Chất lượng cuộc sống của bệnh nhân rối loạn nhịp tim sau cấy máy tạo nhịp tim vĩnh viễn 2015

B ăGIỄOăD CăVĨă ĨOăT O KHOAăKHOAăH CăS CăKH E B ăMỌNă I UăD NG ăTH ăDI UăLINHă Mã sinh viên: B00334 R IăLO NăNH PăTIMăSAUăC YăMỄYăT OăNH PăTIMă V NHăVI NăN Mă2015 ăTĨIăT TăNGHI PăC

B ăGIỄOăD CăVĨă ĨOăT O

KHOAăKHOAăH CăS CăKH E

B ăMỌNă I UăD NG

ăTH ăDI UăLINHă

Mã sinh viên: B00334

R IăLO NăNH PăTIMăSAUăC YăMỄYăT OăNH PăTIMă

V NHăVI NăN Mă2015

ăTĨIăT TăNGHI PăC ăNHỂN I UăD NG H ăVHVL

HÀ N I - Tháng 11 n m 2015

B ăGIỄOăD CăVĨă ĨOăT O

KHOAăKHOAăH CăS CăKH E

B ăMỌNă I UăD NG

ăTH ăDI UăLINHă

Mã sinh viên: B00334

R IăLO NăNH PăTIMăSAUăC YăMỄYăT OăNH PăTIMă

V NHăVI NăN Mă2015

ăTĨIăT TăNGHI PăC ăNHỂN I UăD NG H ăVHVL

Ng iăHDKH:ăTh.s.ăPhanăTu nă tă

HĨăN Iă- Thángă11ăn mă2015

L IăC Mă N

Trong su t quá trình h c i h c vƠ lƠm lu n v n t t nghi p, tôi đư nh n

đ c s quan tơm, giúp đ c a r t nhi u c a các Th y Cô, các anh ch , các b n

đ ng nghi p vƠ gia đình

Qua đơy, tôi xin bƠy t lòng bi t n sơu s c t i:

GS.ăTS.ăPh măTh ăMinhă c - Tr ng B môn i u D ng - Tr ng i

h c Th ng Long, Cô đư truy n đ t cho tôi ki n th c v chuyên môn, ch d y cho tôi

ph ng pháp hay trong ti p c n v i môi tr ng h c t p m i

ThS.ăPhanăTu nă t, ng i đư h t lòng d y b o tôi trong quá trình h c t p

vƠ tr c ti p h ng d n tôi th c hi n lu n v n vƠ đư giúp đ tôi r t nhi u trong viêc

l a ch n b nh nhơn nghiên c u cho đ tƠi t t nghi p c a tôi c ng nh chia s vƠ giúp đ tôi nh ng khó kh n trong quá trình h c t p vƠ lƠm đ tƠi

T păth ăcácăđ ngănghi păbácăs ,ăđi uăd ng,ăk ăthu tăviên c a các phòng

ban trong Vi n Tim M ch Qu c Gia Vi t Nam đư ch b o c ng nh t o đi u ki n giúp đ tôi trong su t quá trình h c t p vƠ th c hi n lu n v n

