Luận văn hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư cho các công trình thủy điện tại sở giao dịch i ngân hàng đầu tư và phát triển việt nam

Ph ng pháp so sánh các ch tiêu...

CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG

HÀ N I– 2011

Giáo viên h ng d n : Th.s Tr n Thùy Linh

Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng

HÀ N I– 2011

M C L C

T CÁC CÔNG TRÌNH TH Y I N T I CÁC NGÂN HÀNG TH NG M I

VI T NAM 1

1.1 T ng quan v d án đ u t 1

1.1.1 Khái ni m d án đ u t 1

1.1.2 Nh ng yêu c u khi xem xét d án đ u t 3

1.2 Th m đ nh d án đ u t t i các ngân hàng th ng m i 4

1.2.1 Khái ni m th m đ nh d án đ u t 4

1.2.2 S c n thi t ph i th m đ nh d án đ u t 4

1.2.3 Yêu c u trong th m đ nh d án đ u t 6

1.2 4 Các ph ng pháp th m đ nh d án đ u t 7

1.2.4.1 Ph ng pháp so sánh các ch tiêu 7

1.2.4.2 Ph ng pháp th m đ nh theo trình t 7

1.2.4.3 Ph ng pháp phân tích đ nh y c a d án 8

1.2.4.4 Ph ng pháp d báo 8

1.2.4.5 Ph ng pháp tri t tiêu r i ro 8

1.2.5 Quy trình th m đ nh các d án đ u t c a các NHTM Vi t Nam 9

1.2.6 N i dung th m đ nh d án đ u t 10

1.2.6.1 Th m đ nh đi u ki n pháp lý c a d án và s c n thi t ph i đ u t 10

1.2.6.2 Th m đ nh d án v ph ng di n th tr ng 10

1.2.6.3 Th m đ nh ph ng di n k thu t và t ch c c a d án 10

1.2.6.4 Th m đ nh v ph ng di n tài chính 11

1.2.6.5 Th m đ nh v ph ng di n l i ích kinh t xã h i 30

1.2.7 M t s r i ro ch y u trong th m đ nh d án 31

1.2.7.1 R i ro v c ch chính sách 31

1.2.7.2 R i ro v ti n đ xây d ng, hoàn t t 31

1.2.7.3 R i ro th tr ng 32

1.2.7.4 R i ro v cung c p 32

1.2.7.5 R i ro v k thu t, v n hành, b o trì 32

1.2.7.6 R i ro v môi tr ng, xã h i 33

1.2.7.7 R i ro v kinh t v mô 33

1.3 Vai trò c a th y đi n trong h th ng đi n 34

1.3.1 Ti m n ng c a th y đi n Vi t Nam 34

1.3.2 Vai trò c a th y đi n trong h th ng đi n Vi t Nam 34

1.3.3 Cân đ i cung c u đi n t i Vi t Nam hi n nay 35

1.4 Các nhân t nh h ng đ n công tác th m đ nh d án đ u t cho các công

trình th y đi n t i các ngân hàng th ng m i Vi t Nam 36

1.4.1 Các nhân t nh h ng đ n công tác th m đ nh d án đ u t 36

1.4.1.1 V phía ngân hàng 36

1.4.1.2 V phía khách hàng 40

1.4.1.3 V phía c quan h u quan 40

1.4.2 c tr ng c a các d án th y đi n 40

CH NG 2: TH C TR NG CÔNG TÁC TH M NH D ÁN U T CHO CÁC CÔNG TRÌNH TH Y I N T I S GIAO D CH I – NGÂN HÀNG U T VÀ PHÁT TRI N VI T NAM 45

2.1 Khái quát v Ngân hàng u T & Phát Tri n Vi t Nam và S giao d ch I - Ngân hàng u T & Phát Tri n Vi t Nam 45

2.1.1 Ngân hàng u T và Phát Tri n Vi t Nam 45

2.1.1.1 Lch s hình thành và phát tri n 45

2.1.1.2 Ch c n ng và nhi m v 46

2.1.2 S giao d ch I – Ngân hàng u T và Phát Tri n Vi t Nam 47

2.1.2.1 Lch s hình thành 47

2.1.2.2 Tình hình ho t đ ng 48

2.2 K t qu ho t đ ng kinh doanh nh ng n m g n đây 54

2.3 Th c tr ng công tác th m đ nh d án đ u t các công trình th y đi n t i S giao d ch I – Ngân hàng u T và Phát Tri n Vi t Nam 58

2.3.1 K t qu th m đ nh các d án th y đi n giai đo n 2006 – 2009 58

2.3.1.1 V s l ng các d án th y đi n th m đ nh 58

2.3.1.2 Quy mô c a các d án th y đi n th m đ nh 59

2.3.1.3 D n cho vay th y đi n trong t ng d n c a S giao d ch I 60

2.3.1.4 Tình hình tr n , v n hành c a các d án th y đi n 60

2.3.2 Quy trình th m đ nh d án đ u t các công trình th y đi n t i S giao d ch I – Ngân hàng u T và Phát Tri n Vi t Nam 61

2.3.2.1 Ti p th khách hàng và nh n H s d án 61

2.3.2.2 Th m đ nh và l p “Báo cáo đ xu t tín d ng” 61

2.3.2.3 Th m đ nh r i ro d án th y đi n 62

2.3.2.4 Phê duy t c p tín d ng 62

2.3.3 N i dung công tác th m đ nh d án đ u t các công trình th y đi n t i S giao d ch I – Ngân hàng u T và Phát Tri n Vi t Nam 64

2.3.3.1 Th m đ nh s c n thi t đ u t và th tr ng c a d án 64

2.3.3.2 Phân tích m t s n i dung v khía c nh k thu t 64

2.3.3.3 ánh giá n ng l c qu n lý, v n hành c a khách hàng 68

2.3.3.4 Th m đ nh khía c nh tài chính và kh n ng tr n c a d án 68

2.3.3.5 Th m đ nh r i ro d án th y đi n 71

2.3.4 Nghiên c u tình hu ng c th : d án th y đi n H B n 72

2.3.4.1 Gi i thi u v d án 72

2.3.4.2 Các n i dung th m đ nh c a d án th y đi n H B n 72

2.3.4.3 M t s đánh giá v công tác th m đ nh d án th y đi n H B n 104

2.3.5 ánh giá tình hình th m đ nh d án th y đi n t i S giao d ch I – Ngân hàng u T và Phát Tri n Vi t Nam 104

2.3.5.1 Nh ng k t qu đ t đ c 104

2.3.5.2 M t s h n ch 107

CH NG 3: M T S GI I PHÁP HOÀN THI N CÔNG TÁC TH M NH D ÁN U T CHO CÁC CÔNG TRÌNH TH Y I N T I S GIAO D CH I – NGÂN HÀNG U T VÀ PHÁT TRI N VI T NAM 112

