Luận văn hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty cổ phần bền (BEN COMPUTER)

Trong s nh ng thông tin quan tr ng đó là thông tin v tài chính.

(BEN COMPUTER)

HÀ N I – 2011

SINH VIÊN TH C HI N : NGUY N TH ÔNG

M C L C

CH NG 1: NH NG V N LÝ LU N C B N V K TOÁN BÁN

HÀNG VÀ XÁC NH K T QU BÁN HÀNG TRONG CÁC DOANH

1.1 c đi m c a công tác k toán bán hàng và xác đ nh k t qu bán hàng

trong các doanh nghi p kinh doanh th ng m i 1

1.1.1 c đi m c a doanh nghi p kinh doanh th ng m i 1

1.1.2 Lý lu n chung v bán hàng và k toán bán hàng trong doanh nghi p

1.3 N i dung công tác k toán xác đ nh k t qu bán hàng 18

1.3.1 K toán chi phí qu n lý kinh doanh 18

2.1 Khái quát chung v công ty c ph n B n (Ben computer) 29

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a công ty 29

2.1.2 c đi m ho t đ ng và m c tiêu kinh doanh c a công ty 30

2.1.3 c đi m t ch c b máy qu n lý c a công ty 32

2.1.4 c đi m t ch c b máy k toán 33

2.1.5 c đi m t ch c công tác k toán 36

2.2 Th c tr ng công tác k toán bán hàng t i công ty c ph n B n (Ben

2.2.1 Ph ng th c bán hàng và ph ng th c thanh toán đang áp d ng t i

2.2.2 Ph ng pháp tính tr giá v n c a hàng xu t bán trong k 40

2.2.3 N i dung công tác k toán bán hàng 40

2.3 Th c tr ng công tác k toán xác đ nh k t qu bán hàng t i công ty 61

2.3.1 N i dung k toán chi phí qu n lý kinh doanh t i công ty 61

2.3.2 N i dung công tác k toán xác đ nh k t qu bán hàng t i công ty c

CH NG 3: M T S Ý KI N XU T NH M HOÀN THI N CÔNG

TÁC K TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC NH K T QU BÁN HÀNG

T I CÔNG TY C PH N B N (BEN COMPUTER) 78

3.1 Nh n xét khái quát v th c tr ng công tác k toán bán hàng và xác

đ nh k t qu bán hàng t i công ty 78

3.1.1 Nh n xét chung 78

3.1.2 Nh ng u đi m 78

3.1.3 M t s t n t i 80

3.2 S c n thi t c a vi c hoàn thi n công tác k toán bán hàng và xác đ nh

k t qu bán hàng trong các doanh nghi p kinh doanh th ng m i 81

3.3 M t s ý ki n đ xu t nh m hoàn thi n công tác k toán bán hàng và

xác đ nh k t qu bán hàng t i công ty C ph n B n (Ben computer) 82

DANH M C S

S đ 1.1 Ph ng th c bán buôn hàng hóa qua kho theo hình th c

giao hàng tr c ti p 13

S đ 1.2 Ph ng th c bán buôn hàng hóa qua kho theo hình th c chuy n hàng 14

S đ 1.3 Ph ng th c bán buôn v n chuy n th ng không tham gia thanh toán 14

S đ 1.4 Ph ng th c bán buôn v n chuy n th ng có tham gia thanh toán theo hình th c tr c ti p 14

S đ 1.5 Ph ng th c bán buôn v n chuy n th ng có tham gia thanh toán theo hình th c chuy n hàng 15