Banăgiámăhi u,ăPhòngă Ơoăt oăvƠăcácăB ămônăđ căbi tălƠăB ămônă i uă

D ngă- Tr ngă iăh căTh ngăLong đư t o đi u ki n t t nh t giúp đ tôi trong

th i gian h c t p t i tr ng vƠ hoƠn thƠnh lu n v n nƠy

Tôi xin c m n t t c các b n bè trong t p th L păKTC6, đ c bi t lƠ các

thƠnh viên c a t A1 đư dƠnh cho tôi nhi u s giúp đ vƠ tình c m chơn thƠnh nh t

Tôi xin bƠy t lòng bi t n đ n nh ng b nhănhơnătrong đ tƠi ậ h chính lƠ

nh ng ng i th y, giúp tôi hoƠn thƠnh lu n v n t t nghi p

Cu i cùng, tôi xin dƠnh tình c m vƠ l i c m n sơu s c t i giaăđìnhătôi,ăb ă

m ,ăemătraiătôi,ănh ng ng i đư luôn bên, quan tơm, đ ng viên vƠ chia s nh ng

ni m vui c ng nh n i bu n trong h c t p vƠ trong cu c s ng

HƠ N i, ngƠy 01 tháng 11 n m 2015

ăTh ăDi u Linh

DANHăM CăCỄCăTHU TăNG ăVI TăT T

R i lo n nh p tim

M CăL C

T V N 1

Ch ng 1:T NG QUAN 3

1.1 GI I PH U H TH NG T O VÀ D N TRUY N XUNG NG C A TIM 3 1.1.1 Nút xoang 3

1.1.2 Nút nh th t 3

1.1.3 Bó His 4

1.1.4 M ng l i Purkinje 4

1.2 MÁY T O NH P 5

1.2.1 L ch s máy t o nh p 5

1.2.2 C u t o máy t o nh p tim 5

1.2.3 Ch đ nh c y máy t o nh p tim 6

1.3 T ng quan v ch t l ng cu c s ng 10

1.3.1 nh ngh a 10

1.3.2 Các l nh v c c n đánh giá 11

1.3.3 T i sao c n đánh giá ch t l ng cu c s ng? 11

1.3.4 Công c đo l ng ch t l ng cu c s ng 11

1.4 T ng quan v b cơu h i Aquarel 12

CH NG 2: I T NG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 13

2.1 i t ng nghiên c u 13

2.1.1 Tiêu chu n l a ch n 13

2.1.2 Tiêu chu n lo i tr 13

2.2 Ph ng pháp nghiên c u 13

2.2.1 Thi t k nghiên c u: 13

2.2.2 Th i gian vƠ đ a đi m nghiên c u 14

2.2.3 Các b c ti n hƠnh nghiên c u 14

2.2.4 Bi n s nghiên c u 14

2.2.5 Phơn tích th ng kê 15

2.2.6 o đ c nghiên c u 15

Ch ng 3:K T QU 16

3.1 c đi m chung c a đ i t ng nghiên c u 16

3.1.1 c đi m v gi i 16

3.1.2 c đi m v tu i 17

3.1.3 c đi m v trình đ h c v n vƠ ngh nghi p 17

3.1.4 c đi m v m t s y u t nguy c vƠ b nh lỦ 18

3.2 ánh giá ch t l ng cu c s ng tr c vƠ sau c y máy t o nh p theo thang đi m Aquarel 19

3.2.1 i m Aquarel tr c vƠ sau 1 tháng c y máy t o nh p tim v nh vi n 19

3.2.2 Các y u t nh h ng t i ch t l ng cu c s ng c a b nh nhơn sau c y máy t o nh p tim v nh vi n 20

Ch ng 4:BÀN LU N 23

4.1 V đ c đi m chung c a đ i t ng nghiên c u 23

4.1.1 c đi m v gi i 23

4.1.2 c đi m v tu i 23

4.1.3 c đi m v trình đ h c v n vƠ ngh nghi p 24

4.1.4 c đi m v m t s y u t nguy c vƠ b nh lỦ 25

4.2 ánh giá ch t l ng cu c s ng tr c vƠ sau c y máy t o nh p tim v nh vi n theo thang đi m Aquarel 25

4.2.1 BƠn lu n v đi m Aquarel c a đ i t ng nghiên c u 25

4.2.2 Các y u t nh h ng t i ch t l ng cu c s ng c a b nh nhơn đ c c y máy t o nh p tim v nh vi n 27

K T LU N 29

KHUY N NGH 30 TÀI LI U THAM KH O

PH L C

DANHăM CăB NG

B ng 3.1 c đi m v trình đ h c v n vƠ ngh nghi p 17

B ng 3.2 c đi m v m t s y u t nguy c vƠ b nh lỦ 18

B ng 3.3 Các y u t nh h ng t i đi m Aquarel tr c c y máy t o nh p tim

v nh vi n 20

B ng 3.4 Y u t nh h ng t i m c đ c i thi n đi m Aquarel sau c y máy t o

nh p tim v nh vi n 21

DANHăM CăBI Uă

Bi u đ 3.1 Phơn b v gi i 16

Bi u đ 3.2 Phơn b v tu i 17

Bi u đ 3.3 So sánh đi m Aquarel tr c vƠ sau 1 tháng c y máy t o nh p tim

v nh vi n 19

DANHăM CăHỊNH

Hình 1.1 H th ng d n truy n xung đ ng c a tim 4

Hình 1.2: Máy t o nh p tim đ u tiên 5

Hình 1.3: Máy t o nh p 1 bu ng tim 6

Hình 1.4: Máy t o nh p 2 bu ng tim 6

Hình 1.5: Nh p ch m xoang 7

Hình 1.6 A: Block N ậ T c p I v i th i gian PQ = 0,36s 8

B: Block N ậ T c p I kèm v i Bl c nhánh 8

Hình 1.7 A : Block N ậ T c p II chu k Wenckeback (Mobizt 1) 9

B: Block N ậ T c p II (Mobizt 2) 9

Hình 1.8 A: Block N ậ T c p III có ch nh p trên ch phơn nhánh c a bó His: các ph c b QRS h p, t n s trên 40 ck/ph 10

