Phân tích tình hình tài chính doanh nghi p .... Khái ni m phân tích tài chính DN .... Quy trình phân tích tài chính DN.... Quá trình hình thành và phát tri n .... Phân tích tình hình tài
Trang 1M C L C
Ch ngă 1.ă Nh ng v nă đ lý thuy t phân tích tình hình tài chính c a doanh
nghi p 1
1.1 Ho tăđ ngăc ăb n c a doanh nghi p 1
1.1.1 Khái ni m và phân lo i doanh nghi p 1
1.1.2 Ho tăđ ngăc ăb n c a doanh nghi p 2
1.2 Phân tích tình hình tài chính doanh nghi p 3
1.2.1 Khái ni m phân tích tài chính DN 3
1.2.2 M c tiêu phân tích tài chính DN 4
1.2.3 Quy trình phân tích tài chính DN 4
1.2.4.ăPh ngăpháp phân tích tài chính DN 6
1.2.5 N i Dung phân tích tài chính DN 7
Ch ngă2.ăPhânătíchătìnhăhìnhătàiăchínhăcôngătyăTNHHăMTVăThanăH Long – Vinacomin 17
2.1 Khái quát v công ty TNHH MTV Than H Long – Vinacomin 17
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 17
2.1.2.ăC ăc u t ch c 19
2.1.3 K t qu ho tăđ ng kinh doanh 20
2.2 Phân tích tình hình tài chính công ty TNHH MTV Than H Long – Vinacomin 21
2.2.1 Khái quát tình hình tài chính c a công ty 21
2.2.2 Phân tích tình hình tài chính công ty 22
2 3.ă ánhăgiáătìnhăhìnhătàiăchínhăc a công ty TNHH MTV Than H Long – Vinacomin ………51
2.3.1.ă i m m nh……… ………51
2.3.2.ă i m y u……….…….………52
2.3.3.ăNguyênănhân……….……… 52
Ch ngă3.ăGi i pháp c i thi n tình hình tài chính t i công ty TNHH MTV Than H Long – Vinacomin 54
3.1.ă nhăh ng ho tăđ ng 54
3.1 1.ă nhăh ng phát tri n t iăn mă2015 54
3.1.2 K ho ch c th n mă2013 -2014 56
3.2 Gi i pháp c i thi n tình hình tài chính t i công ty TNHH MTV Than H Long – Vinacomin 59
3.2.1 Gi i pháp tr c ti p 59
3.2.2 Gi i pháp h tr 66
3.3 Ki n ngh 70
Trang 23.3.1 Ki n ngh v iăNhàăn c và chính ph 70 3.3.2 Ki n ngh v i t păđoànăThanăvàăKhoángăs n Vi t Nam 70
Trang 31
Ch ngă1.ăNh ng v năđ lý thuy t phân tích tình hình tài chính c a
doanh nghi p 1.1 Ho tăđ ngăc ăb n c a doanh nghi p
1.1.1 Khái ni m và phân lo i doanh nghi p
1.1.1.1 Khái ni m doanh nghi p
Doanh nghi p là t ch c kinh t có tên riêng, có tài s n, tr s giao d ch n đ nh,
đ c đ ng ký kinh doanh theo quy đ nh c a pháp lu t nh m m c đích th c hi n các
- Doanh nghi p t nhân (Proprietorship)
- Doanh nghi p h p danh (Partnership)
- Doanh nghi p trách nhi m h u h n (Corporation)
b C n c vào hình th c pháp lý doanh nghi p
C n c vào Lu t Doanh nghi p 2005 thì hình th c pháp lý c a các lo i hình
doanh nghi p Vi t Nam bao g m:
- Công ty trách nhi m h u h n (bao g m công ty trách nhi m h u h n hai thành viên tr lên và công ty trách nhi m h u h n m t thành viên) là doanh nghi p mà các thành viên trong công ty ch u trách nhi m v các kho n n và ngh a v tài s n khác
c a công ty trong ph m vi s v n đi u l c a công ty
- Công ty c ph n là doanh nghi p mà v n đi u l c a công ty đ c chia thành nhi u ph n b ng nhau g i là c ph n Cá nhân hay t ch c s h u c ph n c a doanh nghi p đ c g i là c đông và ch u trách nhi m v các kho n n và các ngh a v tài
s n khác trong ph m vi s v n đã góp vào doanh nghi p
- Công ty h p danh là doanh nghi p trong đó có ít nh t hai thành viên là ch s
h u c a công ty, cùng kinh doanh d i m t cái tên chung (g i là thành viên h p danh)
Thành viên h p doanh ph i là cá nhân và ch u trách nhi m b ng toàn b tài s n c a mình v các ngh a v c a công ty Ngoài ra trong công ty h p danh còn có các thành
viên góp v n
- Doanh nghi p t nhân là doanh nghi p do m t cá nhân làm ch và t ch u trách nhi m b ng toàn b tài s n c a mình v m i ho t đ ng c a doanh nghi p M i cá
nhân ch đ c quy n thành l p m t doanh nghi p t nhân
- Các doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài đ c thành l p theo Lu t đ u t
n c ngoài 1996 ch a đ ng kí l i hay chuy n đ i theo quy đ nh
Trang 4c C n c vào ch đ trách nhi m
- Doanh nghi p có ch đ trách nhi m vô h n Là lo i hình doanh nghi p mà
đó ch s h u doanh nghi p có ngh a v ph i tr n thay cho doanh nghi p b ng t t c tài s n c a mình, khi doanh nghi p không đ tài s n đ th c hi n các ngh a v tài chính c a nó Theo pháp lu t Vi t Nam, có hai lo i doanh nghi p có ch đ trách nhi m vô h n là doanh nghi p t nhân và công ty h p danh
- Doanh nghi p có ch đ trách nhi m h u h n Theo pháp lu t Vi t Nam, các
doanh nghi p có ch đ trách nhi m h u h n c th g m: Công ty trách nhi m h u
h n, công ty c ph n, doanh nghi p liên doanh và doanh nghi p 100% v n đ u t n c ngoài không ti n hành đ ng ký l i theo Ngh đ nh 101/2006/N -CP Nh ng doanh nghi p có ch đ trách nhi m h u h n là nh ng doanh nghi p mà đó ch s h u ch
ph i ch u trách nhi m v m i kho n n và ngh a v tài chính c a doanh nghi p trong
ph m vi s p v n đã góp vào doanh nghi p i u đó có ngh a là khi s tài s n c a doanh nghi p không đ đ tr n thì ch s h u không có ngh a v ph i tr n thay
cho doanh nghi p
d Các lo i hình DN khác
- Nhóm công ty là t p h p các công ty có m i quan h g n bó lâu dài v i nhau v
l i ích kinh t , công ngh , th tr ng và các d ch v kinh doanh khác Nó g m có các hình th c sau: công ty m - công ty con, t p đoàn kinh t
- Doanh nghi p nhà n c là doanh nghi p trong đó nhà n c s h u trên 50%
v n đi u l
- Doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài là doanh nghi p do nhà đ u t n c ngoài thành l p đ th c hi n ho t đ ng đ u t t i Vi t Nam ho c doanh nghi p Vi t Nam do nhà đ u t n c ngoài mua c ph n, sáp nh p, mua l i
1.1.2 Ho tăđ ngăc ăb n c a doanh nghi p
1.1.2.1 L a ch n và quy tăđ nhăđ uăt
Tri n v ng c a m t DN trong t ng lai ph thu c r t nhi u vào các quy t đ nh
đ u t dài h n v i quy mô v n l n, nh h ng lâu dài t i s thành công hay th t b i
c a DN đó Do v y, đ ng tr c m t quy t đ nh đ u t đòi h i DN ph i cân nh c trên
nhi u m t, đ c bi t v khía c nh tài chính, ph i xem xét dòng ti n ra, dòng ti n vào
c a d án đ đánh giá c h i đ u t v m t tài chính ó là quá trình ho ch đ nh d
toán v n đ u t và đánh giá hi u qu tài chính c a vi c đ u t
1.1.2.2 Xácăđ nh nhu c u v n và t ch căhuyăđ ng v n
DN ph i xác đ nh nhu c u v n c n thi t cho các ho t đ ng c a DN trong k , bao
g m c v n dài h n và v n ng n h n Ti p theo ph i t ch c huy đ ng v n k p th i,
đ , ph ng pháp huy đ ng thích h p v i tình hình c a DN đi đ n quy t đ nh l a
Trang 53
ch n hình th c và ph ng pháp huy đ ng v n thích h p, c n xem xét cân nh c trên
nhi u m t nh : K t c u v n, nh ng đi m l i c a t ng hình th c huy đ ng v n, chi phí
cho vi c s d ng m i ngu n v n…
1.1.2.3 uăt có hi u q a s v n hi n có, qu n lý ch t ch các kho n thu chi và
đ m b o kh n ngăthanhătoán
DN ph i tìm m i bi n pháp huy đ ng t i đa s v n hi n có c a DN vào ho t
đ ng kinh doanh, gi i phóng k p th i s v n đ ng, theo dõi ch t ch và x lý t t vi c
thanh toán các kho n ph i tr và thu h i các kho n ph i thu, qu n lý chi phí m t cách
ti t ki m, hi u qu đ m b o cho DN luôn có kh n ng thanh toán các kho n n đ n
h n
1.1.2.4 Th c hi n phân ph i LN, trích l p và s d ng các qu