S đ 1.6 Ph ng th c bán hàng tr góp 15

S đ 1.7 Ph ng th c g i đ i lý hay ký g i 16

S đ 1.8 H ch toán k toán t ng h p k toán bán hàng theo ph ng pháp KK K 18

S đ 1.9 Trình t h ch toán chi phí qu n lý kinh doanh 21

S đ 1.10 Trình t h ch toán k t qu bán hàng 24

S đ 1.11 Trình t ghi s k toán theo hình th c “Nh t ký – S cái” 26

S đ 1.12 Trình t ghi s k toán theo hình th c “Nh t ký chung” 27

S đ 1.13 Trình t ghi s k toán theo hình th c “ Ch ng t ghi s ” 28

S đ 2.1 C c u b máy t ch c c a công ty 32

S đ 2.2 C c u t ch c b máy k toán t i công ty 34

S đ 2.3: Trình t ghi s k toán theo hình th c nh t ký chung 38

DANH M C B NG BI U

Bi u s 2.1: Hóa đ n giá tr gia t ng 41

Bi u s 2.2 Phi u xu t kho 42

Bi u s 2.3 Phi u thu 43

Bi u s 2.4 Gi y báo có c a ngân hàng 44

Bi u s 2.5 Phi u nh p kho 45

Bi u s 2.6 S kho 46

Bi u s 2.7 B ng t ng h p nh p- xu t -t n hàng hóa 47

Bi u s 2.8 S chi ti t hàng g i bán 48

Bi u s 2.9 S chi ti t giá v n hàng bán 49

Bi u s 2.10 S chi ti t doanh thu 50

Bi u s 2.11 B ng t ng h p chi ti t doanh thu 51

Bi u s 2.12 S chi ti t thanh toán v i ng i mua 52

Bi u s 2.13 T ng h p chi ti t công n 53

Bi u s 2.14 S nh t ký chung 54

Bi u s 2.15 S cái tài kho n 131- Ph i thu khách hàng 56

Bi u s 2.16 S cái tài kho n 156- Hàng hóa 57

Bi u s 2.17 S cái tài kho n 157- Hàng g i bán 58

Bi u s 2.18: S cái tài kho n 511- Doanh thu bán hàng và cung c p d ch v 59

Bi u s 2.19: S cái tài kho n 632- Giá v n hàng bán 60

Bi u s 2.20 Phi u chi 61

Bi u s 2.21 Hóa đ n ti n đi n 62

Bi u s 2.22 Hóa đ n GTGT 63

Bi u s 2.23 B ng tính l ng cán b công nhân viên tháng 12 n m 2010 64

Bi u s 2.24 B ng phân b ti n l ng và b o hi m xã h i 66

Bi u s 2.25 B ng tính kh u hao TSC 67

Bi u s 2.26 B ng tính và phân b kh u hao TSC 68

Bi u s 2.27 S chi ti t tài kho n 64211 69

Bi u s 2.28 S chi ti t tài kho n 64215 69

Bi u s 2.29 S chi ti t tài kho n 64221 70

Bi u s 2.30 S chi ti t tài kho n 64222 70

Bi u s 2.31 S chi ti t tài kho n 64223 71

Bi u s 2.32 S chi ti t tài kho n 64224 71

Bi u s 2.33 S chi ti t tài kho n 64225 72

Bi u s 2.34 S chi ti t tài kho n 64227 72

Bi u s 2.35 S chi ti t tài kho n 64228 73

Bi u s 2.36 B ng t ng h p chi ti t chi phí qu n lý kinh doanh 74

Bi u s 2.37: S cái tài kho n 642 – Chi phí qu n lý kinh doanh 75

Bi u s 2.38 S cái TK 911- Xác đ nh k t qu kinh doanh 76

Bi u s 2.39 S cái tài kho n 421- L i chu n ch a phân ph i 77

Bi u s 3.1 B ng phân b ti n l ng và b o hi m xã h i 83

Bi u s 3.2 S chi ti t tài kho n 64224 - Chi phí kh u hao 86

Bi u s 3.3 B ng t ng h p nh p - xu t - t n hàng hóa 89

Bi u s 3.4 S chi ti t giá v n hàng bán 90

Bi u s 3.5 S chi ti t doanh thu 91

Bi u s 3.6 S nh t ký chung 92

Bi u s 3.7 S cái tài kho n 156- Hàng hóa 94

Bi u s 3.8 S cái tài kho n 157- Hàng g i bán 95

Bi u s 3.9 S cái tài kho n 632- Giá v n hàng bán 96

Bi u s 3.10: S cái tài kho n 642 – Chi phí qu n lý kinh doanh 97

Bi u s 3.11 S cái TK 911- Xác đ nh k t qu kinh doanh 98

Bi u s 3.12 S cái tài kho n 421- L i chu n ch a phân ph i 99

L I M U

Trong nh ng n m v a qua cùng v i s n l c đ i m i, c i t n n kinh t theo đ nh

h ng c a ng và Nhà n c n n kinh t Vi t Nam đã có nh ng b c phát tri n v t

b c Xu t phát đi m là m t n c nghèo, đi lên sau khi kh c ph c h u qu n ng n c a chi n tranh Sau g n 30 n m xây d ng và đ i m i n n kinh t n c ta đã có nh ng thành t u đáng k , t m t n c có n n kinh t nghèo nàn, l c h u, quan liêu bao c p

tr thành m t n c có n n kinh t th tr ng theo đ nh h ng xã h i ch ngh a B ng

ch ng rõ r t nh t đó là Vi t Nam tr thành thành viên chính th c c a T ch c Th ng

M i qu c t (WTO) Gia nh p WTO t o cho n n kinh t n c ta có đi u ki n h i nh p

n n kinh t qu c t , m r ng quan h th ng m i v i các n c trên th gi i Nh ng c

h i đ n v i n n kinh t n c ta là vô cùng to l n song bên c nh đó còn r t nhi u thách

th c đ i v i n n kinh t Vi t Nam S c nh tranh không còn gi i h n trong biên gi i

Vi t Nam mà nó m r ng ra toàn th gi i Chính vì th các doanh nghi p Vi t Nam

ph i tìm ra cho mình nh ng b c đi đúng đ n nh t đ có th t n t i và phát tri n đ c trong môi tr ng kinh t c nh tranh kh c li t này Các doanh nghi p luôn luôn s n sàng đ i m t v i nh ng bi n đ ng c a th tr ng b i gi đây m t bi n đ ng kinh t nào trên th gi i đ u có nh h ng ít nhi u đ n n n kinh t n c ta có đ c nh ng quy t đ nh nh y bén, chính xác và k p th i các nhà qu n lý luôn luôn ph i n m v ng

nh ng thông tin c a doanh nghi p mình đ có nh ng chính sách đi u ch nh h p lý Trong s nh ng thông tin quan tr ng đó là thông tin v tài chính B i m c tiêu l i nhu n là m c tiêu chung c a b t c doanh nghi p nào ho t đ ng trên th tr ng

có th cung c p thông tin tài chính m t cách chính xác nh t cho các nhà qu n tr

c ng nh nh ng đ i t ng quan tâm đ n tính hình tài chính c a m t doanh nghi p thì quá trình h ch toán k toán ph i đ c th c hi n m t cách khoa h c, hi u qu , chính xác B t c m t lo i hình doanh nghi p nào đ u c n ph i chú tr ng đ n v n đ t ch c công tác k toán t i doanh nghi p mình c bi t h n là các doanh nghi p kinh doanh

th ng m i khi s c nh tranh gi a các doanh nghi p th ng m i l i càng kh c li t

h n Chính vì th các doanh nghi p kinh doanh th ng m i c n đ c bi t chú tr ng đ n công tác k toán t i doanh nghi p đ doanh nghi p có th ch đ ng h n trên th tr ng giúp doanh nghi p t ng n ng l c c nh tranh Có kh n ng c nh tranh t t các doanh nghi p th ng m i m i có th t ng doanh thu bán hàng Cùng v i s n l c qu n lý chi phí khi ho t đ ng, gi m chi phí t i m c t i đa thì doanh nghi p m i có th t n t i

và phát tri n đ c Ý th c đ c đi u đó, trong th i gian th c t p t i Công ty c ph n

