Thực trạng tật khúc xạ của học sinh trong lứa tuổi học đường (6-18 t) khám tại phòng khám bệnh viện Mắt HN 2015 và một số yếu tố liên quan

Ngh ng iăth giác t ng lúc - ơyălƠăđ ngătácăđ năgi nănh ngăr tăh uăích,ăgiúpăm tăđ căth ăgiưn.ăC ălƠmăvi căkho ngă20ăphút,ăb nănênăđ ăm tănhìnăxaăm tăđ nă2ăphút,ăho cănh măm tăl iă30ăgiơ

d ngătr ngă i h căTh ngăLongăđưăt oăđi u ki năgiúpăđ tôi trong quá trình h c t p

Tôi xin bày t m lòng bi tă năđ năBanăgiámăđ c b nh vi n M t Hà N i, t p th khoa Ph u thu t gây mê h i s c và t p th cán b nhân viên c a b nh vi năđưăquanătơmă

giúpăđ , t oăđi u ki n thu n l i cho tôi h c t p và nghiên c u

V i lòng kính tr ng và bi tă năsơuăs c, Tôi xin trân tr ng c mă n:

GS Ph m Th Minhă c, TS Nguy n Hoàng Long, và các th y cô giáo b mônă i u

d ng ậ i h căTh ngăLongăđưătruy năđ t cho tôi nh ng ki n th căchuyênămôn,ăđ o

đ c ngh nghi p,ăđóngăgópănh ng ý ki n quý báu giúp tôi h c t p, nghiên c u và hoàn

thành lu năv nănƠy

Tôi bày t lòng bi tă năchơnăthƠnhăvƠăsơu s c t i Th căs ăNguy n Th Thanh,

ng i th y tr c ti p d y d ,ăh ng d n,ăgiúpăđ tôiăhoƠnăthƠnhăch ngătrìnhăh c t p và

nghiên c u

Tôi trân tr ng c mă năcác bác s ,ăđi uăd ng và nhân viên phòng khám khúc x

- b nh vi n M t Hà N iăđưănhi tătìnhăgiúpăđ tôi trong quá trình h c t p t i khoa và hoàn

thành lu năv n

Tôi chân thành c mă năcácăb năbè,ăđ ng nghi p cùng nh ngăng i thân trong gia

đìnhăđưăluônăđ ngăviênăvƠăgiúpăđ tôi trong quá trình nghiên c u, h c t p

Hà N i,ăngƠyă26ăthángă10ăn mă2015

Lê Th H iăN ng

nêu trong khóa lu n này là trung th căvƠăch aăđ c ai công b trong b t k công trình nghiên c u nào khác