Th c hi n phân ph i h p lý LNST c ng nh trích l p và s d ng t t các qu c a
DN s góp ph n quan tr ng vào vi c phát tri n c a DN Bên c nh đó, vi c này còn
giúp c i thi n đ i s ng c a cán b công nhân viên trong công ty, t đó đ m b o đi u
ki n làm vi c t t nh t cho h , góp ph n nâng cao ch t l ng công vi c hoàn thành
1.1.2.5 Ki măsoátăth ng xuyên tình hình ho tăđ ng
Thông qua tình hình thu chi ti n t hàng ngày, các BCTC, tình hình th c hi n các
ch tiêu tài chính cho phép ki m soát đ c tình hình ho t đ ng c a DN Bên c nh đó
c n ti n hành phân tích tình hình TCDN đ đánh giá v hi u qu s d ng v n, đi m
m nh, đi m y u c a DN, t đó đ a ra các bi n pháp qu n lý t i u
1.1.2.6 Th c hi n k ho ch hoá tài chính
Các DN luôn c n l p k ho ch tài chính đ đ nh h ng cho ho t đ ng tài chính
đ n v mình Có k ho ch tài chính t t s giúp cho DN đ a ra các quy t đ nh đúng đ n
và hi u qu
1.2 Phân tích tình hình tài chính doanh nghi p
1.2.1 Khái ni m phân tích tài chính DN
Phân tích tài chính DN là s d ng m t t p h p các khái ni m, ph ng pháp và
các công c cho phép x lý các thông tin k toán và các thông tin khác nhau v qu n lý
nh m đánh giá tình hình tài chính c a m t doanh nghi p, đánh giá r i ro, m c đ và
ch t l ng hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p đó Quy trình th c hi n phân tích tài chính ngày càng đ c áp d ng r ng rãi trong m i đ n v kinh t đ c t ch nh t đ nh
v tài chính nh các doanh nghi p thu c m i hình th c, đ c áp d ng trong các t
ch c xã h i, t p th và các c quan qu n lý , t ch c công c ng c bi t, s phát tri n
c a các DN, các NH và th tr ng v n đã t o nhi u c h i đ PTTC ch ng t th c s
là có ích và vô cùng c n thi t
Trang 61.2.2 M c tiêu phân tích tài chính DN
Trên các giác đ khác nhau, phân tích tài chính c a DN h ng t i các m c tiêu
khác nhau, c th nh sau:
- i v i nh ng nhà qu n lý DN: M c tiêu ch y u là đánh giá tình hình tài
chính, t đó đ a ra các d báo và k ho ch tài chính cùng các quy t đ nh tài chính
thích h p Bên c nh đó, phân tích tài chính nh m ki m soát các m t ho t đ ng c a DN
và đ a ra các bi n pháp qu n lý thích ng v i DN
- i v i nhà đ u t : Thông qua vi c phân tích tình hình tài chính c a DN, h
bi t đ c kh n ng sinh l i c ng nh ti m n ng phát tri n c a DN, t đó có quy t đ nh
đ u t v n vào DN hay không
- i v i ng i cho vay: M i quan tâm c a h là DN có kh n ng tr n hay
không, do v y phân tích, đánh giá tình hình TCDN giúp h n m đ c kh n ng thanh
toán, kh n ng sinh l i c a DN
- Ngoài ra, vi c phân tích tình hình TCDN còn r t c n thi t đ i v i nh ng ng i
h ng l ng trong DN, các c quan Nhà n c, các nhà cung c p, các khách hàng…
1.2.3 Quy trình phân tích tài chính DN
Quá trình phân tích tài chính doanh nghi p th ng đ c ti n hành qua các giai
đo n sau:
S ăđ 1.1 Quy trình phân tích TCDN 1.2.3.1 Giaiăđo năchu năb ăphânătích
ây là m t khâu quan tr ng, nh h ng nhi u đ n ch t l ng, th i h n và tác
d ng c a phân tích ho t đ ng tài chính Công tác chu n b bao g m vi c xây d ng
ch ng trình (k ho ch) phân tích và thu th p, x lý tài li u phân tích
K ho ch phân tích ph i xác đ nh rõ n i dung phân tích (toàn b ho t đ ng tài chính hay ch m t s v n đ c th ), ph m vi phân tích (toàn đ n v hay m t vài b
ph n), th i gian ti n hành phân tích (k c th i gian chu n b ), phân công trách nhi m cho các cá nhân, b ph n và xác đ nh hình th c h i ngh phân tích (Ban giám đ c hay toàn th ng i lao đ ng) c bi t, trong k ho ch phân tích ph i xác đ nh rõ lo i hình phân tích đ c l a ch n Tùy thu c vào cách th c ti p c n, có th k ra m t s lo i hình phân tích ch y u sau:
Giai đo n chu n b phân tích
Giai đo n th c hi n phân tích Giai đo n k t thúc phân tích
Trang 75
- D a vào ph m vi phân tích, phân tích tài chính đ c chia thành phân tích toàn
b (phân tích toàn di n) và phân tích b ph n (phân tích chuyên đ )
- D a vào th i đi m ti n hành phân tích ho t đ ng tài chính, phân tích tài chính
đ c chia thành phân tích d đoán, phân tích th c hi n và phân tích hi n hành
- D a vào th i đi m l p báo cáo phân tích, phân tích tài chính đ c chia thành phân tích th ng xuyên và phân tích đ nh k
Bên c nh vi c l p k ho ch phân tích, c n ph i ti n hành s u t m và ki m tra tài
li u, b o đ m yêu c u đ , không thi u, không th a N u thi u, k t lu n phân tích s không xác đáng, n u th a s lãng phí th i gian, công s c và ti n c a
1.2.3.2 Giaiăđo năth căhi năphânătích
c th c hi n theo trình t sau:
- Phân tích chung (khái quát) tình hình: D a vào ch tiêu ph n ánh đ i t ng nghiên c u đã xác đ nh theo t ng n i dung phân tích, các nhà phân tích s d ng
ph ng pháp so sánh đ đánh giá chung tình hình Có th so sánh trên t ng th k t h p
v i vi c so sánh trên t ng b ph n c u thành c a ch tiêu k phân tích v i k g c T
đó, xác đ nh chính xác k t qu , xu h ng phát tri n và m i quan h bi n ch ng gi a các ho t đ ng kinh doanh v i nhau
- Xác đ nh nhân t nh h ng và m c đ nh h ng c a t ng nhân t đ n đ i
t ng phân tích: Ho t đ ng tài chính ch u nh h ng c a r t nhi u nhân t , có nh ng nguyên nhân mà nhà phân tích có th xác đ nh đ c m c đ nh h ng và có nh ng nguyên nhân không th xác đ nh đ c m c đ nh h ng c a chúng đ n s bi n đ ng
c a đ i t ng nghiên c u Nh ng nguyên nhân mà các nhà phân tích có th tính toán
đ c, l ng hóa đ c m c đ nh h ng đ n đ i t ng nghiên c u g i là nhân t Vì
th , sau khi đã xác đ nh l ng nhân t c n thi t nh h ng đ n đ i t ng nghiên c u, các nhà phân tích s v n d ng ph ng pháp thích h p (lo i tr , liên h cân đ i, so sánh, toán kinh t ) đ xác đ nh m c đ nh h ng và phân tích th c ch t nh h ng
c a t ng nhân t đ n s thay đ i c a đ i t ng nghiên c u
- T ng h p k t qu phân tích, rút ra nh n xét, k t lu n v ch t l ng ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p: Trên c s k t qu tính toán, xác đ nh nh h ng c a các nhân t đ n s bi n đ ng c a đ i t ng nghiên c u, các nhà phân tích c n ti n hành liên h , t ng h p m c đ bi n đ ng c a các nhân t đ n đ i t ng nghiên c u nh m
kh c ph c tính r i r c, t n m n T đó, rút ra các nh n xét, ch rõ nh ng nguyên nhân
d n đ n thi u sót, sai l m; đ ng th i, khai thác các ti m n ng ch a đ c khai thác, s
d ng đ có các quy t đ nh phù h p v i m c tiêu đ t ra
Trang 81.2.3.3 Giaiăđo năk tăthúcăphânătích
K t thúc phân tích là giai đo n cu i cùng c a ho t đ ng phân tích Trong giai
đo n này, các nhà phân tích c n ti n hành vi t báo cáo phân tích, báo cáo k t qu phân tích tr c nh ng ng i quan tâm (Ban Giám đ c, các nhà đ u t , c đông ) và hoàn
ch nh h s phân tích
1.2.4 Ph ngăphápăphân tích tài chính DN
Ph ng pháp phân tích tình hình TCDN là cách th c, k thu t đ đánh giá tình
hình tài chính c a DN trong quá kh , hi n t i và d đoán TCDN trong t ng lai
Ph ng pháp phân tích tình hình TCDN bao g m m t h th ng các công c và
bi n pháp nh m ti p c n và nghiên c u các s ki n, hi n t ng, các m i quan h bên
trong và bên ngoài DN, các lu ng d ch chuy n và bi n đ i tài chính, các ch tiêu tài
