Quận Tây Hồ là quận mới thành lập và đang trong giai đoạn của quá trình đôthị hoá nên nhu cầu về đất và nhà là một vấn đề rất quan trọng.Vì vậy việcđăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử d
Trang 1Lời mở đầu.
1 Lý do chọn đề tài:
Qua nhiều năm thực hiện công cuộc đổi mới đất nước, nước ta đã thu đượcnhững thành quả đáng kể Điều đó chứng minh rằng con đường của Đảngvạch ra là rất đúng đắn và sáng suốt Trong những thành quả đó phải kể đếnviệc đổi mới chính sách đất đai đã tạo điều kiện cho người dân có quyền làmchủ trên mảnh đất được giao, là động lực thúc đẩy sản xuất phát triển, gópphần vào ổn định tình hình kinh tế xã hội và nâng cao đời sống của toàn bộdân cư
Song, bên cạnh những thành tựu đạt được trong thời gian qua của việc quản
lý đất đai như: thực hiện chính sách giao đất ổn định, lâu dài cho người sửdụng và sử dụng được hưởng những quyền đối với đất đai theo quy định củapháp luật, tình hình đô thị hoá, quá trình công nghiệp hoá đất nước và sựchuyển đổi cơ cấu kinh tế phát triển với một tốc độ nhanh vẫn còn bộc lộnhững mặt hạn chế trong quản lý Nhà nước như nhiều quy định của pháp luậtchưa đầy đủ, chuẩn xác để thực thi, thực hiện, hệ thống chính sách chưa cụthể, không đáp ứng được tình hình thực tiễn Tình trạng này đang nảy sinhnhiều vấn đề phức tạp trong quản lý và cần phải được bổ sung, chỉnh sửa kịpthời
Thị trường bất động sản nước ta đang từng bước hình thành Một bộ phậnquan trọng trong thị trường bất động sản là Nhà và đất Nhà và đất có giá trịlớn nên rất thu hút việc đầu tư của các nhà kinh doanh nhà đất Nhưng nhữngquy định, chính sách đối với thị trường này chưa được hình thành nên giaodịch trên thị trường này còn mang tính tự phát, hiện tượng mua bán “ngầm”đang diễn ra, dẫn đến những “cơn sốt giả tạo”, giá cả tăng vụt, không nằmtrong sự kiểm soát của Nhà nước Việc mua bán trên thị trường bất động sảnhiện nay còn thiếu cơ sở pháp lý, gây ra nhiều hiện tượng: tranh chấp, khiếukiện, mua bán trái phép… Vì vậy, việc cấp giấy chứng nhận sở hữu nhà ở và
sử dụng đất ở là một trong những cơ sở pháp lý nhằm đảm bảo cho việc quản
lý của Nhà nước về quỹ đất ở, quỹ nhà ở, thị trường bất động sản Tuy nhiên
Trang 2tình hình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ởđang gặpnhiều khó khăn và tiến độ thực hiện công tác này còn chậm Do vậyviệc đánh giá đúng thực trạng của công tác này, tìm ra các giải pháp tháo gỡcác khó khăn là vấn đề cấp thiết trong công tác quản lý.
Quận Tây Hồ là quận mới thành lập và đang trong giai đoạn của quá trình đôthị hoá nên nhu cầu về đất và nhà là một vấn đề rất quan trọng.Vì vậy việcđăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở là
cơ sở pháp lý để tạo điều kiện cho thị trường bất động sản phát triển, sử dụngquỹ đất đai một cách hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả Quản lý xây dựng và thiết
kế nhà ở một cách đồng bộ phù hợp với mô hình quy hoạch sẽ giúp quận cómột môi trường cảnh quan văn minh, hiện đại Bởi vậy việc nghiên cứu thựctrạng và việc đưa ra các giải pháp nhằm đẩy nhanh công tác đăng ký cấp giấychứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở trên địa bàn quận Tây
Hồ là rất cấp thiết
Đó là lý do em chọn đề tài nghiên cứu:
“Thực trạng về quản lý Nhà nước trong công tác đăng ký và cấp giấy
chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở trên địa bàn quận Tây Hồ”
2 Mục đích và phạm vi nghiên cứu:
2.1 Mục đích:
Đề tài chỉ rõ cơ sở khoa học của việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụngđất ở và quyền sở hữu nhà ở Dựa trên cơ sở khoa học đó, đề tài chứng minhgiấy chứng nhận là cơ sở pháp lý cho việc phát triển thị trường bất động sảnchính thức, là điều kiện để Nhà nước quản lý quỹ đất và quỹ nhà ở chặt chẽ
2.2 Phạm vi nghiên cứu:
Phân tích thực trạng công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở vàquyền sở hữu nhà ở trên địa bàn quận Tây Hồ Từ đó rút ra những ưu, nhượcđiểm của tình hình đó Thấy được những mặt hạn chế, đề xuất những phương
Trang 3hướng, giải pháp đẩy nhanh tiến độ đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sửdụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở trên địa bàn quận Tây Hồ.
3 Phương pháp nghiên cứu:
Đề tài nghiên cứu và vận dụng các chính sách, văn bản pháp luật của Nhànước được áp dụng đối với đất đai và nhà ở, các tài liệu của Bộ Tài nguyênmôi trường, Sở tài nguyên môi trường và nhà đất Hà nội, Sở xây dựng, Bộ Kếhoạch và đầu tư…
Các phương pháp được vận dụng trong đề tài gồm: phương pháp duy vậtbiện chứng, phương pháp duy vật lịch sử, phương pháp phân tích, so sánh,thống kê và phương pháp điều tra trên địa bàn quận Tây Hồ
Thời gian thực tập đã tạo điều kiện cho em hiểu biết thêm về thực tế vànhững kiến thức mà nhà trường đã cung cấp, rút ra được những bài học chobản thân Tuy nhiên do trình độ có hạn nên bài viết của em không tránh khỏinhững thiếu sót, hạn chế Em rất mong sự quan tâm và góp ý kiến của thầy cô
và quý cơ quan đã tạo điều kiện cho em trong thời gian thực tập
Em xin chân thành cảm ơn thầy giáo T.S Hoàng Cường và phòng địa chínhnhà đất và đô thị quận Tây Hồ đã hướng dẫn em hoàn thành đề tài thực tậpnày
Trang 4Chương I: Cơ sở khoa học của việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở
I Khái niệm và vai trò của công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở:
1 Khái niệm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở:
1.1 Khái niệm quyền sử dụng đất đai:
Luật đất đai năm 1993 khẳng định vai trò của đất đai: “Đất đai là tài nguyênquốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quantrọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xâydựng các cơ sở kinh tế, văn hóa xã hội, an ninh quốc phòng”
Thật vậy, đất đai có một vị trí rất quan trọng trong đời sống kinh tế, xã hội.Đất đai là điều kiện chung đối với mọi quá trình sản xuất của các ngành kinh
tế quốc dân và hoạt động của con người Đất đai là điều kiện vật chất cần thiết
để con người tồn tại và tái sản xuất các thế hệ kế tiếp nhau của loài người Bởivậy, việc sử dụng đầy đủ, hợp lý và có hiệu quả (hiệu quả kinh tế, xã hội vàmôi trường) và bảo vệ nguồn tài nguyên đất đai bền vững và lâu dài là vôcùng cần thiết
Đất đai còn được phân ra theo các ngành, lĩnh vực trong đời sống kinh tế xãhội.Ở nước ta, đất đai được phân ra làm 3 loại, theo luật đất đai mới nhất năm2003:
Đất nông nghiệp là đất được xác định phục vụ cho sản xuất nông nghiệp nhưtrồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thuỷ sản hoặc để nghiên cứu thí nghiệmtrong nông nghiệp
Trang 5Đất phi nông nghiệp bao gồm các loại đất phục vụ cho ngành lâm nghiệp,chuyên dùng (đất giao thông, thuỷ lợi, các công trình xây dựng công cộng, đất
Luật đất đai năm 1993, điều 1 quy định: “ Đất đai thuộc sở hữu toàn dân doNhà nước thống nhất quản lý Nhà nước giao đất cho tổ chức, hộ gia đình, cánhân sử dụng ổn định lâu dài Nhà nước còn cho tổ chức, hộ gia đình, cá nhânthuê đất “
Như vậy, trong các văn bản pháp luật của Nhà nước đã quy định đất đaithuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước quản lý và Nhà nước giao cho các tổ chức
và cá nhân sử dụng ổn định lâu dài Từ đó đặt ra vấn đề là phải xác lập một cơchế thể hiện quyền sở hữu đất đai sao cho phù hợp, có nghĩa là xác lập cáchthức tạo ra sự thống nhất giữa 2 quyền năng là quyền sở hữu pháp lý và quyền
sử dụng thực tế về đất đai Hai quyền năng đó được thể hiện ở 2 mặt: mặtquản lý đất đai và kinh tế của đất đai
Nội dung cơ bản quyền sở hữu Nhà nước đối với đất đai bao gồm quyềnchiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt đất đai
Quyền chiếm hữu đối với đất đai của Nhà nước: là quyền của Nhà nướcnắm giữ toàn bộ vốn đất đai trong phạm vi cả nước Quyền này không bịhạn chế về không gian, thời gian đối với toàn bộ đất đai nằm trong phạm
vi lãnh thổ quốc gia
Để thực hiện quyền năng đó, yêu cầu đối với Nhà nước là nắm được tìnhhình sử dụng đất đai về số lượng và chất lượng đất đai trong phạm vi cả nướccũng như địa phương, sự biến động của đất đai trong từng thời kỳ
Trang 6Đất đai thuộc sở hữu Nhà nước Nhà nước nắm giữ đất đai và giao chongười sử dụng chiếm giữ phần đất được giao và sử dụng phần đất đó theo quyđịnh của Nhà nước.