3.1 M t s đ nh h ng c a S giao d ch I – Ngân hàng u T và Phát Tri n Vi t Nam 112

3.1.1 nh h ng phát tri n 112

3.1.2 nh h ng công tác th m đ nh 112

3.1.3 Quan đi m c a S giao d ch I v vi c c p tín d ng cho các d án th y đi n 113

3.2 M t s gi i pháp hoàn thi n công tác th m đ nh d án đ u t cho các công trình th y đi n 115

3.2.1 V n i dung th m đ nh 115

3.2.2 V ph ng pháp th m đ nh 119

3.2.3 V t ch c th m đ nh 122

3.2.4 V cán b th m đ nh 124

3.3 M t s ki n ngh 129

3.3.1 Ki n ngh v i Chính ph , c quan qu n lý nhà n c 129

3.3.2 Ki n ngh v i T ng công ty đi n l c Vi t Nam (EVN) 130

3.3.3 Ki n ngh v i Ngân hàng Nhà n c 130

3.3.4 Ki n ngh v i Ngân hàng u T và Phát Tri n Vi t Nam 130

DANH M C S , BI U

S đ 1.1: Quy trình giai đo n chu n b c a m t d án đ u t 2

S đ 1.2: Quy trình giai đo n đ u t c a m t d án đ u t 2

S đ 1.3: Quy trình th m đ nh d án đ u t t i các NHTM Vi t Nam 9

S đ 1.4: th đi m hòa v n lý thuy t 30

S đ 2.1: Quy trình th m đ nh d án th y đi n 63

S đ 2.2: Quy trình v n hành c a công trình th y đi n H B n 80

Bi u đ 2.1: K t qu thu d ch v ròng t n m 2006 – 2010 53

Bi u đ 2.2: T ng tài s n c a S giao d ch I t n m 2006 – 2010 55

Bi u đ 2.3: K t qu l i nhu n tr c thu t n m 2006 – 2010 56

DANH M C B NG BI U

B ng 1.1: C c u ngu n đi n Vi t Nam n m 2006 34

B ng 1.2: S n l ng đi n giai đo n 2005 – 2008 35

B ng 2.1: C c u huy đ ng v n 49

B ng 2.2: Tín d ng theo m c đích vay 51

B ng 2.3: Thu t các ho t đ ng kinh doanh 57

B ng 2.4: S l ng d án th y đi n đ c th m đ nh 59

B ng 2.5: Quy mô d án th y đi n đ c th m đ nh 59

B ng 2.6: D n cho vay th y đi n 60

B ng 2.7: N quá h n cho vay th y đi n 61

B ng 2.8: B ng báo cáo các công trình th y đi n VINACONEX 36 đã th c hi n 73

B ng 2.9: B ng tính toán nhu c u nguyên v t li u d ki n cho công trình 78

B ng 2.10: B ng m t s nhà máy th y đi n đ c xây d ng t n m 2004 – 2007 84

B ng 2.11: B ng l ch đ u t c a ph ng án 1 88

B ng 2.12: B ng v n vay th ng m i c a ph ng án 1 88

B ng 2.13: B ng c c u ngu n v n c a ph ng án 1 88

B ng 2.14: B ng k ho ch tr n c a ph ng án 1 89

B ng 2.15: B ng k ho ch kh u hao c a ph ng án 1 89

B ng 2.16: B ng nhu c u v n l u đ ng c a ph ng án 1 90

B ng 2.17: B ng doanh thu, chi phí, l i nhu n c a ph ng án 1 90

B ng 2.18: B ng dòng ti n theo quan đi m t ng đ u t c a ph ng án 1 91

B ng 2.19: B ng l ch đ u t c a ph ng án 2 92

B ng 2.20: B ng v n vay th ng m i c a ph ng án 2 92

B ng 2.21: B ng c c u ngu n v n c a ph ng án 2 92

B ng 2.22: B ng k ho ch tr n c a ph ng án 2 93

B ng 2.23: B ng k ho ch kh u hao c a ph ng án 2 93

B ng 2.24: B ng nhu c u v n l u đ ng c a ph ng án 2 94

B ng 2.25: B ng doanh thu, chi phí, l i nhu n c a ph ng án 2 94

B ng 2.26: B ng dòng ti n theo quan đi m t ng đ u t c a ph ng án 2 95

B ng 2.27: B ng l ch đ u t c a ph ng án 3 96

B ng 2.28: B ng v n vay th ng m i c a ph ng án 3 96

B ng 2.29: B ng c c u ngu n v n c a ph ng án 3 96

B ng 2.30: B ng k ho ch tr n c a ph ng án 3 97

B ng 2.31: B ng k ho ch kh u hao c a ph ng án 3 97

B ng 2.32: B ng nhu c u v n l u đ ng c a ph ng án 3 98

B ng 2.33: B ng doanh thu, chi phí, l i nhu n c a ph ng án 3 98

B ng 2.34: B ng dòng ti n theo quan đi m t ng đ u t c a ph ng án 3 99

B ng 2.35: B ng kh n ng t ng gi m t ng v n đ u t 100

B ng 2.36: Kh n ng t ng gi m chi phí 100

B ng 2.37: B ng kh n ng t ng gi m giá bán 100

B ng 2.38: B ng kh n ng t ng gi m đi n l ng 100

BOT Xây d ng – V n hành – Chuy n giao

EVN T ng công ty đi n l c Vi t Nam

ISO T ch c tiêu chu n hóa qu c t

(International Standards Organization)

VINACONEX T ng công ty c ph n xu t nh p kh u & xây d ng Vi t Nam

VPBank Ngân hàng Vi t Nam Th nh V ng

DANH M C TÀI LI U THAM KH O

1 Th.s Tr n Thùy Linh, Slide “Phân tích và l p d án đ u t ” (Ch ng 6 và ch ng 7)

2 Gi ng viên Nguy n Th Th ng, Slide “Tài tr d án” (Ch ng 3)

3 Báo cáo th ng niên, các b ng phân tích, th m đ nh khách hàng và d án… c a S giao d ch I – Ngân hàng u T và Phát Tri n Vi t Nam

4 L ng V n ài , “Vài nét v ngành đi n Vi t Nam, ti m n ng và k ho ch khai thác

th y đi n”, website: http://www.vncold.vn, ngày c p nh t: 21/10/2009

5 website: http://www.evn.com.vn

6 Lu n v n các khóa tr c c a tr ng i h c Th ng Long

L I M U

Cùng v i s phát tri n chung c a toàn n n kinh t là s phát tri n c a h th ng ngân hàng V i s l n m nh không ng ng c a mình, các ngân hàng đã tr thành các trung tâm tài chính quan tr ng nh t trong n n kinh t Các ngân hàng đóng vai trò quan

tr ng trong vi c thu hút ngu n v n nhàn r i t các thành ph n kinh t khác nhau và t o

đi u ki n cho các doanh nghi p, nhà đ u t th c hi n ý t ng c a mình Do đó ngân hàng đã tr thành van đi u ti t v n, giúp nâng cao hi u qu s d ng v n c a c n n kinh t

Là S giao d ch c a m t trong các ngân hàng l n nh t và lâu đ i nh t Vi t Nam, S giao d ch I – Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam (BIDV) k t khi

đ c thành l p đã luôn th c thi có hi u qu và hoàn thành xu t s c nhi m v kinh doanh v i k t qu t t nh t trong h th ng, đ i di n cho trình đ kinh doanh tiên ti n

c a BIDV

u t là m t l nh v c quan tr ng quy t đ nh s t ng tr ng và phát tri n c a các thành ph n kinh t c ng nh n n kinh t qu c dân Nh ng ho t đ ng đ u t s không th ti n hành đ c khi không có v n hay không đ v n M t câu h i đ c đ t

ra là: "V n l y t đâu?" Ngoài ngu n v n t có c a mình, các nhà đ u t th ng kêu

g i s tài tr t bên ngoài mà trong đó ch y u là ngu n v n vay c a ngân hàng Tuy nhiên, ngân hàng s không đ ng ý cho vay n u không bi t r ng v n vay có đ c s

d ng an toàn và hi u qu hay không Do đó, không ch riêng các nhà đ u t , mà c ngân hàng c ng ph i ti n hành th m đ nh d án đ u t nh m đ a ra m t quy t đ nh đúng đ n, giúp ngân hàng đ t đ c nh ng ch tiêu v an toàn và hi u qu trong s

d ng v n, gi m thi u n quá h n và n khó đòi, h n ch nh ng r i ro có th x y đ n

c bi t trong tình hình thi u đi n nh Vi t Nam hi n nay, r t nhi u công trình th y

đi n – ngu n n ng l ng đóng vai trò ch ch t trong h th ng đi n Vi t Nam v n s

ti p t c đ c Nhà n c, các cá nhân lên k ho ch xây d ng thêm trong t ng lai, do

đó nhu c u ti p c n v n nh t là v i nh ng ngân hàng có v n nhà n c s càng nhi u

ây l i là nh ng công trình mang nh ng đ c tr ng riêng, ph c t p, c n v n l n, th i gian đ u t dài vì th tính r i ro càng cao Nh n th y t m quan tr ng c a công tác

th m đ nh d án đ u t trong ngân hàng, k t h p v i s tìm hi u v công tác th m

đ nh d án đ u t các công trình th y đi n t i S giao d ch I, em đã ch n đ tài “Hoàn thi n công tác th m đ nh d án đ u t cho các công trình th y đi n t i S giao

d ch I – Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam” cho khóa lu n t t nghi p c a

mình

K t c u c a khóa lu n g m ba ch ng chính:

Ch ng 1: Lý lu n chung v công tác th m đ nh d án đ u t các công trình th y đi n

t i các ngân hàng th ng m i Vi t Nam

Ch ng 2: Th c tr ng công tác th m đ nh d án đ u t cho các công trình th y đi n

t i S giao d ch I – Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam

Ch ng 3: M t s gi i pháp hoàn thi n công tác th m đ nh d án đ u t cho các công

trình th y đi n t i S giao d ch I – Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam

+ V m t n i dung: Công tác th m đ nh d án đ u t cho các công trình th y đi n t i

S giao d ch I – Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam, khoa lu n s ch n công trình Th y đi n H B n làm ví d minh h a

- N i dung nghiên c u:

+ H th ng hóa c s lý lu n v công tác th m đ nh d án đ u t các công trình th y

đi n t i các ngân hàng th ng m i Vi t Nam

+ Phân tích th c tr ng công tác th m đ nh d án đ u t cho các công trình th y đi n t i

S giao d ch I – Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam

+ xu t các gi i pháp góp ph n hoàn thi n công tác th m đ nh d án đ u t các công trình th y đi n t i S giao d ch I – Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam

- Ph ng pháp nghiên c u:

K th a các tài li u liên quan đ n công tác th m đ nh d án đ u t t i các ngân hàng

th ng m i Vi t Nam k t h p v i tìm hi u th c ti n công tác th m đ nh d án đ u t cho các công trình th y đi n t i S giao d ch I – Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam

Thu t ng đ u t có th đ c hi u đ ng ngh a v i s b ra, s hy sinh cái gì đó

đ tác đ ng đ n k t qu trong t ng lai Xu t phát ngu n g c c a đ u t , Paul Samuelson ch ra r ng: " u t là s hy sinh tiêu dùng hi n t i đ t ng tiêu dùng cho

t ng lai" Các nhà kinh t v mô l i cho r ng: " u t là đ a thêm m t ph n s n

ph m cu i cùng vào kho tài s n v t ch t sinh ra thu nh p c a qu c gia hay thay th các tài s n v t ch t đã hao mòn" Và David Begg cho r ng: " u t là vi c các hãng mua

s m t li u s n xu t m i" Theo đ nh ngh a chung nh t c a Lu t đ u t s 59/2005/QH11 ban hành ngày 29 tháng 11 n m 2005 c a n c C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam, đ u t là vi c nhà đ u t b v n b ng các lo i tài s n h u hình ho c

vô hình đ hình thành tài s n ti n hành các ho t đ ng đ u t theo quy đ nh c a Lu t

đ u t n m 2005 và các quy đ nh khác c a pháp lu t có liên quan

D i góc đ nào đi n a thì m i ho t đ ng đ u t đ u ph i s d ng các ngu n

l c ban đ u Các ngu n l c này đ c s d ng theo m c đích c a ch đ u t đ t o

m i, m r ng ho c nâng cao ch t l ng hi n có c a các tài s n tài chính (ti n v n…), tài s n v t ch t (nh nhà máy, đ ng xá…), tài s n trí tu (nh trình đ v n hoá, chuyên môn…) và nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c M c đích c a công cu c đ u

t là thu đ c nh ng k t qu nh t đ nh l n h n so v i ngu n l c đã b ra

Ho t đ ng đ u t đ c ti n hành trong m i l nh v c ho t đ ng c a n n kinh t

qu c dân, nó không ch bó h p trong đ u t tài s n v t ch t và s c lao đ ng mà còn tham gia c đ u t tài chính và đ u t th ng m i, v i nhi u hình th c đa d ng và phong phú

xu t b v n trung và dài h n đ ti n hành các ho t đ ng đ u t trên đ a bàn c th , trong kho ng th i gian xác đ nh”

B t c m t d án đ u t nào k t khi b t đ u cho t i khi k t thúc đ u ph i tr i qua 3 giai đo n:

- Giai đo n 1: Giai đo n chu n b đ u t Giai đo n 1 có quy trình nh sau:

S đ 1.1: Quy trình giai đo n chu n b c a m t d án đ u t

- Giai đo n 2: Giai đo n đ u t

Sau khi ra Quy t đ nh đ u t , công vi c ti p theo là c th hoá ngu n v n, hình thành v n đ u t và tri n khai d án đ u t

S đ 1.2: Quy trình giai đo n đ u t c a m t d án đ u t

- Giai đo n 3: Giai đo n đi vào ho t đ ng

ây là giai đo n đ a d án đ u t vào v n hành đ s n xu t s n ph m và đ a ra tiêu th trên th tr ng

D án đ u t có m t vai trò r t quan tr ng trong b t c ho t đ ng đ u t nào,

đi u này đ c th hi n:

- D án đ u t là c s đ quy t đ nh b v n ra đ u t Thông qua d án đ u t , nhà

đ u t s quy t đ nh có b v n ra đ u t hay không và t s v n mình b ra v i d án

đ u t này s đem l i hi u qu , l i ích nh th nào?

- D án là c s l p k ho ch th c hi n đ u t , theo dõi, đôn đ c và ki m tra quá trình

th c hi n đ u t Trong su t quá trình th c hi n đ u t , thông qua d án nhà đ u t có

th t b trí k ho ch, ti n đ th c hi n d án đ ng th i t ch c ki m tra, đôn đ c, theo dõi quá trình th c hi n đ u t

- D án là c s đ thuy t ph c các t ch c tín d ng xem xét tài tr cho d án Các t

ch c tín d ng, ngân hàng thông qua vi c xem xét, th m đ nh d án đ u t đ đánh giá

hi u qu c a d án, là lãi hay l đ t đó đ a ra quy t đ nh tài tr v n cho nhà đ u t hay không

- D án là c s đ thuy t ph c các c quan qu n lý Nhà n c xem xét c p gi y phép

đ u t i u này đ c xem xét trên c s d án có hi u qu kinh t cao, không vi

Nghiên

c u c h i

đ u t

Báo cáo nghiên c u

L p đ t máy móc thi t b

V n hành

ch y th

ph m quy đ nh Pháp lu t, không nh h ng x u đ n môi tr ng, đ n xã h i và qua

đó s đ a ra quy t đ nh cho phép đ u t hay không

- D án là m t trong nh ng c s Pháp lý đ xem xét gi i quy t các tranh ch p phát sinh trong quá trình liên doanh th c hi n đ u t

1.1.2 Nh ng yêu c u khi xem xét d án đ u t

có đ c m t d án đ u t có tính thuy t ph c và thu hút các bên tham gia,

d án đó ph i tho mãn các yêu c u sau:

- D án ph i có tính khoa h c ây là yêu c u quan tr ng hàng đ u c a d án đ u t

m b o yêu c u này s t o ti n đ cho vi c tri n khai và th c hi n thành công d án Tính khoa h c c a d án đ c th hi n: v s li u thông tin ph i đ m b o trung th c, chính xác; v ph ng pháp lý gi i: các n i dung c a d án không đ c t n t i đ c l p, riêng r mà chúng luôn n m trong m t th th ng nh t; v ph ng pháp tính toán ph i

đ n gi n, chính xác,…

- D án ph i có tính pháp lý, t c là d án ph i ph n ánh quy n l i qu c gia trong d

án Nói m t cách khác đi là d án c n có c s pháp lý v ng ch c, phù h p v i chính sách và Pháp lu t c a Nhà n c