Hà N i,ăngƠyă26ăthángă10ăn mă2015

Tác gi lu năv n

Lê Th H iăN ng

T V Nă 1

Ch ngă1 3

T NG QUAN 3

1.1 M T GI NăL C 3

1.2 CÁC T T KHÚC X C A M T 4

1.2.1 T t c n th 4

1.2.1 T t vi n th 5

1.2.2 T t lo n th 6

1.3 CÁC Y U T QUY Tă NH KHÚC X C A QUANG H M T 7

1.3.1 Các y u t gi i ph u 7

1.4 CỄCăPH NGăPHỄPă OăKHÚCăX LÂM SÀNG 9

1.4.1 oăkhúcăx khách quan 10

1.4.2 oăkhúcăx ch quan 10

1.5 CÁCăPH NGăPHÁPăT ăV N, GIÁO D C S C KH E V T T KHÚC X H Că NG 11

1.5.1 Ngh ng iăth giác t ng lúc 11

1.5.2 ChúăỦăđ n ánh sáng 12

1.5.3 c và vi tăđúngăkho ngăcáchăquyăđ nh 12

1.5.4 T ăth 12

1.5.5 Xem truy n hình 12

1.5.6 Ch đ dinhăd ng 13

1.5.7 Khám m tăđ nh k 13

1.6 M T S NGHIÊN C U V TÌNH TR NG T T KHÚC X 13

1.6.1 Trên th gi i. 13

Ch ngă2 17

IăT NGăVÀăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 17

1.1 IăT NG NGHIÊN C U: 17

1.2 PH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 17

1.2.1 Thi t k nghiên c u 17

1.2.2 C m u 17

1.2.3 Ph ngăpháp ch n m u 18

1.2.6 X lý s li u 21

1.3 Oă C NGHIÊN C U 21

K T QU NGHIÊN C U 22

3.1 C I M CHUNG C A NHÓM NGHIÊN C U 22

3.1.1 Tu i 22

3.1.2 Gi i 22

3.1.3 aăd 23

3.1.4 M t s y u t liên quan 23

3.2 TÌNH TR NG T T KHÚC X 24

3.2.1 Th l c 24

3.2.3 C n th 26

3.2.4 Lo n th 27

3.3 M i liên quan gi a tình tr ng t t khúc x và m t s y u t liên quan. 28

3.3.1 M i liên quan m t s y u t v i t t c n th 28

Ch ngă4 30

BÀN LU N 30

4.1 M T S Că I M C Aă IăT NG NGHIÊN C U 30

4.1.1 Gi i tính 30

4.1.2 Tu i 30

4.1.3 V đ aăd 31

4.1.4 Th l c 31

4.1.5 Tình tr ng t t khúc x 31

K T LU N 34

KHUY N NGH 35

TÀI LI U THAM KH O 36

DANH M C CÁC B NG B ng 2.1 phân lo i v m căđ t t khúc x 18

B ng 3.1 Phân b h c sinh theo tu i 22

B ng 3.2 Phân b h c sinh ngo i thành và h c sinh n i thành. 23

B ng 3.3 Phân b h c sinh theo ti n s giaăđình 23

B ng 3.4 Phân b h c sinh t t khúc x theo th iăgianăch iăđi n t ho c xem TV 23

B ng 3.5 Phân b h c sinh b nhăh ng theo v trí h c t p 24

B ng 3.6 Phân lo i m căđ th l c nhìn xa không kính 24

B ng 3.7 Phân lo i m căđ th l c nhìn xa sau th kính. 25

B ng 3.8 Phân b t t khúc x 25

B ng 3.9 Phân b m căđ c n theo m c nh , v a, n ng theo c p h c 27

B ng 3.10 Phân b h c sinh lo n th theo m căđ nh , v a, n ng. 28

B ng 3.11 Phân b h c sinh c n th v i các y u t liên quan. 28

B ng 3.12 Phân b h c sinh lo n v i các y u t liên quan 29

B ng 4.1 T l b nhănhơnăđ n khám t i BV M t TW theo gi i 30

Bi uăđ 3.1 Phân b v gi i tính 22

Bi uăđ 3.2 Phân b h c sinh c n th theo c p h c 26

Bi uăđ 3.3 Phân b h c sinh lo n th theo c p h c 27

DANH M C CÁC HÌNH Hình 1.1 M t gi năl c 3

Hình 1.2a M t c n th:ătiêuăđi tr c võng m c 4

Hình 1.2b Kính phân k đ aătiêuăăăăăăăđi m v võng m c 4

Hình 1.3a M t vi n th:ătiêuăđi m sau võng m c 5

Hình 1.3b Kính h i t đ aătiêuăđi m v võng m c 5

Hình 1.4a M t lo n th c năđ n: 7

tiêuăđi m không trên võng m c 7

Hình 1.4b Kính tr đ aătiêuăđi m v trên võng m c 7

Hình 1.5 Ch đ dinhăd ngăchoăđôiăm t kh e nh minh h a. 13

1

TăV Nă

Trong nh ngăn măg năđơy,ăt t khúc x h căđ ngăđangălƠăm t v năđ th i s

đ c xã h i quan tâm do s h c sinh có nhu c uăđ c khám khúc x vƠăđi u ch nh kính ngày m t nhi u [2], [11], [13].ăTheoăđi u tra c a b nh vi n M tătrungă ng,ăt t khúc x ngày càng ph bi n l a tu i h c sinh, v i t l m c kho ng 10-15% h c sinh nông thôn, 25-35% thành ph [3], [6] T l t t khúc x h c sinhăc ngăt ngătheoăth i gian.ăN mă1999,ăb nh vi n m t Hà N i khám cho 3.038 h c sinh 7ătr ng n i, ngo i thành th y t l t t khúc x lƠă26%,ătrongăđóăc n th chi m 21,85%, g p 4 l n so v i 5

n mătr c,ăđ c bi tăt ngănhi u c p 1 (ti u h c) [4], [13] Theo kh o sát c a b nh vi n

M t thành ph H Chí Minh, t l m c t t khúc x l a tu i h c sinh hi n nay r t đángăbáoăđ ng [6], [14]