Quyền sử dụng đất:
Quyền sử dụng đất đai là quyền lợi dụng các tính năng của đất để phục vụcho lợi ích kinh tế và đời sống của con người Đất đai là tài sản đặc biệt, Nhànước giao một phần đất cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sử dụng Người
sử dụng đất có nghĩa vụ đối với Nhà nước như nộp thuế sử dụng đất và tuânthủ những quy định của Nhà nước về sử dụng đất
Quyền định đoạt đất đai của Nhà nước:
Quyền định đoạt đất đai của Nhà nước là quyền quyết định được số phậnpháp lý của đất đai Quyền định đoạt đất đai của Nhà nước được thể hiện: Nhà nước xác định mục đích sử dụng của từng loại đất Người sử dụng đấtphải tuân thủ quy định của Nhà nước về mục đích sử dụng đất
Nhà nước giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất
Nhà nước quy định quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất
Quyền định đoạt đất đai là hoàn toàn phụ thuộc Nhà nước, không một chủthể sử dụng đất nào khác có được
1.2 Khái niệm quyền sở hữu nhà ở:
Nhà ở là một tài sản đặc biệt quan trọng đối với đời sống con người Nhà ở
có công dụng bảo vệ con người, trước các hiện tượng thiên nhiên như nắng,mưa, gió bão, rét… Quá trình phát triển xã hội luôn gắn liền với quá trìnhphát triển nhà ở Nhà ở không những là tài sản có tầm quan trọng đối với mỗiquốc gia, mỗi gia đình mà nó còn thể hiện trình độ phát triển, tiềm năng pháttriển kinh tế và góp phần tạo nên bộ mặt kiến trúc tổng thể Theo điều 62Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt nam năm 1992 quy định rõ:công dân có quyền xây dựng nhà ở theo quy hoạch và pháp luật
Nhà ở là loại tài sản, vì nhà ở là một vật có thực Theo quy định ở điều 181
Bộ luật dân sự, nhà ở là một loại bất động sản vì nhà ở là một loại tài sản
Trang 7không di dời được Điều 173, Bộ luật Dân sự quy định về việc quyền sở hữuchung cho mọi tài sản, trong đó có nhà ở Theo đó quyền sở hữu nhà ở gồmquyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt nhà ở của chủ sở hữunhà ở theo quy định của pháp luật.
Quyền chiếm hữu nhà ở là quyền của chủ sở hữu nhà ở tự mình nắm giữ,quản lý nhà ở thuộc sở hữu của mình
Quyền sử dụng nhà ở là quyền của chủ sở hữu nhà ở khai thác công dụng,hưởng hoa lợi, lợi tức từ nhà ở
Quyền định đoạt nhà ở là quyền của chủ sở hữu nhà ở chuyển giao quyền sởhữu nhà ở của mình hoặc từ bỏ quyền sở hữu đó
1.3 Khái niệm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở:
Đất đai và nhà ở là nhu cầu vật chất thiết yếu của con người Nước ta đangtrong nền kinh tế thị trường, thị trường bất động sản đang trong giai đoạn hìnhthành và phát triển Thị trường bất động sản liên quan đến nhiều thị trườngkhác Để phát triển đồng bộ các loại thị trường là một nhu cầu cấp bách nhằmthúc đẩy hình thành đồng bộ các loại thị trường Tăng cường năng lực và hiệuquả quản lý Nhà nước đối với đất đai và nhà ở được bắt nguồn từ nhu cầukhách quan của việc sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên đất và phát triển
sử dụng hợp lý nhà ở, đáp ứng nhu cầu của đời sống nhân dân
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở là chứng thưpháp lý xác lập mối quan hệ hợp pháp giữa Nhà nước với người sử dụng đất
ở, sở hữu nhà ở đô thị, làm cơ sở để Nhà nước nắm chắc, quản lý chặt chẽtoàn bộ quỹ đất ở, quỹ nhà ở đô thị theo pháp luật và bảo vệ quyền lợi hợppháp của người sử dụng đất, sở hữu nhà ở đô thị
Trang 82 Vai trò của công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở:
Đất đai là tài sản quốc gia không phải của riêng cá nhân hoặc nhóm ngườinào Theo luật đất đai năm 1993: Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nướcthống nhất quản lý Thật vậy, nhà nước thống nhất quản lý nhằm đảm bảo sửdụng đất đai đạt hiệu quả, công bằng và tiết kiệm Mặt khác, đất đai là yếu tốđầu vào của các ngành sản xuất, các doanh nghiệp, các tổ chức kinh doanh vàhoạt động Vì vậy, việc giao đất cho họ sử dụng là một nhu cầu tất yếu Trongnền kinh tế quốc dân, các doanh nghiệp đóng một vai trò rất quan trọng, quyếtđịnh tốc độ tăng trưởng và phát triển của nền kinh tế quốc dân Các doanhnghiệp trực tiếp tạo ra những sản phẩm cho xã hội phục vụ cho sản xuất, đờisống xã hội Muốn sản xuất được thì bắt buộc các doanh nghiệp phải cần đấtđai và nhà Hiện nay, nước ta đang trong nền kinh tế thị trường, các doanhnghiệp xuất hiện ngày càng nhiều Muốn đứng vững trên thị trường bắt buộccác doanh nghiệp phải cạnh tranh để nâng cao chất lượng sản phẩm của mìnhđáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng Trong sự sôi động ấy, lợi nhuận kinh tếđược đặt lên hàng đầu, lợi ích cá nhân luôn được đề cao Do vậy, họ bất chấptất cả để dành những khoản lợi nhuận lớn nhất về mình mà không nghĩ đếnnhững thiệt hại cho xã hội như ô nhiễm môi trường, thiếu đất, tranh chấp đất,xây dựng nhà trái phép… Đây là những vấn đề đặt ra trong xã hội đòi hỏiphải có sự can thiệp của Nhà nước đến các doanh nghiệp nói riêng và toàn bộcác đối tượng tham gia trong hoạt động về đất đai và nhà ở nói chung
Thị trường bất động sản ở nước ta đang từng bước hình thành và phát triển.Tuy nhiên, nó vẫn còn mang tính tự phát, chưa có tính định hướng Sự canthiệp của Nhà nước vào thị trường này nhằm phát huy tính hiệu quả, đòi hỏicần phải nắm bắt rõ những thông tin cụ thể về thị trường này Những công cụcần thiết để Nhà nước thâu tóm được những thông tin bao gồm công tác quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất đai, nhà ở, công tác đăng ký cấp giấy chứngnhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở… Một mục tiêu quan trọng
Trang 9nhất mà Nhà nước quản lý thị trường này là tạo điều kiện công bằng chonhững người có thu nhập thấp cũng có đất ở, nhà ở trong đô thị như nhữngngười khác Đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sởhữu nhà ở là một trong những nội dung của công tác quản lý Nhà nước về đấtđai và nhà ở Thực hiện tốt công tác quản lý Nhà nước về đất đai và nhà ở tức
là phải thực hiện tốt công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
ở và quyền sở hữu nhà ở Công tác này được thực hiện tốt, một mặt giúp Nhànước nắm chắc quỹ đất đai, nhà ở mặt khác thiết lập mối quan hệ pháp lý đầy
đủ giữa Nhà nước với người sử dụng đất và sở hữu nhà ở Thông qua giấychứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở, người sử dụng đất và
sở hữu nhà ở thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình sao cho giá trị nhất,đảm bảo yên tâm để đầu tư, khai thác có hiệu quả tiềm năng đất đai
Đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở cóvai trò to lớn:
a-Đăng ký quyền sử dụng đất và sở hữu nhà ở là cơ sở để đảm bảo sự thống nhất quản lý của Nhà nước.
Đối với nước ta, đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước thống nhấtquản lý nhằm đảm bảo việc sử dụng đất một cách đầy đủ, hợp lý và có hiệuquả cao nhất Nhà nước chỉ giao quyền sử dụng đất đai cho hộ gia đình, cánhân, tổ chức Người sử dụng đất được hưởng quyền lợi và có trách nhiệmthực hiện nghĩa vụ sử dụng đất theo quy định của Nhà nước
Bảo vệ chế độ sở hữu toàn dân về đất đai thực chất là bảo vệ lợi ích hợppháp của người sử dụng đất, đồng thời giám sát họ trong việc thực hiện cácnghĩa vụ sử dụng đất theo pháp luật nhằm đảm bảo lợi ích của Nhà nước vàlợi ích chung của cả xã hội trong sử dụng đất
Thông qua việc lập hồ sơ địa chính và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụngđất ở và quyền sở hữu nhà ở, kê khai đăng ký đất và người sử dụng đất trongviệc chấp hành pháp luật đất đai Hồ sơ địa chính và giấy chứng nhận quyền
sử dụng đất và sở hữu nhà ở cung cấp thông tin đầy đủ nhất và là cơ sở pháp
Trang 10lý chặt chẽ để xác định các quyền của người sử dụng đất được bảo vệ khi bịtranh chấp, xâm phạm, cũng như xác định các nghĩa vụ mà người sử dụng đấtphải tuân thủ theo pháp luật như nghĩa vụ tài chính về sử dụng đất, nghĩa vụbảo vệ và sử dụng đất đai có hiệu quả…
b- Đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà
ở là điều kiện đảm bảo để Nhà nước quản lý chặt chẽ toàn bộ quỹ đất đai, nhà ở trong phạm vi lãnh thổ một cách hợp lý, có hiệu quả; đảm bảo lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất và sở hữu nhà ở khi có tranh chấp, phát hiện kịp thời những sai phạm trong công tác quản lý.
Đối tượng quản lý Nhà nước về đất đai và nhà ở là toàn bộ diện tích các loạiđất đai và nhà ở trong phạm vi lãnh thổ của các cấp hành chính Vì vậy, Nhànước muốn quản lý chặt chẽ toàn bộ đất đai và nhà ở phải nắm chắc các thôngtin về tình hình đất đai và nhà ở theo yêu cầu của công tác quản lý Nhà nước
về đất đai và nhà ở
Theo hệ thống các chính sách đất đai và nhà ở hiện nay và chiến lược pháttriển ngành địa chính, các thông tin cần thiết để phục vụ cho công tác quản lýNhà nước về đất đai và nhà ở gồm các thông tin sau:
Đối với đất đai Nhà nước đã giao quyền sử dụng, các thông tin cần biết baogồm: tên chủ sử dụng, vị trí, hình thể, kích thước (góc, cạnh), diện tích, hạngđất, mục đích sử dụng, thời hạn sử dụng, những ràng buộc về quyền sử dụng,những thay đổi trong quá trình sử dụng đất và cơ sở pháp lý
Đối với đất chưa giao quyền sử dụng, các thông tin cần biết gồm: vị trí, hìnhthể, diện tích, loại đất (thảm thực vật hoặc trạng tự nhiên bề mặt đất)
Tất cả các thông tin trên phải được thể hiện chi tiết tới từng thửa đất Đây làđơn vị nhỏ nhất chứa đựng các thông tin về tình hình tự nhiên, kinh tế, xã hội
và pháp lý của đất theo yêu cầu quản lý Nhà nước về đất đai
Với những yêu cầu về thông tin đất đai đó, qua việc thực hiện đăng ký đấtđai, nhà ở, thiết lập hồ sơ địa chính đầy đủ, chi tiết tới từng thửa đất trên cơ sởthực hiện đồng bộ với các nội dung: đo đạc, lập bản đồ địa chính, quy hoạch
Trang 11sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất… phân hạng và định giá đất, Nhà nướcmới thực sự quản lý được tình hình đất đai trong toàn bộ phạm vi hành chínhlãnh thổ các cấp và thực hiện quản lý chặt chẽ mọi biến động đất đai theođúng pháp luật Khi đã thiết lập được hệ thống hồ sơ, mọi biến động xảy ratrong quá trình sử dụng, chuyển đổi đều có thể nắm bắt được chính xác thôngqua đăng ký biến động Tất cả những vấn đề nảy sinh về tranh chấp quyền sởhữu nhà hoặc quyền sử dụng đất đều có thể giải quyết được dựa trên cơ sở,căn cứ hồ sơ địa chính.
