Tiểu luận kinh tế thị trường định hướng XHCN

Trong thời kỳ đổi mới, Đảng chỳng tụi chủ trương thực hiện nhất quỏn và lõu dài phỏt triển nền kinh tế hàng hoỏ nhiều thành phần nền kinh tế thị trường định hướng xó hội chủ nghĩa.. Trờn

LỜI MỞ ĐẦU

Cách đây khoảng hai thập kỷ, ngời ta còn khá mơ hồ về Kinh tế thị trờng

và khái niệm này hầu nh không đợc nói đến Nhng những năm gần đây, việc nghiên cứu về Kinh tế thị trờng đã trở nên phổ biến không chỉ trong đội ngũ giáo s, tiến sỹ mà còn nhân rộng ra trong đông đảo sinh viên.

Kinh tế thị trờng là một sản phẩm chung của văn minh nhân loại Bàn về kinh tế thị trờng, Đảng ta khẳng định Phát triển kinh tế thị tr“ Phát triển kinh tế thị tr ờng là một tất yếu lịch sử”

Vậy, để tận dụng triệt để những u thế vốn có của nó và khắc phục những mặt còn tồn tại nh thế nào để sử dụng nó nh một công cụ tiến lên xây dựng thành công Chủ nghĩa xã hội là một vấn đề lớn mà đề án đề cập đến, tuy cha hoàn toàn đầy đủ nhng đó là những hiểu biết của cá nhân về Kinh tế thị trờng

định hớng Xã hội chủ nghĩa.

Rất mong nhận đợc sự đóng góp từ phía các thày, cô giáo cũng nh các bạn sinh viên để đề án này đợc hoàn thiện hơn.

Nội dung cơ bản Phần 1:

Lý luận chung về kinh tế thị trờng định hớng XHCN

1.1-Xõy dựng nền KTTT định hướng XHCN là tất yếu khỏch quan của thời kỡ quỏ độ

Chủ trương xõy dựng nền kinh tế thị trường định hướng xó hội chủ nghĩa

ra đời từ quỏ trỡnh đổi mới, từ quỏ trỡnh xoỏ bỏ cơ chế quản lý tập trung quan liờu bao cấp, từ bối cảnh khắc phục tỡnh trạng khủng hoảng kinh tế - xó hội Trong thời kỳ đổi mới, Đảng chỳng tụi chủ trương thực hiện nhất quỏn và lõu dài phỏt triển nền kinh tế hàng hoỏ nhiều thành phần nền kinh tế thị trường định hướng xó hội chủ nghĩa

Trong nền kinh tế thị trường định hướng xó hội chủ nghĩa cú nhiều hỡnh thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế, trong đú kinh tế nhà nước giữ vai trũ chủ đạo Trờn cơ sở mụ hỡnh tổng quỏt của nền kinh tế thị trường, đường lối kinh tế

là : đẩy mạnh cụng nghiệp hoỏ, hiện đại hoỏ, xõy dựng nền kinh tế độc lập tự chủ đưa nước ta trở thành một nước cụng nghiệp, ưu tiờn phỏt triển lực lượng sản xuất, xõy dựng quan hệ sản xuất phự hợp, phỏt huy cao độ nội lực, tranh thủ nguồn lực bờn ngoài và chủ động hội nhập quốc tế để phỏt triển nhanh

1.2-Bản chất của nền KTTT định hướng XHCN :

Kinh tế thị trường là một kiểu tổ chức kinh tế - xó hội, trong đú quỏ trỡnh sản xuất, phõn phối, trao đổi và tiờu dựng đều được thực hiện thụng qua thị trường Vỡ thế kinh tế thị trường khụng chỉ là "cụng nghệ", là "phương tiện" để phỏt triển kinh tế - xó hội, mà cũn là những quan hệ kinh tế - xó hội, nú khụng chỉ bao gồm cỏc yếu tố của lực lượng sản xuất, mà cũn cả một hệ thống quan hệ sản xuất

Kinh tế thị trường định hướng xó hội chủ nghĩa thực chất là kiểu tổ chức nền kinh tế - xó hội vừa dựa trờn những nguyờn tắc và quy luật của kinh tế thị trường, vừa dựa trờn những nguyờn tắc và bản chất của chủ nghĩa xó hội Tớnh định hướng xó hội chủ nghĩa của nền kinh tế thị trường khụng phủ nhận cỏc quy luật kinh tế thị trường, mà là cơ sở để xỏc định sự khỏc nhau giữa kinh tế thị trường ở nước ta với cỏc nước khỏc.Thể hiện:

