HIỂU BIẾT VỀ TAI BIẾN MẠCH MÁU VÀ NHU CẦU TÌM KIẾM THÔNG TIN CỦA NGƯỜI NHÀ BỆNH NHÂN TẠI KHOA TÂM THẦN KINH BỆNH VIỆN LÃO KHOA NĂM 2015

- Ngành sâu đi vào trong nưo... Có th ch y máu nhi u v trí trong nưo nh vùng bao trong, vùng nhân xám trung ng, thu não, ti u não.

HI U BI T V TAI BI N M CH MÁU NÃO VÀ NHU C U

TÀI T T NGHI P C NHÂN H VLVH

HÀ N I - 2015

L IăCÁMă N

Tôi xin g i l i c m n t i ng y, Ban giám hi u, Phòng đào t o tr ng

i h c Th ng Long đã t o m i đi u ki n cho tôi trong quá trình h c t p khóa h c

V i t t c lòng kính tr ng và bi t n sâu s c, tôi xin g i l i c m n chân thành t i Th c s Tr n ình Th ng, khoa H i s c tích c c B nh vi n Lão khoa Trung ng đư t n tâm dìu d t, h ng d n cho tôi trong h c t p, nghiên c u và hoàn thành lu n v n

Tôi xin chân thành cám n ng y, Ban giám đ c, Phòng k ho ch t ng

h p B nh vi n Lưo khoa Trung ng, T p th cán b - nhân viên Khoa tâm th n kinh n i tôi đang công tác và th c hi n đ tài

Tôi xin đ c g i l i c m n đ n các th y cô đư gi ng d y trong ch ng trình

h c C nhân i u d ng t i i h c Th ng Long nh ng ng i đư truy n đ t cho tôi

nh ng ki n th c h u ích v ngành đi u d ng làm c s cho tôi th c hi n t t lu n

v n này

Tôi xin c m n quý đ ng nghi p và các đ i t ng nghiên c u đư nhi t tình

c ng tác đ tôi có đ c s li u cho công trình nghiên c u này

Cu i cùng tôi xin g i l i bi t n sâu s c đ n gia đình đư luôn t o

đi u ki n t t nh t cho tôi trong su t quá trình h c t p c ng nh nghiên c u và

th c hi n lu n v n

Xin trân tr ng c m n

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u khoa h c c a tôi

Các s li u, k t qu nghiên c u trong lu n v n là trung th c và ch a t ng

đ c ai công b trong b t k công trình nào khác, n u sai tôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m

