PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN 1. Tên hồ sơ dạy học: Dạy học tích hợp các môn học : Sinh học, hoá học, địa lí, giáo dục môi trường và kỹ năng sống thông qua bài “ Cacbon ” ( Chương trình Hóa học 11 – Ban cơ bản) 2. Mục tiêu dạy học Kiến thức Biết được: Vị trí của cacbon trong BTH các NTHH, cấu hình electron nguyên tử, các dạng thù hình của cacbon, tính chất vật lý (cấu trúc tinh thể, độ cứng, độ dẫn điện), ứng dụng. Vị trí địa lý của các mỏ than lớn ở nước ta. Hiểu được: Tính chất hóa học cơ bản của cacbon: Vừa có tính oxi hóa vừa có tính khử, trong đó tính khử là chủ yếu. Vận dụng được: Kiến thức các môn học Sinh, Hóa, Địa, Giáo dục công dân để giải thích hiện tượng hiệu ứng nhà kính, tác hại và biện pháp làm giảm hiệu ứng nhà kính. Kỹ năng: Quan sát, phân tích, dự đoán sản phẩm của phản ứng thông qua thí nghiệm và viết các phương trình phản ứng minh họa cho tính chất hóa học của cacbon. Giúp các em rèn tốt khả năng tư duy, thảo luận nhóm, thu thập thông tin, phân tích các kênh hình, kênh chữ, liên hệ thực tế. Vận dụng được kiến thức liên môn trong giải quyết vấn đề. Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe cụ thể là bảo vệ chính môi trường ở địaphương nơi các em đang sinh sống. Nghiêm túc, hợp tác tốt, linh hoạt trong các hoạt động vận dụng kiến thức liên môn trong việc lĩnh hội kiến thức. 3. Đối tượng dạy học của bài học Đối tượng dạy học là học sinh khối 11 Trường THPT Lang Chánh. Số lượng học sinh: 80 HS Số lớp thực hiện: 2 lớp (11A3, 11A4) Đối với kiến thức bài “Cacbon” các em đã được tiếp cận ở cấp 2 nên việc tiếp thu kiến thức đối với các em không còn bỡ ngỡ. Tuy nhiên, với học sinh của hai lớp này thì khả năng tiếp thu kiến thức không nhanh nên khi giảng dạy không đưa ra nhiều vấn đề nâng cao.
Trang 1PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
- Sở giáo dục và đào tạo Thanh Hóa
- Trường: THPT Lang Chánh
- Địa chỉ: Bản Trãi 1, Lang Chánh, Thanh Hóa
- Họ và tên: Lê Thị Hồng
Ngày sinh: 12/02/1986 Môn : Hóa học Điện thoại: 0934544234
Email:honght.thptlangchnh@thanhhoa.edu.vn
Trang 2PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
1 Tên hồ sơ dạy học:
Dạy học tích hợp các môn học : Sinh học, hoá học, địa lí, giáo dục môi trường
và kỹ năng sống thông qua bài “ Cacbon ”
( Chương trình Hóa học 11 – Ban cơ bản)
2 Mục tiêu dạy học
* Kiến thức
Biết được:
- Vị trí của cacbon trong BTH các NTHH, cấu hình electron nguyên tử, các dạng thù hình của cacbon, tính chất vật lý (cấu trúc tinh thể, độ cứng, độ dẫn điện), ứng dụng
- Vị trí địa lý của các mỏ than lớn ở nước ta
Hiểu được: Tính chất hóa học cơ bản của cacbon: Vừa có tính oxi hóa vừa có tính khử, trong đó tính khử là chủ yếu
Vận dụng được: Kiến thức các môn học Sinh, Hóa, Địa, Giáo dục công dân để giải thích hiện tượng hiệu ứng nhà kính, tác hại và biện pháp làm giảm hiệu ứng nhà kính
* Kỹ năng:
- Quan sát, phân tích, dự đoán sản phẩm của phản ứng thông qua thí nghiệm và viết các phương trình phản ứng minh họa cho tính chất hóa học của cacbon
- Giúp các em rèn tốt khả năng tư duy, thảo luận nhóm, thu thập thông tin, phân tích các kênh hình, kênh chữ, liên hệ thực tế
- Vận dụng được kiến thức liên môn trong giải quyết vấn đề
* Thái độ:
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe cụ thể là bảo vệ chính môi trường ở địaphương nơi các em đang sinh sống