B: Block N ậ T c p III có ch nh p th t: Các ph c b QRS r ng, t n s d i 40ck/ph 10

1

TăV Nă

Các r i lo n nh p tim (RLNT) lƠ m t trong nh ng nguyên nhơn hƠng đ u d n

đ n t vong c a các b nh tim m ch [6] T i Vi n Tim m ch ậ B nh vi n B ch Mai,

t l t vong do RLNT chi m 38,8% [1] và lƠ nguyên nhơn tr c ti p, ho c ph n nh

di n bi n n ng lên ho c k t c c cu i cùng c a b nh Vì v y vi c ch n đoán vƠ đi u

tr m t cách hi u qu các RLNT có m t Ủ ngh a lơm sƠng to l n

V m t đi u tr , có hai ph ng pháp chính đ c s d ng đ i v i các RLNT

lƠ dùng thu c vƠ c y máy t o nh p tim Trong đó, c y máy t o nh p tim v nh vi n

đ c coi lƠ ch đ nh tuy t đ i trong nhi u tr ng h p nh h i ch ng suy nút xoang,

bl c nh - th t có tri u ch ng…[21]

Ca c y máy t o nh p tim đ u tiên di n ra vƠo tháng 10/1958 Stockholm,

Th y i n N m 1959 NewYork, Bác s Chardack đư thƠnh công c y máy t o

nh p tim ch y b ng pin T n m 1988, k thu t c y máy t o nh p tim đư b t đ u

đ c ti n hƠnh t i Vi n Tim m ch - B nh vi n B ch Mai N m 2014 đư có 517

ng i b nh đ c c y máy t o nh p thƠnh công t i Vi n Tim m ch ậ B nh viên

B ch Mai

Cho đ n nay, hi u qu c a máy t o nh p v nh vi n trong đi u tr b nh lỦ đư

đ c ch ng minh r t rõ rƠng Tuy nhiên, khi đ i s ng con ng i ngƠy cƠng phát tri n, vi c c i thi n v m t b nh lỦ lƠ ch a đ , v n đ y h c đang ngƠy cƠng quan tơm lƠ nơng cao ch t l ng cu c s ng (CLCS) c a ng i b nh Vì v y, đư có nhi u

b cơu h i đánh giá CLCS chung vƠ các b cơu h i chuyên bi t cho t ng b nh lỦ ra

đ i nh m m c đích l ng giá CLCS b nh nhơn r i lo n nh p tim, đ t bi t lƠ các

b nh nhơn đư đ c c y máy t o nh p tim v nh vi n Trong s đó, AQUAREL lƠ b cơu h i chuyên bi t đư đ c ch ng minh hi u qu , cho phép đánh giá v gánh n ng tri u ch ng lên CLCS c a b nh nhơn RLNT đ c c y máy t o nh p tim

D a trên b cơu h i nƠy, nhi u nghiên c u trên th gi i đư ch ng minh l i ích c a máy t o nh p v nh vi n, không ch v m t đi u tr b nh lỦ mƠ còn v kh

n ng nơng cao ch t l ng cu c s ng cho ng i b nh [9], [13]

Tuy nhiên, chúng tôi nh n th y Vi t Nam v n đ ch t l ng cu c s ng

nh ng b nh nhơn RLNT đ c đi u tr c y máy t o nh p tim v n ch a đ c đánh giá

m t cách đ y đ Vì v y, chúng tôi th c hi n nghiên c u đ tƠi:

“Ch t l ng cu c s ng c a b nh nhân r i lo n nh p tim sau c y máy t o

Nút xoang góc trên bên ph i c a nh ph i, n i t nh m ch ch trên đ vƠo nh

ph i ơy lƠ máy t o nh p t nhiên c a tim, t o ra xung đ ng t 60 ậ 100

l n/phút Xung đ ng đi t nút xoang, qua các đ ng liên nút t i nút nh th t T đơy xung đ ng đi qua bó His, các nhánh c a bó His vƠ cu i cùng đ n m ng l i Purkinjie Xung đ ng t nút xoang c ng đi qua bó Bachmann đ sang nh trái, đ

kh c c nh trái

Có đ n 50% l ng máu cung c p cho nút xoang đ n t đ ng m ch vƠnh

ph i, còn l i lƠ t đ ng m ch m Nút xoang có h th ng tu n hoƠn bàng h khá

phong phú

1.1.2.ăNútănh ăth t

Nút nh th t n m phía d i c a nh ph i, g n l xoang t nh m ch vƠnh, có vai trò d n truy n ch m xung đ ng t nút xoang t i M c dù b n thơn nút nh th t không có các t bƠo t o nh p nh ng t ch c xung quanh nó đ c g i lƠ b n i, có

ch a các t bƠo t o nh p, có th phát ra xung đ ng t 40 ậ 60 l n/phút Ch c n ng chính c a nút nh th t lƠ lƠm ch m d n truy n xung đ ng 0,04 giơy đ tránh làm cho tơm th t co bóp quá s m S ch m tr nƠy, giúp cho các tơm th t hoƠn thƠnh giai