Có thể nói, công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở vàquyền sở hữu nhà ở là một công tác rất quan trọng và rất cần thiết Nó giúpcho công tác quản lý Nhà nước về đất đai và nhà ở được dễ dàng, thuận tiệnhơn trong việc nắm bắt và cập nhật các thông tin về nhà đất
c-Đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở
là một nội dung quan trọng có quan hệ hữu cơ với các nội dung, nhiệm vụ khác của quản lý Nhà nước về đất đai.
Đăng ký,cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở sẽthiết lập nên hệ thống hồ sơ địa chính và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụngđất ở và quyền sở hữu nhà ở với đầy đủ thông tin về tự nhiên, kinh tế xã hộicủa từng thửa đất Hệ thống các thông tin đó chính là sản phẩm kế thừa từviệc thực hiện các nội dung, nhiệm vụ quản lý Nhà nước về đất đai, nhà ởnhư:
Xây dựng và ban hành các văn bản pháp quy về quản lý và sử dụng đất Cácvăn bản pháp quy về quản lý và sử dụng đất là cơ sở cho việc đăng ký thựchiện đúng thủ tục, đúng đối tượng, đúng quyền và nghĩa vụ sử dụng đất
Công tác điều tra, đo đạc: kết quả điều tra, đo đạc là cơ sở khoa học cho việcxác định vị trí, hình thể, kích thước, diện tích, loại đất và tên chủ đang thực tế
sử dụng đất để phục vụ yêu cầu tổ chức kê khai đăng ký
Công tác quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất; kết quả quy hoạch và lập kếhoạch sử dụng đất sẽ là căn cứ khoa học định hướng cho việc giao đất để đảm
Trang 12bảo việc sử dụng quỹ đất một cách ổn định, hợp lý, có hiệu quả cao Vì vậy,thông qua việc giao đất, quy hoạch và lập kế hoạch sử dụng đất tác động giántiếp đến đăng ký đất đai và nhà ở để đảm bảo cho việc thiết lập một hệ thống
hồ sơ địa chính ban đầu đơn giản, ổn định (ít biến động) và tiết kiệm Quyhoạch và kế hoạch sử dụng đất cũng trực tiếp ảnh hưởng đến đăng ký đất vànhà ở, vì thiếu quy hoạch sử dụng đất thì sẽ không thể giải quyết triệt để cáctrường hợp sử dụng đất có nguồn gốc không rõ ràng, bất hợp pháp; do vậy sẽkhông thể hoàn thành nhanh gọn, dứt điểm nhiệm vụ đăng ký đất ban đầu Công tác giao đất, cho thuê đất.: Chính phủ hoặc UBND các cấp có quyền raquyết định giao đất, cho thuê đất Đây là bước tạo lập cơ sở pháp lý bản đầu
để người được giao đất, hoặc thuê đất thực hiện các nghĩa vụ tài chính và các
cơ quan chức năng tổ chức bàn giao đất ngoài thực địa, chỉ sau khi ngườiđược giao đất, thuê đất đã đăng ký và được cấp giấy chứng nhận mới chínhthức có sự ràng buộc trách nhiệm pháp lý giữa người sử dụng đất và Nhànước Vì vậy, quyết định giao đất, cho thuê đất là cơ sở pháp lý cao nhất đểxác định quyền (nguồn gốc) hợp pháp của người sử dụng đất và sở hữu nhà ởkhi đăng ký
Công tác phân hạng và định giá đất: kết quả phân hạng và định giá đất là cơ
sở cho việc xác định trách nhiệm tài chính của người sử dụng đất trước và saukhi đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở;đồng thời là cơ sở để xác định trách nhiệm của người sử dụng đất trong quátrình sử dụng
Công tác thanh tra và giải quyết tranh chấp đất đai: trong quá trình thực hiệnđăng ký đất ban đầu, công tác thanh tra và giải quyết tranh chấp đất đai có vaitrò quan trọng giúp xác định đúng đối tượng được đăng ký (trong nhữngtrường hợp có nguồn gốc sử dụng phức tạp), xử lý triệt để những tồn tại củalịch sử trong quy hoạch sử dụng đất, chấm dứt tình trạng sử dụng đất ngoài
sổ sách, ngoài sự quản lý của Nhà nước
Trang 13Công tác thống kê đất: đăng ký đất đai phát huy hiệu quả trong quản lý vĩ
mô đất đai đồng thời là cơ sở thống kê chính xác, đầy đủ có tính pháp lý phục
vụ cho công tác thống kê đất
Do vậy, để đảm bảo thực hiện đăng ký đất đai và nhà ở với chất lượng caonhất, đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật, pháp lý của hồ sơ địa chính và giấychứng nhận quyền sử dụng đất Trước hết đòi hỏi phải triển khai thực hiệnđồng bộ các nội dung: xây dựng và ban hành đầy đủ các văn bản chính sáchđất đai, nhà ở; đo đạc lập bản đồ địa chính, quy hoạch sử dụng đất, phân hạng
và định giá đất; thanh tra xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp đất đai… Mặt khác, hoàn thành tốt nhiệm vụ đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sởhữu nhà ở không chỉ tạo tiền đề mà còn là cơ sở hết sức cần thiết cho việctriển khai thực hiện tốt tất cả các nội dung, nhiệm vụ quản lý Nhà nước về đấtđai và nhà ở, kết quả đăng ký đất đai và nhà ở cung cấp những thông tin đầy
đủ, chính xác thực trạng tình hình sử dụng đất và nhà ở để đánh giá và đềxuất, bổ sung hoặc điều chỉnh các chủ trương, chính xác, chiến lược quản lý
sử dụng đất đai và nhà ở
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở là một chứngthư pháp lý chính xác, tin cậy nhất cho công tác thanh tra và giải quyết tranhchấp, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người sử dụng đất và sở hữu nhà ở.Thông qua công tác đăng ký quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở, chấtlượng tài liệu đo đạc sẽ được nâng cao do những sai sót tồn tại được người sửdụng phát hiện và xử lý kịp thời
d- Kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở là cơ sở, điều kiện cho việc hình thành một thị trường bất động sản chính thức.
Cùng với sự tăng trưởng về kinh tế thì nhu cầu về đất và nhà ở ngày càngtăng Trước đây, khi Nhà nước chưa thừa nhận hình thức chuyển đổi, chuyểnnhượng nhà đất thì vẫn xuất hiện những hiện tượng mua bán trao tay, chuyểnđổi bất chấp Nhà nước không thừa nhận những cuộc mua bán đó Đây là nhu
Trang 14cầu tất yếu sẽ xảy ra khi nước ta đang trong thời kỳ quá độ chuyển từ nềnkinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trường Hiện nay, khi chúng ta thừa nhậnvai trò của đất đai, nhà ở trong đời sống sinh hoạt hàng ngày và trong hoạtđộng sản xuất thì đương nhiên cũng phải thừa nhận một thị trường bất độngsản cũng sẽ vận động cùng các thị trường khác Nhưng nếu chúng ta chưanhận biết được cần phải làm những gì để tác động vào thị trường này để nóvận động một cách có hiệu quả nhất và vẫn nhất quán sự thống nhất quản lýNhà nước về đất đai thì thị trường này sẽ bị “ thả nổi” không theo một hướngquỹ đạo nào, ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của nền kinh tế Thêm vào
đó, cần có sự tham gia của Nhà nước vào thị trường này một mặt đảm bảo làmột nhà phân phối công bằng cho mọi đối tượng có nhu cầu về hàng hoátrong thị trường này mặt khác đảm bảo hạn chế những tiêu cực xảy ra đối vớithị trường này Sự can thiệp của Nhà nước bảo vệ quyền lợi hợp pháp chongười sử dụng đất và sở hữu nhà ở Công tác kê khai, đăng ký cấp giấy chứngnhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở là một chứng thư pháp lýđảm bảo cho mọi hoạt động chuyển dịch đất đai, nhà ở như: chuyển đổi,chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế,thế chấp, và góp vốn bằng giá trị chuyểnquyền sử dụng đất theo những quy định của pháp luật Do vậy, công tác đăng
ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở cómột vai trò rất quan trọng trong việc hình thành một thị trường bất động sảnchính thức ở Việt nam
II Những quy định pháp lý của việc cấp giấy chứng nhận quyền
sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở
1 Thẩm quyền xét duyệt, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở:
Đối với UBND phường, xã, thị trấn thuộc quận:
Căn cứ theo NĐ số 60/CP ngày 5/7/1994 của Chính phủ, thông tư số346/1998/TT-TCĐC ngày 16/3/1998, NĐ số 66/2001/NĐ-CP, thông tư số
Trang 151990/2001 của tổng cục địa chính quy định về thẩm quyền của cấp phườngnhư sau:
- Cán bộ địa chính phường, xã, thị trấn giúp người dân kê khai hồ sơ, xinđăng ký cấp giấy chứng nhận, đo vẽ hiện trạng tình hình sử dụng đất ở, nhà ởcủa đối tượng kê khai
- UBND phường, thị trấn có trách nhiệm xem xét tính đầy đủ, hợp lệ của hồ
sơ, xác nhận, đề xuất kiến vào từng hồ sơ xin đăng ký đất ở, nhà ở về các vấnđề:
Hiện trạng: vị trí, diện tích, loại nhà đất
Nguồn gốc, thời điểm và những biến động phát sinh trong quá trình sử dụngnhà đất
Tình trạng tranh chấp hay không tranh chấp quyền sử dụng đất ở và nhà ở
Đề nghị giải quyết các trường hợp vi phạm chính sách đất đai, nhà ở
Phân loại hồ sơ thuộc thẩm quyền của từng cấp quận, huyện và cấp tỉnh,thành phố trực thuộc trung ương để trình lên
Đối với cấp quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh:
Căn cứ NĐ số 60/CP ngày 5/7/1994 của Chính phủ, thông tư số346/1998/TT-TCĐC ngày 16/3/1998 quy định thẩm quyền của cấp này nhưsau:
- Phòng địa chính quận, huyện thẩm định lại hồ sơ đã xem xét kiểm tra docấp phường gửi lên trình UBND quận ký duỵệt các trường hợp đủ điều kiện
- UBND quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh ký duyệt hồ sơ đủ điều kiện cấp
giấy chứng nhận do phòng địa chính chuyển lên