B n (Ben computer) cùng v i nh ng ki n th c trang b đ c tr ng em đã ch n đ tài: “Hoàn thi n công tác k toán bán hàng và xác đ nh k t qu bán hàng t i Công ty c

ph n B n (Ben computer)” cho bài khóa lu n c a mình

M c đích nghiên c u c a khóa lu n là nh m tìm hi u công tác k toán bán hàng và xác đ nh k t qu bán hàng t i Công ty c ph n B n T đó tìm ra đ c nh ng bi n pháp nh m hoàn thi n công tác k toán bán hàng và xác đ nh k t qu bán hàng t i công

t i Công ty c ph n B n (Ben computer)

 Ch ng 3: M t s ý ki n đ xu t nh m hoàn thi n công tác k toán bán hàng và xác đ nh k t qu bán hàng t i Công ty c ph n B n (Ben computer)

1

CH NG 1: NH NG V N LÝ LU N C B N V K TOÁN BÁN HÀNG

VÀ XÁC NH K T QU BÁN HÀNG TRONG CÁC DOANH NGHI P KINH

DOANH TH NG M I 1.1 c đi m c a công tác k toán bán hàng và xác đ nh k t qu bán hàng trong các doanh nghi p kinh doanh th ng m i

1.1.1 c đi m c a doanh nghi p kinh doanh th ng m i

c tr ng c a các doanh nghi p kinh doanh th ng m i là ho t đ ng mua bán v t t , hàng hóa ph c v nhu c u tiêu dùng trung gian và nhu c u tiêu dùng c a xã h i Các doanh nghi p th ng m i không tham gia vào quá trình s n xu t ra s n ph m nh ng l i có vai trò đ a nh ng s n ph m đ c s n xu t ra đ n tay ng i tiêu dùng N u quá trình này

di n ra thu n l i, tr n tru thì s góp ph n thúc đ y quá trình s n xu t ra s n ph m cho xã

h i làm đ c đi u đó các doanh nghi p th ng m i c n n m b t đ c nhu c u, th

hi u c a ng i tiêu dùng t đó có th đáp ng m t cách t t nh t nhu c u tiêu dùng c a toàn xã h i.Ngoài ra các doanh nghi p th ng m i luôn không ng ng khai thác nh ng th

tr ng m i, m r ng th tr ng c B i quy t đ nh s ng còn c a m t doanh nghi p

th ng m i đó là l ng bán ra Th tr ng càng r ng thì l ng hàng hóa bán ra càng l n, khi l ng hàng hóa bán ra l n k t h p v i nh ng chính sách qu n lý doanh nghi p h p lý thì s t o s thành công cho doanh nghi p

Trong th i k h i nh p n n kinh t th gi i nh hi n nay thì quá trình xu t nh p kh u

di n ra m nh m h n bao gi h t Chính vì v y các doanh nghi p kinh doanh th ng m i

c ng tham gia vào quá trình xu t, nh p kh u hàng hóa Ho t đ ng ch y u c a các doanh nghi p th ng m i ch y u là t ch c thu mua, gia công hàng hóa đ xu t kh u, đ ng th i

nh p kh u hàng hóa v đ ph c v nhu c u tiêu dùng trong n c

M t khác, khi n n kinh t xã h i ngày phát tri n thì ho t đ ng kinh doanh d ch v l i càng tr nên quan tr ng đ i v i n n kinh t c a b t k qu c gia nào S phát tri n c a các ngành d ch v ph n ánh s phát tri n c a n n kinh t Ho t đ ng c a các doanh nghi p

th ng m i trong l nh v c này ch y u là cung ng lao v , d ch v ph c v cho nhu c u

s n xu t kinh doanh và nhu c u trong đ i s ng c ng nh sinh ho t c a ng i dân

Nh v y thông qua mua bán hàng hóa, d ch v trên th tr ng, kh n ng tiêu dùng, nâng cao m c tiêu th và h ng th c a cá nhân và doanh nghi p c ng t ng lên góp ph n thúc

đ y s n xu t, m r ng th tr ng lao đ ng và phân công lao đ ng trong xã h i

1.1.2 Lý lu n chung v bán hàng và k toán bán hàng trong doanh nghi p kinh doanh

th ng m i

1.1.2.1 Các khái ni m

Bán hàng là vi c chuy n quy n s h u s n ph m, hàng hoá g n v i ph n l i ích ho c

r i ro cho khách hàng thanh toán ho c ch p nh n thanh toán Quá trình bán hàng là giai

đo n cu i cùng c a quá trình s n xu t kinh doanh, nó có ý ngh a quan tr ng đ i v i các

doanh nghi p b i vì quá trình này chuy n hoá v n t hình thái hi n v t sang hình thái ti n

t , đi u này giúp cho các doanh nghi p thu h i v n đ ti p t c quá trình s n xu t kinh doanh ti p theo