- D án ph i có tính th c ti n Tính th c ti n c a d án đ u t th hi n ch , nó có

kh n ng ng d ng và tri n khai trong th c t M i d án thu c m t ngành ngh c

th , có nh ng thông s , tính toán và ch tiêu kinh t - k thu t c th , cho nên các n i dung, các khía c nh phân tích c a d án đ u t không th đ c nghiên c u m t cách chung chung mà ph i d a trên nh ng c n c h p lý, t c là d án ph i đ c xây d ng trong đi u ki n và hoàn c nh c th v m t b ng, v th tr ng v n và các ch tiêu khác

- D án ph i có tính th ng nh t Các d án ph i bi u hi n s th ng nh t v l i ích gi a các bên tham gia và có liên quan đ n d án các bên đ i tác có quy t đ nh tham gia

d án, các ngân hàng và t ch c tài chính quy t đ nh tài tr hay cho vay v n v i các

d án, và mu n đ c c quan có th m quy n xem xét c p gi y phép đ u t thì vi c xây d ng d án t các b c ti n hành đ n n i dung, hình th c, cách trình bày d án

c n ph i tuân th theo nh ng quy đ nh chung mang tính qu c t

- D án ph i có tính ph ng đ nh Trong nhi u tr ng h p, nh ng n i dung, nh ng tính toán v quy mô s n xu t, chi phí, giá c , l i nhu n,… trong d án ch có tính ch t d trù, d báo do th c t x y ra khác xa v i d ki n ban đ u trong d án Vì v y, d án

ph i có tính ph ng đ nh, tuy nhiên, s ph ng đ nh này ph i d a trên nh ng c n c khoa h c, trung th c và khách quan nh m gi m thi u r i ro, h n ch đ b t đ nh trong

d án

1.2 TH M NH D ÁN U T T I CÁC NGÂN HÀNG TH NG M I 1.2.1 Khái ni m th m đ nh d án đ u t

lý, các n i dung c b n nh h ng đ n hi u qu , tính kh thi, tính hi n th c c a d

án, đ quy t đ nh đ u t ho c c p gi y ch ng nh n đ u t …

 Ý ngh a

Th m đ nh d án đ u t là m t công vi c quan tr ng, nó đ c p đ n t t c

nh ng v n đ c a b n thân d án, và quan tr ng h n, qua quá trình th m đ nh, d án s

đ c tìm hi u m t cách sâu r ng h n, chuyên môn h n Th m đ nh d án có nh ng ý ngh a vô cùng quan tr ng sau đây:

- Nh ng k t qu thu đ c sau khi th m đ nh d án đ u t là m t trong nh ng c s quan tr ng đ có quy t đ nh b v n đ u t đ c đúng đ n

- Th m đ nh d án đ u t là c s đ ki m tra vi c s d ng v n đ m b o đúng m c đích và an toàn v n

- Th m đ nh d án đ u t giúp b sung kinh nghi m và ki n th c v nh ng gi i pháp góp ph n nâng cao tính kh thi c a d án

- Thông qua th m đ nh d án đ u t , ngân hàng có c s t ng đ i v ng ch c đ xác

ra là: "V n l y t đâu?" Ngoài ngu n v n t có c a mình, các nhà đ u t th ng kêu

g i s tài tr t bên ngoài mà trong đó ch y u là ngu n v n vay c a ngân hàng Tuy nhiên, ngân hàng s không đ ng ý cho vay n u không bi t r ng v n vay có đ c s

th c trong quá trình th c hi n d án c a mình Trên th c t , khi đ a ra m t quy t đ nh

đ u t , ch đ u t th ng xây d ng và tính toán các ph ng án khác nhau i u đó có ngh a là có nhi u d án khác nhau đ c đ a ra nh ng không ph i d dàng gì trong

vi c l a ch n d án này, lo i b d án kia vì nhi u khi kh n ng thu th p, n m b t

nh ng thông tin m i c a ch d án b h n ch nh t là đ i v i các xu h ng kinh t , pháp lu t, chính tr , xã h i m i và đi u này s làm nguy c r i ro t ng cao và làm gi m tính chính xác trong phán đoán c a h Thông qua vi c th m đ nh d án đ u t s giúp nhà đ u t l a ch n đ c d án đ u t t i u và thích h p nh t v i n ng l c c a mình

1.2.2.2 i v i ngân hàng

Ngân hàng là m t t ch c trung gian tài chính th c hi n vi c nh n ti n g i và cho vay Trong quá trình cho vay, không ph i b t c m t doanh nghi p nào c ng đ c ngân hàng đáp ng, ngân hàng ch cho vay khi đã bi t ch c ch n v n vay đ c s

d ng đúng m c đích, mang l i l i ích cho c doanh nghi p và ngân hàng Mu n v y, ngân hàng s yêu c u ng i xin vay l p và n p cho ngân hàng d án đ u t Trên c

s đó, cùng v i các ngu n thông tin khác ngân hàng s ti n hành t ng h p và th m

đ nh d án c a ch đ u t m t cách khách quan h n Vi c th m đ nh d án đ u t còn

là c s đ ngân hàng xác đ nh s ti n vay, th i gian cho vay, m c thu n h p lý, th i

đi m b v n cho d án và t o đi u ki n thu n l i cho doanh nghi p ho t đ ng có hi u

qu trong t ng lai

Tóm l i, đ i v i ngân hàng, công tác th m đ nh d án đ u t là r t quan tr ng,

nó giúp cho ngân hàng ra quy t đ nh có b v n đ u t hay không? N u đ u t thì đ u

t nh th nào? M c đ b v n là bao nhiêu? i u này s giúp ngân hàng đ t đ c

nh ng ch tiêu v an toàn và hi u qu trong s d ng v n, gi m thi u n quá h n và n khó đòi, h n ch nh ng r i ro có th x y đ n v i ngân hàng

u t luôn đ c coi là đ ng l c phát tri n nói chung và s phát tri n kinh t nói riêng c a m i qu c gia Nh ng v n đ quan tr ng đ t ra là đ u t nh th nào cho

có hi u qu , b ng không tác đ ng c a đ u t không h p lý là r t nguy h i và gây nh

h ng x u đ n n n kinh t Hi u qu đây không đ n thu n là hi u qu kinh t mà nó bao hàm c các hi u qu v m t xã h i nh v n đ gi i quy t công n vi c làm, t ng thu ngân sách, t ng kh n ng c nh tranh trong và ngoài n c, đ c bi t là v n đ đ m

b o môi tr ng sinh thái Ngoài ra, d án đ c ch n đ u t còn ph i phù h p v i m c tiêu phát tri n kinh t xã h i c a đ t n c, c a t ng đ a ph ng mà d án này th c

hi n và ph i hoàn toàn tuân th các quy ch qu n lý kinh t , qu n lý đ u t xây d ng

và các quy ch qu n lý khác c a Nhà n c

1.2.3 Yêu c u trong công tác th m đ nh d án đ u t

Th m đ nh đ c ti n hành v i t t c các d án thu c m i ngu n v n, c a m i thành ph n kinh t Tuy nhiên, yêu c u v n i dung th m đ nh có khác nhau v m c đ

và chi ti t gi a các d án, tu thu c vào quy mô, tính ch t c a d án, ngu n v n đ c huy đ ng và ch th có th m quy n th m đ nh Tuy v y, dù đ ng trên góc đ nào đi

ch ng n a, đ có k t qu th m đ nh có s c thuy t ph c thì ch th có th m quy n th m

đ nh là quan tr ng nh t, ph i th c hi n công tác th m đ nh sao cho đ m b o m t ph n trong s các yêu c u sau:

- N m v ng chi n l c phát tri n kinh t xã h i c a đ t n c, c a ngành, c a đ a

ph ng và các quy đ nh lu t pháp v qu n lý kinh t , qu n lý đ u t và xây d ng c a nhà n c

- Hi u bi t v b i c nh, đi u ki n và đ c đi m c th c a d án, tình hình kinh kinh t chung và trình đ dân trí c a đ t n c, c a đ a ph ng, c a ngành, c a th gi i N m

v ng tình hình s n xu t kinh doanh, các s li u tài chính c a doanh nghi p, các quan

h tài chính nh tín d ng c a doanh nghi p ho c c a ch đ u t v i các doanh nghi p khác ho c ch đ u t khác, v i các ngân hàng…