Căn cứ theo NĐ số NĐ số 66/2001/NĐ-CP, thông tư số 1990/2001 của tổngcục địa chính thay đổi, bổ sung một số điều đối với thẩm quyền của cấp quậnnhư sau: UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương uỷ quyền cấp giấychứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở cho UBND cấp quậncho các đối tượng thuộc thẩm quyền:
- Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất
Trang 16- Cộng đồng dân cư sử dụng đất cho đình, đền, miếu, am, từ đường, bàn thờtổ…
- Người Việt nam định cư ở nước ngoài được phép mua nhà ở gắn liền vớiquyền sử dụng đất ở tại Việt nam
Đối với cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương:
Căn cứ theo NĐ 60/ CP, thông tư 346/1998 hướng dẫn quy định thẩm quyềncủa cấp này như sau:
- Sở địa chính nhà đất có nghĩa vụ thẩm định lại hồ sơ do cấp quận trình lên,xét cấp những trường hợp đủ điều kiện cấp giấy trình lên UBND tỉnh, thànhphố cùng cấp ký duỵêt cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sởhữu nhà ở cho những đối tượng đủ điều kiện
- UBND tỉnh, thành phố trực thuộc TW ký duyệt cấp giấy chứng nhận quyền
sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở cho những đối tượng:
Tổ chức, cá nhân nước ngoài thuê đất tại Việt nam
Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất và các mục đích tại nội thành phố, nội thị
UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương cấp giấy chứng nhận quyền sửdụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở cho các đối tượng sau:
- Tổ chức trong nước sử dụng đất
- Nhà chùa, nhà thờ, thánh thất, tôn giáo
- Tổ chức, cá nhân nước ngoài sử dụng đất tại Việt nam
2 Đối tượng được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở:
Trang 17Căn cứ theo NĐ 17 ngày 29/3/1999 và NĐ 79 ngày 1/11/2001 quy định vềđối tượng được đất ở, nhà ở được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở
và quyền sở hữu nhà ở
Đất ở, nhà ở có giấy tờ hợp pháp hoặc đang sử dụng ổn định không có tranhchấp được UBND xã, phường nơi có đất, nhà xác nhận gồm các loại giấy tờsau:
Những giấy tờ nhà đất có nguồn gốc hợp pháp:
- Nhà ở có các giấy tờ hợp lệ do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước Việtnam dân chủ cộng hoà, Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hoà miền namViệt nam, hoặc Nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt nam cấp
- Những giấy tờ chuyển nhượng của người sử dụng đất hợp pháp từ trước năm
1980 mà được chính quyền địa phương xác nhận
- Giấy tờ thừa kế nhà đất có bản án hoặc quyết định của toà án
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời do UBND tỉnh, thành phố trựcthuộc TW cấp
- Giấy tờ do chính quyền cũ cấp
- Giấy tờ trao tặng nhà tình nghĩa
- Trường hợp mất đất do thiên tai phải có chính quyền địa phương xác nhận
Những giấy tờ không có nguồn gốc hợp pháp phải được UBND phường,
xã, thị trấn xác nhận:
- Có giấy tờ hợp pháp nhưng đã bị mất do thiên tai, lũ lụt, chiến tranh…nhưng vẫn còn chứng cứ trong hồ sơ địa chính
- Người được thừa kế của tổ tiên đã sử dụng qua nhiều thế hệ
- Người được chia tách, chuỷên nhượng quyền sử dụng đất từ người sử dụngđất hợp pháp nhưng chưa làm thủ tục sang tên trước bạ
- Người tự khai hoang từ 1980 trở về trước nay đang sử dụng ổn định, lâu dàiphù hợp với quy hoạch
- Nhà đất có nguồn gốc khác nhưng đang được sử dụng ổn định lâu dài, phùhợp với quy hoạch
Trang 18- Chấp hành đúng pháp luật trong quá trình sử dụng.
Trường hợp chủ nhà không có hoặc có đủ giấy tờ hợp lệ trước ngày banhành Nghị định 60/CP của Chính phủ ngày 5/7/1994 được quy định nhưsau:
+ Trường hợp hoàn toàn không có giấy tờ hợp lệ thì:
- Nhà ở và đất ở phải phù hợp với quy hoạch, không có tranh chấp thì đượccấp
- Nhà ở xây dựng trên đất quy hoạch không phải là đất ở thì chủ nhà phảithực hiện lệnh giải toả và thu hồi đất của Nhà nước
+ Trường hợp chủ nhà có đầy đủ giấy tờ hợp lệ về quyền sử dụng đất nhưngxây dựng nhà ở không có giấy tờ hợp lệ nhưng đất ở, nhà ở phù hợp với quyhoạch, không có tranh chấp thì được cấp giấy chứng nhận
+ Trường hợp chủ nhà có giấy phép xây dựng nhà ở trên đất ở phù hợp vớiquy hoạch nhưng chưa có giấy tờ về quyền sử dụng đất, không tranh chấp thìđược cấp và phải nộp tiền sử dụng đất ở
+ Trường hợp có tranh chấp thì khi giải quyết xong mới được cấp
Đối với những trường hợp không được xét cấp giấy chứng nhận quyền sửdụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở:
- Các đối tượng không có giấy tờ hợp lệ về nhà, đất tại khu vực nằm tronghành lang bảo vệ công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị như: đường giao thông,đường sắt, đường bộ, cầu cống, đê điều, công trình thủy lợi, điện và các khu
di tích lịch sử văn hoá,an ninh, quốc phòng
- Các đối tượng có giấy tờ hợp pháp, hợp lệ về quyền sử dụng đất như diệntích nhà, đất thuộc phạm vi bảo vệ công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị, khu diệntích, an ninh quốc phòng phải xử lý như sau:
+ Nhà ở đã xây dựng trước ngày ban hành văn bản quy phạm pháp luật quyđịnh về phạm vi bảo vệ các công trình thì được cấp giấy chứng nhận quyền sửdụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở với điều kiện không được chuyển nhượng
Trang 19Khi Nhà nước giải toả thì các đối tượng này sẽ được đền bù theo quy định củaNhà nước.
+ Các trường hợp có tranh chấp, khiếu nại trong quá trình xét cấp giấy chứngnhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở thì việc xét cấp giấy chứngnhận chỉ được xem xét sau khi được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giảiquyết xong theo quy định của pháp luật
3 Đối tượng được kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở:
- Chủ hộ hoặc người được chủ hộ uỷ quyền thay mặt cho hộ gia đình thựchiện kê khai đăng ký đất ở, nhà ở Trong trường hợp chủ hộ uỷ quyền chongười kê khai đăng ký, người đứng tên trong hồ sơ đăng ký vẫn phải ghi tênchủ hộ
- Cá nhân sử dụng đất, sở hữu hoặc sử dụng nhà hoặc người được uỷ quyềnhợp pháp thực hiện kê khai đăng ký đất ở, nhà ở
- Các tổ chức kê khai đăng ký nhà ở, đất ở là cơ quan Nhà nước, tổ chứcchính trị, tổ chức chính trị- xã hội, tổ chức kinh tế trong nước, tổ chức kinh tếnước ngoài, liên doanh giữa một bên là các tổ chức, cá nhân Việt nam với mộtbên là các tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt nam do thủ trưởng hoặc ngườiđược thủ trưởng uỷ quyền, người đứng tên kê khai đăng ký nhà ở, đất ở phải
là tên của các tổ chức sử dụng đất ở, sở hữu hoặc sử dụng nhà ở
- Tổ chức kê khai đăng ký phải có tư cách pháp nhân, trường hợp tổ chứcchưa có tư cách pháp nhân thì phải do tổ chức chủ quản có tư cách pháp nhânđứng ra kê khai đăng ký nhà ở, đất ở
- Các đơn vị thuộc Bộ quốc phòng, sẽ do đơn vị chủ quản là Tổng cục quânkhu, quân chủng, binh chủng, quân đoàn, Bộ Tư lệnh, biên phòng, học viện,nhà trưởng và các cơ quan đơn vị trực thuộc TW đứng tên kê khai đăng kýnhà ở, đất ở
Trang 20- Các tổ chức thuộc Bộ nội vụ sẽ do các đơn vị chủ quản là Tổng cục hậu cần,các đơn vị trực thuộc Bộ nội vụ, Công an tỉnh và thành phố trực thuộc TWđứng tên kê khai đăng ký nhà ở, đất ở.
- Nhà ở, đất ở tại đô thị phải được đăng ký tại UBND phường, thị trấn, thị xã.Chủ sở hữu hợp pháp là người được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở
và quyền sở hữu nhà ở
4 Các bước tiến hành kê khai đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở
4.1 Kê khai đăng ký đất ở, nhà ở:
Cơ quan quản lý Nhà nước về đất đai và nhà ở cấp tỉnh phối hợp chặt chẽvới UBND các cấp hướng dẫn cụ thể việc kê khai đăng ký đầy đủ, đúng vớithực trạng nhà ở, đất ở của tổ chức, cá nhân trên địa bàn UBND cấp phườngphát mẫu kê khai, hướng dẫn và tổ chức cho nhân dân thực hiện kê khai đăng
ký nhà ở, đất ở
Chủ nhà kê khai đầy đủ, rõ ràng nội dung theo đúng mẫu quy định, sao chụpchuẩn bị các bản sao giấy tờ liên quan về nhà ở, đất ở và nộp hồ sơ tại UBNDcấp phường, xã, thị trấn Hồ sơ kê khai được lập thành 3 bộ để quản lý ở cấpphường, quận, thành phố
Hồ sơ gồm:
Đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở
Quyết định giao đất và giấy phép xây dựng nhà hoặc xác nhận quyền sởhữu nhà và sử dụng đất ở do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp với cáctrường hợp nói tại khoản 1 điều 10 Nghị định 60/ CP
Giấy tờ sở hữu nhà hoặc giấy sử dụng đất khác
Đối với trường hợp nhà ở và đất ở phù hợp với quy hoạch, không có tranhchấp thì phải có ý kiến của UBND phường, thị trấn sở tại xác nhận người làmđơn là người tạo lập nhà và giấy xác nhận của cơ quan quản lý quy hoạch cóthẩm quyền
Trang 21Nếu chủ nhà có giấy tờ hợp lệ về quyền sử dụng đất, xây dựng không hợp lệnhưng nhà ở, đất ở phù hợp với quy hoạch, không có tranh chấp thì phải cóquyết định giao đất và giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền.