K toán là ngh thu t thu nh n, x lý và cung c p thông tin v toàn b tài s n và s

v n đ ng c a tài s n (hay là toàn b thông tin v tài s n và ho t đ ng kinh t tài chính) trong doanh nghi p nh m cung c p thông tin h u ích cho vi c ra quy t đ nh v kinh t -

xã h i và đánh giá hi u qu c a các ho t đ ng trong doanh nghi p

Nh v y k toán bán hàng là m t ph n hành c a k toán liên quan đ n ho t đ ng bán

hàng c a doanh nghi p

1.1.2.2 c đi m c a quá trình bán hàng trong các doanh nghi p kinh doanh th ng m i Quá trình bán hàng có s th a thu n, trao đ i gi a ng i mua và ng i bán Ng i bán đ ng ý bán, ng i mua đ ng ý mua, tr ti n ho c ch p nh n tr ti n

Có s thay đ i quy n s h u v hàng hóa: ng i bán m t quy n s h u còn ng i mua

có quy n s h u v hàng hóa đã mua

Trong quá trình tiêu th hàng hóa các đ n v kinh t cung c p cho khách hàng m t

l ng hàng hóa nh t đ nh và nh n l i t khách hàng m t kho n g i là doanh thu tiêu th hàng hóa

1.1.2.3 Vai trò c a quá trình bán hàng và công tác k toán bán hàng trong các doanh nghi p kinh doanh th ng m i

Nh chúng ta đã bi t, ho t đ ng đ c tr ng c a các doanh nghi p kinh doanh th ng

m i là quá trình mua, bán hàng hóa, v t t ph c v cho tiêu dùng Vì th quá trình bán hàng là m t ph n quan tr ng trong ho t đ ng c a các doanh nghi p kinh doanh th ng

m i Bán hàng giúp cho hàng hóa đ n đ c v i ng i tiêu dùng, t đó thúc đ y quá trình

s n xu t hàng hóa ây chính là ho t đ ng cu i cùng quy t đ nh doanh thu c a m t doanh nghi p th ng m i

H n n a thông qua quá trình bán hàng mà nhân viên bán hàng n m b t đ c th hi u, yêu c u v s n ph m c a ng i tiêu dùng T đó các s n ph m đ c s n xu t ra phù h p

v i yêu c u c a ng i tiêu dùng h n Khi th a mãn đ c nhu c u c a ng i tiêu dùng thì doanh nghi p kinh doanh th ng m i đó đ c coi là thành công và s ki m tìm đ c l i nhu n Và công tác k toán bán hàng đ c s d ng đ đánh giá hi u qu c a quá trình bán hàng T nh ng s li u thu th p và ghi chép l i đ c trong quá trình bán hàng các nhà

qu n tr có nh ng chính sách đi u ch nh ho c thúc đ y hi u qu trong quá trình bán hàng, tiêu th hàng hóa

H n th n a do k toán bán hàng là m t ph n hành c a k toán nên quá trình th c hi n công tác k toán bán hàng liên quan đ n nh ng ph n hành khác c a k toán Công tác k toán bán hàng trong các doanh nghi p kinh doanh th ng m i l i càng quan tr ng h n b i

3

quá trình bán hàng là quá trình quan tr ng, quy t đ nh s s ng còn c a m t doanh nghi p

th ng m i

1.1.2.4 Nhi m v c a quá trình bán hàng và công tác bán hàng

th c hi n t t vai trò c a mình thì công tác bán hàng ph i đ m b o m t s nhi m v sau:

- T ch c theo dõi, ph n ánh chính xác, k p th i và đ y đ v tình hình bán hàng c a doanh nghi p C n giám sát ch t ch v tình hình hi n có và s bi n đ ng c a các lo i hàng hóa trên các ch tiêu s l ng, ch t l ng, ch ng lo i và giá tr c a chúng

- Qu n lý ch t ch v m u mã, giá c c a các lo i hàng hóa

- Không ng ng tìm hi u nghiên c u đ có th m r ng th tr ng Ngoài ra c n tìm hi u

th hi u và yêu c u c a ng i tiêu dùng v s n ph m đ có th đáp ng m t cách t i đa nhu c u c a khách hàng

- C n có nh ng chính sách bán hàng phù h p, các chính sách sau bán hàng chu đáo nhi t tình nh m t ng doanh thu c ng nh uy tín c a doanh nghi p

- Trong quá trình bán hàng c n gi m t i đa các chi phí liên quan đ doanh nghi p có th

t i thi u hóa chi phí t đó t i đa hóa l i nhu n

theo dõi và đánh giá đ c hi u qu c a quá trình bán hàng thì công tác k toán bán hàng c n th c hi n t t nh ng nhi m v sau:

- Ph n ánh và ghi chép đ y đ , k p th i, chính xác tình hình hi n có và s bi n đ ng c a

t ng lo i hàng hóa trên các ch tiêu s l ng, ch t l ng, quy cách và giá tr c a chúng

- Ph n ánh và ghi chép đ y đ , k p th i và chính xác các kho n doanh thu, gi m tr doanh thu và chi phí c a t ng ho t đ ng trong doanh nghi p ng th i c ng theo dõi tình hình c a các kho n ph i thu khác hàng đ có nh ng bi n pháp thu h i các kho n ph i thu

m t cách hi u qu

- T p h p đ y đ , chi ti t các kho n chi phí th c t phát sinh đ có th xác đ nh hi u qu kinh doanh m t cách chính xác nh t

- Giám sát tình hình th c hi n ngh a v đ i v i Nhà n c và tình hình phân ph i k t qu các ho t đ ng

- Cung c p các thông tin k toán ph c v cho vi c l p báo cáo tài chính và đ nh k phân tích ho t đ ng kinh t liên quan đ n quá trình bán hàng, xác đ nh và phân ph i k t qu

