vào mộttrường đại học nổi tiếng, để giảm tải áp lực kinh tế cho gia đình, Jobs lựa chọn thôihọc Về sau, ông cùng Woz sáng lập công ty máy tính Apple, công ty thành lập 3 năm

đã nổi tiếng, Jobs 25 tuổi trở thành tỷ phú Nhưng không lâu sau đó, vì bất đồng ýkiến, Jobs bị chủ tịch hội đồng quản trị gạt ra khỏi vị trí quản lý công ty Ông khôngtức giận, lại một lần nữa lập nghiệp và một lần nữa thành công, nhưng lúc này ông lạiphát hiện mình bị ung thư, có thể nói là số phận vô cùng bất hạnh Gặp chuyện nhưvậy, một số người có thể không gượng dậy được; nhưng một số người càng thất bại lạicàng dũng cảm, càng không chịu khuất phục Jobs là người như thế Đến nay, sảnphẩm Apple nổi tiếng toàn cầu, tiền mặt của Apple còn nhiều hơn tiền của chính phủMỹ

Sự nghiệp thất bại, mất đi sức khỏe, trải qua bao thăng trầm, Jobs đã phải sống nhữngngày cùng cực Nhưng chúng ta đã thấy, sóng gió trong cuộc đời đã không làm Jobsgục ngã, ngược lại còn khiến ông trở nên kiên cường hơn Giống như nhà văn MỹHemingway đã nói trong “Ông già và biển cả” rằng: “Trong bất kì hoàn cảnh nào, conngười có thể bị hủy diệt nhưng không thể bị đánh bại” Bồi dưỡng đứa trẻ không thể

đánh bại tốt hơn bồi dưỡng đứa trẻ chỉ có thể thắng Bồi dưỡng để trẻ trở thành người

có phẩm chất kiên cường, không gì quật ngã, thì trẻ có thể trở thành người ưu tú nhất.Nếu bạn thật sự yêu con của mình, tôi sẽ nói với bạn điều này: Đừng đợi ông trời màigiũa con bạn, mà bạn cần mài giũa chúng đầu tiên, càng sớm càng tốt Hãy cùng tôiđọc đọc câu chuyện giáo dục của chuyên gia giáo dục Thái Tiếu Vãn dưới đây

Thái Tiếu Vãn có sáu người con, trong đó có người con thứ tư là Thái Thiên Nhuận,khi cậu học trung học đang thịnh hành trào lưu xem phim hành động và tiểu thuyết võhiệp của Kim Dung Giống như những đứa trẻ cùng trang lứa, Thái Thiên Nhuận mơước bản thân cũng có một võ công tuyệt đỉnh Vì thế, mặc dù có thành tích học tập vôcùng xuất sắc, nhưng Thái Thiên Nhuận không thấy hứng thú với sách vở, chỉ mộtlòng một dạ muốn học võ Cậu còn viết hai bức thư cho cha mình là Thái Tiếu Vãn,nói quyết tâm trở thành đại sư võ thuật, không có đối thủ trong thiên hạ, bảo vệ đấtnước Mặc dù Thái Tiếu Vãn cho rằng phải lấy việc học hành làm trọng, nhưng TháiThiên Nhuận vẫn nhất định làm theo ý muốn của mình Vậy là người cha quyết định

để cậu đi học võ

Sau khi trao đổi với giáo viên của một trường võ thuật của Giang Tây, Thái Tiếu Vãntrịnh trọng bày tiệc rượu tiễn con trai lên đường Không ngờ, đến trường võ chưađược bao lâu, Thái Thiên Nhuận liền viết thư nói rằng đó không phải là nơi cậunên đến và muốn được trở về nhà ngay lập tức Vì phần lớn học sinh ở trường võ đều

là những người không chăm chỉ học hành, thường xuyên đánh nhau, chơi bài Tuyvậy, người cha không đồng ý ngay, ông nói: “Muốn đi thì đi, muốn về thì về, nó thểhiện thái độ vô trách nhiệm với sự lựa chọn của mình Đã chọn cho mình con đường

ấy rồi thì phải kiên trì, nếu không sau này sẽ không thể làm được việc gì cả.”