Mục tiờu kinh tế - xó hội mà nhà nước và nhõn dõn đó lựa chọn làm định hướng chi phối sự vận động của nền kinh tế: Trong Cương lĩnh xõy dựng đất

nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Đảng ta đã xác định: "Xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là một xã hội:

- Do nhân dân lao động làm chủ

- Có một nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại

và chế độ công hữu về các tư liệu sản xuất chủ yếu

- Có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

- Con người được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, bất công, làm theo năng lực, hưởng theo lao động, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện cá nhân

- Các dân tộc trong nước bình đẳng, đoàn kết và giúp đỡ nhau cùng tiến bộ

- Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân tất cả các nước trên thế giới"

Cương lĩnh cũng xác định rõ mục tiêu tổng quát phải đạt tới khi kết thúc

thời kỳ quá độ là "xây dựng xong về cơ bản những cơ sở kinh tế của chủ nghĩa

xã hội, với kiến trúc thượng tầng về chính trị và tư tưởng, văn hóa phù hợp, làm cho nước ta trở thành một nước xã hội chủ nghĩa phồn vinh".

Mục tiêu phát triển kinh tế thị trường ở nước ta được xác định là giải phóng và phát triển lực lượng sản xuất, phát triển nền kinh tế, động viên mọi nguồn lực trong nước và ngoài nước để xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội tạo ra sự phát triển năng động, hiệu quả

Sự thành công của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là

ở chỗ đem thành quả của tăng trưởng kinh tế cao đến với mọi người bằng cách không ngừng nâng cao đời sống nhân dân, bảo đảm tốt các vấn đề xã hội và công bằng, bình đẳng trong xã hội Chủ trương của Đảng ta là tăng trưởng kinh

tế phải gắn liền với bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước phát triển

Bởi vậy, nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta có

ba điểm rất cơ bản là:

+Lấy chế độ công hữu những tư liệu sản xuất chủ yếu làm nền tảng và kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo nền kinh tế quốc dân

+Kết hợp nhiều hình thức phân phối, trong đó phân phối chủ yếu theo kết quả lao động và hiệu quả kinh tế

+Thực hiện tốt cỏc chớnh sỏch xó hội; Nhà nước xó hội chủ nghĩa là Nhà nước của dõn, do dõn, vỡ dõn thực hiện chức năng quản lý nền kinh tế thị trường dưới sự lónh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

Việc thực hiện nhất quỏn, lõu dài chớnh sỏch phỏt triển nền kinh tế nhiều thành phần dựa trờn cơ sở giải phúng sức sản xuất, động viờn tối đa nguồn lực bờn trong và bờn ngoài để đẩy nhanh cụng nghiệp húa, hiện đại húa, nõng cao hiệu quả kinh tế - xó hội, cải thiện đời sống nhõn dõn

1.3- Các quan niệm về Kinh tế thị tr ờng định h ớng XHCN sau đổi mới ở n

ớc ta

Từ 1986, tư duy của chỳng ta cú sự thay đổi lớn:

- Khi phờ phỏn nghiờm khắc cơ chế quản lý tập trung, quan liờu, bao cấp

và đề ra chủ trương đổi mới quản lý kinh tế (một bộ phận của đường lối đổi mới toàn diện), Đại hội VII xỏc định: “nền kinh tế hàng húa nhiều thành phần theo định hướng xó hội chủ nghĩa, vận hành theo cơ chế thị trường, cú sự quản lý của nhà nước”

- Coi kinh tế thị trường khụng phải là cỏi riờng cú của chủ nghĩa tư bản, khụng đối lập với chủ nghĩa xó hội “Thị trường và kinh tế thị trường khụng phải là cỏi riờng cú của chủ nghĩa tư bản mà là thành tựu chung của văn minh nhõn loại” Theo nhận định này, thị trường, kinh tế thị trường đó từng tồn tại và phỏt triển qua những phương thức sản xuất khỏc nhau Như vậy, trong thời kỳ quỏ độ từ chủ nghĩa tư bản lờn chủ nghĩa xó hội, kinh tế thị trường cũn tồn tại là tất yếu