1.1.3 Yêu c u qu n lý c a công tác k toán bán hàng và xác đ nh k t qu bán hàng

N n kinh t n c ta đang trong quá trình h i nh p v i n n kinh t th gi i, quan h

th ng m i di n ra m nh m c trong n c và v i n c ngoài Các doanh nghi p t nhân

m c lên nh “n m sau m a” mà ch y u là các doanh nghi p kinh doanh th ng m i

có th c nh tranh đ c v i các doanh nghi p khác thì m i doanh nghi p c n có nh ng

bi n pháp qu n lý, c ch ho t đ ng phù h p c bi t các doanh nghi p kinh doanh

th ng m i c n chú tr ng đ n quá trình bán hàng và các chi phi phát sinh trong quá trình

bán hàng B i bán hàng là m t khâu quan trong quy t đ nh s s ng còn c a m t doanh nghi p th ng m i quá trình bán hàng đ t đ c hi u qu nh mong mu n thì c n đáp

ng đ c nh ng yêu c u sau:

- Ph n ánh chính xác tình hình bán hàng v s l ng hàng hóa xu t bán, giá v n hàng bán, giá bán và doanh thu bán hàng, các kho n gi m tr doanh thu

- Ph n ánh chính xác, k p th i các chi phí phát sinh trong quá trình bán hàng nh : Chi phí bán hàng, chi phí qu n lý doanh nghi p

- Quá trình th c hi n công tác k toán bán hàng ph i di n ra m t cách nghiêm túc đ có

th đ m b o các s li u đ c ghi chép là chính xác và đ y đ , ph c v cho công tác qu n

lý

- Công tác k toán bán hàng c ng nh k toán xác đ nh k t qu bán hàng ph i đ c t

ch c m t cách khoa h c, h p lý và phù h p v i đ c đi m c a doanh nghi p thì m i có th

đ m b o cung c p thông tin m t cách chính xác và k p th i Góp ph n cho quá trình qu n

lý doanh nghi p đ c hi u qu cao nh t

v i th i đi m nh p hàng; hàng khó khai thác; hàng c n qua d tr đ x lý t ng giá tr

th ng m i… Bán buôn qua kho có th th c hi n d i hai hình th c:

 Bán buôn qua kho theo hình th c giao hàng tr c ti p: Theo hình th c này bên mua

s nh n hàng hóa t i kho c a bên bán và ch u trách nhi m v n chuy n hàng hóa v b ng

ph ng ti n t có ho c thuê ngoài Hàng hóa đ c coi là tiêu th khi bên mua đã nh n đ hàng và ký vào hóa đ n mua hàng

 Bán buôn qua kho theo hình th c chuy n hàng: Theo hình th c này, c n c vào

h p đ ng đã ký k t ho c theo đ n đ t hàng, doanh nghi p th ng m i xu t kho hàng hóa

và chuy n hàng đ n giao cho bên mua theo đ a ch đã quy đ nh tr c trong h p đ ng b ng

ph ng ti n t có ho c thuê ngoài Hàng chuy n đi bán v n thu c quy n s h u c a bên bán Khi đ c bên mua thanh toán ho c ch p nh n thanh toán v s hàng chuy n giao (m t ph n ho c toàn b ) thì s hàng đ c bên mua ch p nh n này m i đ c coi là tiêu th

và khi đó bên bán m t quy n s h u v s hàng hóa đó Chi phí v n chuy n do bên bán hay bên mua chu đ c quy đ nh c th trong h p đ ng kinh t đã ký k t

 Bán buôn v n chuy n th ng: V i ph ng th c này hàng hóa bán cho bên mua đ c giao th ng t bên cung c p không qua kho c a doanh nghi p ây là ph ng th c bán

t ki m nh t vì gi m đ c chi phí kinh doanh, t ng nhanh t c đ tiêu th hàng hóa,

đ c ph n ánh ti n hoa h ng môi gi i cho vi c mua ho c bán, không đ c khi nh n nghi p v thu mua c ng nh nghi p v bán c a m i th ng v Bên mua ch u trách nhi m thanh toán cho bên bán và v n chuy n hàng hóa v kho c a mình

 Bán buôn v n chuy n th ng có tham gia thanh toán: Theo hình th c này doanh nghi p ph i t ch c quá trình mua hàng, bán hàng, phát sinh nghi p v thanh toán v i c

ng i mua và ng i bán Bán buôn v n chuy n th ng có tham gia thanh toán có hai ki u:

 Giao tay ba: Doanh nghi p th ng m i sau khi mua hàng giao tr c ti p cho bên mua t i kho c a ng i bán Sau khi giao nh n bên mua ký nh n đ hàng, thanh toán ngay ho c ch p nh n thanh toán thì hàng hóa đ c coi là đã tiêu th

 G i hàng: Doanh nghi p s chuy n hàng đ n n i quy đ nh cho bên mua theo

th a thu n c a hai bên Hàng hóa ch đ c coi là tiêu th n u bên mua ch p nh n thanh toán m t ph n ho c toàn b , khi đó hàng hóa đ c chuy n giao quy n s h u cho bên mua và doanh nghi p đ c phép ghi nh n doanh thu