Tác gi Lu n v n

NG TH KIM NHUNG

CÁC CH VI T T T

PHCN Ph c h i ch c n ng

TBMMN Tai bi n m ch máu não

TCYTTG T ch c Y t th gi i

M C L C

T V Nă 1

CH NGă1: T NG QUAN TÀI LI U 3

1.1 c đi m d ch t h c c a tai bi n m ch máu não 3

1.1.1 c đi m gi i ph u tu n hoàn não 3

1.1.2 nh ngh a tai bi n m ch máu não 5

1.1.3 Phân lo i tai bi n m ch máu não 6

1.1.4 Tình hình tai bi n m ch máu não trên Th gi i và Vi t Nam 6

1.2 Tình hình di ch ng và tàn t t do tai bi n m ch máu não 7

1.2.1 Trên th gi i 7

1.2.2 T i Vi t Nam 8

1.3 PHCN cho b nh nhân li t n a ng i do TBMMN 8

1.3.1 nh ngh a 8

1.3.2 M c đích c a ph c h i ch c n ng b nh nhân tai bi n m ch não 8

1.3.3 Nguyên t c ph c h i ch c n ng b nh nhân tai bi n m ch não 8

1.3.4 Nhu c u ph c h i ch c n ng b nh nhân tai bi n m ch não 9

1.4 Tình hình nghiên c u v hi u bi t c a ng i dân v tai bi n m ch máu não trong n c và th gi i 10

1.5 Quy trình ch m sóc b nh nhân b TBMMN 10

1.5.1 Nh n đ nh 10

1.5.2 Ch n đoán đi u d ng 10

1.5.3 L p k ho ch ch m sóc 11

1.5.4 Th c hi n k ho ch ch m sóc( theo k ho ch đư đ ra) 11

1.5.5 L ng giá 11

C H NGă2: IăT NGăVÀăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U 12

2.1 a đi m nghiên c u 12

2.2 Th i gian nghiên c u 12

2.3 i t ng nghiên c u 12

2.3.1 i t ng 12

2.3.2 Tiêu chu n l a ch n và lo i tr 12

2.4 Ph ng pháp nghiên c u 12

2.4.1 Thi t k nghiên c u 12

2.4.2 C m u và cách ch n m u 13

2.5 Các bi n s và ch s nghiên c u 13

2.6 K thu t và công c thu th p s li u 14

2.7 Qu n lý, x lý và phân tích s li u 14

2.8 H n ch sai s 15

2.9 o đ c nghiên c u 15

CH NGă3: K T QU NGHIÊN C U 16

3.1 Thông tin chung v đ i t ng nghiên c u 16

3.2 ánh giá hi u bi t c a ng i nhà ch m sóc b nh nhân v b nh TBMN 18

3.2.1 Hi u bi t v đ nh ngh a nguyên nhân TBMMN 18

3.2.2 Hi u bi t v y u t nguy c c a b nh TBMMN 19

3.2.3 Hi u bi t v các bi n pháp d phòng b nh 20

3.2.4 Hi u bi t v d u hi u c nh báo và x trí khi g p b nh nhân TBMMN 21

3.3 i t ng ch đ ng tìm hi u thông tin v TBMMN 23

CH NGă4: BÀN LU N 25

4.1 c đi m chung c a đ i t ng nghiên c u 25

4.2 ánh giá hi u bi t c a đ i t ng nghiên c u v TBMMN 25

4.2.1 Hi u bi t đúng v đ nh ngh a nguyên nhân TBMMN 25

4.2.2 Hi u bi t v l a ch n y u t nguy c cao b nh TBMMN 26

4.2.3 Hi u bi t v nh ng d u hi u c nh báo và x trí khi g p b nh nhân TBMMN 27

4.2.4 Hi u bi t v d phòng TBMMN 28

4.2.5 Hi u bi t v ch m sóc b nh nhân t i b nh vi n và gia đình 29

4.3 Mong mu n, nhu c u ti p c n ki n th c và nâng cao hi u bi t v TBMMN c a ng i thân b nh nhân 29

K T LU N 32

KHUY N NGH 33 TÀI LI U THAM KH O

DANHăSÁCHăNG I NHÀ B NH NHÂN NGHIÊN C U T I KHOA TÂM

TH N KINH B NH VI NăLÃOăKHOAăTRUNGă NG

DANH M C CÁC B NG

B ng 3.1 M t s thông tin chung v đ i t ng nghiên c u 16

B ng 3.2 Hi u bi t v phân lo i nguyên nhân b nh 18

B ng 3.3 c đi m liên quan hi u bi t đúng phân lo i nguyên nhân b nh v i trình đ h c v n và gi i tính c a ng i nhà BN 18