V năđ c n thi t là phát hi n s m t t khúc x l a tu i này và có nh ngăph ngăpháp khám khúc x chínhăxácăđ tránh nh ngătr ng h păkhôngăđ c ch nh khúc x đúngăm c, nh m gi m thi u nh ng nhăh ng x u t iăđ i s ng sinh ho t và h c t p c a các em h c sinh

Trong s h căsinhăđeoăkính,ăcònănhi uătr ng h p có s kính không phù h p v i

t t khúc x ,ăđi u này làm cho t t khúc x t ngăđ nhanh,ăđ ng th i nhăh ngăđ n các

ho tăđ ng h c t p và sinh ho t M t s h c sinh có tri u ch ng nhìn xa không rõ, và có

đ khúc x c n th do s đi u ti t quá m c c a th mi (hi năt ng c n th gi )ăđưăph i đeoăkínhăc n không c n thi t ho c s kính không phù h p [7], [9], [15]

tr em, l căđi u ti t c a m t r t l n [7], [8], [15] Vi c khám cho tr em không

đ năgi n và d dƠngănh ă ng i l năvìăđ iăt ng này có nh ngăđ c thù riêng, tâm sinh

lý có th ch aă năđ nh và ph thu c vào nhi u y u t ch quanăc ngănh ăkháchăquan.ă

M căđíchăchínhăc a khám khúc x lƠăđ aăraăđ c m t công th c kính cho th l c t t và

ng iăđeoăth y tho i mái, d ch u

Vì v y chúng tôi th c hi năđ tài: ắTh c tr ng t t khúc x c a h c sinh trong l a tu i

m t s y u t liên quan ”

Bánăkínhăđ cong: 5,73 mm

Tiêu tuy nătr c: -17,05 mm

Tiêu tuy n sau: 22,78 mm

i m nút: cách m t sau giác m c 5,65 mm và cách võng m c 17 mm

Công su t: +58,6 D

Hình 1.1 M t gi năl c

C păđi m liên h pălƠă2ăđi m trên tr c th giácătrongăđóăm t v t n m trên m tăđi m

s hi n nh đi m kia C păđi m liên h p tiêu bi u là vi năđi măvƠăhoƠngăđi m m t chính th , vi năđi m n m vô c c m t có t t khúc x , vi năđi m không n m vô c c

N u quang h c a m t khúc x quá m nh so v iăđ dài tr c nhãn c u các tia sáng s h i

t tr c võng m c (t t c n th ),ăng c l i n u quang h c a m t khúc x y u so v iăđ dài tr c nhãn c u thì các tia sáng s h i t sau nhãn c u (t t vi n th ) C n th và vi n

th đ c g i là t t khúc x c u vì m t giác m c có hình ch m c uă(bánăkínhăđ cong b ng nhau m i kinh tuy n) [1], [2], [8], [21]

N u m t giác m c không ph i hình c u (bánăkínhăđ cong các kinh tuy n không

b ng nhau) các tia sáng s không h i t m tăđi m, m tăđ c g i là lo n th [8], [13]

m t lo n th , giác m c có m t bán kính cong l n nh t và m t bán kính cong nh nh t vuông góc v i nhau Kinh tuy n có bán kính cong nh nh t s h i t các tia sáng phía

tr c, kinh tuy n có bán kính cong l n nh t s h i t các tia sáng phíaăsau,ădoăđóătiêuă

đi m c a m t lo n th không ph i là m tăđi m mà là m t kho ng dài (kho ng Sturm)

1.2 CÁCăT TăKHỎCăX ăC AăM T

+ Tr c nhãn c uădƠiăh năbìnhăth ng Lo i này g i là c n th do tr c

+ cong c a giác m c và/ ho c th thu tinhăcaoăquá,ădoăđóăcôngăsu t khúc x t ngălên Lo iănƠyăđ c g i là c n th do khúc x

- Tri u ch ng

Tri u ch ng chính c a c n th là nhìn xa m trong khi nhìn g năbìnhăth ng, m t

s bi u hi năkhácănh ăth ng nheo m tăkhiănhìnăxa,ăđ c sách kho ng g năh n.ăTrongă

c n th b nhălíă(đ c n th cao, ti n tri n liên t c) th ng có nh ng bi năđ i c a nhãn c u (giãn l i c c sau, teo h c võng m c) ho c bi n ch ng (hóa l ng d ch kính, teo hoàng