1.1.4.2 Các ph ng th c bán l

Bán l hàng hóa là ph ng th c bán hàng mà hàng hóa đã ra kh i l nh v c l u thông

và đ c giao t i tay ng i tiêu dùng Trong ph ng th c này hàng hóa th ng đ c bán

v i s l ng nh ho c đ n chi c, ch y u là bán thu ti n m t và th ng thì th i đi m giao hàng và th i đi m thu ti n cùng m t lúc Vì v y th i đi m đ c xác đ nh là tiêu th đ i

v i hàng hóa là ngay sau khi hàng hóa đ c giao cho khách hàng Bán l đ c th c hi n theo các hình th c sau:

 Bán l thu ti n t i ch : Trong hình th c này thì nhân viên bán hàng đ ng th i th c

hi n ch c n ng, nhi m v thu ti n c a m t nhân viên thu ngân Cu i ca bán nhân viên

qu y ki m kê hàng, ki m ti n và l p các báo cáo bán hàng, báo cáo thu ngân và n p cho

k toán bán l đ ghi s k toán

 Bán l thu ti n t p trung: Có đ c tr ng khác v m t qu y bán so v i hình th c bán

l thu ti n t i ch T i đi m bán (qu y, c a hàng…) nhân viên bán hàng và nhân viên thu ngân th c hi n đ c l p ch c n ng bán hàng và ch c n ng thu ti n Cu i ca bán nhân viên bán hàng ki m hàng t i qu y, c a hàng, đ i chi u s sách đ l p báo cáo doanh thu bán

n p trong ca, ngày Nhân viên thu ngân có nhi m v thu, ki m ti n và l p báo cáo n p ti n cho th qu

 Bán l t ph c v ho c bán hàng t đ ng các siêu th , c a hàng l n t ch c bán hàng không gi ng các ph ng th c đã nêu Khách hàng t ch n hàng hóa theo ý thích; t i

siêu th, c a hàng có giám sát viên, h ng d n viên giúp khách hàng ti p xúc v i gian hàng, b ph n thu ti n có th th c hi n b ng nhân viên thu ngân Các công vi c, nghi p

v qu y siêu th và c a hàng đ l p báo cáo bán hàng và báo cáo thu ti n c ng gi ng các

ph ng th c trên

 Bán tr góp: Theo hình th c này ng i mua đ c tr ti n hàng thành nhi u l n,

ng i mua s thanh toán m t ph n ti n hàng ngay t i th i đi m mua hàng Hình th c này thu n ti n cho ng i mua khi mua hàng v i giá tr l n, nh ng ngoài ti n hàng ng i mua còn ph i tr thêm m t kho n khác (đ c g i là lãi) do tr ch m V i hình th c này, hàng hóa đ c chuy n giao quy n s h u khi khách hàng thanh toán h t ti n cho ng i bán,

nh ng khi giao hàng cho ng i mua, hàng hóa đã đ c coi là tiêu th và bên bán ghi nh n luôn doanh thu c ng nh k t chuy n giá v n hàng bán

 Ngoài các hình th c bán hàng trên thì nh ng tr ng h p sau c ng đ c coi là hàng bán:

 Hàng hóa xu t đ i l y hàng hóa

 Hàng hóa xu t đ làm quà bi u t ng, chào hàng, qu ng cáo

 Hàng hóa xu t dùng n i b ph c v cho ho t đ ng kinh doanh n i b c a doanh nghi p, tr l ng, th ng cho cán b nhân viên

1.1.4.3 Ph ng th c g i hàng đ i lý hay ký g i hàng hóa

ây là ph ng th c bán hàng mà doanh nghi p th ng m i s giao hàng cho c s đ i

lý, ký g i đ các c s này tr c ti p bán hàng Bên nh n đ i lý s bán hàng và h ng hoa

h ng ho c chênh l ch giá trên s hàng đó S hàng doanh nghi p th ng m i chuy n giao cho đ i lý s đ c coi là tiêu th khi c s đ i lý, ký g i thanh toán ti n hay ch p nh n thanh toán, khi đó doanh nghi p th ng m i m t quy n s h u v s hàng hóa này

1.1.5 Ph ng pháp xác đ nh giá v n hàng xu t bán

Hàng t n kho trong các doanh nghi p t ng t nhi u ngu n khác nhau v i các đ n giá khác nhau, vì v y doanh nghi p c n l a ch n ph ng pháp tính giá th c t hàng xu t kho… vi c l a ch n ph ng pháp nào còn tu thu c vào đ c đi m c a hàng t n kho, yêu

c u và trình đ qu n lý c a doanh nghi p.

Song doanh nghi p áp d ng ph ng pháp nào đòi h i ph i nh t quán trong su t niên đ k toán N u có s thay đ i ph i gi i trình và thuy t minh, nêu rõ nh ng tác đ ng c a s thay

đ i t i các báo cáo tài chính c a doanh nghi p Theo ch đ k toán doanh nghi p v a và

nh đ c quy đ nh t i quy t đ nh 48/2006/Q -BTC thì doanh nghi p có th áp d ng m t trong b n ph ng pháp sau đ xác đ nh giá v n hàng xu t bán:

1.1.5.1 Ph ng pháp bình quân gia quy n

Theo ph ng pháp này ng i ta c n c vào s l ng hàng hóa xu t kho và đ n giá th c t bình quân gia quy n đ tính tr giá v n c a hàng xu t kho

7

Trong đó đ n giá bình quân có th đ c s d ng d i hai d ng sau:

 Bình quân gia quy n c k d tr

+

=

Ph ng pháp này khá đ n gi n, d làm ch c n tính toán m t l n vào cu i k , r t thích

h p v i nh ng doanh nghi p có ít ch ng lo i hàng hóa nh ng s l n nh p, xu t c a m i

lo i nhi u Nh ng ph ng pháp này có nh c đi m l n là công tác k toán d n vào cu i

k nh h ng đ n các ph n hành k toán khác Ngoài ra còn không ph n ánh đ c k p

th i thông tin k toán ngay t i th i đi m phát sinh nghi p v

s g p nhi u khó kh n và d d n đ n sai sót

1.1.5.2 Ph ng pháp nh p tr c - xu t tr c (FIFO)

Ph ng pháp này áp d ng d a trên gi đ nh là hàng đ c mua tr c ho c s n xu t

tr c thì đ c xu t tr c, và hàng còn l i cu i k là hàng đ c mua ho c s n xu t th i

đi m cu i k Giá tr hàng xu t kho đ c tính theo giá c a lô hàng nh p kho th i đi m

đ u k ho c g n đ u k , giá tr c a hàng t n kho đ c tính theo giá c a hàng nh p kho

th i đi m cu i k ho c g n cu i k còn t n kho

Ph ng pháp này giúp cho chúng ta có th tính đ c ngay tr giá v n hàng xu t kho

t ng l n xu t hàng, do v y đ m b o cung c p s li u k p th i cho k toán ghi chép các khâu ti p theo c ng nh cho qu n lý Ph ng pháp này s đ a ra s d đoán chính xác

nh t giá tr hi n t i c a hàng t n kho trong nh ng k giá thay đ i Vì v y ch tiêu hàng t n kho trên báo cáo k toán có ý ngh a th c t h n

c k d

tr

Tr giá th c t hàng t n đ u

k

Tr giá th c t hàng nh p trong k

S l ng hàng t n đ u

k

+ S l ng hàng nh p trong k

S l ng hàng hóa t n kho th c t sau m i l n nh p

Tuy nhiên, ph ng pháp này có nh c đi m là làm cho doanh thu hi n t i không phù

h p v i nh ng kho n chi phí hi n t i Theo ph ng pháp này, doanh thu hi n t i đ c t o

ra b i giá tr s n ph m, v t t , hàng hoá đã có đ c t cách đó r t lâu ng th i n u s

l ng ch ng lo i m t hàng nhi u, phát sinh nh p xu t liên t c d n đ n nh ng chi phí cho

vi c h ch toán c ng nh kh i l ng công vi c s t ng lên r t nhi u

Nh v y v i ph ng pháp này chi phí c a l n mua g n nh t s t ng đ i sát v i tr giá

v n c a hàng thay th Vi c th c hi n ph ng pháp này s đ m b o đ c yêu c u c a nguyên t c phù h p trong k toán Tuy nhiên, tr giá v n c a hàng t n kho cu i k có th không sát v i giá th tr ng c a hàng thay th

1.1.5.4 Ph ng pháp giá th c t đích danh

Theo ph ng pháp này thì hàng hóa xu t kho thu c lô hàng nh p nào thì l y đ n giá

nh p kho c a lô hàng đó đ tính ây là ph ng án t t nh t, nó tuân th nguyên t c phù

h p c a k toán; chi phí th c t phù h p doanh thu th c t Giá tr c a hàng xu t kho đem bán phù h p v i doanh thu nó t o ra Chính vì th giá tr hàng t n kho c ng đ c ph n ánh đúng giá tr c a chúng

Tuy nhiên, vi c áp d ng ph ng pháp này đòi h i nh ng đi u ki n kh t khe, ch nh ng doanh nghi p kinh doanh có ít lo i m t hàng, hàng t n kho có giá tr l n, m t hàng n

đ nh và lo i hàng t n kho nh n di n đ c thì m i có th áp d ng đ c ph ng pháp này

1.2 N i dung công tác k toán bán hàng

1.2.1 Ch ng t k toán

Theo quy t đ nh 48/2006/Q -BTC – “Ch đ k toán doanh nghi p v a và nh ” thì

nh ng ch ng t k toán đ c s d ng đ có th h ch toán quá trình bán hàng hóa c a doanh nghi p m t cách chính xác trên s sách đó là:

Theo quy t đ nh 48/2006/Q -BTC ban hành ngày 14/9/2006 quy đ nh thì đ h ch toán

toán bán hàng, k toán s d ng m t s tài kho n sau:

9

 TK 511- Doanh thu bán hàng và cung c p d ch v

Tài kho n này dùng đ ph n ánh doanh thu bán hàng và cung c p d ch v c a doanh nghi p theo hóa đ n và các ch tiêu liên quan đ n các kho n gi m tr doanh thu

Tài kho n 511 không có s d cu i k và có 4 tài kho n c p 2:

- Tài kho n 5111 - Doanh thu bán hàng hoá: Ph n ánh doanh thu và doanh thu thu n c a

kh i l ng hàng hoá đã đ c xác đ nh là đã bán trong m t k k toán c a doanh nghi p Tài kho n này ch y u dùng cho các ngành kinh doanh hàng hoá, v t t , l ng th c ,

- Tài kho n 5112 - Doanh thu bán các thành ph m: Ph n ánh doanh thu và doanh thu

thu n c a kh i l ng s n ph m (Thành ph m, bán thành ph m) đã đ c xác đ nh là đã bán trong m t k k toán c a doanh nghi p

Tài kho n này ch y u dùng cho các doanh nghi p s n xu t v t ch t nh : Công nghi p, nông nghi p, lâm nghi p, xây l p, ng nghi p, lâm nghi p,

- Tài kho n 5113 - Doanh thu cung c p d ch v : Ph n ánh doanh thu và doanh thu thu n

c a kh i l ng d ch v đã hoàn thành, đã cung c p cho khách hàng và đã đ c xác đ nh là