chính t ng h p và chi ti t nh m đánh giá tình hình tài chính c a DN Sau đây là m t s
ph ng pháp th ng hay đ c s d ng :
1.2.4.1 Ph ngăphápăsoăsánh
ây là ph ng pháp đ c s d ng r ng rãi ph bi n trong phân tích kinh t nói
chung và phân tích tài chính nói riêng Khi s d ng ph ng pháp so sánh c n chú ý
Khi xác đ nh v trí c a DN thì g c so sánh đ c xác đ nh là giá tr trung bình
c a ngành ho c ch tiêu phân tích c a đ i th c nh tranh
- K thu t so sánh
So sánh s tuy t đ i đ th y s bi n đ ng c a ch tiêu phân tích
So sánh b ng s t ng đ i đ th y th c t so v i k g c ch tiêu t ng hay gi m
bao nhiêu
Trang 97
1.2.4.2 Ph ngăphápăh s
H s tài chính đ c tính b ng cách đem so tr c ti p (chia) m t ch tiêu này cho
m t ch tiêu khác đ th y đ c m c đ nh h ng và vai trò c a các y u t , ch tiêu
1.2.5 N i Dung phân tích tài chính DN
1.2.5.1 Phân tích tình hình v năvà TS c aăDN
a Phân tích tình hình v n
V n mà DN s d ng trong quá trình kinh doanh đ c chia thành VCSH và v n
vay VCSH bao g m các b ph n ch y u nh v n góp ban đ u, LN gi l i tái đ u t ,
t ng v n do phát hành c phi u m i V n vay bao g m: V n tín d ng ngân hàng, tín
d ng th ng m i, phát hành trái phi u…
phân tích chính xác và có nh ng k t lu n đúng đ n v tình hình huy đ ng và
t o l p v n c a m t DN chúng ta c n đi sâu phân tích c c u và s bi n đ ng c a v n
thông qua s li u ph n v n trên BC KT Thông qua nh ng s li u đó chúng ta có th
so sánh t ng ngu n v n gi a cu i n m và đ u n m c v s t ng đ i l n s tuy t đ i,
t tr ng t ng lo i v n trong t ng th đ xác đ nh chênh l ch c v s ti n, t l và t
tr ng gi a s đ u n m và s cu i k
Bên c nh đó đ phân tích kh n ng t tài tr v m t tài chính và m c đ t ch
trong kinh doanh chúng ta c n xem xét đ n ch tiêu h s n và h s VCSH:
H s n ph n ánh trong m t đ ng v n dành cho ho t đ ng kinh doanh có m y
đ ng hình thành t n vay bên ngoài, đ ng th i xác đ nh ngh a v n c a DN đ i v i
Trang 10ch n và ng c l i h s VCSH l i cho th y trong 1 đ ng v n có bao nhiêu đ ng
đ c đ m b o t ngu n VCSH
Ngoài nh ng n i dung c b n trên, khi phân tích vi c t o l p và s d ng v n c a
DN c n xem xét đ n s cân đ i gi a ngu n v n và TS thông qua Mô hình tài tr v n
c a DN BC KT ch cho ta th y s cân đ i gi a giá tr TS và ngu n hình thành TS, còn đ xem xét đ n s cân đ i trong th i gian v n đ ng c a TS (ngh a là 1 TS đ c tài
tr trong 1 th i gian không th p h n th i gian chuy n hóa TS y) chúng ta c n tìm
hi u vi c th c hi n nguyên t c cân b ng tài chính trong DN
N i dung phân tích là so sánh gi a TSDH (TSC và TDH) và v n dài h n trong DN Các tr ng h p có th x y ra:
- V n dài h n < TSDH : Trong tr ng h p này DN đã dùng m t ph n v n ng n
h n đ đ u t cho TSDH, đi u này làm cho tình hình tài chính c a công ty có th g p
r i ro song nó đem l i chi phí s d ng v n th p
- V n dài h n ≥ TSDH: tr ng h p này v n dài h n c a DN đ tài tr cho TSDH và DN đã dùng m t ph n v n dài h n đ tài tr cho TS ng n h n, theo đó tình
hình tài chính c a DN đ c đ m b o an toàn, nh ng chi phí s d ng v n cao làm gi m
th trong k (liên quan đ n DT bán ch u)
+ S bi n đ ng c a TSC th hi n quy mô đ u t dài h n c ng nh s thay đ i trong n ng l c SXKD hi n t i và t ng lai
- B c 2: Phân tích c c u TS c a DN thông qua t tr ng c a t ng lo i TS và
so sánh t tr ng c a t ng lo i TS gi a đ u n m v i cu i k t đó th y đ c s bi n
Trang 11xu t và xu h ng phát tri n lâu dài mà DN h ng t i T su t đ u t vào TSDH càng
l n thì càng ch ng t m c đ quan tr ng c a TSC trong t ng TS c a DN Tuy nhiên
đ phân tích d a vào ch tiêu này c n c n c vào đ c đi m c a l nh v c, ngành ngh kinh doanh c ng nh đ c đi m s n xu t c th c a t ng DN
c Phân tích di n bi n v n và TS
M c đích cu i cùng c a các nhà qu n tr trong vi c ho ch đ nh tài chính cho k
t i là tr l i cho câu h i “v n l y t đâu” và “s d ng cho m c đích gì” Vi c phân
tích di n bi n v n và TS cho phép n m đ c t ng quát di n bi n thay đ i c a v n và
TS trong m i quan h v i v n b ng ti n c a DN trong m t th i k nh t đ nh gi a hai
th i đi m l p b ng cân đ i k toán, t đó có th đ nh h ng cho vi c huy đ ng và s
d ng v n và TS trong k ti p theo
Cách th c:
- L p “B ng kê di n bi n v n và TS”: Chuy n toàn b các kho n m c trên b ng
cân đ i k toán thành c t d c, so sánh s li u cu i k v i đ u k đ tìm ra s thay đ i
c a m i kho n m c
- S thay đ i c a m i kho n m c s đ c ph n ánh vào c t “Tài s n” ho c
“Di n bi n v n” trong “B ng phân tích di n bi n ngu n v n và TS” theo nguyên t c: + Các tr ng h p gi m ho c t ng v n đ c ph n ánh trên c t “di n bi n v n” + Các tr ng h p t ng ho c gi m TS đ c ph n ánh trên c t “TS”
+ Riêng đ i v i ph n TS có các kho n m c th hi n bút toán đ (s âm) thì khi
đ a vào b ng phân tích s th c hi n ng c l i v i nguyên t c trên
Di n bi n
Trang 12d Phân tích hi u qu s d ng TS
Trong DN v n đ đ t ra đ i v i nhà qu n lý đó là hi u qu s d ng TS trong kinh
doanh, nó là v n đ then ch t g n li n v i s t n t i và phát tri n c a DN Các ch tiêu
v hi u qu s d ng TS là nhóm ch tiêu “kh n ng ho t đ ng” c a DN Vi c phân
tích nhóm ch tiêu v kh n ng ho t đ ng này giúp nhà phân tích th y đ c trình đ s
d ng các y u t đ u vào đ đ t đ c k t qu cao nh t v i chi phí th p nh t có cái
nhìn t ng quan v hi u qu s d ng TS chúng ta c n phân tích hi u qu s d ng toàn
bình ngành mà h s này quá cao thì có th TS đã đ c khai thác g n h t công su t,
mu n m r ng quy mô thì vi c đ u t thêm TS là đi u t t y u… Do v y khi phân tích
c n d a vào nh ng đ c tr ng này đ đánh giá kh n ng s d ng TS, kh n ng phát huy
tri t đ n ng l c s d ng TS c a DN c ng nh tìm ph ng án b sung TS k p th i khi
c n thi t
Hi u qu s d ng TSL : c th hi n thông qua các ch tiêu sau:
- T c đ luân chuy n TSL : đ c th hi n qua 2 ch tiêu là vòng quay TSL
và k luân chuy n TSL
Vòng quay TSL
TSL bình quân
Vòng quay TSL th hi n trong k TSL quay đ c bao nhiêu vòng hay nói
cách khác c 1 đ ng TSL bình quân s d ng trong k s t o ra bao nhiêu đ ng DT
thu n Ch tiêu này càng l n hi u qu d d ng TSL cao vì hàng hóa tiêu th nhanh,
v t t t n kho th p,…làm ti t ki m chi phí, t ng DT, LN Ng c l i, n u h s này
th p ch ng t tiêu th hàng hóa ch m, v t t t n kho nhi u, ho c ti n m t t n qu , s
l ng kho n ph i thu nhi u…
K luân chuy n TSL
Vòng quay TSL
Trang 1311
K luân chuy n TSL th hi n s ngày 1 vòng quay TSL , đây là ch tiêu ng c
c a vòng quay TSL , ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu s d ng v n th p và
Thông th ng, s vòng quay HTK cao so v i DN trong ngành ch ra r ng: vi c
t ch c và qu n lý d tr c a DN là t t, DN có th rút ng n đ c chu k kinh doanh
và gi m đ c l ng v n b vào HTK N u h s này th p thì có th DN d tr quá
S d bình quân các kho n ph i thu
DT bán hàng bình quân 1 ngày trong k
K thu ti n trung bình là m t h s ho t đ ng kinh doanh c a DN, nó ph n ánh
đ dài th i gian thu ti n bán hàng c a DN b t đ u k t lúc xu t hàng cho đ n khi thu