Vấn đề ở đõy là liệu kinh tế thị trường cú đối lập với chủ nghĩa xó hội khụng, và liệu việc xõy dựng chủ nghĩa xó hội cú đi đến phủ định kinh tế thị trường để rồi tạo nờn một nền kinh tế hoàn toàn khỏc về chất là kinh tế xó hội chủ nghĩa, nền kinh tế vận động theo cỏc quy luậtd dặc thự của chủ nghĩa xó hội hay khụng? Cõu trả lời là khụng Quan điểm này cũng chớnh là quan điểm của Đại hội VIII (1996) khi Đại hội chủ trương: “Xõy dựng nền kinh tế hàng húa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường đi đụi với tăng cường vai trũ quản lý của Nhà nước theo định hướng, xó hội chủ nghĩa”

- Coi kinh tế thị trường định hướng xó hội chủ nghĩa là mụ hỡnh kinh tế tổng quỏt của nước ta trong thời kỳ quỏ độ Đại hội IX của Đảng (2001) ghi rừ: Đảng và Nhà nước ta chủ trương thực hiện nhất quỏn và lõu dài chớnh sỏch phỏt triển nền kinh tế hàng húa nhiều thành phần, vận động theo cơ chế thị trường,

cú sự quản lý của nhà nước theo định hướng xó hội chủ nghĩa, đú chớnh là nền

kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Mục đích của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là phát triển lực lượng sản xuất, phát triển kinh tế để xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, nâng cao đời sống nhân dân Phát triển lực lượng sản xuất hiện đại gắn liền với xây dựng quan hệ sản xuất mới phù hợp trên cả ba mặt: sở hữu, quản lý và phân phối

Theo Nghị quyết của Đại hội IX, các thành phần kinh tế kinh doanh theo pháp luật đều là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Các thành phần đó bao gồm cả kinh tế nhà nước, kinh

tế tập thể, kinh tế cá thể tiểu chủ, kinh tế tư bản tư nhân, kinh tế tư bản nhà nước và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài

Phần 2:

kinh tế thị trờng định hớng XHCN ở Việt Nam

2.1 Mô hình kinh tế thị tr ờng định h ớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Nền kinh tế thị trường định hướng xó hội chủ nghĩa là mụ hỡnh kinh tế tổng quỏt trong thời kỳ quỏ độ ở Việt Nam Đõy là giai đoạn cỏc yếu tố xó hội chủ nghĩa đang phỏt triển từng bước từ thấp lờn cao Mụ hỡnh kinh tế thị trường định hướng xó hội chủ nghĩa được hiểu là: "Hệ thống luật phỏp, thể lệ, quy định, của Nhà nước và cỏc chủ thể kinh tế tham gia thị trường được xõy dựng, vận hành và hoạt động sao cho vừa đảm bảo đạt hiệu quả kinh tế cao, vừa đảm bảo thực hiện cụng bằng xó hội ngày càng tốt hơn" Do đú, mụ hỡnh thể chế kinh tế thị trường định hướng xó hội chủ nghĩa bao giờ cũng gắn bú hữu cơ với những bộ phận cấu thành phương thức sản xuất đang phỏt triển theo định hướng

xó hội chủ nghĩa

Xột về mặt kinh tế, định hướng xó hội chủ nghĩa thể hiện ở nhiều phương diện, nhiều khõu, từ lực lượng sản xuất đến quan hệ sản xuất, từ việc vạch ra đường lối chớnh sỏch, luật phỏp đến quỏ trỡnh tổ chức chỉ đạo thực hiện

Kinh tế thị trường chỉ xuất hiện và phỏt triển khi lực lượng sản xuất đó phỏt triển tới trỡnh độ cho phộp đạt được khối lượng lao động thặng dư và tương ứng với nú là khối lượng sản phẩm thặng dư ngày càng nhiều Do đú, ở nước ta hiện nay, muốn xõy dựng nền kinh tế thị trường định hướng xó hội chủ nghĩa phải đẩy mạnh cụng nghiệp húa, hiện đại húa đất nước nhằm phỏt triển lực lượng sản xuất, tạo lập cơ sở vật chất - kỹ thuật cho chủ nghĩa xó hội Cũn nếu đẩy mạnh cụng nghiệp húa, hiện đại húa đất nước cốt để khai thỏc được nhiều tài nguyờn thiờn nhiờn, khoỏng sản và sức lực của người lao động nhằm thu lợi nhuận tối đa, bất chấp hậu quả về xó hội và mụi trường là đi chệch định hướng