đi m, bong võng m c) [7], [8]

- i u ch nh kính

C n th đ căđi u ch nh b ng kính c u âm (kính phân k - kính tr ) (hình 1.2b)

Hình 1.2a M t c n th:ătiêuăđi tr c Hình 1.2b Kính phân k đ aătiêu

đi m v võng m c

+ Tr c nhãn c u ng năh năbìnhăth ng Lo iănƠyăđ c g i là vi n th do tr c

+ cong c a giác m c và/ho c th thu tinh d tăquá,ădoăđóăcôngăsu t quá y u Lo i nƠyăđ c g i là vi n th do khúc x

V m tălơmăsƠng,ăng iătaăth ng phân bi t các lo i:

Vi n th bi u hi n:ăđ vi n th đoăđ c khi khám lâm sàng mà không làm li tăđi u ti t

Vi n th n: vi n th đ c che l p b iăđi u ti t, ch th hi n khi làm li t th mi ho c

1.2.2 T t lo n th

- nhăngh a

Các b m t c a giác m c và th thu tinh là các m t khúc x c a m t M t chính

th , vi n th , c n th có các m t khúc x hình c u, t călƠăđ cong gi ng nhau t t c các

kinh tuy n trên b m t c a nó

Khi các m t khúc x c a m t không có cùng m tăđ cong t t c các kinh tuy n thìăđ c g i là b m t lo n th [1], [2], [7] (Hình1.2.3)

M tătr c giác m c là m t khúc x chính gây ra lo n th

- Phân lo i

+ Lo n th đ u (kinh tuy n giác m c có công su t cao nh t vuông góc v i kinh tuy n

công su t th p nh t)ăđ c phân chia thành 2 lo i chính:

 Lo n th thu n: Kinh tuy n d c có khúc x m nhăh năkinhătuy n ngang

 Lo n th ng c: Kinh tuy n ngang có khúc x m nhăh năkinhătuy n d c

Phân lo i theo v trí c a 2 tiêu tuy năđ i v i nhau và v i võng m c:

 Lo n th đ n: m t tiêu tuy n tr c ho c sau võng m c, tiêu tuy n kia trên võng m c

 Lo n th kép: c hai tiêu tuy n tr c ho c sau võng m c

 Lo n th h n h p: m t tiêu tuy n tr c võng m c, m t tiêu tuy n sau võng

7

Lo n th khôngăđ uăth ng khó ho căkhôngăđi u ch nhăđ c b ngăđeoăkính

1.3 CÁCăY UăT ăQUY Tă NHăKHỎCăX ăC AăQUANGăH ăM T

Tình tr ng khúc x c a m tăđ c quy tăđ nh b i công su t giác m c, công su t

th th yătinh,ăđ dài tr c nhãn c uătr căsau,ăđ sâu ti n phòng, kh n ngăđi u ti t c a

đ ngăđ u t t c các kinh tuy n thì gây ra lo n th

tr em có th có lo n th sinh lý v iăđ lo n th nh h nă0,50D,ăđ lo n th này

đ c bù tr b ngăđ lo n th ng c c a th th y tinh [2], [7], [8]

cong m t sau giác m căc ngăkhôngăđ ngăđ u,ăthayăđ i tùy theo t ngăng i và

đ tu i Tu i càng l n thì lo n th m t sau giác m c càng cao và c n ph iăđ c ch nh kính

Th th y tinh là m t th u kính hai m t l i v i bán kính cong khác nhau Công

su t th th yătinhăt ngăd n theo tu i, tr s ăsinhăth th y tinh g nănh ăm t qu c u tròn nên công su t h i t r t cao có th đ nă42D,ăsauăđóăgi m d năchoăđ n tu iătr ng thành còn t 16Dăđ n 20D [7], [13]

Kíchăth c th th yătinhăthayăđ i tùy theo tình tr ng khúc x c a m tădoăc ăch

đi u ti t.ăKhiăđi u ti t t iăđa,ăb dày th th yătinhăt ngăthêmă0,28mm, bán kính cong m t

tr c th th y tinh gi m còn 5,33mm, làm cho công su t th th yătinhăt ngălênăkho ng 14D [16]

Th th y tinh có th thayăđ iăkíchăth căđ t ngăcôngăsu t,ădoăđóănóăcó vai trò quan tr ngătrongăquáătrìnhăđi u ti t c a m t [7], [8]