Nếu nhà xây dựng có giấy phép trên đất phù hợp với quy hoạch, nhưng chưa
có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì phải có giấy phép xây dựng của cơquan có thẩm quyền
Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất ở tại nôị thành,nội thị xã, thị trấn do UBND tỉnh, thành phố cấp
Cán bộ địa chính phường có trách nhiệm phối hợp với cán bộ của các đơn vị
đo vẽ bản đồ địa chính tại phường lập hồ sơ kỹ thuật thửa đất để các hộ làm
cơ sở kê khai đăng ký Trường hợp nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước bao gồmnhà tự quản và nhà do công ty kinh doanh nhà quản lý thì việc kê khai đăng
ký theo một trình tự khác
Cơ quan quản lý nhà đất cấp tỉnh cùng với uỷ ban các cấp theo chương trình
đã đựơc ban chỉ đạo cấp tỉnh hoạch định, bố trí lịch tiếp nhận nhà ở, đất ở tàiphường, kiểm tra nội dung kê khai và vào sổ tiếp nhận đăng ký để thực hiệncông việc
Chủ nhà khi nộp đăng ký nhà ở, đất ở phải ký vào sổ tiếp nhận đăng ký
4.2 Phân loại và xét duyệt hồ sơ cấp phường
Hội đồng đăng ký nhà ở, đất ở cấp phường và nhóm cán bộ chuyên môn của
cơ quan quản lý nhà ở, đất ở kiểm tra bản đăng ký và các giấy tờ kèm theo,phân ra làm 2 loại:
Loại có đủ điều kiện xét cấp giấy chứng nhận
Loại chưa đủ điều kiện xét cấp giấy chứng nhận
Trường hợp đủ điều kiện xét cấp giấy chứng nhận:
Nhóm cán bộ chuyên môn của cơ quan quản lý nhà, đất cùng với UBNDphường kiểm tra, đo đạc vẽ nhà ở, đất ở
Cấp đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhàở
Trang 22UBND phường lập danh sách những trường hợp có đủ điều kiện để cấp giấychứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở trình UBND cấpquận tổng hợp, trình UBND cấp tỉnh.
Trường hợp chưa đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở
và quyền sở hữu nhà ở, tuỳ từng trường hợp cụ thể các cơ quan quản lý vềnhà đất hướng dẫn các công việc xin cấp:
Hồ sơ đủ điều kiện cấp đổi ngay giấy chứng nhận cho dân: nhà ở chính chủđang quản lý có đầy đủ giấy tờ hợp pháp, hợp lệ theo quy định tại điều 4 củaQuyết định 69/1999/QĐ-UB của UBND thành phố Hà nội; nhà ở của cán bộcông nhân viên tự xây dựng trên đất được cơ quan, đơn vị phân cho theoquyết định giao đất của cấp có thẩm quyền để xây dựng nhà ở cho cán bộcông nhân viên; nhà ở mua của các đơn vị có tư cách pháp nhân được cơ quan
có thẩm quyền giao đất để xây dựng nhà ở bán UBND phường, thị trấn cótrách nhiệm xác nhận hồ sơ kê khai đăng ký với các nội dung sau:
+ Khuôn viên diện tích nhà, đất ở thực tế đang sử dụng không có tranh chấpkhiếu kiện
+ Sau khi xác nhận xong UBND phường trả lại cho chủ nhà để tự nộp đơnxin cấp giấy chứng nhận tại Sở tài nguyên môi trường và nhà đất hoặc cócông văn gửi Sở tài nguyên môi trường và nhà đất đề nghị cấp đổi giấy chứngnhận
Nếu hồ sơ đủ điều kiện nhưng không phải chính chủ đang quản lý sử dụng,Hội đồng đăng ký cấp phường xem xét từng trường hợp cụ thể để phân loại vàxác nhận:
+ Khuôn viên diện tích nhà ở, đất ở thực tế đang sử dụng không có tranh chấpkhiếu kiện
+ Sau khi xác nhận UBND phường lập biên bản phân loại hồ sơ, lập tríchngang hồ sơ kê khai cho các hộ đồng thời lập tờ trình hội đồng xét cấp giấychứng nhận quận, huyện để xét duyệt
Trang 23Nếu hồ sơ không có giấy tờ hợp lệ về nhà ở, đất ở, Hội đồng kê khai đăng kýcấp phường xem xét từng trường hợp cụ thể phân loại và xác nhận:
Thời gian chủ nhà thực tế sử dụng thửa đất trước 18/12/1980, từ 19/12/1980đến 14/10/1993 và từ 15/10/1993 đến nay
Sau khi xác nhận, UBND phường lập biên bản phân loại hồ sơ, lập tríchngang hồ sơ kê khai cho các hộ đồng thời lập tờ trình hội đồng xét cấp giấychứng nhận cấp quận, huyện để xét duyệt
UBND cấp phường công khai kết quả phân loại hồ sơ của hội đồng kê khaiđăng ký cấp phường trong thời gian 10 ngày tại các tổ dân phố để nhân dânđóng góp ý kiến, nếu không có khiếu nại UBND phường lập tờ trình kèm theodanh sách trích ngang hồ sơ kỹ thuật thửa đất và hồ sơ kê khai đăng kýchuyển lên quận, huyện xét duyệt
4.3.Xét duyệt hồ sơ tại cấp quận :
Phòng địa chính nhà đất cấp quận, huyện có trách nhiệm tổng hợp, kiểm tra
hồ sơ kỹ thuật thửa đất và hồ sơ kê khai đăng ký do UBND cấp phườngchuyển lên thẩm định, kiến nghị việc cấp hay chưa đủ điều kiện cấp giấychứng nhận, kiến nghị các khoản phải nộp theo quy định được ghi nợ để cấpgiấy chứng nhận
Các trường hợp đủ điều kiện để cấp giấy chứng nhận, phòng địa chính nhàđất lập danh sách đề nghị cấp giấy chứng nhận, tờ trình và bản thảo giấychứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở để chủ tịch UBNDquận, huyện ký trước khi trình thành phố
Các trường hợp còn vướng mắc phải xử lý, phòng địa chính nhà đất tập hợp
hồ sơ báo cáo hội đồng xét cấp giấy chứng nhận cấp quận xem xét và quyếtđịnh từng trường hợp cụ thể Sau khi xét duyệt Hội đồng lập biên bản kiếnnghị trường hợp nào được cấp, trường hợp nào để lại bổ sung hồ sơ và trườnghợp nào không cấp giấy chứng nhận, tờ trình và bản thảo giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở để chủ tịch quận huyện ký trìnhthành phố
Trang 24Phòng địa chính nhà đất cấp quận có trách nhiệm chuyển toàn bộ hồ sơ kêkhai đăng ký, biên bản xét duyệt, tờ trình, bản thảo giấy chứng nhận của cáctrường hợp được đề nghị cấp cho Sở tài nguyên môi trường và nhà đất đểthẩm định hoàn tất thủ tục trình UBND thành phố phê duyệt cấp giấy chứngnhận.
Trường hợp chủ sử dụng đất ở, nhà ở có nhu cầu cần lấy giấy chứng nhậnnhanh mà không phải chờ đợi theo đợt phân loại xem xét của Hội đồng cấpphường có thể nộp thẳng hồ sơ trực tiếp lên phòng địa chính cấp quận nhưngcác hộ phải cam kết thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính đối với Nhànước theo quy định Phòng địa chính nhà đất quận, huyện phối hợp vớiUBND phường tiến hành thẩm tra nguồn gốc đất và các điều kiện cấp giấychứng nhận theo quy định, lập biên bản thẩm tra, tổng hợp hồ sơ, sau đó trìnhUBND thành phố ký cấp giấy chứng nhận
Theo NĐ số 79/ 2001/NĐ-CP ngày 1/11/2001 của Chính phủ, thông tưhướng dẫn 1990 thực hiện theo nghị định mới về sửa đổi bổ sung một số điềucủa luật đất đai, UBND thành phố uỷ quyền cho UBND cấp quận, huyện xétduyệt và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở chonhững đối tượng :
- Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất và nhà ở trên địa bàn quận
- Cộng đồng dân cư sử dụng đất và nhà vào các công trình: đình, đền, miếu,
Các cơ quan quản lý cấp tỉnh:
Sở tài nguyên môi trường nhà đất: thực hiện tổ chức phúc tra các hồ sơ xincấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở kèm theodanh sách: lập báo cáo trình UBND cấp tỉnh, danh sách những cá nhân, hộ gia
Trang 25đình, tổ chức đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận và chịu trách nhiệm trướcUBND cấp tỉnh về kết quả kiểm tra; trình UBND cấp tỉnh các giấy chứngnhận về quyền sử dụng đất ở và sở hữu nhà ở thành 2 bản theo đúng quy định(gồm một bản lưu lại và một bản trả cho các đối tượng xin cấp giấy chứngnhận).