- Bi t khai thác các s li u trong các báo cáo tài chính c a doanh nghi p ho c ch đ u

t , các thông tin liên quan đ n giá c , th tr ng đ phân tích ho t đ ng chung c a doanh nghi p ho c ch đ u t , t đó có thêm c n c v ng ch c đ quy t đ nh đ u t

- Bi t xác đ nh và ki m tra đ c các ch tiêu kinh t - k thu t quan tr ng c a d án,

đ ng th i th ng xuyên thu th p, đúc k t, xây d ng các ch tiêu đ nh m c kinh t - k thu t t ng h p trong và ngoài n c đ ph c v cho vi c th m đ nh

- ánh giá khách quan, khoa h c và toàn di n v n i dung c a d án, có s ph i h p

ch t ch v i các c quan chuyên môn, các chuyên gia trong và ngoài ngành có liên quan c trong và ngoài n c

- Th m đ nh k p th i, tham gia ý ki n ngay t khi nh n đ c h s d án

- Th ng xuyên hoàn thi n quy trình th m đ nh, ph i h p phát huy đ c trí tu t p

th , tránh gây phi n hà

nh ng ph ng pháp th m đ nh th ng g p nh t

1.2.4.1 Ph ng pháp so sánh các ch tiêu

ây là ph ng pháp ph bi n và đ n gi n, các ch tiêu kinh t - k thu t ch

y u c a d án đ c so sánh b i các d án đã và đang xây d ng, đang ho t đ ng

Ph ng pháp so sánh đ c ti n hành theo m t s ch tiêu sau:

- Tiêu chu n thi t k , xây d ng, tiêu chu n v c p công trình do nhà n c quy đ nh

t ng d án và doanh nghi p, c n h t s c tranh th ý ki n c a các c quan chuyên môn, chuyên gia (k c thông tin trái ng c), nh ng ph i tránh khuynh h ng so sánh máy móc, c ng nh c, d p khuôn

Trong ph ng pháp này, vi c th m đ nh d án đ c ti n hành theo m t trình t

bi n ch ng t t ng quát đ n chi ti t, l y k t lu n tr c làm ti n đ cho k t lu n sau

- Th m đ nh t ng quát: là vi c xem xét m t cách khái quát các n i dung c b n th

hi n tính pháp lý, tính phù h p, tính h p lý c a d án Th m đ nh t ng quát cho phép hình dung khái quát d án, hi u rõ quy mô, t m quan tr ng c a d án trong chi n l c phát tri n kinh t xã h i c a đ t n c, xác đ nh các c n c pháp lý c a d án đ m b o

kh n ng ki m soát đ c c a b máy qu n lý d án d ki n

- Th m đ nh chi ti t: là vi c xem xét m t cách khách quan, khoa h c, chi ti t t ng n i dung c th nh h ng tr c ti p đ n tính kh thi, tính hi u qu , tính hi n th c c a d

án trên các khía c nh pháp lý, th tr ng, k thu t công ngh , môi tr ng, kinh t … phù h p v i các m c tiêu phát tri n kinh t xã h i trong t ng th i k phát tri n kinh t

xã h i c a đ t n c

Trong giai đo n th m đ nh chi ti t, c n đ a ra nh ng ý ki n đánh giá đ ng ý hay s a đ i b xung ho c không th ch p nh n đ c Khi ti n hành th m đ nh chi ti t

s phát hi n đ c các sai sót, k t lu n rút ra t n i dung tr c có th bác b toàn b d

án mà không c n đi vào th m đ nh các n i dung còn l i c a d án

M c đ sai l ch so v i d ki n c a các b t tr c là tu thu c vào đi u ki n c

th đây, ta nên ch n các y u t tiêu bi u d x y ra gây tác đ ng x u đ n hi u qu

c a d án đ xem xét N u d án v n t ra có hi u qu k c trong tr ng h p có nhi u

b t tr c phát sinh đ ng th i thì đó là nh ng d án v ng ch c, có đ an toàn cao Trong

tr ng h p ng c l i thì c n ph i xem xét l i kh n ng phát sinh b t tr c đ xu t ki n ngh các bi n pháp h u hi u đ kh c ph c hay h n ch

C s c a ph ng pháp này là dùng s li u d báo, đi u tra th ng kê đ ki m tra cung c u c a s n ph m d án trên th tr ng, giá c và ch t l ng c a công ngh , thi t b , nguyên li u… nh h ng tr c ti p đ n hi u qu và tính kh thi c a d án

1.2.4.5 Ph ng pháp tri t tiêu r i ro

D án là m t t p h p các y u t d ki n trong t ng lai, t khi th c hi n d án

đ n khi đi vào khai thác, hoàn v n th ng r t dài, do đó có nhi u r i ro phát sinh ngoài

d ng, b o lãnh h p đ ng Trong th c t , bi n pháp phân tán r i ro quen thu c nh t là

b o lãnh c a ngân hàng, b o lãnh c a doanh nghi p có ti m l c tài chính và uy tín, th

ch p tài s n tránh tình tr ng th ch p tài s n nhi u l n khi vay v n nên thành l p

C quan đ ng ký qu c gia v giao d ch b o đ m

1.2.5 Quy trình th m đ nh các d án đ u t t i các NHTM Vi t Nam

Là m t d án đ u t , các công trình th y đi n c ng ph i đ c th m đ nh đúng theo quy trình chung nh b t kì m t d án đ u t nào khác

S đ 1.3: Quy trình th m đ nh d án đ u t t i các NHTM Vi t Nam

(Ngu n: T ng h p t quy trình th m đ nh c a m t s ngân hàng th ng m i VN nh

BIDV, Agribank, VPBank…)

1.2.6 N i dung th m đ nh d án đ u t

N i dung này bao g m vi c th m đ nh các v n b n, th t c h s trình duy t theo quy đ nh, đ c bi t là xem xét đ n t cách pháp nhân và n ng l c c a ch đ u t

ây là n i dung đ u tiên đ c xem xét khi th m đ nh d án, nó đ c xem nh

là đi u ki n c n đ ti n hành các n i dung th m đ nh ti p theo

D án có c n thi t đ u t hay không? i u này đ c xác đ nh d a trên hai khía

c nh: đó là d án có u th nh th nào trong quy ho ch phát tri n chung; đ ng th i

d án đ c đ u t s đóng góp nh th nào cho các m c tiêu gia t ng thu nh p cho n n kinh t và doanh nghi p, s d ng h p lý các ngu n tài nguyên, t o công n vi c làm…

V khía c nh này ng i th m đ nh ti n hành ki m tra phân tích các v n đ liên quan đ n cung c u v s n ph m c a d án Tu theo ph m vi tiêu th s n ph m c a d

án, ng i th m đ nh ti n hành l p b ng cân đ i v nhu c u th tr ng, kh n ng đáp

ng c a các ngu n cung hi n có và xu h ng bi n đ ng c a ngu n đó, đánh giá m c

đ c nh tranh, kh n ng c nh tranh c a s n ph m d án, công c đ c s d ng trong

c nh tranh… T đó ng i th m đ nh đánh giá m c đ tham gia th tr ng mà d án có

th đ t đ c K t qu phân tích này s làm c s cho vi c ra quy t đ nh đ u t

Ti p đó ng i th m đ nh xem xét t i vi c l a ch n các hình th c đ u t và công su t c a d án ây là nhi m v c a ch d án, nhà th m đ nh ch có trách nhi m phát hi n sai sót, nh m l n mang tính ch quan đ ng th i ki m tra lo i b d án s

d ng công ngh ô nhi m, l c h u so v i chi n l c phát tri n công ngh

Cu i cùng ng i th m đ nh xem xét vi c l a ch n công ngh và dây chuy n thi t b , đ m b o phù h p v i đi u ki n trong ngành, đ a ph ng và ngu n nguyên li u đáp ng

- Thông t 05/2007/TT-BXD, ngày 25/07/2007 c a B Xây d ng “H ng d n l p và

qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình”