- Tr c nhãn c u

Theo m t s nghiên c u,ăđ dài c a tr c nhãn c u trung bình trong kho ng 23,5 mmăđ n 24,5 mm [7], [20]

dài tr c nhãn c u có th xácăđ nh chính xác b ngăsiêuăơm.ă dài tr c nhãn

c u nhăh ng nhi uăđ n tình tr ng khúc x c a m t,ăkhiăđ dài tr c nhãn c uăthayăđ i 1

mm s lƠmăthayăđ i công su t khúc x c a m t kho ng 3D M t c n th th ng có tr c nhãn c uădƠiăh năvƠăm t vi n th có tr c nhãn c u ng năh năm t chính th [7], [8], [10]

Tr s ăsinhăcóăđ dài tr c nhãn c u kho ng 16mm, khi tr đ c 8 tu iăthìăđ dài

tr c nhãn c uăt ngălênăkho ngă24mm,ăt ngăđ ngăv iăng iătr ngăthƠnhăvƠălúcăđóă

m t tr thành chính th [23]

- sâu ti n phòng

sâu ti n phòng không nhăh ng nhi uăđ n công su t khúc x c a m tănh ăgiác m c, th th y tinh và đ dài tr c nhãn c uănh ngănóăc ngăgópăph n vào s năđ nh công su t khúc x c a nhãn c u [23].ă sâu ti năphòngăc ngăthayăđ i theo tình tr ng khúc x c a m t và theo tu i: m t vi n th và m tăng i già ti năphòngăth ng nông

h năsoăv i m t c n th và chính th [7], [24]

1.3.2 nhăh ng c a m t s y u t đ n tình tr ng t t khúc x c a tr em

- nhăh ng c a ti n s giaăđình

- nhăh ng c a vi căxemătiăvi,ăch iăđi n t h nă2 gi /24 gi

1 Vi căxemătiăvi,ăch iăđi n t ho c làm vi cătrênămáyătínhăh nă2ăgi liên t c trong ngày nhăh ngăđ n khúc x r t nhi u, theo k t qu nghiên c u b i N Prema Lecturer ( 2011) đưăch ra r ng s tr em s d ng ti vi ho c máy vi tính

h nă2ăgi /24 gi có th kh iăx ng c n th , do thi u s quan tâm c a cha m mà

tr e dùng nhi u th i gian vào vi c xem ti vi, th iăgianăđ c sách nhi uăh năvƠăítăth i gianăch iăth thao, nên tr em b c n th caoăh n [23]

- nhăh ng c a góc h c t p riêng

Góc h c t p riêng giúp tr em ng i h căđúngăt ăth ,ăđ m b oăđi u ki n chi u sáng

t t, giúp h n ch m c t t khúc x tr em

1.4 CÁCăPH NGăPHÁPă OăKHỎCăX ăLỂMăSÀNG

oăkhúcăx lƠăph ngăphápăxácăđ nh tình tr ng khúc x c a m t b nh nhân, t đóă

bi tăđ c công su tăkínhăđ đi u ch nh t t khúc x ăTrênălơmăsƠng,ăđoăkhúcăx bao g m cácăb c sau [8], [14], [16]

- oăkhúcăx khách quan: soiăbóngăđ ng t ho c dùng khúc x k t đ ngăđ bi t t t

khúc x lo i nào (c n th , vi n th , lo n th ) và m căđ t t khúc x , tuy nhiên k t qu đoăcóăth không là công su t khúc x mang l i th l c cao nh t [7], [9]

- oăkhúc x ch quan: đánh giá m căđ t t khúc x d aăvƠoăđápă ng c a b nh nhân

v i các m t kính th khác nhau B nh nhân l a ch n công su t và tr c kính cho phép nhìn rõ nh t.ăPh ngăphápănƠyăcó th kém chính xác ho c không th c hi năđ c tr

nh ho c nh ng b nh nhân ph i h p không t t [12]

- Cân b ng hai m t và test +1:ăđơyălƠăb c cu i cùng c aăđoăkhúcăx ,ănóăxácăđ nh xem

đi u ti t c a 2 m tăcóăgiưnăđ u không và giãn h tăch aă[9]