UBND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc TW duyệt và ký vào giấy chứng nhận Trường hợp đủ giấy tờ hợp lệ xin cấp đổi giấy chứng nhận Sở tài nguyênmôi trường và nhà đất trực tiếp thẩm định và làm thủ tục trình UBND thànhphố cấp giấy chứng nhận
Trường hợp không đủ điều kiện sẽ trả lại quận và thông báo những nội dungcần sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện hồ sơ và thời gian thực hiện
Sở tài nguyên môi trường và nhà đất có trách nhiệm lưu trữ và quản lý toàn
bộ hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận và bản lưu giấy chứng nhận đã ký
Theo NĐ số 79/ 2001/NĐ-CP ngày 1/11/2001 của Chính phủ, thông tư hướngdẫn 1990 về sửa đổi bổ sung một số điều của luật đất đai, UBND thành phố sẽcấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở cho nhữngđối tượng:
- Tổ chức trong nước sử dụng đất
- Nhà chùa, nhà thờ, thánh thất, tôn giáo
- Tổ chức, cá nhân nước ngoài sử dụng đất tại Việt nam
4.5.Phương thức giao giấy chứng nhận:
Các cơ quan quản lý nhà, đất cùng với UBND các cấp tổ chức giao giấychứng nhận tại các phường sau khi người được cấp đã thực hiện đầy đủ cácnghĩa vụ về tài chính đối với Nhà nước:
Nếu hồ sơ xin cấp đổi giấy chứng nhận sẽ được Sở tài nguyên môi trường vànhà đất giao giấy chứng nhận cho chủ nhà ngay tại văn phòng Sở
+ Nếu chủ nhà muốn nộp ngay các khoản quy định, Sở tài nguyên môi trường
và nhà đất sẽ thông báo chuyển cục thuế thành phố để chủ nhà đi nộp Sau khi
Trang 26có biên lai, Sở tài nguyên môi trường và nhà đất sẽ thu lại các giấy tờ gốc vàgiao giấy chứng nhận cho chủ nhà.
+ Nếu chủ nhà có đơn xin nộp chậm Sở tài nguyên môi trường và nhà đất sẽđóng dấu chứng nhận chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính vào giấy chứngnhận Và quy định trong thời hạn để người có nghĩa vụ phải hoàn thành Saukhi hoàn thành, Sở tài nguyên môi trường và nhà đất sẽ chứng nhận đã hoànthành nghĩa vụ vào giấy chứng nhận và vào sổ địa chính
Nếu những hồ sơ do cấp quận trình, sau khi giấy chứng nhận được UBNDthành phố ký, Sở tài nguyên môi trường và nhà đất vào sổ đăng ký tại Sở vàxác nhận vào giấy chứng nhận những đối tượng đã hoàn thành hay chưa hoànthành nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật và chuyển về UBNDcấp quận, huyện để cơ quan này có trách nhiệm giao giấy chứng nhận chonhững đối tượng được cấp và vào sổ đăng ký
Chương II: Thực trạng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở
trên địa bàn quận Tây Hồ
Trang 27Quận Tây Hồ được thành lập theo Nghị định 69/CP ngày 28/10/1995 củaChính phủ và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/1/1996 Theo ranh giớihành chính thì quận Tây Hồ bao gồm: phường Bưởi, phường Thuỵ Khuê,phường Yên phụ thuộc quận Ba đình cũ và 5 xã của huyện Từ Liêm là Xuân
La, Phú Thượng, Quảng An, Tứ Liên và Nhật Tân với tổng diện tích là2400.8906 ha
Với những đặc điểm hình thành như vậy, ít nhiều đã ảnh hưởng đến việc tổchức chỉ đạo thực hiện các nội dung và nhiệm vụ quản lý đất đai của quận
I Các điều kiện tự nhiên, tài nguyên, cảnh quan môi trường
và điều kiện kinh tế xã hội của quận Tây Hồ
1 Điều kiện tự nhiên, tài nguyên và cảnh quan môi trường
1.1 Điều kiện tự nhiên:
a- Vị trí địa lý:
Quận Tây Hồ nằm ở phía Tây Bắc thành phố Hà nội:
Phía Đông và Đông Bắc giáp ranh giới huyện Gia Lâm
Phía Tây giáp ranh giới huyện Từ Liêm
Phía Nam giáp với quận Ba Đình
Phía Bắc giáp ranh giới huyện Đông Anh
Trên địa bàn quận có quốc lộ 23 chạy dọc theo sông Hồng, qua 4 phường:Yên Phụ, Tứ Liên, Nhật Tân và Phú Thượng, có Hồ Tây nằm gọn trong địagiới hành chính, có 2 hệ thống sông chảy qua: hệ thống sông Hồng chảy theohướng Bắc, Đông Nam và hệ thống sông Tô Lịch có chiều dài 2.7km chảyqua 2 phường Bưởi, Thuỵ Khuê
b- Địa hình:
Quận Tây Hồ nằm trong vùng Đồng bằng sông Hồng với địa hình tương đốibằng phẳng, có độ cao trung bình dưới 7m, nhìn chung nghiêng dần từ Bắcxuống Đông Nam Biểu hiện của các đặc điểm này là chiều dài của dòng chảy
tự nhiên sông ngòi, mương máng
Trang 28Do nằm trong vùng đồng bằng sông Hồng nên quận Tây Hồ có địa hình vàn
và vàn cao rất thuận tiện cho việc thoát nước, tránh tình trạng bị ngập úng lâungày Tuy nhiên còn một phần diện tích nhỏ nằm trong vùng địa hình vànthấp và trũng, thường xuyên bị ngập úng khi mưa lớn kéo dài
c- Khí hậu, thuỷ văn:
Quận Tây Hồ nằm trong vùng Đông Bắc Bắc Bộ với khí hậu nhiệt đới ẩm giómùa nên trong năm có 2 mùa mưa và mùa khô rõ rệt:
Về gió: trong năm có 2 hướng gió thịnh hành nhất là gió Đông Nam từ tháng
5 đến tháng 10 và gió Đông Bắc từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau
Nhiệt độ trung bình cả năm là 23°C
Lượng mưa trung bình các tháng trong năm 1829 mm
Độ ẩm trung bình trong năm là 81,2%
Từ những đặc điểm, số liệu tổng hợp được qua các năm, ta thấy quận Tây Hồ
có điều kiện rất thuận lợi để phát triển một nền nông nghiệp đa dạng, phongphú với nhiều loại cây trồng như: lúa cây công nghiệp, các loại rau quả, câyhoa màu ngắn ngày và đặc biệt là các loại hoa, cây cảnh mang lại nguồn thunhập lớn cho người dân nơi đây
Mặc dầu trong những năm gần đây quận Tây Hồ nói riêng cũng như cả nướcnói chung đều phải gánh chịu những ảnh hưởng xấu do thời tiết gây ra nhưhạn hán, lũ lụt…
Do đặc điểm tự nhiên hình thành quận giáp ranh với nhiều quận, huyện trongthành phố nên quận có ưu thế mạnh trong quá trình đô thị hoá và phát triểnmạnh ngành du lịch, cây cảnh Tuy nhiên chính do đặc điểm tự nhiên này tácđộng nhiều đến quá trình sử dụng đất:
Việc phân định ranh giới đất sau khi quận được hình thành từ các quậnkhác, khó khăn đối với giấy tờ, nguồn gốc đất ảnh hưởng nhiều đến tiến độxét duyệt cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhàở
Trang 29 Việc tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất để phát triển ngành du lịch,dịch vụ…phục vụ nhu cầu cá nhân, cộng với sự buông lỏng quản lý củacán bộ điạ chính phường trước kia nên khi xét duyệt hồ sơ, những hồ sơthuộc diện này đều thuộc diện hồ sơ vướng mắc cần phải giải quyết trướckhi cấp, cản trở nhiều đến tiến độ xét duyệt.
1.2 Cảnh quan thiên nhiên và tiềm năng du lịch:
Hồ Tây là hồ nước tự nhiên nằm trên địa bàn quận Tây Hồ, có diện tích mặtnước khá lớn, nằm trong lòng thành phố Hà nội với diện tích là 526ha Đặcđiểm tự nhiên này là điều kiện hết sức thuận lợi để tạo ra cảnh quan kiến trúcđặc biệt, đồng thời có sức hấp dẫn lớn về môi trường sinh thái đô thị, có khảnăng thu hút đầu tư trong nước và ngoài nước trong lĩnh vực thương mại, dịch
vụ, du lịch (nhà hàng, khách sạn, khu vui chơi, giải trí, khu thể thao, văn hoá,
xã hội…)
Để xây dựng một khu vực đô thị hiện đại kết hợp phong cách kiến trúctruyền thống dân tộc Lợi thế rất lớn của khu vực xung quanh hồ có thể bổsung cho điểm mạnh tự nhiên của diện tích mặt nước tương đối lớn, đó là diệntích đất có khả năng khai thác sử dụng cho mục tiêu đô thị hoá và có khoảngcách không xa trung tâm chính trị và khu vực Ba Đình
Khu vực bờ nam Hồ Tây thuộc địa bàn phường Thuỵ Khuê và phường Bưởinằm sát trung tâm chính trị quận Ba Đình và ở gần tuyến giao thông chính nối
Ba Đình với sân bay quốc tế, thương mại quốc tế và những dịch vụ cao cấpcho khu trung tâm, xen lẫn là những khách sạn cao cấp Khu vực này là cầunối giữa trung tâm chính trị thuộc quận Ba Đình với khu giao dịch thươngmại quốc tế và khu trung tâm khoa học kỹ thuật quốc gia Nghĩa Đô- NghĩaTân- Xuân La (theo tuyến đường Hoàng Quốc Việt)
Khu vực phía tây Hồ Tây thuộc địa bàn phường Xuân La, phường Nhật Tântheo trục đường Lạc Long Quân Khu vực này có hướng gió mát thổi theohướng Đông Nam qua toàn bộ mặt nước Hồ Tây, địa chất tốt, địa hình cao vàphẳng gắn liền với khu đô thị mới Nam Thăng Long và tuyến tháp truyền
Trang 30hình, trung tâm khoa học kỹ thuật công nghệ quốc gia rất thuận lợi cho xâydựng khách sạn, nhà nghỉ Đồng thời bố trí xây dựng khu vui chơi, giải trí,nghỉ ngơi cho người dân thủ đô.