xó hội chủ nghĩa

Vấn đề rất cơ bản cú ảnh hưởng lớn tới định hướng xó hội chủ nghĩa là phải phõn bố lực lượng sản xuất như gắn kết một cỏch hợp lý tăng trưởng kinh

tế với tiến bộ và cụng bằng xó hội Nếu phõn bố theo cơ chế thị trường tự phỏt, người ta chỉ phõn bố lực lượng sản xuất tập trung vào ngành, vựng cú nhiều lợi nhuận, khụng quan tõm đến một số ngành, vựng khỏc, dự đú là ngành, vựng xung yếu Hậu quả là tạo nờn sự cỏch biệt quỏ xa về trỡnh độ phỏt triển và tỡnh trạng chờnh lệch quỏ mức về thu nhập và đời sống giữa cỏc tầng lớp dõn cư

Những vấn đề kinh tế khác như hội nhập kinh tế quốc tế và xây dựng nền kinh tế tự chủ, giải quyết mối quan hệ giữa tích lũy và tiêu dùng v.v đều có quan hệ trực tiếp đến định hướng xã hội chủ nghĩa

Biểu hiện tập trung nhất và thước đo cơ bản nhất của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là ở quan hệ sản xuất Trong quan hệ sản xuất thì vấn đề sở hữu là quan trọng nhất Định hướng xã hội chủ nghĩa trong nền kinh tế của chúng ta hiện nay là: sở hữu công cộng đối với những tư liệu sản xuất chủ yếu, ở những lĩnh vực huyết mạch, những vị trí then chốt của nền kinh tế quốc dân do Nhà nước nắm Kinh tế nhà nước cần thông qua hợp tác liên doanh, liên kết kinh tế với các thành phần kinh tế khác mà phát huy vai trò chủ đạo để cùng với kinh tế tập thể, nòng cốt là hợp tác xã, hợp thành nền tảng của nền kinh tế quốc dân Cùng với nền tảng đó là đa dạng hóa các hình thức sở hữu, chú trọng phát triển hình thức sở hữu cổ phần, đa dạng hóa các thành phần kinh tế và các thành phần kinh tế phi công hữu đều là những bộ phận cấu thành quan trọng, tất yếu của nền kinh tế quốc dân

Cùng với việc xác định vị trí của chế độ sở hữu công cộng và cơ chế thực hiện thì cần phân định các loại hình sở hữu và các thành phần kinh tế Vì đây là một công cụ rất quan trọng trong thực thi lãnh đạo, quản lý nền kinh tế Có phân định, chúng ta mới thấy được tỷ trọng của mỗi loại hình sở hữu và của mỗi thành phần kinh tế trong nền kinh tế quốc dân Từ đó có giải pháp sát hợp, hữu hiệu trong lãnh đạo, quản lý

Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta về mặt tổ chức quản lý phải bảo đảm được sự gắn kết hợp lý giữa 3 yếu tố cơ bản:

sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam, Cương lĩnh xây dựng, phát triển đất nước và Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, phản ánh đúng xu thế khách quan của thời đại và điều kiện cụ thể của đất nước Sự quản lý, điều hành phù hợp, có hiệu lực, hiệu quả của Nhà nước pháp quyền của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân bằng một hệ thống đồng bộ luật pháp, các chính sách, công cụ, phản ánh đúng ý Đảng, lòng dân và thực lực kinh tế của Nhà nước Vai trò làm chủ và tham gia quản lý của nhân dân lao động thực sự được phát huy thông qua thực hiện quyền hạn, trách nhiệm và lợi ích của họ đối với những tư liệu sản xuất thuộc sở hữu cá nhân, đối với vốn cổ phần, đối với những tư liệu sản xuất được Nhà nước phân giao quyền sử dụng và kiểm tra, giám sát các hoạt động kinh tế có liên quan Đây là những yếu tố cấu thành tất yếu về tổ chức quản lý trong mô hình thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa,

bảo đảm cho mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh"

Trong mô hình nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta phải đề cao nguyên tắc phân phối theo kết quả lao động và các nguồn lực khác đầu tư vào sản xuất, kinh doanh và phân phối thông qua phúc lợi xã hội Vì định hướng xã hội chủ nghĩa trong phân phối sẽ làm nổi bật tính ưu việt của chế độ ta trong điều kiện sức sản xuất còn thấp kém Điều này được thể hiện thu nhập giữa những người hưởng lương, chính sách tiền lương không để cách nhau quá xa giữa bậc lương thấp nhất và cao nhất Trong quá trình xử lý vấn đề tiền lương đã không ngừng nâng mức lương tối thiểu, đã chú trọng các nghề cần khuyến khích; chú ý lao động nặng nhọc, độc hại