1.4.1 oăkhúcăx khách quan

- Ph ng phápăsoiăbóngăđ ng t

Soi bóngăđ ng t lƠăph ngăphápăđoăkhúcăx kháchăquan,ănóăchoăphépăđánhăgiáăkhúc x c a toàn b quang h c a m t.ăSoiăbóngăđ ng t có th th c hi n m tăđưădùngăthu c li tăđi u ti t ho c không c n li tăđi u ti t [7], [9]

Soiăbóngăđ ng t lƠăph ngăphápăđoăkhúc x chính xác, nh tălƠăđ i v i tr emăvƠăng i

có khuy t t t v ngôn ng , thính giác, th n kinh là nh ngăđ iăt ng khó h p tác n u s

d ngăcácăph ngăphápăch quan hay khúc x k t đ ng Tr em có l căđi u ti t m nh,

kh n ngăt pătrungăvƠăđ nh th m c tiêuăkhiăsoiăbóngăđ ng t ,ădoăđóănênădùngăthu c làm

li tăđi u ti t m tăđ vi căđoăd dàng và thu n l iăh n

Ph ngăphápăsoiăbóngăđ ng t ngƠyăcƠngăđ c s d ng r ngărưiăvìăđ năgi n, th c

hi năđ c nhi uăn iăvƠăcóăgiáătr ch năđoánăt t

- Khúc x k t đ ng

Khúc x k t đ ng do s d ng nh ng ti n b m i c aăđi n t và vi tính, máyăđoăkhúc x theoăđ ng kinh tuy n r i t đ ngătìmăraăđi m trung hòa Do s d ng tia h ng ngo i nên b nh nhân không b chói m t, gi măđi u ti t cho b nh nhân

uăđi m l n nh t c a máy là cho k t qu r t nhanh và thu n ti n, tr l n có th ph i

h p t t thì k t qu đoăkhúcăx t đ ng sau li tăđi u ti t khá chính xác, ngoài ra nó còn xácăđ nhăđ c tr c lo n th giúpăđ nhăh ng trong ch nh kính cho b nh nhân [16] Nh c

đi m là b n thân máy có th gơyăraăđ vi n th sai l ch t +0.75ăđ n +1.25D và k t qu đoăph thu c vào nhi u y u t thu c v b nhănhơnănh ătìnhătr ng b nhănhơn,ăt ăth khi

ng i khám (ch p m t nhi u, b mi và lông mi che l p m t,ăkheămi,ăđ ng t co nh d i 2mm), tâm lý b nh nhân không n đ nh [14], [16]

1.4.2 oăkhúcăx ch quan

- Cácăb c th c hi năđoăkhúcăx ch quan

+ Th l năl t t ng m t, m t ph i th tr c trong khi che m t trái

+ Ki m tra th l căkhôngăcóăkính,ăsauăđó l năl tăđ t vào t ng m t kính c uă(d ngă

ho c âm) công su tăt ngăd n t 0,25ăDăđ nă0,50ăDăđ n khi m tănƠyăđ tăđ c th l c t t

nh t N u m t vi n th , ch n s kínhăd ngăcaoănh t cho th l c t iăđa.ăN u m t c n

th , ch n s kính âm th p nh t cho th l c t iăđaă[7],ă[9] N u b nh nhân th y khó phân

bi t thì c nădùngă2ăđ n 3 m t kínhăvƠăthayăđ i theo th t khácănhauăđ ch năđúngăcôngă

su t thích h p cho th l c t t nh t

oăkhúcăx ch quanăth ngăđ c th c hi n ph i h p v iăcácăph ngăphápătest +1,

m t đ ng h lo n th , kính tr chéo Jackson, và th nghi măl ng s c [18]

1.5 CÁCăPH NGăPHÁPăT ăV N, GIÁO D C S C KH E V T T KHÚC

1.5.1 Ngh ng iăth giác t ng lúc

- ơyălƠăđ ngătácăđ năgi nănh ngăr tăh uăích,ăgiúpăm tăđ căth ăgiưn.ăC ălƠmăvi căkho ngă20ăphút,ăb nănênăđ ăm tănhìnăxaăm tăđ nă2ăphút,ăho cănh măm tăl iă30ăgiơyă