đo n đ đ y th t, khi các tơm nh co bóp, lƠm các t bƠo c tim c ng ra v i m c đ

1.1.3 Bó His

LƠ m t d i t ch c đi vƠo tơm th t, g n vách liên th t, bó His khôi ph c s

d n truy n nhanh các xung đ ng vƠo trong tơm th t Bó His đ c chia thƠnh hai nhánh, His ph i vƠ His trái

Nhánh His ph i đi xu ng tơm th t ph i theo phía bên ph i c a vách liên th t

T ng t nhánh His trái đi xu ng tơm th t trái theo b trái c a vách liên th t Nhánh His trái chia thƠnh hai nhánh nh , đ c g i lƠ phơn nhánh Phơn nhánh trái tr c đi vƠo ph n phái tr c c a tơm th t trái, vƠ phơn nhánh trái sau đi vƠo ph n phía bên

vƠ sau tơm th t trái Xung đ ng đi xu ng nhánh trái (chi ph i th t trái l n và thành dƠy h n) nhanh h n r t nhi u so v i nhánh ph i (chi ph i th t ph i nh vƠ thƠnh

m ng h n)

S khác nhau v t c đ d n truy n cho phép hai tơm th t có bóp đ ng th i ToƠn b m ng l i t ch c th n kinh đ c bi t trong các tơm th t đ c g i lƠ h

th ng His-Purkinje

1.1.4.ăM ngăl iăPurkinje

Các s i Purkinje xu t phát t các nhánh c a bó His đi vƠo t bƠo n i m c c a tim, sơu bên trong t ch c c tim Các s i nƠy d n truy n xung đ ng nhanh đ n c

tim gây kh c c vƠ co bóp

Các s i Purkinje có th ho t đ ng nh máy t o nh p, chúng t o ra xung đ ng t

20 ậ 40 l n/phút, đôi khi ch m h n Bình th ng các s i Purkinje không phát ra xung

đ ng, tr khi d n truy n qua bó His b block ho c nút xoang hay nút nh th t không t o

ra xung đ ng

Hình 1.1 H th ng d n truy n xung đ ng c a tim

5

1.2.ăMỄYăT OăNH P

1.2.1.ăL chăs ămáyăt oănh p [7]

L ch s c a s ra đ i máy t o nh p tim g n li n v i l ch s quá trình phát

hi n ra ho t đ ng đi n c a tim

- T o nh p tim ra đ i t th k th 18, b t ngu n t vi c phát hi n ho t đ ng

đi n tim đ c bi t s mô t h th ng d n truy n trong tim đ c Kent vƠ His mô t

n m 1893, vƠ t đó hình thƠnh quan đi m có th dùng m t dòng đi n t o ra m t ch

nh p cho tim ho t đ ng

- N m 1950 Wilfred Bigelow vƠ Johln callaghal phát minh ra máy t o nh p tim

đ u tiên

Hình 1.2: Máy t o nh p tim đ u tiên

1.2.2.ăC uăt oămáyăt oănh pătim [7]

Máy t o nh p lƠ m t thi t b ch y pin, phát vƠ đi u khi n các kích thích đi n

đ n tim thông qua các đi n c c ti p xúc tr c ti p v i c tim N u tim b nh nhơn đ p quá nhanh, quá ch m hay lo n nh p vƠ gơy ra các tri u ch ng thì c n c y máy t o

nh p tim

* MTN đ c chia lƠm hai lo i đ ng b vƠ không đ ng b

- Máy t o nh p đ ng b ch phát xung đ ng kích thích khi nh p tim b nh nhơn xu ng d i gi i h n d i đư đ c cƠi đ t

- Máy t o nh p không đ ng b phát nh p mƠ không quan tơm đ n nh p n i

t i c a b nh nhơn H n ch c a lo i máy nƠy lƠ có th gơy tranh ch p gi a nh p c a máy vƠ nh p c a ng i b nh, đôi khi d n t i nh ng lo n nh p tim nguy hi m nh rung th t

Các đ u dơy phát nh p lƠ nh ng s i cáp m m d o đ c cách đi n v i m t ho c hai đi n c c đ u i n c c không ch phát xung đ ng mƠ còn nh n c m ho t đ ng