Định hướng xã hội chủ nghĩa trong phân phối còn là tạo ra các nguồn lực

xã hội hóa trợ giúp người có thu nhập thấp, có hoàn cảnh khó khăn, người nghèo, góp phần làm cho hố ngăn cách mức sống không bị doãng ra, tỷ lệ đói nghèo được giảm xuống một cách nhanh chóng

Định hướng xã hội chủ nghĩa trong phân phối không chỉ là cho người nghèo "con cá", như trong thời kỳ bao cấp trước đây, mà quan trọng hơn là phải tạo cho họ cái "cần câu cá", tức là tạo cho họ cơ hội và phương tiện để tham gia các hoạt động kinh tế đem lại thu nhập để bảo đảm cuộc sống, khắc phục những

tư tưởng trông chờ, ỷ lại một cách thụ động vào sự cứu trợ của Nhà nước và xã hội

2.2-Những thành quả và bài học kinh nghiệm

20 năm đổi mới (1986 - 2005) đã cho chúng ta nhiều kinh nghiệm quý báu Những bài học đổi mới do các Đại hội 6,7,8 của Đảng nêu lên đến nay vẫn còn có giá trị lớn, nhất là những bài học sau đây:

Trong quá trình đổi mới, phải kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên nền tảng tư tưởng là chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Đứng trước những khó khăn, thử thách, những biến động phức tạp của tình hình thế giới và khu vực, Đảng ta luôn kiên định xây dựng và thực hiện các chủ trương, chính sách đổi mới đúng đắn, bảo vệ những truyền thống quý báu của dân tộc và những thành tựu cách mạng đã đạt được, giữ vững độc lập dân tộc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội Dù gặp khó khăn, vấp váp, vẫn nhất quán thực hiện đổi mới, không dao động, không xa rời mục tiêu đã chọn

Đổi mới phải dựa vào nhân dân, vì lợi ích của nhân dân, phù hợp với thực tiễn, luôn luôn sáng tạo Tiến hành đổi mới xuất phát từ thực tiễn và cuộc

sống của xó hội Việt Nam, khụng sao chộp bất cứ một mụ hỡnh cú sẵn nào; đổi mới toàn diện, đồng bộ và triệt để với những bước đi, hỡnh thức và cỏch làm phự hợp Phải thường xuyờn tổng kết thực tiễn và nghiờn cứu lý luận, cú những điều chỉnh, bổ sung và phỏt triển cần thiết về chủ trương, phương phỏp, biện phỏp; tỡm và lựa chọn những giải phỏp mới, linh hoạt, sỏng tạo, nhạy bộn nắm bắt cỏi mới, tận dụng thời cơ, khắc phục sự trỡ trệ, làm chuyển biến tỡnh hỡnh

Nhõn dõn cần cự và thụng minh, tự giỏc và tớch cực thực hiện đổi mới trờn mọi lĩnh vực, tạo ra nhiều điển hỡnh tiờn tiến, kinh nghiệm hay và nhõn tố mới, từ đú Đảng cú cơ sở để tổng kết thực tiễn và phỏt triển lý luận, đưa cụng cuộc đổi mới tiếp tục tiến lờn Đổi mới là sự nghiệp của nhõn dõn, do nhõn dõn

và vỡ nhõn dõn Để cụng cuộc đổi mới thành cụng phải động viờn được mọi tầng lớp nhõn dõn, mọi thành phần kinh tế tớchcực tham gia

Đổi mới phải kết hợp sức mạnh của dõn tộc với sức mạnh của thời đại Cụng cuộc đổi mới của nhõn dõn ta diễn ra vào lỳc cỏch mạng khoa học - cụng nghệ trờn thế giới phỏt triển mạnh mẽ, xu thế toàn cầu hoỏ ảnh hưởng đến nhịp