đ năm tăphút.ăN uăc măgiácăb ăm ănhoèăđi,ăc năchoăm tăngh ălơuăh n

- Conăng iăc ngăc năch ăđ ngăki măsoátăvi căch păm t,ăch păm tălƠăm tăđ ngătácăsinhălỦ,ăgiúpăl păn căm tăđ cătr iăđ uătrênăb ăm tăm t,ăgiúpăm tăd ăch uăvƠăgi mă

c ngăth ngăchoăm t

- KhôngănênălƠmăvi căb ngăm tăquáă45ăphút,ăh căsinhăc năraăsơnăch iăvƠăt păth ăd că

gi aăcácăti tăh c,ătránhăđ cătruy n,ăch iăgameătrongăgi ăgi iălao.ăTrongăngƠy,ăm iă

ng iănênăcóăth iăgianăth giưnănh tăđ nhăchoăđôiăm tăb ngăcáchăt pănhìnăxaăho că

th ăd căvuiăch iă ănh ngăn iăthoángăr ng

1.5.2 ChúăỦăđ n ánh sáng

Phòngăh căho căn iălƠmăvi cănênăđ căchi uăsángăđ yăđ ăb ngăánhăsángăt ănhiên.ă

N uăkhông,ăb năph iăduyătrìăđ ăánhăsángăb ngăh ăth ngăđènăchi uăsángă ăcácăgócă

đ ,ătránhăvi căh c,ăđ căb ăkhu tăbóngădoăthi uăđèn

1.5.3 c và vi tăđúngăkho ngăcáchăquyăđ nh

- Kho ngăcáchăđ căsáchăvƠăvi tăv iăh căsinhăl nălƠă30-40cm.ăH căsinhănh ătu iăđ căcáchăkho ngă25cm.ăVi căđ căho căvi tăquáăg năs ălƠmăh ăth ngăth ăgiácăph iăn ăl că

đi uăti t,ălƠmăm iăm t,ăgiaăt ngăđ ăc năth

- N uălƠmăvi cătrênămƠnăhìnhăviătính,ăb nănênăđ ăkho ngăcáchă60cmăđ ăgi măth păkh ă

n ngăm tăph iăđi uăti tăvƠănh ngă nhăh ngăx uăc aăánhăsángămƠnăhình

1.5.4 T ăth

T ăth ăngayăng năl ngăvƠăc ăth ngăs giúpăphòngătránhăm iăm tăvƠăgùăv oăc tă

s ng.ăB năc nătránhăn măkhiăđ căsáchăvìăđi uăđóăs ăgơyăraăhi năt ngăm tăkhóăkh năkhiăquyăt ,ăđi uăti t,ăr tăd ăm iăvƠănh căm t;ătránhăđ căsáchăkhiăđiătƠuăxeăvìăkho ngăcáchăđ căb ăthayăđ iăliênăt căkhiărungăl căr tăcóăh iăchoăm t

1.5.5 Xem truy n hình

Conăng iăch ănênăxemătruy năhìnhăv iăth iăl ngăv aăph iăkho ngăm tăti ngăm iăngƠy.ăN uăcóăcácăt tăkhúcăx ăthìăb nănênăđeoăkínhăkhiăxem TVăc năđ ă ăkho ngăcáchăg pă4ăl năđ ngăchéoăc aămƠnăhìnhăvƠăkhôngăt tăđènăkhiăxem

13

1.5.6 Ch đ dinhăd ng

Hình 1.5 Ch đ dinhăd ngăchoăđôiăm t kh e. nh minh h a

- Ch ăđ ădinhăd ngăđ yăđ ăvƠăcơnăb ngăd ngăch tăgiúpănuôiăd ngăm tăđôiăm tăsángăvƠăm nhăkh e.ăCácăviăch tănh ăvitaminăA,ăE,ăC,ăch tăkhoángăcóătrongărauăc ,ătráiăcơyăt i,ăth t, cáăbi n,ătr ngăgiúpăduyătrìăcácămôiătr ngătrongăsu tăc aăm t,ăgiúpăm tăt ngăkh ăn ngăđi uăti t,ăch ngăthoáiăhoáăvõngăm căvƠăhoƠngăđi măc aă

m t.ăM tăs ătr ngăh păc năth ăti nătri nănhanhăcóăth ăb ăsungăd ngăch tăb ngăcácă

lo iăthu căb ăm tăthôngăd ng

1.5.7 Khám m tăđ nh k

B nănênăđ năkhámăbácăs ăchuyênăkhoaăm tăđ nhăk ăđ ăđ căch nhăt tăkhúcăx ăvƠăt ă

v năc ăth ăkhiăg pănh ngăv năđ ăv ăm t

1.6 M T S NGHIÊN C U V TÌNH TR NG T T KHÚC X

1.6.1 Trên th gi i

- M : Sperduto R D và cs (1983) phân tích các s li u t Ch ngătrìnhă Dinhăd ng và S c kh e qu c gia (1971- 1972) th y t l m c c n th

ng i M trongăđ tu i t 12 tu iăđ n 54 tu iălƠă25%ă[123].ă i u tra c a Kleinstein R N và cs (2003) trên 2.523 HS t l pă1ăđ n l p 8 (5- 17 tu i)