- Công su t thi t k và kh i l ng các công vi c c a d án

- M c giá chu n, đ n giá chu n

- Khái ni m: V n c đ nh là toàn b chi phí có liên quan đ n vi c hình thành tài s n c

đ nh t giai đo n chu n b đ u t đ n giai đo n th c hi n đ u t và giai đo n k t thúc xây d ng đ a d án vào ho t đ ng

- V n c đ nh c a d án bao g m:

+ Chi phí xây d ng: c th là chi phí xây d ng các công trình, h ng m c công trình

c a d án; chi phí phá d các công trình, các v t ki n trúc c trên các công trình, lô đ t thu c d án; chi phí san l p m t b ng; chi phí xây d ng các công trình t m, ph c v cho công nhân , ban qu n lý d án

+ Chi phí thi t b : chi phí mua s m thi t b ph c v cho d án; chi phí v n chuy n thi t

b đ n chân công trình; chi phí đào t o chuy n giao công ngh ; chi phí b o qu n, b o

d ng t i kho bãi; b o hi m thi t b ; l p đ t và th nghi m; chi phí mua s m các

ph ng ti n v n chuy n th c hi n cho d án…

+ Chi phí qu n lý d án và các chi phí khác: chi phí công tác l p d án; chi phí th m

đ nh d án; chi phí đ n bù gi i phóng m t b ng và tái đ nh c (n u có); chi phí thuê t

v n thi t k và l p t ng d toán; chi phí th m đ nh thi t k và t ng d toán; chi phí

kh o sát đ a hình, đ a ch t khu đ t; chi phí th c hi n công tác đ u th u; chi phí qu n lý

d án; chi phí phá d bom mìn; chi phí đào t o lao đ ng đ th c hi n và v n hành d án; chi phí b o hi m công trình; chi phí kh i công, khánh thành……

* V n l u đ ng ban đ u

- Khái ni m: V n l u đ ng ban đ u là s v n t i thi u c n thi t đ t o ra các tài s n

l u đ ng ban đ u V n l u đ ng ban đ u đ c tính cho m t chu k s n xu t kinh doanh hay m t n m đ u tiên khi d án đi vào ho t đ ng

- V n l u đ ng ban đ u bao g m:

+ V n s n xu t: chi phí nguyên v t li u, đi n, n c, nhiên li u, ph tùng…

+ V n l u thông: thành ph n t n kho, s n ph m d dang, hàng hoá bán ch u, v n b ng

ti n…

* Lãi vay trong th i gian xây d ng (n u có)

N u d án s d ng ngu n v n vay, lãi vay trong th i gian xây d ng s đ c tính vào t ng m c đ u t c a d án (v i đi u ki n ph i th c s chi, n u đ c cho phép

13

 T ng m c đ u t đ c đi u ch nh trong các tr ng h p sau

- Thay đ i m t b ng giá đ u t và xây d ng do Chính ph ban hành nh ng quy đ nh

c) Các ch tiêu đ m b o kh n ng v v n và kh n ng thanh toán c a d án

 T l v n t có tham gia trên t ng s v n đ u t :

 T l v n góp c ph n trên t ng v n đ u t :

d) Các ch tiêu đánh giá kh n ng ho t đ ng c a doanh nghi p

 d.1 Các t s thanh toán (Liquidity Ratios)

T s thanh toán là t s đo l ng kh n ng thanh toán n ng n h n c a công

ty

Lo i t s này g m có: t s kh n ng thanh toán ng n h n (current ratio) và t

s kh n ng thanh toán nhanh (quick ratio) C hai lo i t s này xác đ nh t d li u

c a b ng cân đ i k toán, do đó, ch c n d a vào d li u c a b ng cân đ i k toán là đ

đ xác đ nh hai lo i t s này ng trên góc đ ngân hàng, hai t s này r t quan

tr ng, giúp chúng ta đánh giá đ c kh n ng thanh toán n c a doanh nghi p

 Kh n ng thanh toán ng n h n (Current ratio):

ây là m t trong nh ng th c đo kh n ng thanh toán c a m t công ty đ c s

d ng r ng rãi nh t hi n nay

T s kh n ng thanh toán ng n h n cho th y công ty có bao nhiêu tài s n có

th chuy n đ i thành ti n m t đ đ m b o thanh toán các kho n n ng n h n

N u t s kh n ng thanh toán ng n h n nh h n 1 thì doanh nghi p không có

đ tài s n đ đ m b o chi tr n vay N u t s kh n ng thanh toán ng n h n l n h n

1 thì doanh nghi p có đ tài s n l u đ ng đ m b o tr n vay T đó có th k t lu n

kh n ng thanh toán c a doanh nghi p là th p hay cao

Tuy nhiên, do đ c đi m c a t ng ngành s n xu t kinh doanh có nh h ng đ n

vi c duy trì t s kh n ng thanh toán ng n h n nên ngoài vi c so sánh v i 1, chúng ta còn ph i so sánh v i t s bình quân c a ngành và s so sánh v i các n m tr c đ

th y s ti n b ho c gi m sút

- N u t s kh n ng thanh toán ng n h n gi m cho th y kh n ng thanh toán gi m và

c ng là d u hi u báo tr c nh ng khó kh n v tài chính s x y ra

- N u t s kh n ng thanh toán ng n h n cao đi u đó có ngh a là công ty luôn s n sàng thanh toán các kho n n Tuy nhiên, n u t s kh n ng thanh toán ng n h n quá cao s làm gi m ho t đ ng vì công ty đã đ u t quá nhi u vào tài s n l u đ ng hay nói cách khác vi c qu n lý tài s n l u đ ng không hi u qu M t công ty n u d tr nhi u hàng t n kho thì s có t s kh n ng thanh toán ng n h n cao, mà hàng t n kho là tài

s n khó hoán chuy n thành ti n, nh t là hàng t n kho đ ng, kém ph m ch t

15

 Kh n ng thanh toán nhanh (Quick ratio):

Khi xác đ nh t s thanh kho n hi n th i chúng ta đã tính c hàng t n kho trong giá tr tài s n l u đ ng đ m b o cho n ng n h n Tuy nhiên, trên th c t hàng t n kho kém thanh kho n h n vì ph i m t th i gian và chi phí tiêu th m i có th chuy n thành ti n tránh nh c đi m này, t s thanh kho n nhanh nên đ c s d ng

ch ng khoán ng n h n, kho n ph i thu, ngh a là ch k nh ng lo i tài s n l u đ ng nào

có tính thanh kho n cao h n hàng t n kho mà thôi

 H s thu n (Receivable turnover):

Các kho n ph i thu là nh ng hóa đ n bán hàng ch a thu ti n v do công ty th c

hi n chính sách bán ch u và các kho n t m ng ch a thanh toán, kho n tr tr c cho

ng i bán…

H s thu n có ý ngh a c bao nhiêu đ ng doanh thu thì có 1 đ ng là cho ch u,

vì th h s này đ c s d ng đ xem xét c n th n vi c thanh toán các kho n ph i thu

 Th i gian thu n trung bình (Average collection period):

365

Th i gian thu n trung bình cao hay th p ph thu c vào chính sách bán ch u c a công ty N u th i gian thu n trung bình th p thì hi u qu s d ng v n kém do v n b chi m d ng nhi u Nh ng n u th i gian thu n trung bình cao quá thì làm gi m s c

c nh tranh d n đ n gi m doanh thu

 H s l u kho (Inventory turnover):

H s l u kho là m t vòng quay kho t lúc nh p hàng đ n khi xu t đ bán Có

th nói, đây là m t tiêu chu n đánh giá công ty s d ng hàng t n kho c a mình hi u

qu nh th nào

Vòng quay kho càng l n thì kh n ng tiêu th càng nhanh, v n càng ít b

đ ng t i kho tuy nhiên h s l u kho cao hay th p tùy thu c vào đ c đi m ngành kinh doanh Ví d n u công ty là nhà máy s n xu t r u vang v i s vòng luân chuy n hàng t n kho 4,09 vòng/ n m cho th y công ty đã s n xu t s n ph m quá nhanh đ n

n i r u ch a thích h p đ u ng Ng c l i, n u công ty kinh doanh rau qu t i v i hàng hóa kho ng 88 ngày quay vòng m t l n thì có l là hàng hóa ch a k p bán đã b

h h ng

 Th i gian luân chuy n kho trung bình (Inventory conversion period):