đ c ti n bán hàng K thu ti n trung bình c a DN ch y u ph thu c vào chính sách
bán ch u và vi c t ch c thanh toán c a DN Do v y, khi phân tích k thu ti n trung bình c n phân tích m i liên h v i s t ng tr ng DT c a DN K thu ti n trung bình
quá cao so v i các DN trong ngành c ng có th nói lên tình tr ng DN đang ph i đ i
m t v i n khó đòi, v n đ qu n lý công n ph i thu ch a t t… Tuy nhiên, ch tiêu
này cao hay th p c ng còn ph thu c vào m c tiêu, chính sách c a DN
ây là ch tiêu cho phép đánh giá m c đ s d ng TSC c a DN trong k , nó
cho bi t m i đ ng TSC bình quân trong ho t đ ng vào SXKD có th mang l i bao
Trang 14nhiêu đ ng DTT Nói chung, h s này càng cao càng th hi n đ c hi u qu trong s
d ng TSC Tuy nhiên DTT và TSC bình quân đ u là nh ng ch tiêu t ng quát do
e Phân tích tình hình công n và kh n ng thanh toán
Thông qua n i dung này chúng ta có th phân tích đánh giá đ c hi u qu trong
chính sách phân b v n c a DN Ng c l i chính sách phân b v n nh h ng đ n kh
n ng thanh toán nh th nào c ng th hi n s lành m nh v m t tài chính c a DN
- Tình hình công n : phân tích s bi n đ ng c a các kho n ph i thu và các kho n ph i tr t đó đánh giá đ c s t ch v m t tài chính, tính h p lý trong vi c
càng l n thì DN b chi m d ng v n càng nhi u ó là d u hi u không t t, nh ng đ
phân tích đ c tính h p lý c a nó c n xem xét đ n y u t đ c đi m SXKD, chính sách
tiêu th , chính sách thu h i n hay doanh s bán ch u trong k c ng nh đ c thù c a
t ng giai đo n phát tri n c a DN…
Các kho n ph i tr ph n ánh các kho n v n đi chi m d ng c a DN H s này
càng cao m t m t th hi n tính đ c l p t ch v m t tài chính c a DN gi m, DN đang
g p ph i áp l c tr n l n M t khác n u không có tranh ch p ho c n quá h n x y ra, thì vi c chi m d ng v n c ng cho th y tính linh ho t c a DN trong t ch c ngu n v n
H s này ph thu c vào chính sách tài chính c a t ng DN trong t ng th i k , v giá
tr v t t đ u vào mua vào trong k đ ph c v k ho ch SXKD trong k , v kh n ng
th a thu n d a vào quan h thân tín v i nhà cung c p…Chúng ta ph i phân tích và tìm
ra nguyên nhân nh h ng đ n ch tiêu này và s bi n đ ng c a nó đ có s đi u ch nh
h p lý
T ng TS
Trang 1513
- Kh n ng thanh toán : Kh n ng thanh toán th hi n qua nhóm m t s ch tiêu
ây là nhóm ch tiêu đ c nhà đ u t và đ c bi t là các nhà cung c p tín d ng quan
tâm nhi u nh t, giúp h tr l i câu h i r ng: “DN có kh n ng tr các kho n n t i h n
hay không” L n l t phân tích các h s nh sau:
+ H s kh n ng thanh toán hi n th i (kh n ng thanh toán n ng n h n)
H s kh n ng
T ng TSNH
N ng n h n Thông th ng khi h s này th p th hi n kh n ng thanh toán n c a DN là y u, hay DN đang g p ph i khó kh n v m t tài chính, r i ro tài chính là cao Ng c l i,
n u h s này cao ch ng t DN có kh n ng cao trong vi c s n sàng thanh toán các
kho n n Tính h p lý c a h s này ph thu c vào ngành ngh kinh doanh Ngành ngh nào mà TSL chi m t tr ng l n trong t ng TS thì h s này l n và ng c l i
N u h s này l n h n 1 thì đ c coi là an toàn, ng c l i thì DN d r i vào tình tr ng
m t kh n ng thanh toán
Tuy nhiên, ch a ch c trong m i tr ng h p, h s này quá cao đã ph n ánh n ng
l c tài chính c a DN là t t, có th DN đó ch a t n d ng tri t đ các ngu n tài chính
vào ho t đ ng kinh doanh Do v y, c n đ t h s trong tình hình c th c a DN c ng
nh k t h p v i các h s khác đ phân tích chính xác v DN
+ H s kh n ng thanh toán nhanh
ây là h s ph n ánh t t nh t kh n ng thanh toán c a doanh nhi p Nó cho ta
bi t DN có th thanh toán nhanh các kho n n ng n h n ngay khi các ch n yêu c u không H s này đ c xác đ nh:
ây là m t tiêu chu n kh t khe h n đ i v i kh n ng thanh toán các kho n n
đ n h n c a DN H s này c ng tùy thu c vào t ng ngành ngh kinh doanh H s
này nh ch ng t DN g p khó kh n v i các kho n n đ n h n ngay l p t c, nh ng h
s này quá cao l i ph n ánh m t tình hình không t t là v n b ng ti n quá nhi u, b
Trang 16+ H s kh n ng thanh toán lãi vay
H s này cho bi t KNTT lãi ti n vay c a DN và c ng ph n ánh m c đ r i ro có
th g p ph i c a các ch n Nó cho ta bi t s v n vay đã đ c s d ng nh th nào, đem l i m t kho n LN bao nhiêu và có đ đ bù đ p lãi vay ph i tr hay không
H s kh n ng thanh
LN tr c lãi vay và thu
Lãi vay ph i tr Lãi vay ph i tr là m t kho n chi phí c đ nh mà DN có ngh a v ph i tr đúng
h n cho ch n Ngu n đ tr lãi vay là LN g p sau khi đã tr đi CPBH và chi phí
qu n lý DN Ch tiêu này đ c các nhà cho vay quan tâm nh ch tiêu v kh n ng
thanh toán vì nó ph n ánh kh n ng tr lãi vay b ng k t qu H KD
1.2.5.2 Phân tích kh n ngăsinhăl i c a DN
Các ch tiêu v kh n ng sinh l i luôn đ c các nhà qu n tr TC quan tâm Nó là
th c đo phân tích đánh giá hi u qu H KD c a DN và là lu n c quan tr ng đ các
nhà ho ch đ nh đ a ra các quy t đ nh tài chính trong t ng lai H s sinh l i bao g m
các ch tiêu ch y u:
- T su t LNST/DT
H s này ph n ánh m i quan h gi a LNST và DTT trong k c a DN Nó th
hi n khi th c hi n 1 đ ng DT trong k , DN có th thu đ c bao nhiêu LN
DT trong k Nhìn chung h s này cao là t t nh ng không ph i nh n xét đó đúng trong m i
tr ng h p, đ phân tích ch tiêu này c n đ t trong m t ngành c th , trong hoàn c nh
Ch tiêu này ph n ánh kh n ng sinh l i c a TS hay v n không tính đ n nh h ng
c a thu thu nh p DN và ngu n g c c a v n, đ ng th i nó cho bi t m t đ ng giá tr
TS mà DN đã huy đ ng vào SXKD t o ra m y đ ng LN tr c thu và lãi vay
- T su t LNST/V n hay t su t sinh l i ròng c a TS (ROA): Ph n ánh m i
đ ng v n s d ng trong k t o ra bao nhiêu đ ng LNST
Trang 171.2.5.3 Phân tích k tăqu ăSXKD
- Thông qua phân tích các ch tiêu trên BCKQKD c v s tuy t đ i và s t ng
đ i đ xác đ nh đ c vi c t ng gi m LN ch y u là do nhân t nào T đó phân tích HQSXKD và đ a ra nh ng gi i pháp nâng cao k t qu kinh doanh trong k t i
- Bên c nh đó, đ đ a ra nh ng phân tích chính xác nh t c n quan tâm đ n 1 s
ch tiêu sau:
T su t GVHB/ DTT =
DTT GVHB
Khi phân tích các ch tiêu này c n phân tích s bi n đ ng t ng hay gi m c ng
nh nguyên nhân c a s t ng gi m đó t đó ch ra đ c thành tích, khuy t đi m trong
công tác qu n lý chi phí c a DN và đ a ra nh ng nh n xét góp ph n nâng cao hi u qu
SXKD
1.2.5.4 Phân tích DUPONT và hi u qu s d ngă BTC
M c sinh l i c a VCSH c a DN là k t qu t ng h p c a nhi u bi n pháp và quy t đ nh c a nhà qu n lý DN phân tích đ c m i quan h gi a vi c t ch c, s
d ng v n và t ch c tiêu th s n ph m t i m c sinh l i c a DN, ng i ta đã xây d ng
h th ng ch tiêu đ phân tích s tác đ ng đó Nh ng m i quan h ch y u đ c phân
Trang 18Phân tích m i quan h này có th th y đ c tác đ ng c a y u t t su t
- Hai m i quan h trên có th xác đ nh t su t LN/VCSH b ng công th c:
Công th c trên cho ta th y các y u t tác đ ng đ n t su t LN/VCSH là LNST,
Vòng quay toàn b v n và m c đ s d ng BTC Qua đó, giúp cho các nhà qu n lý xác đ nh và tìm bi n pháp nh m khai thác các y u t ti m n ng đ t ng t su t LN