- nă :ăKalikivayiăV.ăvƠăcs.ă(1997)ăđi u tra 4.029 HS (2.348 nam và 1.681

n ; 3- 18 tu i) 9ătr ng vùng Hyderabad th y t l vi n th là 22,6%, c n

th và lo n th là 8,6% và 10,3% T l c n th t ngăcaoăh nă nh ngăHSă≥10ă

tu i (p<0,001) m t t tăh n,ăgiáătr KXCT ăđ i v i c n th trung bình là 1,35 D (t 0,75ăDăđ nă10,00ăD);ăđ i v i vi n th , trung bình là 0,65D (t 0,50Dăđ n 8,50D)

- Trung Qu c: Saw S M và cs (2002) nghiên c uăTKXăvƠăkíchăth c nhãn

c u c a 957 HS t 7ăđ n 9 tu i th y t l c n th là 18,5% (CI 95%: 14,0% - 23,1%)

- Indonesia:ăSawăS.ăM.ăvƠăcs.ă(2002)ăđi u tra t l m c TKX 1.043ăng i

l n (trên 21 tu i) t i t nh Riau (Sumatra) th y t l c n th đi u ch nh theo

tu i là 26,1% (CI 95%: 23,4- 28,8); vi n th là 9,2% (CI 95%: 7,4- 11,0%)

T l c n th , vi n th và lo n th t ngătheoăđ tu i

- Thái Lan: Yingyong P (2010) nghiên c u c t ngang trên 2.340 hoc sinh (1.100 HS Bangkok và 1.240 Nakhonpathom) th y t l TKX l năl t là

th là 28,5% Tr năV năD n và cs (1998) th y t l c n th HS Hà N iăđưă

 Thành ph H Chí Minh:

 Nghiên c u c a Hoàng Th L yăvƠăcs.ă(1998)ăcho th y t l TKX là 30,5% (c n th là 20% và lo n th lƠă8%).ăN mă1999,ăHoƠngăTh L yăvƠăcs.ăth y t l

c n th HSăTHCSăvƠăTHPT)ălƠă28%,ăt ngăg p 3 l n so v iăn mă1994ăvƠăđangă

có chi uăh ngăt ngălên

 Lê Th Thanh Xuyên và cs (2009) kh o sát 2.747 HS 20ătr ng (7- 15 tu i)

th y t l TKX chung lƠă39,35%.ăTrongăđó c n th là 38,88%, vi n th là 0,47%,

lo n th là 30,4%

Tr em đangăcó các b nh v m t nhăh ngăđ n th l c: b nh lý giác m c, th

th y tinh, dchăkính,ăđáyăm t, th th n kinh, rung gi t nhãn c u, các b nh b m sinh di

truy n…B nh nhân lác,ănh c th Cácătr ng h p ph i h p không t t khi khám khúc

) 1

( d

p p

Z



Trongăđó:ă

19

1.2.5 K thu t thu th p thông tin

- Cácăthôngătinăđ c thu th p vào m u phi uăđi u tra riêng

- i uăd ng tham gia vào t t c các khâu trong quá trình thu th p thông tin

+ Phi uăđi u tra

- Quy trình khám và thu th p thông tin

Các b nh nhân nghiên c uăđ uăđ c khám theo quy trình sau (đi uăd ng khám):

1 H i b nh nhân: tu i, gi i,ăđ aăd ,ăti n s giaăđình,ăph ngăphápăđi u tr

k t h p, th i gian xem ti vi ho c máy tính, góc h c t p

đ nă10ăphútătr c khi th th l c B ng th l c dùng máy chi u v i kho ng cách thích

h p ngang t m m t b nh nhân ng i

B nhănhơnăđ căđoăth l c nhìn xa l năl t t ng m t,ăsauăđóăđoăth l c nhìn xa 2 m t + oăkhúcăx b ng khúc x k t đ ng