đi n bên trong tim

Hình 1.3: Máy t o nh p 1 bu ng tim

Hình 1.4: Máy t o nh p 2 bu ng tim

1.2.3 Ch ăđ nhăc yămáyăt oănh pătim [2], [7]

a s b nh nhơn c y máy t o nh p lƠ nh ng ng i có nh p ch m, tuy nhiên

máy t o nh p c ng có th ch đ nh trong m t s tr ng h p đ c bi t nh b nh nhơn

có nh p nhanh ho c r i lo n nh p tim đ c bi t khác NgoƠi ra, v i nh ng ti n b v

k thu t hi n nay, còn có ch đ nh c y máy t o nh p tim đ đi u tr cho b nh nhơn suy tim đ III ho c IV các đ i t ng nƠy, c hai bu ng th t đ u đ c phát nh p, đơy g i lƠ máy t o nh p hai bu ng th t hay li u pháp đi u tr tái đ ng b c tim Sau đơy lƠ các ch đ nh c a c y máy t o nh p (MTN):

- B nh lỦ b ph n t o nh p: nh p ch m, h i ch ng suy nút xoang

7

- B nh lỦ b ph n d n truy n: Block nh ậ th t

- i u tr suy tim m n tính

1.2.3 1.ăNh păch m

Nguyên nhân th ng g p nh t c n c y máy t o nh p lƠ do nút xoang phát

nh p quá ch m, do tu i cao, b nh tim m ch hay do thu c Bình th ng nh p tim ngh lƠ 50- 70 l n/phút, t ng lên hai hay ba l n khi g ng s c Nh p ch m xoang là

nh p tim d i 60 nh p/phút vƠ đ u Nh p ch m xoang không có tri u ch ng không

ph i lƠ ch đ nh c a c y máy t o nh p tim Khi nh p ch m xoang có tri u ch ng thì

c n ph i chú Ủ, vì b nh nhơn có th không bù tr l i đ c gi m nh p tim b ng t ng

th tích nhát bóp Do đó, nưo vƠ c th không nh n đ máu có th gơy ra các tri u

ch ng nh chóng m t, choáng ng t, khó th vƠ kém v n đ ng NgoƠi ra, nh p ch m

có th lƠm b nh nhơn xu t hi n m t s lo n nh p tim nguy hi m h n nh rung th t hay nh p nhanh th t

Hình 1.5: Nh p ch m xoang

1.2.3 2.ăH iăch ngăsuy nút xoang

H i ch ng suy nút xoang còn g i lƠ r i lo n ch c n ng nút xoang hay b nh xoang nh , đ i di n cho m t lo t các b t th ng c a nút xoang H i ch ng x y ra do

r i lo n quá trình phát xung đ ng hay r i lo n d n truy n xung đ ng trong tơm nh

B nh nhơn suy nút xoang d m c ph i các r i lo n nh p nh nh rung nh ,

cu ng nh hay nh p nhanh nh NgoƠi ra, nh p ng ng xoang kéo dƠi lƠm tơm nh không co bóp, t ng nguy c hình thƠnh huy t kh i trong tơm nh gơy tai bi n m ch nưo, t c m ch ph i hay m ch chi

1.2.3.3 BlockăNh ăậ Th t

LƠ tình tr ng d n truy n xung đi n t nh xu ng th t b t c ngh n m t ph n hay hoƠn toƠn Tùy theo m c đ mƠ phơn ra thƠnh: Block nh th t (Bloc N-T) c p I, block nh th t c p II, block nh th t c p III

BlockăNh ăậ Th tăc păI

- LƠ tình tr ng d n truy n N ậ T b ch m, tính đ c trên T v i th i gian

PQ l n h n 0,2 giơy Tình tr ng d n truy n ch m nƠy có th di n ra nh ,

nút N ậ T, bó His ho c các nhánh bó His, ho c ph i h p t t c các thƠnh ph n d n truy n trên Tuy nhiên, th i gian d n truy n ch m nút N ậ

T v n th ng chi m u th gây nên block N ậ T đ 1 (hình 1.6)

Hình 1.6 A: Block N – T c p I v i th i gian PQ = 0,36s

B: Block N – T c p I kèm v i Bl c nhánh

BlockăNh ăậ Th tăc păII

- LƠ tình tr ng d n truy n N ậ T b t c ngh n 1 ph n Tu m c đ vƠ tính

ch t khác nhau mƠ đ c chia ra lƠm 2 ki u: Ki u 1 vƠ ki u 2

- Ki u 1 (Mobitz I hay chu k Wenckeback) có đ c đi m các kho ng PR

dƠi d n cho t i 1 sóng P b block (không có QRS) l p đi l p l i, do th i gian ph c h i d n truy n (th i k tr t ng đ i) c a đ ng d n truy n b kéo dƠi d n ra V trí block ch y u nút N ậ T, trong nhi u tr ng h p

có tính ch t c n ng nên tiên l ng t t h n (Hình 1.7A)