VCSH c a DN
- Phân tích hi u qu s d ng đòn b y tài chính:
phân tích vi c s d ng BTC (hay chính sách huy đ ng b ng vay n ) c a
công ty trong k có phát huy tác d ng tích c c hay không ta xem xét công th c d i đây:
( ROA i ) x ( 1 t )
E
D ROA
So sánh ROAE v i i đ k t lu n xem vi c s d ng v n vay s gia t ng đ c ROE
(ROAE > i),hay làm gi m sút nhanh ROE (ROAE <i) hay không nh h ng đ n ROE
(ROAE = i)
Trang 1917
Ch ngă2.ăPhânătíchătìnhăhìnhătàiăchínhăcôngătyăTNHHăMTVăThanăH Long –
Vinacomin 2.1 Khái quát v công ty TNHH MTV Than H Long – Vinacomin
Qu ng Ninh đ c thành l p ban đ u có 2 đ n v tr c thu c h ch toán đ c l p: XNT
C m Ph , M than Su i L i, v i m c đích đ khai thác các vùng tài nguyên nh l ,
n m phân tán r i rác nh ng vùng sâu, vùng xa có tr l ng tài nguyên không l n
Do đó các vùng tài nguyên đ c giao qu n lý, b o v , th m dò và khai thác đ u m c
th m dò tìm ki m s b
phù h p v i yêu c u đ i m i, ngày 26-9-1992, UBND t nh Qu ng Ninh đã ký
quy t đ nh s : 2265 Q /UB V/v chuy n Liên hi p than Qu ng Ninh thành công ty
than Qu ng Ninh Ngày 17-12-1992 UBND t nh Qu ng Ninh ban hành Quy t đ nh s :
2852-Q /UB V/v thành l p DN Nhà n c công ty than Qu ng Ninh v i ch c n ng,
nhi m v c a công ty là đ n v SXKD h ch toán kinh t đ c l p, ho t đ ng SXKD
theo lu t công ty
Trang 20Tr s chính công ty TNHH MTV than H Long - Vinacomin Trong công ty có 4 đ n v tr c thu c, có t cách pháp nhân không đ y đ , h ch
toán ph thu c ch u s qu n lý và đi u hành tr c ti p c a công ty là: XNT C m ph ,
m than Su i L i, m than Hà Ráng, xí nghi p ch bi n và kinh doanh than
Th c hi n quy t đ nh s 381-TTg ngày 27-7-1994 và ch th 382-TTg ngày
28-7-1994 c a Th t ng Chính ph V/v s p x p t ch c và l p l i tr t t trong khai thác và kinh doanh than trên đ a bàn t nh Qu ng Ninh Ngày 04-11-1994 UBND t nh Qu ng
Ninh đã ký quy t đ nh s : 2186 Q /UB thành l p công ty than Qu ng Ninh, g m 10
đ n v , trong đó có 5 xí nghi p tr c đây tr c thu c các huy n, th xã trong t nh
V i nh ng k t qu và thành tích đ t đ c liên t c trong nhi u n m, Công ty than
Qu ng Ninh đã vinh d đ c Ch t ch n c t ng th ng huân ch ng lao đ ng h ng
ba, nhân d p công ty than Qu ng Ninh k ni m 10 n m xây d ng và phát tri n
(8/1/1988 - 8/1/1998)
phù h p v i s phát tri n chung c a ngành than, h i đ ng qu n tr t ng công
ty than Vi t Nam đã quy t đ nh đ i tên công ty than Qu ng Ninh thành công ty than
H Long k t ngày 01 tháng 5 n m 2003, theo quy t đ nh s : 643 Q -H QT ngày 25 tháng 4 n m 2003
Nh v y công ty TNHH m t thành viên than H Long - Vinacomin hi n nay có 4
xí nghi p là: XNT Hà Ráng, XNT Khe Tam, XNT C m Thành, XNT Tân L p N m
2008 công ty than H Long đã hoàn thành k ho ch SXKD, đ t LN trên 40 t đ ng, thu
nh p đ t trên 6.000.000 đ ng/ng i/tháng Là công ty có s n l ng h m lò và thu nh p
thu c t p cao trong t p đoàn công nghi p than - khoáng s n Vi t Nam
Trang 2119
2.1.2 C ăc u t ch c
2.1.2.1 Các v tríălãnhăđ o ch ch t
+ Ông V V n i n – Ch c v : Giám đ c
+ Ông Ph m V n Hùng – Ch c v : Phó giám đ c – Kinh t
+ Ông D ng S n Bài – Ch c v : Phó giám đ c – An toàn
+ Ông Nguy n V n L ng – Ch c v : Phó giám đ c – K Thu t
+ Ông Nguy n V n Th ng – Ch c v : Phó giám đ c – S n xu t
+ Bà Nguy n Th L ch – Ch c v K toán tr ng
2.1.2.2 ăMôăhìnhăt ăch căhi nănayăc aăcông ty
S ăđ ă2.1:ăMôăhìnhăt ăch căc aăcông ty 2.1.2.3 Ch căn ngănhi m v
a Ch c n ng
Phòng, ban, b ph n nghi p v (sau đây g i chung là phòng) thu c b máy đi u
hành công ty TNHH MTV Than H Long – Vinacomin có ch c n ng tham m u, t ng
h p, đ xu t ý ki n, giúp vi c (sau đây g i chung là tham m u) cho Giám đ c và các
Phó Giám đ c công ty (sau đây g i chung là ban qu n lý đi u hành – BQL H) t ch c
qu n lý, đi u hành và th c hi n các m t công tác trong ph m vi l nh v c chuyên môn,
công vi c đ c Giám đ c công ty phân công; tham m u cho th ng tr c các t ch c:
ng, công đoàn, đoàn thanh niên (sau đây g i chung là lãnh đ o Công ty) nh ng l nh
v c ho t đ ng chung c a công ty
P
Đ
Ngành
Trang 22b Nhi m v
- Xây d ng phòng ch t ch v t ch c, biên ch ; ho t đ ng khoa h c, hi u qu ;
ch p hành t t n i quy lao đ ng và các quy đ nh v tr t t , k c ng, quy t c ng x ,
- Có trách nhi m tham m u cho BQL H xây d ng đ y đ , k p th i (xây d ng
m i, s a đ i, b sung) các v n b n v c ch , quy ch , quy đ nh, tiêu chu n, đ nh m c,
phân c p
- nh k hàng tháng ho c quý, 6 tháng, t ng k t n m, phòng đ xu t khen
th ng đ i v i đ n v , cán nhân th c hi n xu t s c nhi m v , t ng h p và xét duy t
- Th c hi n đúng ch đ nghi m thu, thanh toán, quy t toán, th ng kê, t ng
h p, báo cáo theo quy đ nh c a công ty
2.1.3 K t qu ho tăđ ng kinh doanh
Trong 3 n m tr l i đây, tình hình SXKD c a công ty có nhi u bi n đ ng đáng
k Doanh thu thu n, BH và CCDV và l i nhu n sau thu c a công ty t ng m nh nh t
n m 2011 nh ng l i s t gi m l n n m 2012 i u này c ng d gi i thích b i n m
2012 là n m kinh t toàn c u suy thoái, các DN ngành than b nh h ng r t nhi u
S phát tri n c a công ty trong nh ng n m g n đây đ c th hi n qua b ng s
Trang 23ch ng t quy mô kinh doanh c a công ty không ng ng đ c m r ng
- T ng TS bi n đ ng là do TSNH và dài h n c a công ty có s thay đ i TSNH
c a công ty vào cu i n m 2011 t ng (24,04%) và t ng m nh (30,32%) vào cu i n m
2012 TSDH c ng liên t c t ng qua các n m, cu i n m 2011 t ng m nh (24,48%) cu i
n m 2012 t ng nh (2,44%) TSDH luôn chi m t tr ng l n h n trong c c u TS c a
công ty t i c 3 th i đi m (đ u trên 50%)
- Gi ng nh t ng TS, t ng v n c ng t ng liên t c qua các n m đúng b ng giá tr
Trang 24c a công ty luôn duy trì m c cao t i c 3 th i đi m, c th : T i th i đi m cu i n m
2010 – h s n là: 0,89, t i th i đi m cu i n m 2011 – h s n là: 0,85 ,t i th i đi m
cu i n m 2012 – h s n là: 0,86 i u này cho th y, công ty ho t đ ng ch y u d a
vào ngu n v n n hay s d ng BTC m c cao nh m m c đích khu ch đ i t su t
l i nhu n VCSH Tuy nhiên vi c duy trì h s n quá cao nh th s làm gi m m c đ
t ch v m t tài chính c a công ty, gây khó kh n cho công ty trong công tác thanh
toán các kho n n khi có tình hình x u x y ra nh : Công ty b phá s n hay các đ i tác
c a công ty g p s c b t ng
2.2.1.2 K t qu kinh doanh
Nhìn vào “B ng 2.4” – K t qu kinh doanh 3 n m g n nh t ta th y r ng:
DT thu n có s bi n đ ng l n qua các n m: N m 2010 đ n n m 2011 t c đ t ng nhanh đ t 27,67%, nh ng t 2011 đ n n m 2012 t c đ t ng l i gi m còn 10.06%
LN thu n t ho t đ ng kinh doanh c ng t ng lên đáng k T c đ t ng LN thu n
LN k toán tr c và sau thu n m 2011 t ng m nh đ c đánh giá là thành tích
c a DN Nh ng sang t i n m 2012, LN k toán tr c và sau th l i gi m r t sâu
Nguyên nhân nhìn th y đ c ngay là LN khác b âm r t l n Còn nguyên nhân t i sao
LN khác b gi m nhi u nh v y ta s tìm hi u k ph n phân tích k t qu kinh doanh
c a DN
2.2.2 Phân tích tình hình tài chính công ty
2.2.2.1 Tìnhăhìnhăt oăl p,ăphânăb ăvàăs ăd ngăv năc aăcông ty