- Nghiêm túc, hợp tác tốt, linh hoạt trong các hoạt động vận dụng kiến thức liên môn trong việc lĩnh hội kiến thức
3 Đối tượng dạy học của bài học
Đối tượng dạy học là học sinh khối 11- Trường THPT Lang Chánh
Trang 3- Số lượng học sinh: 80 HS
- Số lớp thực hiện: 2 lớp (11A3, 11A4)
Đối với kiến thức bài “Cacbon” các em đã được tiếp cận ở cấp 2 nên việc tiếp thu kiến thức đối với các em không còn bỡ ngỡ Tuy nhiên, với học sinh của hai lớp này thì khả năng tiếp thu kiến thức không nhanh nên khi giảng dạy không đưa ra nhiều vấn đề nâng cao
4 Ý nghĩa của bài học
- Đối với việc tích hợp kiến thức các sinh học, địa lí, giáo dục công dân vào bài dạy “Cacbon” sẽ giúp các em nắm đươc nguyên nhân gây hiện tượng hiệu ứng nhà kính và ô nhiễm môi trường; Lưu ý trong việc sử dụng than để tránh bị ngộ độc
do quá trình đốt than gây nên Từ đó, các em có ý thức bảo vệ môi trường và bảo vệ sức khỏe bằng một số biện pháp thiết thực của bản thân
- Trong thực tế tôi thấy khi bài soạn có tích hợp với kiến thức của các môn học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt ra trong SGK Từ đó bài học trở nên sinh động hơn, học sinh có hứng thú bài học, được tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ sáng tạo hơn đồng thời vận dụng vào thực tế tốt hơn
5 Thiết bị dạy học, học liệu.
* Giáo viên:
- Mô hình cấu tạo mạng tinh thể kim cương, than chì
- Tư liệu về hiệu ứng nhà kính
- Máy tính, giáo an, bài giảng
- Kiến thức về vị trí địa lý của một số mỏ than lớn và khoáng vật ở nước ta
- Kiến thức sinh học về thành phần cơ sở của các tế bào động thực vật
- Kiến thức về giáo dục môi trường, bảo vệ sức khỏe
* Học sinh:
- Ôn tập các kiến thức đã học về cacbon và hợp chất của cacsbon
- Sự hiểu biết về hiện tượng hiệu ứng nhà kính
- Atlat địa lý
* Ứng dụng CNTT: Sử dụng máy chiếu, các phần mềm trình chiếu các hình ảnh, thí nghiệm minh họa nội dung kiến thức từng phần cần truyền đạt cho học sinh
Trang 46 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
* Biết được: Vị trí của cacbon trong BTH các NTHH, cấu hình electron nguyên tử, các dạng thù hình của cacbon, tính chất vật lý (cấu trúc tinh thể, độ cứng, độ dẫn điện), ứng dụng
* Hiểu được: Tính chất hóa học cơ bản của cacbon: Vừa có tính oxi hóa vừa có tính khử, trong đó tính khử là chủ yếu
2 Kỹ năng:
- Quan sát, phân tích, dự đoán sản phẩm của phản ứng thông qua thí nghiệm và viết các phương trình phản ứng minh họa cho tính chất hóa học của cacbon
- Giúp các em rèn tốt khả năng tư duy, thảo luận nhóm, thu thập thông tin, phân tích các kênh hình, kênh chữ, liên hệ thực tế
- Vận dụng được kiến thức liên môn trong giải quyết vấn đề
3 Thái độ:
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe cụ thể là bảo vệ chính môi trường ở địaphương nơi các em đang sinh sống
- Nghiêm túc, hợp tác tốt, linh hoạt trong các hoạt động vận dụng kiến thức liên môn trong việc lĩnh hội kiến thức
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên:
- Mô hình cấu tạo mạng tinh thể kim cương, than chì
- Máy tính, máy chiếu, giáo án, bài giảng
2 Học sinh:
- Ôn tập các kiến thức đã học về cacbon và hợp chất của cacsbon
- Sự hiểu biết về hiện tượng hiệu ứng nhà kính
- Atlat địa lý
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
Trang 52 Bài mới: GV chiếu một số hình ảnh về kim cương, đố trang sức, bút chì, khẩu
trang y tế,… gợi mở để học sinh dự đoán nguyên tố sẽ được học trong bài học hôm nay
Hoạt động 1: Vị trí, cấu
hình.