- Ki u 2 (Mobizt II) có đ c đi m lƠ không có PR dƠi d n ra (PR không thay

đ i) nh ng có nh ng sóng P b block đ t ng t (m t QRS) Có các d ng block 2/1 (c 2 sóng P thì có 1 sóng P b bl c), 3/1 (c 3 sóng P thì có 1 sóng P b block), v.v… V trí block l i ch y u h His ậ Purkinje và

th ng có tính ch t th c t n nên tiên l ng n ng h n (hình 1.7B)

9

Hình 1.7 A : Block N – T c p II chu k Wenckeback (Mobizt 1)

B: Block N – T c p II (Mobizt 2)

- i u tr block c p II, tr c h t c n tìm vƠ đi u tr nguyên nhơn, đ c

bi t lƠ các y u t viêm vƠ s d ng thu c N u block N ậ T c p II tr nên m n tính ho c có tri u ch ng thì ch đ nh đi u tr t o nh p tim (TNT) đ c đ t ra

BlockăNh ăậ Th tăc păIII

- LƠ tình tr ng mƠ d n truy n N ậ T b t c ngh n hoƠn toƠn (block N ậ T

hoƠn toƠn) Ch n đoán đi n tơm đ ( T ) d a vƠo đ c đi m c b n: P vƠ QRS đi riêng r nhau, t n s P nhanh h n QRS (đ phơn bi t v i phơn ly

N ậ T: t n s QRS nhanh h n t n s P)

- Xung đ ng xoang (P) không xu ng đ c tơm th t, h u qu lƠ các ch

nh p phía d i v trí block s t phát xung đ ng ch huy tơm th t co bóp, t t nhiên v i t n s ch m h n nhi u

- Block nút N ậ T, T có 3 đ c đi m:

+ Hình d ng QRS h p

+ T n s QRS ≥ 40 ck/ph

+ T n s QRS t ng lên ngay sau khi tiêm Atropin hay g ng s c

- Block t i bó His hay ngay tr c ch phơn nhánh c a bó His thì T có 3

1.2.3.4 ă i uătr ăsuyătimăm nătính

- T o nh p hai bu ng th t hay đi u tr tái đ ng b tim lƠm t ng ch t l ng

cu c s ng vƠ gi m tri u ch ng b nh nhơn suy tim n ng b nh nhơn suy tim

n ng, xung đ ng có th d n truy n ch m h n khi đi qua c tim, do đó có ph n th t

co bóp khi ph n khác đang ngh , các thƠnh th t không co bóp đ ng th i i n hình

nh t lƠ vách liên th t co bóp tr c các thƠnh bên H u qu lƠ m t l ng máu l n ch quanh qu n trong bu ng th t mƠ không đ c b m vƠo máu tu n hoƠn, d n đ n gi m cung l ng tim

- Khác v i các MTN khác, máy t o nh p hai bu ng th t có ba đi n c c i n

c c nh ph i vƠ th t ph i đ c đ t t ng t máy t o nh p hai bu ng thông th ng,

đi n c c th ba đ c đ t vƠo thƠnh bên th t trái qua đ ng xoang vƠnh i n c c nƠy không có neo nên d b tu t Kích thích hai bu ng th t cùng lúc lƠm h p l i QRS vƠ t ng cung l ng tim T o nh p hai bu ng th t c i thi n tình tr ng tái c u trúc th t trái vƠ ch c n ng tơm tr ng, gi m kích thích giao c m, lƠm ch m ti n tri n c a suy tim vƠ nơng cao ch t l ng cu c s ng cho ng i b nh

1.3 T ngăquanăv ăch tăl ngăcu căs ng

1.3.1 nhăngh a

Theo t ch c y t th gi i: “Ch t l ng cu c s ng lƠ s nh n th c cá nhơn v

v trí c a h trong cu c s ng phù h p v i v n hóa vƠ giá tr mang tính ch t h th ng

n i mƠ h sinh s ng vƠ phù h p v i m i quan h v i m c đích, s k v ng, trình

đ vƠ m i quan tơm c a h ” [12]