B ng 3.4 Phân b l a ch n các y u t nguy c c a b nh TBMMN 19

B ng 3.5 Phân b l a ch n nh ng bi n pháp d phòng TBMMN 20

B ng 3.6 Hi u bi t v nh ng bi n ch ng n ng sau TBMMN 22

B ng 3.7 Ngu n cung c p thông tin b nh TBMMN 23

B ng 3.8 Nh ng n i dung thông tin c n thi t cung c p 24

DANH M C CÁC BI Uă

Bi u đ 3.1: Hi u bi t v m c đ nguy hi m c a b nh TBMMN 19

Bi u đ 3.2: Hi u bi t v kh n ng d phòng b nh TBMMN 20

Bi u đ 3.3: T l hi u bi t v nh ng d u hi u c nh báo c n TBMMN 21

Bi u đ 3.4: T l hi u bi t v cách x trí khi g p đ i t ng có d u hi u TBMMN 21

Bi u đ 3.5: Hi u bi t v ch m sóc BN t i b nh vi n và t i gia đình 22

Bi u đ 3.6: T l đ i t ng ch đ ng tìm hi u thông tin b nh TBMMN 23

Bi u đ 3.7: Nh ng ph ng pháp truy n đ t thông tin b nh TBMMN hi u qu 24

DANH M CăCÁCăS ă , HÌNH NH

Hình nh 1: Gi i ph u tu n hoãn não 3

Hình nh 2: Hình nh t n th ng m ch não gây tai bi n 5

t qu có nhi u tri u ch ng lâm sàng và c n lâm sàng Trong đó, li t

n a ng i là tri u ch ng hay g p và c ng là nguyên nhân ch y u gây ra các

bi n ch ng th phát nguy hi m khác

Trong đi u tr tai bi n m ch não, v n đ đ t ra không ch kéo dài s

s ng, mà ph i nâng cao ch t l ng cu c s ng Mu n v y, ngoài vi c luy n t p

th ch t, tinh th n, ng i b nh còn ph i lo b o v s c kho ch ng b nh t t

Ngày nay v i s ti n b không ng ng c a y h c, nhi u ph ng ti n

ch n đoán và ph ng pháp đi u tr hi n đ i đư giúp cho vi c d phòng, đi u

tr và ph c h i ch c n ng có hi u qu cao h n, c i thi n đáng k tiên l ng

c a ng i b nh Tuy nhiên, kh n ng d phòng và ph c h i c a ng i b nh

ph thu c r t nhi u vào nh n th c c a b nh nhân và ng i thân trong gia đình trong vi c hi u bi t nh ng ki n th c v tai bi n m ch máu não ph c v cho

vi c ch m sóc và phòng ng a b nh c bi t, vi c hi u bi t c a thân nhân

b nh nhân v b nh lý này s giúp có nh ng ph n ng x trí đúng đ n trong

tr ng h p phát hi n ng i b nh tai bi n m ch máu não t i c ng đ ng, gi m thi u nguy c t vong và nh ng di ch ng n ng n sau tai bi n m ch não

Hi n nay, trong chuyên ngành đi u d ng ch a có nhi u nghiên c u v

nh n th c c a ng i thân b nh nhân Vì v y, đ đánh giá s hi u bi t c a thân

nhân ng i b nh, đ ng th i nh m nâng cao ch t l ng ch m sóc, phòng b nh trong c ng đ ng, chúng tôi ti n hành đ tài nghiên c u: “HI U BI T V TAI BI N M CH MÁU NÃO VÀ NHU C U TÌM KI M THÔNG TIN

C AăNG I NHÀ B NH NHÂN T I KHOA TÂM TH N KINH B NH

VI NăLÃOăKHOAăN Mă2015’ăv i hai m c tiêu:

1 Mô t s bi u bi t v b nh TBMMN c a ng i nhà b nh nhân t i khoa Tâm th n kinh B nh vi n Lưo khoa trung ng

2 Mô t nhu c u tìm ki m thông tin c a ng i nhà b nh nhân v b nh

lý tai bi n m ch não

3

T NG QUAN TÀI LI U

1.1.ă căđi m d ch t h c c a tai bi n m ch máu não

1.1.1 c đi m gi i ph u tu n hoàn não [2]

Hình nh 1: Gi i ph u tu n hoãn não[2]

* Não đ c t i máu b i 2 h đ ng m ch:

+ H đ ng m ch c nh cung c p máu cho kho ng 2/3 tr c c a bán c u đ i nưo ng m ch c nh trong chia làm 4 ngành t n: đ ng m ch nưo tr c, đ ng m ch não gi a, đ ng m ch thông sau và đ ng m ch m ch m c tr c M i lo i đ ng m ch

l i chia 2 lo i ngành:

- Ngành nông cung c p máu cho v não

- Ngành sâu đi vào trong nưo Có 2 nhánh sâu quan tr ng là đ ng m ch Hubuer (nhánh c a đ ng m ch nưo tr c) và đ ng m ch th vân ngoài còn g i là

đ ng m ch Charcot (nhánh c a đ ng m ch não gi a)

c đi m quan tr ng c a h đ ng m ch này là h th ng nông và sâu đ c l p

nhau Các nhánh nông có n i thông v i nhau, còn các nhánh sâu có c u trúc nh nhánh t n

+ H đ ng m ch s ng n n: H đ ng m ch này phân b máu cho thân não,

ti u não, m t d i c a thu thái d ng và thùy ch m

* Phân b máu cho thân não, g m 3 nhóm:

- Nhóm các đ ng m ch trung tâm đi vào sâu theo đ ng gi a

- Nhóm các đ ng m ch vòng ng n đi vào theo đ ng tr c bên

- Nhóm các đ ng m ch vòng dài đi bao quanh m t bên c a thân nưo và đi sâu theo đ ng sau bên

* Phân b máu cho ti u não g m 3 đ ng m ch:

- H th ng t o đa giác Willis g m đ ng m ch thông tr c, đ ng m ch não

tr c, đ ng m ch thông sau và đ ng m ch não sau

- H th ng quanh v não v i s n i thông gi a các nhánh nông c a các

đ ng m ch não

* c đi m sinh lý và chuy n bi n c a tu n hoàn não

+ Tiêu th oxy và glucose c a não: Não tiêu th O2 trung bình 3,3 –3,8ml/100g/phút, tiêu th glucose c a não trung bình 5,6mg/100g não/phút

+ L u l ng tu n hoàn não: L u l ng tu n hoàn não trung bình ng i l n là: 49,8 ± 5,4ml/100g nưo/ phút Trong đó, ch t xám là 79,7 ± 10,7/100g não/ phút, ch t tr ng là 20,5± 2,5ml/100g não/ phút

+ c đi m chuy n hoá c a nưo và đi u hoà tu n hoàn não

- Khi l ng máu qua não xu ng 20ml/100g/1phút v lâm sàng ch a có d u

hi u gì, t d i 20ml/100g/1 phút thì ion K+ thoát ra kh i t bào não và ion Na+,

t ng gây toan hóa vùng thi u máu và s làm hu ho i t bào não

- Khi x y ra thi u máu c c b não, s gây dãn các vi m ch t i vùng thi u máu do các ch t chuy n hoá gây ra Lúc này l ng máu não bi n đ i theo huy t áp toàn thân H u qu là n u huy t áp h thì làm máu lên não gi m làm t ng thêm thi u máu c c b và n u huy t áp t ng, máu lên nưo nhi u s làm t ng quá trình th m

th u c a hàng rào máu não gây phù não ho c bi n đ i nh i máu lúc đ u thành

nh i máu xu t huy t

1.1.2 nh ngh a tai bi n m ch máu não

Theo T ch c Y t Th gi i: “ Tai bi n m ch máu não là d u hi u phát tri n nhanh trên lâm sàng c a m t r i lo n khu trú ch c n ng c a não kéo dài trên 24 gi

th ng do nguyên nhân m ch máu Nh v y trên lâm sàng đây là nh ng bi u hi n

b nh lý bao g m ph n l n các tr ng h p ch y máu trong não, ch y máu d i

nh n, nh i máu nưo và không đ c p đ n tr ng h p thi u máu não thoáng qua ho c

b nh lý m ch máu não lan to kh i đ u l ng l ” [8]

Hình nh 2: Hình nh t n th ng m ch não gây tai bi n[2]

1.1.3 Phân lo i tai bi n m ch máu não

Tai bi n m ch máu não g m hai lo i chính:

* Nh i máu ho c thi u máu c c b :

Là tình tr ng khi m t m ch máu b t c ngh n, khu v c não mà m ch máu đó cung c p b thi u máu và ho i t

Phân ra 3 lo i thi u máu não c c b : + C n thi u máu não thoáng qua: Tai bi n ph c h i trong 24 gi + Thi u máu não c c b h i ph c: Tai bi n ph c h i trên 24 gi và không đ

l i di ch ng

+ Thi u máu não c c b : Th i gian ph c h i kéo dài, đ l i di ch ng ho c

t vong

* Ch y máu não:

Là m t d ng TBMMN do m ch máu b v d n t i máu thoát kh i m ch máu

ch y vào nhu mô não Có th ch y máu nhi u v trí trong nưo nh vùng bao trong, vùng nhân xám trung ng, thu não, ti u não

1.1.4 Tình hình tai bi n m ch máu não trên Th gi i và Vi t Nam

* Th gi i

Tai bi n m ch máu não là m t b nh th ng g p, theo T ch c đi u tr d phòng TBMMN Châu Âu (1993) s ng i m c TBMMN l n đ u dao đ ng trong

ph m vi t 141- 219/ 100.000 dân [5]

Theo Hi p h i Tim m ch Hoa K (1999) c tính m i n m có kho ng

500.000 ng i M b tai bi n m ch não l n đ u ho c tái phát, trong đó có kho ng 150.000 tr ng h p t vong, chi m 1/10 t ng s t vong do m i nguyên nhân Chi phí đi u tr PHCN tai bi n m ch máu não Hoa K x p x 40 t đô la M [3], [5], [13]