GV: cho kí hiệu nguyên
tử yêu cầu HS viết cấu
hình e, xác định vị trí của
C trong BTH
GV: cho HS quan sát lại
vị trí của cacbon trong
BTH
GV: Hãy xác định số oxi
hóa của C trong các chất
sau:CH4, C, CO, CO2 GV
khẳng định đây là các
trạng thái oxi hóa có thể
có của cacbon
Hoạt động 2: Tính chất
vật lý và ứng dụng
GV: Đặt vấn đề:
- Vì sao nên đeo khẩu
trang y tế khi đi ngoài
đường phố, nơi làm
việc
- Vì sao khi cơm bị khê
người ta thường cho vào
nồi cơm một mẩu than
củi?
HS: Viết cấu hình, xác định vị trí
- HS xác định số OXH của C: -4, 0, +2, +4
I VỊ TRÍ VÀ CẤU HÌNH ELECTRON NGUYÊN TỬ.
- Kí hiệu: 126C
- Cấu hình electron : 1 2 2s s p2 2 2
- Vị trí: ở ô số 6, chu kì 2, nhóm IVA
- Số oxi hóa: -4, 0, +2, +4
II TÍNH CHẤT VẬT LÝ - ỨNG DỤNG.
Trang 6Cacbon có nhiều dạng thu
hình, trong đó chúng ta
tìm hiểu hai dạng chính là
kim cương và than chì
Chúng đều được tạo nên
từ nguyên tố cacbon
nhưng lại có những tính
chất vật lý rất khác
nhau.Vì sao vậy?
Chúng ta cùng tìm hiểu
nội dung phần II…
- GV: Cho HS quan sát
trạng thái, màu sắc, cấu
trúc của kim cương và
than chì Kết hợp với
SGK yêu cầu HS thảo
luận nhóm để hoàn thành
phiếu học tập (điền thông
tin vào bảng) Chia lớp
thành 2 nhóm Cho đại
diện các nhóm trình bày,
nhóm khác nhận xét GV
kết luận lại
- GV: Bổ xung thêm dạng
thù hình khác Từ đây yêu
cầu HS giải thích các vấn
đề đã nêu ở trên
- HS: Thảo luận nhóm để hoàn thành các thông tin vào phiếu học tập
-Do khẩu trang chứa than hoạt tính
=> hấp phụ khí độc
- Do than củi xốp
có tính hấp phụ mạnh nên hấp phụ mùi khét của cơm
Cấu trúc
Tính chất
Ứng dụng
Kim cương
Tứ diện đều
Tinh thể
trong suốt, rất cứng, không dẫn điện, dẫn nhiệt
Làm đồ trang sức, mũi khoan,bộ
t mài……
Than chì
Cấu trúc lớp
Các lớp liên kết yếu với nhau
Tinh thể, màu xám đen, mềm, dẫn điện, dẫn nhiệt
Làm điện cực, ruột bút chì, tạo hợp kim chịu nhiệt …
Trang 7- Cho HS quan sát các
hình ảnh về ứng dụng của
các dạng thù hình của
cacbon
- GV: Như vậy kim cương
và than chì có những tính
chất vật lý khác nhau là vì
sao?
Hoạt động 3: Tính chất
hóa học
- GV: yêu cầu HS dựa vào
số oxi hóa có thể có của
cacbon dự đoán sự thay
đổi số oxi hóa của cacbon
khi tham gia phản ứng
Từ đó dự đoán tính chất
hóa học của cacbon
- GV: Khẳng định lại
1 Tính khử
- GV: Cho HS quan sát thí
nghiệm của Cacbon cháy
trong oxi Yêu cầu HS dự
đoán sản phẩm, viết
PTPU
- GV: phản ứng tỏa nhiệt
nên được ứng dụng làm gi
trong thực tế? GV cung
cấp thông tin về tính độc
của khí CO Từ đó, yêu
làm cho cơm bớt mùi khê
- Do cấu trúc của chúng khác nhau
- C có số oxh là 0
Khi tham gia PƯ
số oxh này vừa có thể tăng, vừa có thể giảm nên C vừa thể hiện tính khử, vừa thể hiện tính oxi hóa
- Quan sát, dự đoán sản phẩm và viết pt
- Sưởi ấm
- Nên sử dụng bếp than ở nơi thoáng
III TÍNH CHẤT HÓA HỌC
-4 0 +2 +4 C
Tính oxi Tính khử
hoá
1.Tính khử
a Tác dụng với oxi
0 0
t
t
Q
Trang 8cầu HS cho biết cần chú ý
điều gì khi đốt than
- GV: Tích hợp với hiểu
biết xã hội, kỹ năng sống
đặt câu hỏi:
- Có nên nằm bếp than
sau khi sinh như quan
niệm của ông bà ta vẫn
nói.