a Tình hình t o l p v n
C n c vào s li u trên BC KT, ta l p b ng tính c c u và s bi n đ ng v n
“B ng 2.5” D a vào các s li u đã tính toán đ c trên “B ng 2.5”, ta có th đ a ra các
nh n xét
Trang 25nhanh (66.16%) đóng góp cho s t ng lên c a t ng ngu n v n
N m 2012 : Quy mô ngu n v n cu i n m 2012 đã t ng lên so v i cùng kì n m
2011 (t ng 10,52%), tuy nhiên quy mô t ng và t c đ t ng ngu n v n l i th p h n n m
2011 T ng ngu n v n n m 2012 t ng lên do NPT t ng 12.24% và VCSH t ng 1,06%
ánh giá chung : Nhìn chung qua hai n m 2011 và 2012, t ng ngu n v n đã liên
t c t ng ch ng t quy mô kinh doanh c a công ty đã không ng ng đ c m r ng áng khích l là n m 2011, t c đ t ng v n ch l n h n nhi u so v i t c đ t ng c a
NPT, làm gi m s ph thu c tài chính vào các ngu n v n ngo i sinh T i n m 2012,
v n ch v n t ng nh ng t c đ t ng l i r t nh so v i t c đ t ng c a NPT khi n h s
n c a công ty có t ng nh
- C c u
D a vào b ng trên ta th y r ng: T i c 3 th i đi m nghiên c u là: Cu i n m
2010, cu i n m 2011 và cu i n m 2012 thì NPT đ u chi m t tr ng r t cao trong t ng
ngu n v n c a công ty (t tr ng NPT trong t ng ngu n v n t i th i đi m cu i n m
2010, cu i n m 2011 và cu i n m 2012 l n l t là : 88,52% ; 84,66% và 85,97%) so
v i m c trung bình ngành ch t 45-50%, đi u này ch ng t ngu n v n c a công ty
đ c huy đ ng ch y u t ngu n v n ngo i sinh và công ty b ph thu c r t l n v m t
tài chính vào bên ngoài Có th công ty l i d ng BTC đ nâng cao t su t LN/VCSH
nh ng v i m t h s n quá cao nh v y là r t m o hi m Trên th c t n m 2012 là
n m suy thoái kinh t toàn c u, r t nhi u DN b r i vào tình tr ng m t kh n ng thanh
toán và tình hình tài chính không m y kh quan, chính vì v y trong nh ng n m t i
Công ty nên xem xét vi c c t gi m t tr ng NPT và t ng t tr ng VCSH
công ty đang có xu h ng t ng c ng s d ng n vay đ tài tr cho vi c m r ng
SXKD c a mình NPT n m 2011 t ng lên ch y u là do s gia t ng c a n dài h n
Trang 26trong khi n ng n h n l i gi m Sang n m 2012, NPT t ng ph n l n do n ng n h n
t ng lên, còn n dài h n có s gi m đi r i l i t ng lên c v m t giá tr và t tr ng
Nh v y n ng n h n c a DN thay đ i theo đ th hình sin, tùy theo t ng th i
đi m DN cân nh c vi c vay n ng n h n sao cho h p lý Sau đây ta s đi sâu xem xét
t ng kho n m c:
+ Vay và n ng n h n: N m 2010, Vay và n ng n h n chi m t tr ng 42,56%
trong t ng n ng n h n; N m 2011, kho n m c này gi m đi ch còn 7,13% trong t
tr ng n ng n h n; N m 2012, kho n m c này l i t ng lên 49,77% Nguyên nhân vay
và n ng n h n n m 2011 gi m đi là do trong n m 2011, DN đã thu x p tr m t ph n
các kho n n ng n h n đ n h n tr cho Ngân hàng Tuy nhiên sang t i n m 2012 là
n m suy thoái kinh t , công ty g p khó kh n trong vi c huy đ ng ngu n v n n i sinh nên t ng c ng s d ng ngu n v n ngo i sinh đ ph c v cho nhu c u SXKD M t
khác ta th y LNST c a công ty l i gi m sâu ch ng t công ty s d ng ngu n v n vay
ch a th c s hi u qu Vay và n ng n h n có th i h n thanh toán ng n, Công ty trong
n m 2012 l i s d ng không đ c hi u qu ngu n v n này, d n t i trong t ng lai
công ty s g p khó kh n trong vi c thanh toán các kho n n ng n h n này
+ Ph i tr ng i bán: Liên t c t ng v s tuy t đ i qua 3 n m nghiên c u, và
chi m t tr ng t ng đ i l n trong t ng n ng n h n N m 2010, kho n m c này
chi m t tr ng: 22,89% trong t ng n ng n h n; n m 2011, kho n m c này t ng lên
chi m t tr ng: 44,62% và đ n n m 2012 ph i tr ng i bán t ng t tr ng lên: 33,19%
N m 2011 là n m ho t đ ng SXKD c a công ty g p nhi u thu n l i (th hi n LNST
c a công ty t ng m nh), vì th công ty t ng c ng chi m d ng v n c a nhà cung c p
nh m t o đi u ki n cho s n xu t Sang t i n m 2012 là n m SXKD g p nhi u khó
kh n, vi c chi m d ng đ c v n c a các nhà cung c p là r t c n thi t Song bên c nh
đó công ty c ng c n xem xét đ n th i gian thanh toán c a các kho n tín d ng đó đ k p
th i thanh toán, tránh tình tr ng n đ ng quá nhi u gây m t uy tín c a DN
+ Thu và các kho n ph i n p Nhà n c: T ng lên trong n m 2011, r i l i gi m
đi n m 2012 c v s tuy t đ i l n t tr ng N m 2010, Thu và các kho n ph i n p Nhà n c chi m t tr ng 6,16% trong t ng n ng n h n N m 2011, kho n m c này
t ng m nh so v i n m 2010 đ t t tr ng: 15,72% và đ n n m 2012, kho n m c này
gi m đi ch còn: 4,82% N m 2011, DN đ t k t qu kinh doanh h t s c kh quan, th
Trang 2725
hi n LNST đã t ng lên đáng k Vì v y mà thu ph i n p cho Nhà n c t ng lên là
t t y u Sang t i n m 2012, vi c kinh doanh c a công ty không đ c t t H qu t t
y u d n t i kho n m c thu và các kho n ph i n p Nhà n c gi m xu ng C th m t
s kho n thu và các kho n ph i n p Nhà n c nh sau:
B ng 2.6: Chi ti t các kho n thu và các kho n ph i n păNhàăn c
(Ngu n: Thuy t minh BCTC n m 2010, 2011,2012)
+ Ph i tr ng i lao đ ng: Liên t c gi m trong 3 n m C th : n m 2010, kho n
m c này chi m t tr ng 16,38% trong t ng n ng n h n đ n n m 2011 kho n m c này
t ng lên chi m t tr ng: 20,05% v m t t ng đ i nh ng s tuy t đ i v n gi m 2,82 t
đ ng và đ n n m 2012, kho n m c này gi m m nh t tr ng còn: 5,42% Trong khi
m t s DN khác gia t ng vi c n l ng nhân viên thì vi c công ty th c hi n vi c tr
l ng cho nhân viên giúp nhân viên tích c c lao đ ng c ng hi n) DN luôn chú tr ng
đ n chính sách l ng th ng, chính sách l ng th ng t t s khuy n khích tinh th n
h ng say lao đ ng c a cán b công nhân viên Vì v y kho n m c này l i gi m là
không có gì là b t th ng
Ngoài ra n ng n h n thay đ i còn do s thay đ i c a m t s kho n m c khác
nh : Ng i mua tr ti n tr c, chi phí ph i tr , ph i tr n i b , các kho n ph i ph i
n p ng n h n khác, qu khen th ng phúc l i Tuy nhiên s bi n đ ng v s tuy t đ i
và t tr ng c a các kho n m c này nh h ng không đáng k đ n n ng n h n nên ta không đi xem xét sâu các kho n m c này
- N dài h n
Là m t trong hai kho n m c chính c u thành nên NPT c a DN nên khi n ng n
h n thay đ i thì t t y u n dài h n c ng thay đ i
Trang 28N m 2010, n dài h n chi m t tr ng 50,94% trong NPT Sang đ n n m 2011,
n dài h n t ng lên là 57,31% ng th i t tr ng n dài h n c ng t ng 16,35% trong
t ng NPT N dài h n c a công ty t ng lên cu i n m là do công ty đ u t khai thác
xu ng sâu các m , c n nhi u v n đ đ u t nên công ty th c hi n huy đ ng v n qua
các ngân hàng và t p đoàn d n t i kho n n dài h n th i đi m cu i n m t ng cao N
dài h n c a công ty n m 2011 t ng ch y u là do vay và n dài h n t ng lên trong khi
kho n m c d phòng tr c p m t vi c làm và phát tri n khoa h c và công ngh có s
bi n đ ng không l n
Sang đ n n m 2012, n dài h n gi m đi so v i n m 2011 là 4,36% ng th i t
tr ng n dài h n c ng gi m 9,95% trong t ng NPT N dài h n gi m đi ch y u là do
vay và n dài h n gi m 2,78% đ ng th i kho n m c d phòng tr c p m t vi c làm
gi m v i t l là 100% Vi c vay và n dài h n gi m là do trong n m có m t b ph n
n dài h n đã đ n h n tr và c ng do các ngân hàng đã gi m h n m c tín d ng trong