T i Pháp, t l m c tai bi n m ch máu não ng i tr t 10-30/100.000 dân/

n m, chi m 5% toàn b các tr ng h p tai bi n m ch máu não Châu Á, nhi u nghiên c u cho th y các n c có n n công nghi p phát tri n cao nh : Nh t B n, Hàn Qu c, có t l b nh nhân b tai bi n m ch máu nưo t ng đ ng v i các

n c phát tri n châu Âu, M Còn các n c khác tình hình tai bi n m ch máu não đang t ng lên, có n i m c nghiêm tr ng [27]

7

Theo tài li u c a TCYTTG ( Murray,1996), n m 1990 c tính có t i 2,1 tri u

ng i t vong vì TBMMN t i châu Á, bao g m 1,3 tri u ng i Trung Qu c, 448.000 ng i n [7]

* Vi t Nam

Trong nh ng n m g n đây, n c ta TBMMN đang có chi u h ng gia

t ng, c p đi sinh m ng c a nhi u ng i ho c đ l i di ch ng n ng n gây thi t h i

to l n cho gia đình và xã h i

Theo Nguy n V n ng, t i khoa Th n kinh B nh vi n B ch Mai t 1991

đ n n m 1993 có 631 tr ng h p tai bi n m ch máu nưo, t ng g p 2,5 l n so v i

th i k 1986-1989 và t l m i m c là 53,2/100.000 dân/n m.[3]

Theo Lê V n Thành, Ph m Ng c Rao là 44,4%, t l t vong do TBMMN là 21,4%, còn theo Ngô ng Th c, t n m 1981 - 1983 s b nh nhân TBMMN t ng lên 2,3 l n [12]

1.2 Tình hình di ch ng và tàn t t do tai bi n m ch máu não

1.2.1 Trên th gi i

Theo TCYTTG có t 1/4 – 2/3 s ng i s ng sót sau tai bi n m ch máu não

tr thành tàn t t v nh vi n, còn theo Hakett (1992) cho bi t 61% ng i b nh s ng sót sau tai bi n m ch máu nưo đ l i di ch ng, 50% s ng i ph i ph thu c vào

ng i khác trong sinh ho t hàng ngày [9]

Theo Davies các di ch ng th ng g p trong tai bi n m ch máu nưo nh :

au kh p vai bên li t do không c đ ng đ c h t t m chi m 45% b nh nhân li t

n a ng i

G p kh p khu u do c g p khu u ng n l i chi m 73%, g p kh p c tay phía lòng bàn tay do m t ch c n ng, g p phía l ng bàn tay và du i các ngón tay chi m 92%, quay s p c tay bên li t chi m 75%

Kh p g i bên li t luôn du i gây đi l i khó kh n chi m 88%

Gân Achille ng n l i gây “bàn chân r ” chi m 94% [1],[10]

Theo Dombovy (1986), 40% ng i b nh kh n ng m c trung bình, 40%

ng i b nh gi m kh n ng n ng, 10% ph i lâu dài trong các trung tâm PHCN

1.3 PHCN cho b nh nhân li t n aăng i do TBMMN

1.3.2 M c đích c a ph c h i ch c n ng b nh nhân tai bi n m ch não

- Giúp b nh nhân t mình di chuy n và đi t n i này đ n n i khác, bao g m

c vi c h ng d n ng i b nh s d ng các d ng c tr giúp cho v n đ ng và đi

- Giúp b nh nhân t làm đ c nh ng công vi c trong đ i s ng và sinh ho t hàng ngày

- Giúp b nh nhân thích nghi v i nh ng di ch ng còn l i

- Giúp b nh nhân tr l i v i ngh c , ho c có ngh m i thích h p v i hoàn

c nh hi n t i c a b nh nhân

1.3.3 Nguyên t c ph c h i ch c n ng b nh nhân tai bi n m ch não

- PHCN nên b t đ u càng s m càng t t sau TBMMN, khi tình tr ng toàn thân cho phép

- T p v n đ ng ph i cân x ng 2 bên, không s d ng v n đ ng bên lành bù

tr ho c thay th cho bên li t

đ ng Sau khi ra vi n ng i b nh c n ti p t c t p luy n t i nhà v i s giúp đ c a

ng i thân trong gia đình

1.3.4 Nhu c u ph c h i ch c n ng b nh nhân tai bi n m ch não

Tai bi n m ch máu não là m t trong các b nh đ l i nhi u di ch ng và gây tàn ph nhi u nh t Do v y nhu c u PHCN c a ng i b nh này r t l n