11

- Nó lƠ m t khái ni m bao trùm m t ph m vi r ng l n bao g m c s c kh e

th ch t, tình tr ng tơm lỦ, đ c tin, m i quan h xư h i vƠ m i quan h v i nh ng

v n đ then ch t trong môi tr ng s ng c a h

1.3.2 Cácăl nhăv căc năđánhăgiá

CLCS lƠ m t đo l ng đa chi u, nó có th đánh giá đ c nhi u khía c nh khác nhau bao g m tơm lỦ, xư h i, kinh t vƠ c các m t v sinh h c c a các cá nhơn Các l nh v c c a CLCS c n đ c đánh giá bao g m: S c m nh th l c, ho t

đ ng ch c n ng, tơm lỦ/c m xúc, xư h i/ngh nghi p [15]

1.3.3 T iăsaoăc năđánhăgiáăch tăl ngăcu căs ng?

CLCS lƠ m t đo l ng h t s c quan tr ng c a các b nh nhơn có b nh lỦ m n tính Nh ng đo l ng mang tính ch t lỦ h c cung c p cho các nhƠ lơm sƠng các thông tin v tình tr ng b nh t t nh ng không mang l i thông tin liên quan t i ch c

n ng hay m c đ h nh phúc th c s c a h trong th c t Nh ng đo l ng trong phòng thí nghi m ch cho th y kh n ng th c hi n các ch c n ng s ng c a h

nh ng h có th c hi n các ch c n ng đó trên th c t hay không lƠ m t chuy n khác

[16], [20]

M t lỦ do n a cho th y c n thi t ph i đánh giá ch t l ng cu c s ng lƠ vi c quan sát trên th c t cho th y hai b nh nhơn có cùng m c đ b nh t t nh nhau

nh ng l i có ph n ng khác nhau [16], [20]

1.3.4 Công c ăđoăl ngăch tăl ngăcu căs ng

Có hai b cơu h i đo l ng ch t l ng cu c s ng lƠ b cơu h i chung vƠ b cơu h i chuyên bi t [16], [18], [20] B cơu h i chung cho phép có th đánh giá CLCS c a nhi u nhóm b nh khác nhau nên có th áp d ng cho nhi u nghiên c u trên các nhóm b nh khác nhau c ng nh các nghiên c u trên c ng đ ng, n i mƠ các nhƠ nghiên c u c n đánh giá CLCS c a nhóm đ i t ng m ng nhi u v n đ khác nhau v s c kh e [17], [20] Nh ng b cơu h i chung c ng có nh c đi m lƠ t ra kém nh y c m trong vi c đánh giá s khác bi t gi a các nhóm b nh nhơn có b nh lỦ

c th c ng nh kém nh y c m trong vi c phát hi n các thay đ i c a đ i t ng nghiên c u Hai b cơu h i đ c bi t đ n vƠ s d ng r ng rưi nh t đó lƠ MOS 36 ậ

Items Short ậ Form Health Survey (SF ậ 36, 12, 8) và Euro QoL five dimension and

visual analogue scale (EQ ậ 5D)

B cơu h i chuyên bi t đ c thi t k đ đo l ng CLCS c a các b nh lỦ

ho c ch c n ng c th [14] Nh ng b cơu h i đo l ng chuyên bi t t p trung vƠo

m t s khía c nh c a b nh lỦ vƠ nh ng nh h ng c a nó đ n CLCS Nh ng b cơu

h i hay đ c s d ng nh t trong b nh lỦ r i lo n nh p tim:

AF ậ QoL: Atrial Fibrillation Health Related Quality of Life

AQUAREL: Assessment of QUAlity of life and RELated events

( ánh giá ch t l ng cu c s ng vƠ các y u t liên quan)

1.4 T ngăquanăv ăb ăcơuăh iăAquarel

Aquarel lƠ b cơu h i chuyên bi t dùng đ đo l ng m c đ r i lo n nh p tim

b nh nhơn RLNT ph n ánh tình tr ng ch t l ng cu c s ng c a b nh nhơn [22]

ơy lƠ công c đáng tin c y đ đánh giá vƠ theo dõi nh ng b nh nhơn RLNT

có các tri u ch ng nh s khó ch u ng c nh đau ng c, khó ch u ng c, n ng

ng c; có tình tr ng khó th vƠ h n ch ho t đ ng th l c; có lo n nh p tim, các b nh nhơn đ c đ t máy t o nh p tim v nh vi n

B cơu h i đ c Stofmeel vƠ c ng s thi t k phát tri n v i m c đích t o ra

m t công c chuyên bi t, nh m đánh giá ch t l ng cu c s ng nh ng b nh nhơn

r i lo n nh p ch m đ c c y máy t o nh p tim v nh vi n B cơu h i bao g m 20 cơu h i phơn thƠnh ba l nh v c: gi i h n th l c, r i lo n nh p tim, s khó ch u

ng c ; có tên là AQUAREL (Assessment of QUAlity of life and RELated events)