- GV: lưu ý khi dùng than
sưởi ấm phải thoáng khí
-Vì sao than đá chất
thành đống lớn có thể tự
bốc cháy?
- Chiếu hình ảnh, video
clip về hiệu ứng nhà
kính, nêu nguyên nhân,
biện pháp bảo vệ môi
trường? Giáo dục về ý
thức bảo vệ môi trường.
- GV: Cho HS quan sát
các thí nghiệm của cacbon
với HNO3 đặc và CuO
Yêu cầu HS quan sát, dự
đoán sản phẩm, viết
PTPU
2 Tính oxi hóa
- GV: yêu cầu HS viết
khí (dư O2) để hạn chế khí CO tạo ra
- Trình bày ý kiến
- PƯ cháy tỏa nhiệt lớn
- Quan sát, dự đoán sản phẩm và viết pt
- Viết PTPU
b Tác dụng với hợp chất VD:
0
2
C HNO CO NO H O
0
2
2 Tính oxi hoá
a Tác dụng với hiđro
0
,
C H C H
b Tác dụng với kim loại
Trang 9PTPU của cacbon với H2,
Al
Hoạt động 4: Trạng thái
tự nhiên
- GV: Yêu cầu HS cho
biết trong tự nhiên cacbon
tồn tại ở những dạng nào?
- GV: Tích hợp với môn
địa lý, sinh học yêu cầu
HS:
- Dựa vào At – lát địa lý
hãy cho biết các mỏ
than lớn của nước ta
nằm ở đâu?
- Tại sao hợp chất của
Cacbon là thành phần
cơ sở của tế bào động
và thực vật?
Hoạt động 5: Điều chế
- GV: yêu cầu HS về nhà
tham khảo thêm ở SGK
- Trả lời dựa vào SGK
- HS quan sát Atlát và trình bày
- Kết hợp kiến thức hóa – sinh để
trả lời
0 4 0
4 3
3 C4 Al t Al C
nhôm cacbua
IV TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN
- Tự do
- Khoáng chất
- Cơ sở tế bào của động, thực vật
V ĐIỀU CHẾ
3 Củng cố:
Yêu cầu HS hoàn thành phiếu học tập Phát phiếu học tập cho HS và chiếu lên
4 Hướng dẫn HS học bài ở nhà
- BTVN: 4,5/70 SGK
- Chuẩn bị: Hợp chất của cacbon
5 Rút kinh nghiệm giảng dạy:
Trang 10- Về nội dung:………
- Về phương pháp:………
- Về phương tiện:………
- Về thời gian:………
- Về học sinh:………
Ngày 25 tháng 10 năm 2015
(Ký tên và đóng dấu) (ký và ghi rõ họ tên)
Trần Ngọc Hùng
(ký và ghi rõ họ tên)
Lê Thị Hồng
7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập
Trong hoạt động dạy học, tiếp thu kiến thức học sinh tự đánh giá kết quả lẫn nhau qua các lần thảo luận nhóm
Quá trình kiểm tra đánh giá được thực hiện ngay tại tiết học qua các lần học sinh trả lời, qua các phiếu học tập và kiểm tra bài cũ ở tiết học sau
8 Các sản phẩm của học sinh
Phiếu học tập Sau khi thu phiếu học tập và chấm thì kết quả cho thấy 100% học sinh đạt từ 5 điểm trở lên Tôi nhận thấy việc dạy học tích hợp trong bài này giúp học sinh học tập hứng thú hơn, tích cực hơn và đạt kết quả cao hơn