Bao g m nh ng ch c n ng c b n mà ng i tàn t t không th th c hi n đ c

ph i ph thu c m t ph n ho c toàn b vào ng i khác, trong khi nh ng ng i cùng

tu i, cùng gi i, cùng hoàn c nh có th th c hi n đ c Nh nh ng nhu c u t ch m sóc trong sinh ho t hàng ngày ( n, u ng, m c ), nhu c u giao ti p (nói, ra hi u,

vi t), nhu c u v n đ ng (ng i, đi, đ ng), nhu c u h i nh p xã h i (tham gia các ho t

đ ng gia đình và xư h i )

* Tiêu chu n phân lo i nhu c u ph c h i ch c n ng

Ng i tàn t t có 23 nhu c u ph c h i, TCYTTG đư chia thành các nhóm sau: Nhóm nhu c u ph c h i ch c n ng trong sinh ho t: Kh n ng có th t n

u ng, t m gi t, v sinh cá nhân

Nhóm nhu c u ph c h i ch c n ng v v n đ ng: T đ ng lên, ng i xu ng,

v n đ ng tay chân, đi l i trong nhà và quanh ph

Nhóm nhu c u ph c h i ch c n ng v giao ti p: Có th giao ti p đ c qua nói, đ c, s d ng các d u hi u

Nhóm nhu c u ph c h i ch c n ng trong h i nh p xã h i: ây là nhóm nhu

c u cao nh t c a con ng i, ng i tàn t t có th tham gia các ho t đ ng c a gia đình và c ng đ ng, có vi c làm và có thu nh p, đ c m i ng i trong gia đình và

xã h i tôn tr ng

1.4 Tình hình nghiên c u v hi u bi t c aăng i dân v tai bi n m ch máu não trongăn c và th gi i

V Anh Nh và c ng s nghiên c u trên thân nhân và b nh nhân TBMMN

t i khoa Th n kinh b nh vi n Ch R y n m 2003 cho th y đư s là l n tu i, t ng huy t áp, đái tháo đ ng, hút thu c, t ng lipid máu, ti n c n TBMMN và béo phì là các y u t nguy c 72% tr l i nưo là c quan t n th ng b nh nhân TBMMN, 13.5% ngh r ng TBMMN là do ngã, 32,5% không bi t TBMMN là do t c hay v

m ch máu và nhi u ng i không bi t TBMMN có th phòng ng a [14]

Linda S Williams và c ng s (Khoa Th n kinh - i h c Y khoa n nghiên c u 67 b nh nhân đ c ph ng v n; 96% đư có m t đ t qu thi u máu c c b

và 4% xu t huy t não M c dù 38% b nh nhân nh n bi t đ c nh ng d u hi u c nh báo đ t qu , ch có 25% chính xác gi i thích các tri u ch ng c a h B nh nhân b

đ t qu tr c khi có nhi u kh n ng đ gi i thích m t cách chính xác các tri u

ch ng c a h (45% so v i 5%; P = 0,03) nh ng không có kh n ng trình bày (8%

so v i 39%; P = 0,35) 86% các b nh nhân trình bày h n 3 gi sau khi kh i phát đ t

qu ngh r ng tri u ch ng c a h không nghiêm tr ng 9% (n = 5) đ n c s y t

s m b ng xe c u th ng (81% so v i 38%; P = 003) [15]

1 5ăQuyătrìnhăch măsócăb nh nhân b TBMMN

1.5.1 Nh n đ nh

+ Toàn tr ng: DHST, th tr ng, BMI, m c đ ý th cầ + Hô h p: nh p th , đ ng th , ki u th , xem BN có t th đ c hay ko + Tim m ch: HA, xem có r i lo n nh p tim, t n s

+ Tiêu hóa: có c ng ch ng b ng ko?, t n đ c hay n qua sonde d d y + Ti t ni u: có đái a t ch ko, có đ t sonde đái hay ko

+ Th n kinh, tâm th n: có li t th n kinh s hay các dây th n kinh khác ko?;

y u hay li t n a ng i 1 bên, r i lo n ngôn ng ko?;

11

+ Kh n ng nu t b t n th ng liên quan đ n t n th ng các dây th n kinh s não + Nguy c nh h ng trao đ i khí liên quan đ n đ ng d ch ti t