n m v a qua Công ty c ng đã s d ng qu d phòng tr c p m t vi c làm đ chi tr
cho m t s l ng công nhân b cho thôi vi c v i lý do thu h p quy mô c a m t s m
than l thiên đ đ u t cho các m khai thác theo công ngh h m lò
Ta th y t i c 3 th i đi m cu i n m 2010, cu i n m 2011 và cu i n m 2012, n
dài h n luôn chi m t tr ng l n h n n ng n h n trong c c u NPT (đ u trên 50%)
V i đ c đi m là DN SXKD trong ngành công nghi p n ng, th ng xuyên ph i đ i m i
và đ u t nâng c p máy móc, thi t b , công ngh ph c v s n xu t, khai thác v i chi
phí b ra r t l n nên công ty huy đ ng v n b ng vay và n dài h n nh m tránh r i ro
trong thanh toán
Nh n xét: Nh v y có th đánh giá c c u NPT c a công ty là khá h p lý, và xu
h ng trong nh ng n m ti p theo, công ty ti p t c huy đ ng n dài h n nhi u h n so
v i n ng n h n, nh m gi m các r i ro tài chính và phù h p v i đ c đi m SXKD c a
công ty (ch y u là khai thác ch bi n nên c n nhi u v n đ u t vào TSC và vi c s
d ng ngu n v n dài h n đ tài tr cho TSDH là an toàn) Tuy c c u NPT là khá h p
v n ch s giúp cho công ty gi m b t s ph thu c tài chính vào bên ngoài Tuy v n
ch t ng nh ng t tr ng v n ch trong c c u v n v n r t th p Sau đây ta đi xem xét
k các kho n m c c u thành nên VCSH:
Trang 2927
V n đ u t c a ch s h u: Liên t c t ng qua 3 n m C th : N m 2010,
kho n m c này chi m t tr ng 92,03% trong VCSH; N m 2011 v n đ u t c a c a
ch s h u t ng lên: 92,7% và n m 2012, kho n m c này ti p t c t ng 1,52 t đ ng
chi m t tr ng: 92,32% V n đ u t c a ch s h u cu i n m 2011 t ng lên do trong
n m t p đoàn công nghi p than và khoáng s n Vi t Nam t ng v n đ u t cho công ty
Ngoài ra công ty còn trích LN đ l i đ b sung v n N m 2012, v n đ u t c a ch s
h u t ng lên là do công ty b sung ngu n v n này t LN đ l i
Qu d phòng tài chính: Qua 3 n m, qu này chi m t tr ng l n l t là 7,95%,
6,48%, 5,21% trong VCSH Ta th y trong các n m, DN đ u trích l p qu d phòng tài chính đ đ m b o nguyên t c th n tr ng Vi c t ng gi m là do chính sách c a công ty
nh m đ m b o ho t đ ng kinh doanh và bù đ p các kho n l theo t ng n m
Qu đ u t phát tri n: Ta th y trong n m 2011 và 2012, qu đ u t phát tri n
không ng ng t ng lên ây là s thay đ i h p lý vì nh ngu n qu này, công ty có th
ch đ ng đ u t m r ng s n xu t, phát tri n kinh doanh, đ i m i máy móc thi t b ,
dây truy n công ngh , nghiên c u ng d ng các ti n b khoa h c công ngh vào s n
xu t i v i m t công ty ho t đ ng khai thác ch bi n mà khoa h c công ngh là v n
đ s ng còn thì vi c trích l p qu đ u t phát tri n là vô cùng c n thi t
Nh v y t ng tài s n c a công ty có xu h ng không ng ng t ng trong nh ng
n m v a qua và d đoán còn ti p t c t ng trong nh ng n m ti p theo
- C c u
D a vào b ng trên ta th y r ng: T i c 3 th i đi m nghiên c u là cu i n m 2010,
cu i n m 2011 và cu i n m 2012 thì TSDH đ u chi m t tr ng cao trong t ng TS c a
Trang 30công ty (t tr ng TSDH trong t ng TS t i th i đi m cu i n m 2010, cu i n m 2011 và
cu i n m 2012 l n l t là: 70,95% ; 71,02% và 65,83%) Tuy nhiên, t tr ng TSDH có
xu h ng gi m trong th i gian t i Do đ c đi m là DN ho t đ ng trong l nh v c khai
thác than, vì v y TSC c a công ty (bao g m c h th ng máy móc thi t b và h
th ng đ ng lò) là r t l n và t ng liên t c qua các n m k c v giá tr và t tr ng, đi u
này khi n TSDH luôn chi m t tr ng l n trong t ng TS M t khác, do đ c thù c a
Công ty là ho t đ ng khai thác tài nguyên nên l ng hàng t n kho luôn chi m t tr ng
n m 2011, TSNH chi m t tr ng 28,98% trong t ng TS TSNH t ng lên do các kho n
ph i thu và hàng t n kho t ng lên, còn ti n và các kho n t ng đ ng ti n và TSNH
khác gi m đi
N m 2012, TSNH so v i n m 2011 t ng v i t c đ 30,32% ng th i cu i
n m 2012, TSNH chi m t tr ng 34,17% trong t ng TS TSNH t ng lên do các kho n
ph i thu, hàng t n kho và TSNH khác t ng lên, còn ti n và các kho n t ng đ ng
ti n gi m đi
Các kho n ph i thu ng n h n t ng liên t c Qua 3 n m nghiên c u các kho n
ph i thu ng n h n l n l t chi m t tr ng 69,47%, 65,42% và 53,58% trong TSNH Trong đó ph i thu c a khách hàng t ng lên là ch y u Nguyên nhân là do công ty áp
d ng ph ng th c bán buôn đ ng th i áp d ng chính sách tín d ng bán hàng dài h n,
chính sách tín d ng n i l ng cho các đ i tác lâu n m Tuy nhiên, công ty c n chú tr ng
công tác thu h i n ch t ch h n, đ m b o không b đ ng v n, h n ch các kho n chi
phí qu n lý, thu h i n , c ng nh kho n tr ti n lãi vay, và gi m thi u r i ro v n khó
đòi có đánh giá xác đáng h n v công tác qu n lí n ph i thu, ta s xem xét s d
bình quân các kho n ph i thu trong m i quan h v i s d bình quân DT bán hàng và
cung c p d ch v trong kì thông qua so sánh k thu ti n trung bình c a n m nay và
Trang 31T tr ng (%)
Nh v y HTK t ng lên ch y u do nguyên v t li u t n kho, chi phí SXKD d
dang và thành ph m t ng lên Do đ c đi m là ngành khai thác ch bi n nên hai kho n
m c Chi phí SXKD d dang và thành ph m l n là đi u d hi u Tuy nhiên, t i cu i
n m 2012, các kho n m c này t ng lên đ t bi n khi n HTK t ng lên đáng k là m t s thay đ i b t th ng, cho th y công tác tiêu th c a công ty có d u hi u trì tr N m
2012 là n m suy thoái kinh t vì v y thành ph m và các bán thành ph m mà công ty
khai thác s n xu t không bán đ c, khi n quá trình s n xu t b gián đo n, gây đ ng
Trang 32yêu c u khai thác, nên vi c TSDH có xu h ng t ng lên và chi m t tr ng l n trong
t ng tài s n là h p lý
C th ta đi xem xét k t ng kho n m c trong TSDH:
Các kho n ph i thu dài h n: Có xu h ng gi m đi qua 3 n m C th : N m
2010, các kho n ph i thu dài h n chi m t tr ng 2,37% trong TSDH; N m 2011,
kho n m c này gi m đi còn 1,04% và đ n n m 2012, kho n m c này ti p t c gi m còn
0,19% Các kho n ph i thu dài h n gi m nhi u nh v y là do các kho n ph i thu dài
h n khác gi m xu ng Nguyên nhân là do công ty đã thu h i đ c các kho n n c a
các công ty thành viên khác trong t p đoàn Vinacomin khi quy t toán các h ng m c
công trình
TSC : Không ng ng t ng qua 3 n m nghiên c u TSC l n l t chi m t
tr ng 96,67%, 96,85% và 98,20% trong TSDH Nguyên nhân là do TSC h u hình, TSC vô hình và chi phí xây d ng c b n d dang đ u t ng lên:
TSC h u hình: Liên t c t ng qua các n m T n m 2010 TSC h u hình chi m
t tr ng 85,60% trong TSC đ n n m 2011 là 87,38% và đ n n m 2012 là 86,07%
Nguyên nhân là ch y u là do công ty mua m i m t s máy móc thi t b ph c v khai
thác, đ ng th i thanh lý nh ng bán m t s TSC h t kh u hao
Nhi u công trình, thi t b m i đ u t cho s n xu t đã đ c đ a vào s d ng và
phát huy hi u qu nh : Thi t b v n t i than, đ t đá trong và ngoài lò, b ng t i, tr m
bi n áp, b m chìm, c m sàng và tr m cân than đi n t , xe đ a đón công nhân, thi t b
v n phòng… c bi t trong n m 2012, công ty đ u t duy trì, m r ng s n xu t, áp
d ng ti n b khoa h c, k thu t tri n khai áp d ng nhi u công ngh , thi t b m i
Nh v y công ty r t chú tr ng đ u t vào TSC đ nâng cao n ng l c s n xu t