Th i gian luân chuy n kho trung bình th hi n m t vòng quay kho m t bao nhiêu ngày

365

 Hi u su t s d ng tài s n c đ nh (Long – term asset turnover):

T s này nói lên 1đ ng v n đ u t cho tài s n c đ nh t o ra đ c bao nhiêu

đ ng doanh thu Qua đó đánh giá hi u qu s d ng tài s n c đ nh công ty

 Hi u su t s d ng t ng tài s n (Total assets turnover):

Hi u su t s d ng toàn b tài s n đo l ng 1đ ng tài s n tham gia vào quá trình

s n xu t kinh doanh s t o ra bao nhiêu đ ng doanh thu

17

N u ch s này cao cho th y công ty đang ho t đ ng g n h t công su t và r t khó đ m r ng ho t đ ng n u không đ u t thêm v n Mu n đánh giá vi c s d ng tài s n c đ nh có hi u qu hay không ph i so sánh v i các công ty khác cùng ngành

ho c so sánh v i các th i k tr c

d.3 Các t s sinh l i (Profitability Ratios)

 T su t sinh l i trên doanh thu (Return on sales: ROS):

Ch tiêu này nói lên 1đ ng doanh thu t o ra đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n

Tý s này s cao khi doanh nghi p s n xu t v i m c s n l ng dao đ ng xung quanh s n l ng có chi phí trung bình th p nh t

Kh n ng sinh l i s gi m trong tr ng h p kho n doanh thu thu n t ng lên nhi u h n kho n l i nhu n thu n t ng lên ho c kho n doanh thu thu n gi m ít h n kho n chi phí t ng lên

 T su t sinh l i trên t ng tài s n (Return on total assets: ROA):

Ch tiêu này đo l ng kh n ng sinh l i trên 1đ ng v n đ u t vào công ty

đ có s khên th ng đúng đ i t ng ây là ch s quan tr ng góp ph n t o nên ch

s ROE s p phân tích d i đây

 T su t sinh l i trên v n c ph n (Return on equity: ROE):

ây là ch tiêu mà nhà đ u t r t quan tâm vì nó cho th y kh n ng t o lãi c a 1đ ng v n h b ra đ đ u t vào công ty

S khác nhau gi a t su t sinh l i trên t ng tài s n và t su t sinh l i trên v n

c ph n là do công ty có s d ng v n vay N u công ty không có v n vay thì hai t s này s b ng nhau T su t sinh l i trên t ng tài s n c a công ty n u th p h n t su t sinh l i trên v n c ph n thì đi u này cho th y công ty đã s d ng v n vay có hi u qu nên đã khuy ch đ i đ c t su t sinh l i trên v n c ph n cao h n t su t sinh l i trên

t ng tài s n

 d.4 Các t s đòn b y tài chính (Financial Leverage Ratios):

T s đòn b y tài chính đánh giá m c đ mà m t công ty tài tr cho ho t đ ng kinh doanh c a mình b ng v n vay Khi m t công ty vay ti n, công ty luôn ph i th c

hi n m t chu i thanh toán c đ nh Vì các c đông ch nh n đ c nh ng gì còn l i sau khi chi tr cho ch n , n vay đ c xem nh là t o ra đòn b y Trong th i k khó

kh n, các công ty có đòn b y tài chính cao có kh n ng không tr đ c n Vì th , khi công ty mu n vay ti n, ngân hàng s đánh giá xem công ty có vay quá nhi u hay không? Ngân hàng c ng xét xem công ty có duy trì n vay c a mình trong h n m c cho phép không?

Các nhà cung c p tín d ng c n c vào t s đòn b y tài chính đ n đ nh m c lãi su t cho vay đ i v i công ty (vì công ty càng có nhi u n vay, r i ro v m t tài chính càng l n) các n c phát tri n, ng i ta đánh giá đ c đ r i ro này và tính vào lãi su t cho vay i u đó có ngh a là công ty càng vay nhi u thì lãi su t càng cao

i v i công ty, t s đòn b y tài chính s giúp nhà qu n tr tài chính l a ch n

c u trúc v n h p lý nh t cho công ty mình Qua t s đòn b y tài chính nhà đ u t th y

đ c r i ro v tài chính c a công ty t đó d n đ n quy t đ nh đ u t c a mình

 T s n trên t ng tài s n (Debt ratio):

T s này cho th y bao nhiêu ph n tr m tài s n c a công ty đ c tài tr b ng

m t Có th vì m t vài lý do nào đó vi c các k toán viên b qua tài s n c đ nh vô hình l i t t cho công ty nh khi ng i cho vay yêu c u ng i đi vay không đ c phép dùng t s n theo s sách đ t ng các h n m c cho vay

 T s n trên v n c ph n (Debt to equity ratio):

T s này cho bi t các nhà cho vay đã tài tr nhi u h n v n c ph n bao nhiêu

19

vay m t cách th ng xuyên (qua đó th y đ c r i ro v m t tài chính mà công ty ph i

chu), ng i ta dùng t s n dài h n trên v n c ph n (Long – term debt to equity

ratio)

 T s t ng tài s n trên v n c ph n (Equity multiplier ratio):

M t t s khác c ng đ c s d ng đ n đ tính toán m c đ đi vay (r i ro v tài chính) mà công ty đang gánh ch u đó là t s t ng tài s n trên v n c ph n

T s này c ng cho th y tình hình vay n c a công ty Lãi vay t nh ng kho n

n dài h n nh v y s làm gia t ng nh ng r i ro v tài chính n u l i nhu n c a công ty làm ra không đ tr lãi vay

 Kh n ng thanh toán lãi vay (Times interest earned):

T s này dùng đ đo m c đ mà l i nhu n phát sinh do s d ng v n đ đ m

b o tr lãi vay hàng n m nh th nào

Lãi vay

Trong công th c trên, ph n t s ph n ánh s ti n mà công ty có th đ c s

d ng đ tr lãi vay trong n m đây ph i l y t ng s l i nhu n tr c thu và lãi vay vì lãi vay đ c tính vào chi phí tr c khi tính thu thu nh p Ph n m u s là lãi vay, bao

g m ti n lãi tr cho các kho n vay ng n và dài h n k c lãi do phát hành trái phi u

- Chi phí tài chính: Lãi vay v n đ u t , lãi vay v n l u đ ng th ng xuyên

- Chi phí qu n lý chung: chi phí l ng nhân viên qu n lý, chi phí chi dùng cho thi t b

- Chi phí bán hàng: chi phí l u thông, tiêu th , qu ng cáo, PR, l ng nhân viên bán hàng……

T đó, ngân hàng ti n hành xác đ nh giá thành c a t ng lo i s n ph m, đánh giá các kho n m c chi phí nào t o nên giá thành s n ph m cao hay th p, có h p lý hay không, so sánh v i giá thành s n ph m c a các lo i s n ph m t ng t trên th tr ng

Doanh thu chính là kho n ti n thu đ c t các s n ph m chính, th ng xuyên

mà d án t o ra; các s n ph m ph , ph li u; hay là kho n thu đ c t vi c bán, cho thuê, nh ng quy n s h u…

Công th c xác đ nh doanh thu hàng n m:

TR = P Q

Trong đó: TR: T ng doanh thu hàng n m

P: Giá bán 1 s n ph m Q: l ng bán hàng n m

- Các kho n m c Tài s n đ c li t kê theo trình t tính thanh kho n gi m d n

- Các kho n m c N và V n ch s h u đ c li t kê theo trình t ph i thanh toán

- Ta có th xem m u B ng cân đ i k toán ph n Ph l c 1

 Báo cáo k t qu kinh doanh

- Báo cáo k t qu kinh doanh ph n ánh k t qu ho t đ ng c a doanh nghi p qua m t

th i k

- Báo cáo k t qu kinh doanh g m 3 ph n chính:

+ Thu nh p t ho t đ ng chính c a doanh nghi p: bán hàng, cung c p d ch v

+ Thu th p t ho t đ ng tài chính: lãi g i ngân hàng, đ u t vào trái phi u, c phi u… + Thu nh p t ho t đ ng b t th ng: lãi do thanh lý tài s n, đ c b i th ng do b vi

ph m h p đ ng…

- Ta có th xem m u Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh ph n Ph l c 2

 Báo cáo l u chuy n ti n t

- Báo cáo l u chuy n ti n t gi i thích s thay đ i ti n c a doanh nghi p

- Nguyên t c quan tr ng: Ti n gi m khi tài s n t ng hay ngu n v n gi m và ti n t ng khi tài s n gi m hay ngu n v n t ng

- Báo cáo l u chuy n ti n t bao g m 3 b ph n:

- Các dòng ti n vào g m: doanh thu, hoàn thu , thay đ i AR, tr c p (n u có), v n

nh n tài tr (theo quan đi m ch đ u t ), thanh lý tài s n

- Các dòng ti n ra g m: chi phí đ u t , chi phí s n xu t, thay đ i AP, n p thu , tr n vay (theo quan đi m ch đ u t ), các lo i chi phí khác

* Ph ng pháp gián ti p:

- Vi c xác đ nh dòng ti n hàng n m c a d án d a vào l i nhu n sau thu

- Vi c xác đ nh dòng ti n c a d án còn tùy thu c vào quan đi m xác đ nh dòng ti n

 Các quan đi m xác đ nh dòng ti n

* Quan đi m t ng đ u t (TIP – Total Investment Point of View)

- Dòng ti n tính toán là dòng ti n tr c khi thanh toán lãi vay

- Thu thu nh p

L i nhu n sau thu (EAT) + T đó xác đ nh: CF = L i nhu n sau thu + Kh u hao

* Quan đi m ch đ u t (EPV – Equity Point of View):

- Dòng ti n tính toán là dòng ti n sau khi đã thanh toán lãi vay

- M c đích: Xác đ nh ph n l i nhu n còn l i cu i cùng mà ch đ u t s nh n đ c

n u th c hi n d án

- Nguyên t c xác đ nh: a lãi vay vào dòng ti n

+ L p b ng k ho ch tr n : Gi s vi c thanh toán đ c th c hi n theo niên kim c

đ nh hàng n m (a) v i lãi su t i (%/n m) trên t ng d n ban đ u (A)

2 A – (a – i * A) i * (A-(a – i * A)) a - i * (A-(a – i * A)) a

- Lãi vay Thu nh p tr c thu (EBT)

Lãi su t chi t kh u là lãi su t vay N u vay t nhi u ngu n thì lãi su t chi t

kh u là lãi su t bình quân c a t t c các ngu n:

k k

I v r r

Trong đó: Ivk: S ti n vay t ngu n k

rk: Lãi su t vay t ngu n k m: S ngu n vay

- N u vay theo các k h n khác nhau thì ph i chuy n lãi su t vay v cùng m t k h n (th ng chuy n v k h n n m)

r n = (1+r t ) m – 1

Trong đó:

rn: Lãi su t vay theo k h n n m

r: Lãi su t vay theo k h n t

m: S k h n t trong n m

 Tài tr b ng V n ch s h u

- Lãi su t chi t kh u là chi phí v n ch s h u

Trong đó, các lo i chi phí bao g m: chi phí cho s n xu t kinh doanh, lãi ph i tr , thu

(VAT, thu thu nh p doanh nghi p,….)

Có 3 lo i ch tiêu l i nhu n thu n:

- L i nhu n thu n n m th i:

Trong đó: i: L i nhu n thu n n m th i

+ Ch tiêu này th ng đ c dùng đ so sánh các n m ho t đ ng và đ tính hai ch tiêu

ti p theo

- T ng l i nhu n thu n c đ i d án:

1 (1 )

n



 Giá tr hi n t i ròng (Net Present Value: NPV)

- Khái ni m: NPV là quy mô lãi c a d án tính v th i đi m hi n t i

- Công th c tính:

0 (1 )

n

i i i

CF NPV

=> Ch n d án A (v i đi u ki n quy mô đ u t , th i gian th c hi n d án b ng nhau)

- u đi m: NPV ph n ánh giá tr t ng thêm cho ch đ u t , cho bi t giá tr l i nhu n

mà d án đem l i ng th i NPV là ch tiêu hi u qu tài chính đáng tin c y vì có tính

đ n giá tr th i gian c a dòng ti n

- Nh c đi m: NPV ch cho bi t t ng l i nhu n c a d án mà không cho bi t su t sinh

l i c a d án Còn v tính toán, NPV ph thu c vào lãi su t chi t kh u “r” mà vi c xác

đ nh “r” r t ph c t p

 T su t hoàn v n n i b (Internal Rate of Return: IRR)

* Khái ni m: T su t hoàn v n n i b là t su t chi t kh u mà ng v i nó NPV=0

IRR = r NPV = 0: Tùy quan đi m ch đ u t

- N u các d án lo i tr nhau: Ch n d án có IRR cao nh t

* u đi m: IRR th hi n t su t sinh l i bình quân hàng n m c a d án có tính đ n giá

tr th i gian c a ti n Và IRR cho phép so sánh đ c các d án có quy mô v n đ u t hay th i gian ho t đ ng khác nhau

* Nh c đi m: Tuy nhiên IRR ch ph n ánh t su t sinh l i c a d án là bao nhiêu ch không cho bi t quy mô c a s lãi (hay l ) c a d án tính b ng ti n H n n a hàm NPV = 0 là m t hàm đa tr , thông th ng nh ng d án có dòng ti n đ i d u, do đó IRR đa tr

 Th i gian hoàn v n (Payback Period: PP hay còn đ c kí hi u là T)

* Khái ni m: Th i gian hoàn v n là th i gian c n thi t mà d án c n ho t đ ng đ thu

h i đ s v n đ u t ban đ u Ngu n thu h i v n đ u t là kho n l i nhu n sau thu và

kh u hao

* Th i gian hoàn v n đ u t bao g m:

27

- Th i gian hoàn v n đ u t gi n đ n

áp d ng ph ng pháp th i gian hoàn v n, tr c tiên c n tính s n m hay

th i gian hoàn v n c a d án Công th c tính th i gian hoàn v n nh sau:

0 1

n

i i

Nh ng nh c đi m c a ch tiêu hoàn v n đ u t gi n đ n là không xem xét dòng ti n sau th i gian hoàn v n, vì v y s g p sai l m khi l a ch n và x p h ng d án theo tiêu chu n này M t khác, ch tiêu hoàn v n không chi t kh u không quan tâm

đ n giá tr c a ti n theo th i gian Cu i cùng, th i gian hoàn v n yêu c u mang tính

ch quan, không có c s nào đ xác đ nh

- Th i gian hoàn v n có chi t kh u

kh c ph c nh c đi m không quan tâm đ n th i giá ti n t c a ch tiêu th i gian hoàn v n không chi t kh u, ng i ta có th s d ng ph ng pháp th i gian hoàn

v n có chi t kh u Th i gian hoàn v n có chi t kh u đ c tính toán gi ng nh công

th c xác đ nh th i gian hoàn v n không chi t kh u, nh ng d a trên dòng ti n có chi t

Iv T

- Tính theo ph ng pháp c ng d n:

0 1

1 (1 )

n

t n

* u đi m: B/C cho bi t l i ích trên m t đ ng chi phí hay chính là thông s bi u th

hi u qu đ u t

* Nh c đi m: Tuy nhiên B/C l i không cho bi t t ng thu nh p ròng

* Quy t c ra quy t đ nh:

- Tr ng h p nhi u d án: Ch n d án có B/C max