+ Giao ti p b ng l i b nh h ng liên quan đ n c n tr ngôn ng

+ Nguy c táo bón liên quan đ n n m b t đ ng kéo dài

Ng i thân b nh nhân đang ch m sóc b nh nhân TBMMN đang đ c đi u tr

t i khoa Tâm Th n Kinh, B nh vi n Lão khoa TW trong th i gian nghiên c u

2.3.2 Tiêu chu n l a ch n và lo i tr

* Tiêu chu n l a ch n

- Các b nh nhân có ng i nhà đ c l a ch n đ m b o đư đ c ch n đoán theo

các tiêu chu n c a b nh TBMMN

- L a ch n ng i nhà b nh nhân là ng i đang ch m sóc b nh nhân đ c và

có m t t i khoa trong th i đi m ti n hành nghiên c u thu th p s li u

- Ng i nhà b nh nhân có khi m khuy t v thính l c, th l c và ngôn ng

- Ng i nhà không tr c ti p tham gia ch m sóc b nh nhân th ng xuyên (< 3 l n/tu n)

2.4 Ph ngăphápănghiênăc u

2.4.1 Thi t k nghiên c u

Nghiên c u quan sát mô t c t ngang

M c tiêu Bi n s Ch s /phân lo i/đ nhăngh a

Thông tin chung

Hi u bi t các y u t nguy c c a b nh

T l % m i 1 y u t nguy

c /t ng s ch n (do là câu h i nhi u l a ch n)

án đ c l a ch n

Hi u bi t cách x trí khi T l % m i bi n pháp x trí/

T l % ng i thân BN có

ch đ ng tìm hi u thông tin TBMMN

Ngu n cung c p thông tin

T l % các ngu n thông tin chính

Mong mu n cung c p thông tin cho b n thân

2.6 K thu t và công c thu th p s li u

S d ng phi u ph ng v n khuy t danh tính

B câu h i g m các ph n:

- Ph n A: Các thông tin chung v đ i t ng nghiên c u

- Ph n B: Các câu h i liên quan đ n hi u bi t chung đ i t ng nghiên c u v

b nh TBMMN Bao g m các y u t kh o sát là: nh ngh a b nh TBMMN,

hi u bi t v các y u t nguy c c a b nh, hi u bi t v các d u hi u c nh báo

b nh TBMMN, hi u bi t đúng v các bi n pháp x trí, và các bi n pháp d phòng b nh

- Ph n C : Nhu c u tìm hi u thêm ngu n thông tin chính xác v b nh c a các

đ i t ng đ ng th i đ xu t hình th c cung c p thông tin v b nh hi u qu

2.7 Qu n lý, x lý và phân tích s li u

S li u đ c làm s ch b ng ph n m m Epidata 3.1

h n ch sai s c a nghiên c u, các b c ti n hành nghiên c u đ u c

g ng đ c chu n hóa, ki m tra l i t chu n b b công c ph ng v n đ n khâu thu

th p và x lý s li u đ gi m thi u sai sót thi u thông tin

M i đ i t ng nghiên c u đ c ph ng v n viên tr c ti p h i, theo dõi và

ki m tra đ chính xác và tin c y c a đáp án tr l i sau đó đ c ghi l i vào phi u nghiên c u Các th c m c v n i dung c a ý h i s đ c gi i đáp k p th i đ đ m

b o ch t l ng c a phi u đi u tra

2.9 oăđ c nghiên c u

i t ng tham gia nghiên c u đ c cung c p đ y đ thông tin v m c đích

và n i dung c a nghiên c u khi ti n hành đi n phi u đi u tra

i t ng tham gia nghiên c u hoàn toàn t nguy n đ ng ý tham gia nghiên

c u, không ép bu c, đ i t ng t ch i ho c ng ng tham gia nghiên c u gi a ch ng

Thông tin cá nhân c a đ i t ng nghiên c u đ c đ m b o bí m t

Các thông tin thu th p đ c m t cách trung th c, khách quan, ch đ c s

d ng cho m c đích nghiên c u, không s d ng cho m c đích nào khác

Nghiên c u đư xin phép và thông qua Ban lưnh đ o Khoa phòng và B nh Vi n

CH NGă3

K T QU NGHIÊN C U

3.1 Thông tin chung v đ iăt ng nghiên c u

B ng 3.1 M t s thông tin chung v đ iăt ng nghiên c u

iăt ng nghiên c u (n= 38)