Con mắc phải sai lầm, không dễ dàng cho con sửa sữa ngay, cần để con chịu đựng và

có trách nhiệm với sai lầm của mình; nắm được mức độ tôi lửa, độ bền bỉ sẽ càng tốthơn Thái Thiên Nhuận cuối cùng vẫn phải theo nốt một học kỳ ở trường võ Sau khiđược về nhà, cậu đã dốc lòng học tập, thi đỗ vào đại học y khoa Hoa Tây, thêm vào

đó, kinh nghiệm của trường võ cũng giúp ích cho cậu rất nhiều Như vậy, có thể thấy,cách làm của Thái Tiếu Vãn rất đáng để cha mẹ học tập

Bông hoa lớn lên trong nhà kính khó chống lại mưa gió bên ngoài Tương tự, nhữngđứa trẻ lớn lên trong lời khen, khả năng chịu đựng trở ngại sẽ giảm đi Khi trẻ học đi,

đi được hai bước, ông bà nội đã nói “Giỏi quá!”, “Làm tốt lắm!”, khi trẻ học hát liềnkhen “Hát hay quá, hát thêm bài nữa nào!”, với trẻ con hai ba tuổi, lời khen như vậy

có tác dụng động viên tích cực, nhưng với một đứa trẻ hơn mười tuổi mà vẫn dùng lờikhen như vậy, thì e rằng sẽ mang kết quả ngược lại Trẻ quen với việc được khenngợi, sau khi bước vào trường học, giữa hàng trăm đứa trẻ được khen, lời khen của

giáo viên đã không còn tác dụng, không được khen sẽ mất đi động lực, sẽ khôngmuốn học nữa, điều này bất lợi cho sự trưởng thành của trẻ sau này.

Lời khen giống như viên kẹo ngọt, ăn một viên, mùi vị rất ngon Nhưng nếu một đứatrẻ suốt ngày ăn kẹo thì sẽ bị sâu răng Vậy, phải làm thế nào để hết sâu răng? Chính

là đánh răng Phải làm thế nào để trẻ không quá coi trọng lời khen? Chính là tạo ra trởngại, thỉnh thoảng phê bình trẻ

Các bậc phụ huynh ở Mỹ thường làm như sau: Bắt đầu từ khi con 1 tuổi, cha mẹ sẽ đểcon ngồi trên chiếc ghế cố định cạnh bàn ăn, đặt thức ăn trước mặt chúng, để chúng tựdùng thìa xúc cơm ăn; trẻ 3 tuổi, cha mẹ sẽ để chúng tự gấp chăn, giúp bày bát đũa;lớn hơn một chút, muốn có tiền tiêu vặt thì phải làm việc kiếm tiền

Cha mẹ người Nga làm như sau: Khi trẻ 2 - 3 tuổi, cha mẹ rất ít bế hoặc cõng trẻ màbuông tay để trẻ tự đi Đi không vững, bị ngã, cha mẹ chỉ dừng chân, khích lệ trẻ tựđứng dậy, tiếp tục đi về phía trước

Cha mẹ người Nhật làm như sau: Vào ngày mùa đông tuyết rơi, cha mẹ sẽ để con đichân đất lăn lê trong gió tuyết Trong gió lạnh buốt giá, cho dù trẻ lạnh tới mức môitím tái, toàn thân run rẩy, cha mẹ cũng chỉ đứng cạnh nhìn, tỏ vẻ không quan tâm; saukhi trẻ lên cấp hai, cha mẹ còn cho chúng lên đảo hoang hoặc vào rừng, cho chúng vậtlộn với sự khắc nghiệt của tự nhiên để duy trì sự sinh tồn của mình

Không chịu thua thì sẽ không thể thắng, không kiên cường thì sẽ bị đánh đổ Bạn cóthể nhìn thấy, quân đội tuyệt đối là nơi bồi dưỡng nên những anh hùng Mấy nămtrước, trên tivi có chiếu một bộ phim “Lao ra khỏi Amazon”, trong phim có nói vềmột trung tâm chuyên bồi dưỡng, rèn luyện binh lính đặc chủng Bởi nằm trong khurừng nhiệt đới của Venezuela nên môi trường ở đây vô cùng khắc nghiệt, hơn thế nữa,việc rèn luyện cũng vô cùng nghiêm khắc Đối với những binh lính đặc chủng thì mỗilần rèn luyện là một trận thực chiến Nhưng sau khi phải trải qua những lần rèn luyệnkhắc nghiệt, thành công nhiều mà thất bại cũng không ít, các binh lính đặc chủng đãtrở thành những người không thể đánh bại, càng gặp khó khăn thì chiến đấu lại cànganh dũng

Đối với một đứa trẻ bình thường, cũng không nhất thiết phải tôi luyện đến mứcnghiêm ngặt như vậy Chỉ cần trẻ được trải qua khó khăn, biết lĩnh ngộ khó khăn trởngại, coi khó khăn là món quà mà ông trời ban tặng là được Hiểu được rằng khôngđối diện trực tiếp được khó khăn thì có thể đi vòng qua nó, không đánh bại được nóthì có thể bỏ mặc nó và chọn con đường khác cho mình Thi nhân Tagore đã nói vềđiều này qua một câu thơ: “Chỉ có trải qua sự tôi luyện giống như địa ngục, mới cóthể tạo ra sức mạnh giống như thiên đường; Chỉ có những ngón tay đã chảy máu, mới