Khu vực phía Đông Bắc Hồ Tây thuộc địa bàn các phường Yên Phụ, NhậtTân, Quảng An và Tứ Liên theo trục đường Âu Cơ- Xuân Diệu nối với đườngLạc Long Quân Vùng này có cảnh quan đẹp nhất, giao thông tương đối, cónhiều khách sạn, nhà nghỉ… Đặc biệt là khu bán đảo Tây Hồ (từ phường YênPhụ ra phía Hồ phường Quảng An và phường Nhật Tân) có rất nhiều di tích,danh lam thắng cảnh và những làng quê truyền thống trồng cây hoa, cây cảnh,
cá cảnh…
Khu vực Nam Thăng Long nằm trên trục chính là đường Nam Thăng Long đisân bay Nội Bài và trục đường quy hoạch vành đai 2 đi cầu Nhật Tân Là khuvực sẽ được xây dựng hiện đại, đồng bộ về kết cấu hạ tầng kỹ thuật, đô thị đạttiêu chuẩn quốc tế với chức năng là trung tâm thương mại, giao dịch quốc tếlớn, kết hợp với khu nhà ở thủ đô
Khu vực mặt nước Hồ Tây có những thuận lợi cho việc bố trí các trò chơi,giải trí như: thuyền buồm, thuyền tay, thuyền du lịch…
Nói chung Tây Hồ là một quận có đầy đủ điều kiện tự nhiên rất thuận lợi đểxây dựng một khu du lịch lý tưởng cho cuộc sống con người thời hiện đại, rấtthuân lợi cho việc xây dựng các khách sạn lớn, khu biệt thự nghỉ mát và là nơitrung tâm giao dịch quốc tế
Dựa trên những thuận lợi về Hồ Tây và những di tích, danh lam thắng cảnhcủa phủ Tây Hồ và một số đền thờ khác cũng như ở quận Tây Hồ có nhữnglàng nghề truyền thống nổi tiếng mà chúng ta đã biết đến đó là đào Nhật Tân
đó là một loài hoa được người dân ở đây ươm trồng để đi khắp cả nước trongdịp tết nguyên đán
Tiềm năng du lịch của quận là rất lớn Quận định hướng tập trung phát triểnngành du lịch, thương mại, dịch vụ nên đây là một điều kiện rất thuận lợi chophát triển kinh tế của quận Tuy nhiên, việc mọc ra nhiều nhà ở, khách sạn,
Trang 31khu du lịch xây dựng trái phép trên địa bàn quận đang là vấn đề cần quan tâmcủa các cấp quản lý Đây là một trong những nguyên nhân làm cản trở đếntiến độ xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ởcủa quận.
Ngành trồng cây cảnh của quận là một trong những những ngành thu hútkhách du lịch tham quan rất lớn đặc biệt là khu vực trồng đào Nhật Tân Tuynhiên cho đến nay, loại đất trồng đào đã giảm, do người dân tự ý chuyển mụcđích sử dụng đất, không tuân theo quy định của pháp luật, khi xét cấp giấy hồ
sơ thì các hồ sơ sẽ rơi vào tình trạng vướng mắc do đất không phù hợp vớiquy hoạch Các hồ sơ này yêu cầu cán bộ địa chính phải kiểm tra trước khi xétduyệt, ảnh hưởng nhiều đến thời gian xét duyệt, kiểm tra hồ sơ do cấp phườnggửi lên
1.3 Tài nguyên đất:
Quận Tây Hồ là một quận thuộc thành phố Hà nội có diện tích tự nhiên là2400,8096ha Trong đó:
Diện tích đất nông nghiệp: 1074,2764 ha chiếm 44,75%
Diện tích đất chuyên dùng: 425,0219 ha chiếm 17,7%
Diện tích đất đô thị: 298,2388 ha chiếm 12,42%
Diện tích đất chưa sử dụng: 603,27 ha chiếm 25,13%
Nông hoá thổ nhưỡng: trên địa bàn quận có hệ thống sông Hồng chảy từ phíaBắc xuống phía Đông Nam, có tuyến đê chạy dọc theo sông Hồng nên đất đaichia thành hai vùng rõ rệt:
Đất trong đê: có diện tích lớn, phần lớn là đất vàn và vàn cao, thành phần cơgiới nhẹ hoặc trung bình Đây là diện tích đất phù sa màu mỡ, có tiềm năngtrồng được nhiều loại cây như: lúa nước, cây ăn quả và các loại cây cảnh, câyhoa…
Đất ngoài đê: có diện tích nhỏ, loại đất này rất trẻ, thành phần cơ giới nhẹ,tính thấm nước lớn nên mùa khô thường bị hạn Diện tích này phù hợp chotrồng các loại cây ngắn ngày như: ngô, đậu, lạc, khoai…
Trang 32Diện tích đất tự nhiên của quận chiếm một tỷ lệ lớn, đặc biệt là đất nôngnghiệp nhưng do quá trình đô thị hoá, quận lại mới thành lập đồng thời do sựbuông lỏng quản lý của cán bộ địa chính trước kia nên diện tích đất nôngnghiệp đã đựơc người dân tự ý chuyển đổi sang mục đích sử dụng đất ở, đất
cơ quan… trái pháp luật Vấn đề này làm giảm nhiều đến tiến độ xét duyệt hồ
sơ cấp quận
2 Điều kiện kinh tế xã hội:
2.1 Thực trạng phát triển kinh tế
a- Tăng trưởng kinh tế:
Là một quận mới thành lập, điểm xuất phát về kinh tế thấp so với các quậnkhác trong thành phố Nhưng được sự quan tâm và giúp đỡ của thành phố,hoạt động kinh tế trong những năm qua của quận nhìn chung đã có nhữngbước tăng trưởng đáng kể Cơ cấu kinh tế mà Đại hội đảng bộ quận Tây Hồlần thứ nhất (1999) cộng với chương trình “sản xuất công nghiệp, tiểu thủcông nghiệp, xây dựng, thương mại, dịch vụ, nông nghiệp” là phù hợp nhiềugiải pháp tích cực đã tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế phát triển hếtkhả năng, thế mạnh của mình nhằm thúc đẩy kinh tế phát triển Bên cạnh việcđẩy mạnh sản xuất dịch vụ, tăng cường củng cố quan hệ sản xuất, chuyển đổihoạt động kinh tế theo cơ chế thị trường có định hướng xã hội chủ nghĩa đãđem lại hiệu quả bước đầu về kinh tế xã hội
Đã tập trung chỉ đạo các biện pháp phát triển sản xuất nông nghiệp trên địabàn Triển khai 4 mô hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi Tổ chức 27lớp tập huấn về chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật trong nông nghiệp cho 2530lượt xã viên của các hợp tác xã nông nghiệp đã phát huy hiệu quả, góp phầntạo thêm việc làm và cải thiện đời sống người nông dân Giá trị ngành trồngtrọt tính theo giá trị thực tế bình quân trên 1 ha đất canh tác ước đạt 84,5 triệuđồng, đạt chỉ tiêu nghị quyết đề ra (chỉ tiêu nghị quyết hội đồng nhân dân đề
ra và đạt 80 triệu đồng/ ha)
b- Thực trạng phát triển các ngành:
Trang 33 Ngành nông nghiệp:
Do đặc thù là quận mới thành lập với 5 xã (Nhật Tân, Phú Thượng, Xuân
La, Tứ Liên, Quảng An) thuộc huyện Từ Liêm trước đây và 3 phường (YênPhụ, Thuỵ Khuê, Bưởi) thuộc quân Ba Đình, do vậy mà sản xuất nôngnghiệp vẫn là ngành sản xuất quan trọng thu hút hơn 30% lực lượng laođộng Diện tích đất nông nghiệp biến động giảm lớn do chuyển sang đấtchuyên dùng và đất ở
Kinh tế các phường này khá đa dạng, sản xuất nông nghiệp chủ yếu là câylúa Đất rau màu và hoa các loại tập trung ở các khu vực bãi sông Hồng vớidiện tích khá lớn Tuy vậy, sản phẩm nông nghiệp đặc biệt trên địa bàn vẫn
là các loại hoa, cây cảnh như: đào, quất, các loại hoa… đã đem lại hiệu quảkinh tế cao
Ngành công nghiệp:
Nhìn chung sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp trên địa bàn quậnchưa phát triển, toàn quận chỉ có 75 đơn vị, công ty trách nhiệm hữu hạn,doanh nghiệp nhà nước Nguồn thu ngân sách của quận, chủ yếu là thu thuếngoài quốc doanh từ 6500 hộ kinh doanh cá thể và 285 khách sạn cho thuê.Thu ngân sách chiếm khoảng 60-75% tổng thu ngân sách của quận Trên địabàn quận không có những cơ sở sản xuất công nghiệp lớn, chỉ có 1 số đơn vịsản xuất công nghiệp nhỏ và trung bình
Ngành thương mại- dịch vụ, du lịch:
Trên địa bàn quận Tây Hồ có 61 di tích lịch sử, trong đó có 24 di tích lịch sử
đã công nhận di tích lịch sử của Bộ văn hoá Quận Tây Hồ có ưu thế về địa
lý và điều kiện tự nhiên, đất đai rộng lớn, có những công trình kiến trúc lớn
và đẹp, thu hút nhiều khách nước trong và ngoài nước Bên cạnh đó, điểmnổi bật vốn quý của quận Tây Hồ là bàn tay lao động tài hoa trong nghềtrồng hoa và cây cảnh của người dân lao động như đào Nhật Tân, quất NghiTàm, hoa cúc Phú Thượng… có sức hấp dẫn riêng tạo điều kiện to lớn để
Trang 34phát triển kinh tế trên địa bàn gắn liền với lễ hội truyền thống hàng năm, thuhút một lượng to lớn khách thập phương rất lớn đến vãn cảnh.
Quận Tây Hồ có hồ nước Hồ Tây được coi là báu vật của tạo hóa ban tặng
và là đất địa linh của thủ đô Hà nội Chính vì lẽ đó mà ngay từ khi thành lậpquận Tây Hồ, Nhà nước đã xác định quận là một địa bàn phát triển theohướng du lịch, thương mại, dịch vụ Chính ngành này là nguồn thu quantrọng, năm 2003 đạt 1015,132 tỷ đồng
Quận Tây Hồ đang trong quá trình đô thị hoá mạnh cộng với sự phát triểnngành du lich thương mại, dịch vụ là điểm mạnh của quận nên trên địa bànquận xuất hiện nhiều hiện tượng lấn chiếm đất, tự ý chuyển đổi mục đích sửdụng đất để phát triển ngành kinh doanh, phục vụ nhu cầu cá nhân Tất cảnhững hiện tượng này đang còn là những vướng mắc cần giải quyết sớm trêntoàn quận góp phần đẩy nhanh tiến độ xét duyệt hồ sơ cấp giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở
2.2 Dân số:
Là một đơn vị hành chính cấp quận mới được thành lập nên cơ cấu dân sốcủa quận cũng mang tính đặc trưng của đơn vị hành chính đang trong quátrình đô thị hoá Đó là:
- Cơ cấu dân số, thành phần kinh tế khá dạng, tỉ lệ dân số nông nghiệp còncao, năm 2003, tỷ lệ dân số nông nghiệp chiếm 8,11% dân số (so với năm1996: 17,2%) Như vậy có thể thấy tỉ lệ dân số nông nghịêp giảm dần và
tỷ lệ dân số lao động phi nông nghiệp tăng dần
- Một đặc trưng khác nữa trong cơ cấu dân số của quận là tỉ lệ dân số biếnđộng cơ học tăng dần: năm 1996: 14,7% đến năm 2003:17,1%
Giai đoạn đầu dân cư tới địa bàn hoạt động nhiều nhưng do quá trình đô thịhoá, cần phải thu hẹp diện tích đất nông nghiệp để xây dựng các công trình
đô thị, dân cư nông nghiệp một bộ phận chuyển đổi nghề, một bộ phậnchuyển đi các vùng nông nghiệp khác
Trang 35Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên có xu thế giảm dần thể hiện nếp sống đô thị đãdần dần ổn định và ảnh hưởng rất lớn tới việc phát triển dân số.