c a DN
TSC vô hình : Có s thay đ i không đáng k
Chi phí xây d ng c b n d dang: Liên t c t ng qua các n m nghiên c u, chi m
t tr ng l n l t là 14,34%, 12,57%, 13,89% trong TSC Chi phí xây d ng c b n d
dang c a công ty liên t c t ng là do công ty đang đ u t cho m t s h ng m c công
trình Chi ti t nh sau:
Trang 33(Ngu n: Thuy t minh BCTC n m 2010, 2011, 2012)
V i nhi u h ng m c công trình có th i gian thi công dài h n, vi c t n t i kho n chi phí XDCB doanh c v chi u r ng và chi u sâu
Ngoài ra, TSDH c a Công ty d dang l n là hoàn toàn h p lý Công ty đang
không ng ng đ u t m r ng ho t đ ng khai thác, s n xu t kinh thay đ i còn do s thay đ i c a 2 kho n m c các kho n đ u t tài chính dài h n và TSDH khác
Nh n xét:
T ng tài s n đã t ng lên liên t c qua 3 n m nghiên c u Trong đó TSNH n m
2011 gi m nh nh ng l i t ng lên nhi u h n trong n m 2012 Ng c lai TSDH n m
l i t ng nh ng gi m đi trong n m 2012
Trong TSNH thì các kho n ph i thu và HTK chi m t tr ng l n và không ng ng
t ng lên N m 2011 s t ng lên đó ch a đáng lo ng i do Công ty đang trên đà phát
Trang 34tri n, m r ng quy mô s n xu t nên l ng thành ph m và chi phí SXKD d dang t ng lên nhanh là đi u d hi u ng th i công ty c ng t ng c ng thu hút khách hàng nên
TSDH c a công ty t ng lên ho c gi m đi ch y u là do kho n m c TSC T
tr ng TSDH luôn cao h n TSNH trong t ng tài s n i u này r t h p lý b i đ c đi m
c a DN là công ty ho t đ ng trong l nh v c khai thác ch bi n than, c n ph i đ u t
nhi u dây truy n, máy móc, thi t b , các công ngh s n xu t (g i chung là
TSC )… ng th i công ty ph i th ng xuyên đ u t vào các h ng m c công trình
nên kho n chi phí XDCB d dang c ng r t l n
c Phân tích mô hình tài tr v n (S đ 2.3)
Nh đã đ c p ch ng tr c, khi phân tích th c tr ng tình hình t o l p và phân
b v n c a công ty c n thi t chú tr ng đ n vi c đ m b o nguyên t c cân b ng tài
chính Qua s li u trên b ng cân đ i k toán trong k c a công ty, tính toán và so sánh
gi a tài s n dài h n và ngu n v n dài h n thu đ c k t qu nh sau:
Trang 3533
tr v n c a công ty nh v y là không an toàn Chính sách tài tr v n này tuy ti t ki m
đ c chi phí s d ng v n song không đ c khuy n khích b i nó ti m n r t nhi u r i
ro v tài chính nh : R i ro v lãi su t b i lãi su t huy đ ng v n trong ng n h n có s
bi n đ ng nhi u h n lãi su t dài h n, r i ro v n m c cao b i s d ng v n ng n h n đòi h i công ty ph i có ngh a v thanh toán lãi vay và hoàn tr v n g c trong m t th i
gian ng n, n u tình hình kinh doanh g p khó kh n, công ty d r i vào tình tr ng m t
kh n ng thanh toán các kho n n đ n h n Vi c s d ng v n ng n h n đ tài tr cho
tài s n dài h n d d n đ n tình tr ng tài chính c a công ty luôn c ng th ng Tuy nhiên
t i th i đi m 31/12/2011, v n L TX l n h n 0 i u này ch ng t công ty đã kh c
ph c đ c tình tr ng m t an toàn tài chính th i đi m đ u n m 2011 M c dù v y, mô
hình tài tr này là an toàn nh ng công ty c n xem xét vi c s d ng TSL th ng
xuyên m t cách h p lý đ tránh b chi m d ng v n Nh v y t i cu i n m 2011, mô
hình tài tr c a Công ty có s chuy n bi n t t
T i th i đi m 31/12/2012 mô hình tài tr v n c a DN l i chuy n bi n theo h ng
s d ng m t ph n v n ng n h n đ tài tr cho TSDH Vì th mà, TSL TX c a Công
ty l i nh h n 0 Khi xem xét k các kho n m c trong v n ng n h n ta th y vay và n
Nh v y có th nh n xét mô hình tài tr v n c a công ty là không n đ nh Cu i
n m 2011, công ty s d ng m t ph n v n dài h n tài tr cho TSNH, sang t i cu i n m
2012, công ty l i s d ng m t ph n v n ng n h n đ tài tr cho TSDH S không đ ng
nh t trong mô hình tài tr v n cho th y công ty đang g p khó kh n, lúng túng trong công tác huy đ ng v n Cu i n m 2011, mô hình tài tr c a công ty là an toàn Sang
t i cu i n m 2012, công ty g p khó kh n trong vi c huy đ ng v n ch , vì th vi c s
d ng v n vay đ bù đ p s thi u h t v n là t t y u Tuy nhiên, vi c s d ng quá nhi u
v n vay, th m chí đ tài tr cho c TSDH là vi c m o hi m, vì công ty có th đ ng
tr c nguy c phá s n b t kì lúc nào do m t kh n ng thanh toán Vì v y trong nh ng
n m ti p theo, công ty nên xem xét vi c huy đ ng v n n i sinh, n u s d ng v n vay thì nên huy đ ng v n vay dài h n, tuy có chi phí cao nh ng h n ch đ c các r i ro tài
chính và r i ro thanh toán cho công ty, đ ng th i duy trì m t mô hình tài tr v n an
toàn và n đ nh
Trang 36d Phân tích di n bi n v n và s d ng v n
- Phân tích di n bi n v n
V i c c u v n nh đã nghiên c u trên trong n m qua công ty TNHH MTV
Than H Long – Vinacomin đã huy đ ng v n nh th nào, t nh ng ngu n nào?
làm rõ v n đ này chúng ta đi phân tích di n bi n v n trong m i quan h v i v n b ng
ti n c a công ty thông qua “B ng 2.10”
N m 2011: Nhìn vào “B ng 2.10”, ta th y r ng: So v i đ u n m thì trong n m
2011, s v n công ty huy đ ng đ c t ngu n v n n i b công ty chi m 35,68%, còn
64,32% là t các ngu n v n bên ngoài công ty
S v n n i b huy đ ng đ c ch y u t v n thông qua kh u hao (chi m t tr ng 19,81%), t ng trích l p các qu nh qu khen th ng phúc l i, qu đ u t phát tri n,
qu d phòng tài chính (2,72%) và do t ng v n góp c a ch s h u (13,16%) Tuy
nhiên, vi c công ty huy đ ng v n t ngu n v n n i sinh đ ho t đ ng SXKD nh v y
là v n r t khiêm t n và ch a t n d ng đ c h t l i th c a mình Vì v y trong các n m
t i, công ty nên đ y m nh vi c huy đ ng v n t ngu n v n này, đ c bi t là vi c t ng
c ng huy đ ng thêm v n t LN đ l i và có th là t v n thông qua kh u hao là r t
c n thi t, nh v y s giúp công ty ti t ki m đ c chi phí s d ng v n, gi nguyên
quy n ki m soát và t ng tính t ch và m c đ an toàn v m t tài chính c a mình
S v n bên ngoài mà công ty huy đ ng đ c ch y u đ n t các ngu n v n
chi m d ng và vay n C th :
15,07% là t tr ng s ti n công ty chi m d ng đ c c a nhà cung c p, c a khách
hàng, t s ti n thu ch a ph i n p cho nhà n c…Vi c t ng s d ng v n chi m d ng
là r t h p lý b i xét trên góc đ tài chính thì đó là ngu n v n mà công ty không ch u
chi phí ho c chi phí th p khi huy đ ng, th ng x y ra trong các công ty nh m t
ph ng án tài tr v n ti t ki m Tuy nhiên, đây ch là v n tài tr mang tính ng n h n
Vì v y, công ty c n theo dõi k th i h n thanh toán c a t ng kho n m c đ k p th i
chi tr , tránh tình tr ng n đ ng, n quá h n gây m t uy tín
Ngoài ra trong n m, công ty c ng đã huy đ ng 47,34% t tr ng v n t vi c đi
vay n dài h n Vi c huy đ ng v n b ng cách vay dài h n th ng có chi phí s d ng
v n cao, đ ng th i c ng t ng m c đ ph thu c v m t tài chính vào bên ngoài Tuy
nhiên công ty không ph i ch u áp l c quá l n trong vi c thanh toán vì các kho n vay này có th i gian hoàn tr dài Xét trong b i c nh n m 2011 là th i đi m công ty đang
t ng c ng đ u t cho nhi u công trình, d án khai thác m i, đ ng th i c ng mua b
sung nhi u dây truy n, máy móc công ngh hi n đ i ph c v khai thác ch bi n than,
vi c huy đ ng v n t vay và n dài h n có th cho là gi i pháp h p lý t m th i Nh ng