độ phỏt triển và cuộc sống cỏc dõn tộc, cuộc đấu tranh của nhõn dõn thế giới vỡ hoà bỡnh, độc lập dõn tộc, dõn chủ và tiến bộ xó hội vỡ một trật tự chớnh trị, kinh

tế thế giới thật sự dõn chủ, cụng bằng, hợp lý đang dõng cao Tiến hành đổi mới, chỳng ta ra sức tranh thủ tối đa mọi cơ hội tốt do những xu thế núi trờn tạo

ra, ngăn chặn mặt tiờu cực, phỏt huy nội lực và nõng cao hiệu quả hợp tỏc quốc

tế

Đường lối đỳng đắn của Đảng là nhõn tố quyết định thành cụng của sự nghiệp đổi mới Đảng khởi xướng và lónh đạo cụng cuộc đổi mới, luụn luụn tổng kết thực tiễn và nghiờn cứu lý luận, hoàn thiện đường lối của đổi mới Thường xuyờn xõy dựng, chỉnh đốn Đảng, tạo ra sự thống nhất về quan điểm, ý chớ và hành động trong toàn Đảng; lónh đạo, chỉ đạo việc tổ chức thực hiện nghiờm tỳc, đồng thời lónh đạo xõy dựng và kiện toàn bộ mỏy nhà nước thật sự trong sạch, vững mạnh là cơ sở để tiếp tục đổi mới thu kết quả tốt

2.3 Chiến l ợc xây dựng và phát triển kinh tế thị tr ờng định h ớng

Nước ta bước vào thực hiện kế hoạch phỏt triển kinh tế - xó hội trong bối cảnh cú nhiều thời cơ, thuận lợi và khú khăn, thỏch thức đều lớn, đan xen nhau

Trờn thế giới, hoà bỡnh, hợp tỏc và phỏt triển vẫn là xu thế chủ đạo; toàn

cầu hoỏ và hội nhập kinh tế quốc tế sẽ được đẩy nhanh; đầu tư, lưu chuyển hàng hoỏ, dịch vụ, lao động và vốn ngày càng mở rộng Cuộc cỏch mạng khoa học và

công nghệ, nhất là công nghệ thông tin và công nghệ sinh học, tiếp tục phát triển mạnh theo chiều sâu, tác động rộng lớn đến cơ cấu và sự phát triển của kinh tế thế giới, mở ra triển vọng mới cho mỗi nền kinh tế tham gia phân công lao động toàn cầu Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương tiếp tục phát triển năng động, hợp tác trong khu vực, nhất là ASEAN ngày càng mở rộng tạo thêm điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của mỗi quốc gia

Tuy nhiên, tình hình thế giới và khu vực vẫn chứa đựng nhiều yếu tố phức tạp, khó lường; các tranh chấp, xung đột cục bộ, cùng với hoạt động khủng bố quốc tế có thể gây mất ổn định ở khu vực và nhiều nơi trên thế giới Các nước lớn cạnh tranh quyết liệt vì lợi ích kinh tế và tìm cách áp đặt các rào cản trong thương mại với các nước nghèo và đang phát triển Thị trường tài chính, tiền tệ và giá cả thế giới còn diễn biến phức tạp Các vấn đề mang tính toàn cầu như dịch bệnh, ô nhiễm môi trường, khan hiếm các nguồn năng lượng

và nguyên vật liệu, khoảng cách giàu nghèo sẽ càng trở nên gay gắt hơn

Ở trong nước, chúng ta có được thuận lợi rất cơ bản là những thành tựu

to lớn và những bài học kinh nghiệm quan trọng sau 20 năm đổi mới, nhưng cũng còn nhiều yếu kém, khuyết điểm; trong khi yêu cầu hội nhập với nền kinh

tế khu vực và thế giới ngày càng khẩn trương và sâu rộng hơn

Những đặc điểm tình hình nêu trên đặt ra cho công cuộc phát triển kinh tế

- xã hội của nước ta trong 5 năm tới nhiệm vụ rất nặng nề, đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phải có quyết tâm rất cao, với các giải pháp thật quyết liệt mới có thể thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ mà Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đề ra

2.3.1)- Mục tiêu tổng quát

Đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế, đạt được bước chuyển biến quan

trọng về nâng cao hiệu quả và tính bền vững của sự phát triển, sớm đưa nước ta

ra khỏi tình trạng kém phát triển Cải thiện rõ rệt đời sống vật chất, văn hoá và

tinh thần của nhân dân Tạo được nền tảng để đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và phát triển kinh tế tri thức, đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020 Giữ vững ổn định chính trị và trật tự, an toàn xã hội Bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ

và an ninh quốc gia Nâng cao vị thế của Việt Nam trong khu vực và trên trường quốc tế

2.3.2)- Các nhiệm vụ chủ yếu