Theo số liệu điều tra toàn quận năm 2002 tổng dân số là 101450 ngườitrong đó 50495 là dân số nữ và đến năm 2003, tổng dân số là 104049 ngườitrong đó 51860 người là dân số nữ Qua đó ta thấy dân số của quận tăng lênrất đáng kể Đó là kết quả của quá trình đô thị hoá của quận
Với đặc điểm dân số như trên của quận, việc quản lý đối tượng sử dụng đất
và sở hữu nhà ở trên địa bàn quận rất phức tạp Qúa trình đô thị hoá củaquận, tỷ lệ tăng dân số cơ học là do nhiều đối tượng từ nơi khác đến hoạtđộng, làm ăn, buôn bán ở đây Vì vậy, khi kê khai hồ sơ, những hồ sơ nàythường rơi vào tình trạng vướng mắc về hộ khẩu ngoại tỉnh nhưng lại cư trútrên địa bàn quận, cản trở tiến độ xét duyệt cấp giấy chứng nhận quyền sửdụng đất ở và quyền sở hữu nhà của quận
- Hệ thống giao thông: Quận Tây Hồ có hệ thống giao thông tương đốihoàn chỉnh, phân bố đều khắp trên địa bàn quận, có đường quốc lộ 23chạy dọc theo đê sông Hồng qua địa bàn 4 phường Yên Phụ, Tứ Liên,Nhật Tân, Phú Thượng với chiều dài 81 km Các tuyến đường ThanhNiên, Lạc Long Quân và Thuỵ Khuê tạo nên hệ thống giao thông chínhliên quận và liên phường như đường Hoàng Hoa Thám, phố Yên Phụ vàđường Xuân Diệu, trong các phường có đường liên khu dân cư như phốMai Xuân Thưởng, dốc Tam Đa, dốc La Phụ, đường Đặng Thai Mai,đường Tây Hồ, Tô Ngọc Vân và đường An Dương Vương…
Trang 36- Hệ thống thuỷ lợi: Quân Tây Hồ có diện tích Hồ Tây nằm trọn trong ranhgiới hành chính các phường, có sông lớn chảy qua địa phận phía Bắc nốixuống phía Đông Nam của quận qua 4 địa bàn phường Phú Thượng, NhậtTân, Tứ Liên và Yên Phụ rồi sang địa bàn quận Ba đình với chiều dài là8,1 km.
- Hệ thống mạng lưới điện: quận Tây Hồ cung được sửa chữa, nâng cấpđồng thời xây dựng thêm nhiều trạm hạ thế để cung cấp nguồn điện phục
vụ cho toàn quận
- Hệ thống ngành bưu điện: có nhiều điểm bưu điện văn hoá được xây dựngnhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cũng như liên lạc cho người dân trên địabàn quận
b- Hệ thống phúc lợi công cộng:
- Y tế: toàn bộ các phường của quận đều có trạm y tế, 7/8 trạm y tế đạt tiêuchuẩn củng cố cán bộ y tế Công tác y tế đã đạt thành tích tốt trong việcthực hiện các công trình y tế quốc gia, phòng bệnh và chăm sóc sức khoẻban đầu, khám và chữa bệnh phục vụ cho nhân dân
- Giáo dục: hệ thống giáo dục được nâng lên rõ rệt, từng bước được xã hộihoá, duy trì kết quả cao Tổng chi phí cho đầu tư xây dựng cải tạo nângcấp cho ngành giáo dục chiếm 56,3% tổng chi ngân sách cho đầu tư xâydựng Đến nay quận Tây Hồ không có trường học cấp I và cấp II phải họcchung, xoá được 49 trường học cấp 4…
Nhìn chung, cơ sở hạ tầng của quận đã phần nào đáp ứng được nhu cầu củaquá trình đô thị hoá, nâng cao dần mức sống của người dân sống trên địa bànquận Chính vấn đề này ảnh hưởng nhiều đến thông tin, ý thức chấp hànhpháp luật của người dân, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác kê khai đăng
ký, đẩy nhanh tiến độ xét duyệt hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận trên địa bànquận
3 Kết luận, đánh giá chung các điều kiện tác động đến công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận của quận:
Trang 37Quận Tây Hồ là một quận có điều kiện tự nhiên, khí hậu, đất đai rất thuậnlợi cho việc sản xuất nông nghiệp và trồng các loại cây cảnh Đặc biệt vớiđịa hình và điều kiện tự nhiên, môi trường quận Tây Hồ có một ưu thế rấtthuận lợi cho việc xây dựng các trung tâm văn hoá, khu vui chơi, giải trícũng như xây dựng các khách sạn lớn và các khu biệt thự nghỉ mát lý tưởng,
là nơi có thể xây dựng các cơ quan giao dịch quốc tế hết sức thuận lợi cho cảnước Nhưng bên cạnh đó, quận còn gặp nhiều khó khăn gây cản trở chocông tác xét duyệt cấp giấy chứng nhận cho những đối tượng sử dụng đất và
sở hữu nhà ở trên địa bàn quận như: giấy tờ gốc ở một số phường không cóhoặc còn thiếu nhiều do trước kia buông lỏng quản lý, người dân chưa ýthức được việc giữ giấy tờ gốc nên gây khó khăn cản trở nhiều cho công tácxét duyệt; quận định hướng phát triển kinh tế xã hội theo ngành du lịch,thương mại, dịch vụ nên hiện tượng lấn chiếm đất, tự ý chuyển đổi mục đích
sử dụng đất vẫn còn tồn tại cần giải quyết; do quá trình đô thị hóa nên dân
cư tập trung đông ở quận để làm ăn, sinh sống nên có nhiều hộ khi kê khai
hồ sơ có hộ khẩu ngoại tỉnh nhưng đang sử dụng đất trên địa bàn, cản trởcho công tác xét duyệt hồ sơ…
Do quận Tây Hồ mới được thành lập do sự sát nhập của 3 phường thuộcquận Ba Đình và 5 xã thuộc huyện Từ Liêm nhưng đồng thời quận cũngphải hoàn thành công tác đẩy mạnh quá trình đô thị hoá nên nhu cầu về đất ở
và nhà ở là cấp thiết trong điều kiện hiện nay của quận Điều này đòi hỏicông tác quản lý của Nhà nước về đất đai và nhà ở của quận ngày càng sátsao hơn nhằm đáp ứng nhu cầu đô thị hoá này Tuy nhiên do đặc điểm vềđiều kiện khách quan và chủ quan của quận, tình trạng lấn chiếm đất ao hồ,đất công, đất sử dụng sai mục đích, tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đấtvẫn còn tồn tại trên địa bàn quận làm ảnh hưởng rất nhiều đến tiến độ cấpgiấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở của quận Vìvậy, hiện tượng mua bán, chuyển nhượng đất và nhà trái phép vẫn ngangnhiên diễn ra mà Nhà nước không kiểm soát được
Trang 38II Tình hình quản lý sử dụng đất và nhà ở trên địa bàn quận Tây Hồ:
1 Hiện trạng quản lý và sử dụng quỹ đất:
a- Tình hình sử dụng đất của quận:
Tổng diện tích đất tự nhiên của quận năm 2003 là 2400,8096 ha Quận đã cóquy hoạch, kế hoạch vào các mục đích khác nhau phục vụ nhu cầu sử dụngđất trên toàn quận Ở từng phường, việc phân chia loại đất cũng rõ ràng Việcquy định mục đích sử dụng đất rõ ràng là căn cứ góp phần vào việc đánh giátrong công tác xét duyệt hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận sử dụng đất ở và sởhữu nhà ở của quận
Trang 39Bảng thống kê tình hình các loại đất trên địa bàn quận năm 2003
Đơn vị: ha
Loại đất
Phường
Đất nông nghiệp
Đất chuyên dùng
Yên Phụ 62,1324 39,1210 31,5770 16,9396 149,7700 Xuân La 138,2362 50,1899 45,9585 0,6894 235,0740 Tổng 1074,2764 425,0219 298,2388 603,2725 2400,8096
<Theo nguồn số liệu Phòng địa chính nhà đất và đô thị quận Tây Hồ >
Từ hiện trạng sử dụng qũy đất của quận được thống kê trên bảng trên ta thấyđất nông nghiệp vẫn chiếm tỷ lệ cao so với toàn bộ diện tích quỹ đất của toànquận, chiếm 44,75% tổng diện tích đất.Như vậy, lao động của quận vẫn thiênhướng về ngành nông nghiệp là chính
Trang 40Tiếp đến là diện tích đất chưa sử dụng của quận vẫn còn nhiều do đất,khoảng 603,2725ha, chiếm 25,13% tổng diện tích đất tự nhiên Đất chưa sửdụng này chủ yếu là đất bãi sông Hồng, do điều kiện tự nhiên hình thành củaquận.
Diện tích đất chuyên dùng của quận là 425,0219 ha, chiếm 17,70% tổngdiện tích đất tự nhiên được sử dụng vào mcụ đích xây dựng, đường giaothông, thuỷ lợi, an ninh quốc phòng, di tích lịch sử, nghĩa trang.Các loại đấtnày giao cho UBND xã và các tổ chức quản lý
Diện tích đất ở đô thị 298,2388 ha, chiếm 12,42% so với tổng diện tích đất
tự nhiên toàn quận Chứng tỏ tỷ lệ đất ở của quận vẫn chiếm tỷ lệ nhỏ so vớicác loại đất sử dụng vào mục đích khác
Do quá trình đô thị hoá, quận lại định hướng phát triển ngành du lịch,thương mại, dịch vụ nên nhu cầu sử dụng đất của quận có xu hướng chuyểnsang đất chuyên dùng là chính
Bảng so sánh biến động đất đai năm 2003 so với năm 2000 và năm 2002
Tăng(+) Giảm(-)
Diện tích năm 2002
Tăng(+) Giảm(-)