[23]

13

2.1 iăt ngănghiênăc u

2.1.1 Tiêuăchu năl aăch n

1 Các b nh nhơn đ c ch n đoán r i lo n nh p tim ho c suy tim m n tính có ch

đ nh c y máy t o nh p v nh vi n t i Vi n Tim m ch ậ B nh vi n B ch Mai t tháng

4/2015 đ n tháng 10/2015

2 B nh nhơn đ ng Ủ tham gia vƠo nghiên c u

Các đ i t ng đ c l a ch n tu n t theo th i gian không phơn bi t l a tu i,

gi i tính vƠ tình tr ng lơm sƠng

Tiêu chu n ch n đoán b nh nhơn r i lo n nh p tim, suy tim m n tính và ch

đ nh c y máy t o nh p tim v nh vi n d a theo khuy n cáo c a H i Tim m ch Vi t

Nam [3], [4], [8]

2.1.2 Tiêuăchu nălo iătr

1 B nh nhơn có các b nh lỦ n i khoa n ng kèm theo nh h ng tr m tr ng t i

ch t l ng cu c s ng

2 B nh nhơn không đ ng Ủ tham gia nghiên c u

2.2 Ph ngăphápănghiênăc u

2.2.1.ăThi tăk ănghiênăc u:

- Ph ng pháp nghiên c u: Nghiên c u can thi p, so sánh gi a tr c vƠ sau can thi p

- Ph ng pháp ch n m u: Ch n m u thu n ti n

- Công c nghiên c u:

+ B cơu h i AQUAREL (Ph l c 1): B cơu h i Aquarel g m 20 cơu

đ c chia thƠnh 3 l nh v c bao g m: Gi i h n th l c (cơu 7 - 10, 18 - 20), khó ch u ng c (cơu 1-6, 11, 12), tri u ch ng r i lo n nh p (cơu

13-17)

+ B cơu h i đ c d ch vƠ ch nh s a sau khi có s góp Ủ c a các chuyên gia v nh p h c vƠ th m dò đi n sinh lỦ c a Vi n Tim m ch B cơu h i hoƠn ch nh đ c đi u tra viên ph ng v n tr c ti p trên m i b nh nhơn

th a mưn tiêu chu n l a ch n vƠ lo i tr

+ Phi u ph ng v n b nh nhơn: do m t đi u d ng viên ph ng v n tr c

ti p b nh nhơn đ t MTN vƠ l u tr

2.2.2.ăTh iăgianăvƠăđ aăđi mănghiênăc u

Vi n Tim m ch - B nh vi n B ch Mai t tháng 04/2015 đ n tháng 10/2015

2.2.3.ăCácăb căti năhƠnhănghiênăc u

B că1: L a ch n đ i t ng nghiên c u d a vƠo tiêu chu n l a ch n vƠ tiêu chu n

lo i tr

B că2: Ti p xúc b nh nhơn, gi i thích v nghiên c u

B că3: Thu th p s li u thông qua ph ng v n tr c ti p vƠ ph ng v n sau can thi p

01 tháng Các thông s ti n s đ c thu th p qua ph ng v n tr c ti p vƠ

b nh án theo m u phi u đi u tra th ng nh t s n có

B că4: Nh p s li u vƠo máy tính d li u thu đ c t h s b nh án vƠ ph n tr

l i b cơu h i trên S li u đ c đi u tra viên nh p li u vƠ m t bác s khác

- Ti n s vƠ y u t nguy c : t ng huy t áp, đái tháo đ ng, hút thu c lá

- c đi m lơm sƠng: Ch đ nh c y máy t o nh p: B nh lỦ b ph n t o nh p,

b nh lỦ b ph n d n truy n, suy tim

- i m Aquarel tr c vƠ sau c y máy t o nh p tim v nh vi n 1 tháng: đi m Aquarel t 0 đ n 100, trong đó 0 đi m th hi n tri u ch ng b nh nh h ng tr m

tr ng đ n CLCS, 100 đi m th hi n tri u ch ng không nh h ng đ n CLCS

i m Aquarel cho t ng l nh v c c a CLSC đ c tính nh sau:

Mư hóa cơu tr l i: a = 5 đi m, b = 4 đi m, c = 3 đi m, d = 2 đi m, e = 1 đi m

i m Aquarel = {[ ( N - n°N ) / (n°N x 5) ậ n°N ]} x 100 Trong đó:

N: t ng s đi m c a các cơu h i thƠnh ph n trong t ng l nh v c n°N: s cơu h i thƠnh ph n trong t ng l nh v c