đã bán trong m t k k toán

Tài kho n này ch y u dùng cho các doanh nghi p kinh doanh d ch v nh : Giao thông

v n t i, b u đi n, du l ch, d ch v công c ng, d ch v khoa h c, k thu t, d ch v k toán,

ki m toán,

- Tài kho n 5118 – Doanh thu khác: Tài kho n này dùng đ ph n ánh v doanh thu v cho

thuê ho t đ ng nh ng bán, thanh lý b t đ ng s n đ u t , các kho n tr c p, tr giá c a

Nhà n c…

 TK 521- Các kho n gi m tr doanh thu

Theo quy t đ nh 48/2006/Q -BTC c a B Tài chính quy đ nh v ch đ k toán doanh nghi p v a và nh thì Các kho n gi m tr doanh thu c a doanh nghi p bao g m:

- Doanh thu hàng bán b tr l i k t chuy n cu i k

- Kho n gi m giá hàng bán k t chuy n cu i k

- Kho n chi t kh u th ng m i k t chuy n cu i k

- K t chuy n doanh thu thu n vào tài kho n 911

“Xác đ nh k t qu kinh doanh”

- Doanh thu bán s n ph m, hàng hóa, b t đ ng s n đ u t

và cung c p d ch v c a doanh nghi p th c hi n trong k k toán

1- Chi t kh u th ng m i: Ghi nh n kho n chi t kh u th ng m i mà doanh nghi p đã

gi m tr , ho c đã thanh toán cho ng i mua hàng do vi c ng i mua hàng đã mua hàng (S n ph m, hàng hoá), d ch v v i kh i l ng l n và theo tho thu n bên bán s dành cho bên mua m t kho n chi t kh u th ng m i ( ã ghi trên h p đ ng kinh t mua bán ho c các cam k t mua, bán hàng)

2- Hàng bán b tr l i: Ph n ánh giá tr c a s hàng bán b tr l i (Tính theo đúng đ n giá

ghi trên hóa đ n) Tr ng h p b tr l i m t ph n s hàng đã bán thì ch ph n ánh vào tài kho n này tr giá c a s hàng bán b tr l i đúng b ng s l ng hàng b tr l i nhân đ n giá bán ghi trên hóa đ n Các chi phí khác phát sinh mà doanh nghi p ph i chi liên quan

đ n hàng bán b tr l i ph n ánh vào tài kho n 642- Chi phí qu n lý kinh doanh

3- Gi m giá hàng bán: Ph n ánh giá tr hàng hóa mà doanh nghi p ch p thu n gi m giá

cho khách hàng (gi m giá ngoài hóa đ n, t c là gi m giá sau khi đã phát hành hóa đ n) Trong k h ch toán, các kho n gi m tr doanh thu th c t phát sinh đ c ph n ánh vào bên N TK 521 – Các kho n gi m tr doanh thu Cu i k , k t chuy n t ng s ti n gi m

tr doanh thu vào tài kho n 511- Doanh thu bán hàng và cung c p d ch v đ xác đ nh doanh thu thu n th c t th c hi n trong k

Tài kho n 521 không có s d cu i k

Tài kho n 521- Các kho n gi m tr doanh thu, có 3 tài kho n c p 2:

- Tài kho n 5211 - Chi t kh u th ng m i: Ph n ánh s gi m giá cho ng i mua hàng v i

s l ng l n đ c ghi trên hóa đ n bán hàng ho c các ch ng t khác liên quan đ n bán hàng

- Tài kho n 5212 – Hàng bán b tr l i: Ph n ánh tr giá bán c a s hàng hóa đã bán b

khách hàng tr l i

- Tài kho n 5213 - Gi m giá hàng bán: Ph n ánh các kho n gi m giá hàng bán so v i giá

bán ghi trong Hóa đ n GTGT ho c Hóa đ n bán hàng thông th ng phát sinh trong k

thu n cho ng i mua hàng

Cu i k k toán, k t chuy n toàn b các kho n gi m tr doanh thu phát sinh trong

k sang Tài kho n 511 “Doanh thu bán hàng và cung c p d ch v ” đ xác đ nh doanh thu thu n c a k báo cáo

Tài kho n 521

 TK 632- Giá v n hàng bán

Tài kho n này dùng đ ph n ánh tr giá v n c a s n ph m, hàng hoá, d ch v , b t đ ng

s n đ u t ; giá thành s n xu t c a s n ph m xây l p ( i v i doanh nghi p xây l p) bán trong k

Tài kho n 632 không có s d cu i k

 TK 156 – Hàng hóa

Quy t đ nh 48/2006/Q -BTC quy đ nh rõ tài kho n này dùng đ ph n ánh giá tr hi n có

và tình hình bi n đ ng t ng, gi m các lo i hàng hoá c a doanh nghi p bao g m hàng hoá

t n kho sau khi tr ph n b i th ng do

trách nhi m cá nhân gây ra;

Tài kho n 156

- Tr giá mua vào c a hàng hoá theo hoá

đ n mua hàng (Bao g m các lo i thu

không đ c hoàn l i);

- Chi phí thu mua hàng hoá;

- Tr giá hàng hoá đã bán b ng i mua

- Tr giá c a hàng hoá xu t kho đ bán, giao

đ i lý, giao cho đ n v ph thu c; thuê ngoài gia công, ho c s d ng cho s n xu t, kinh doanh;

- Chi t kh u th ng m i hàng mua đ c

h ng;

- Các kho n gi m giá hàng mua đ c h ng;

- Tr giá hàng hoá tr l i cho ng i bán;

- Tr giá hàng hoá phát hi n thi u khi ki m kê;

- K t chuy n tr giá hàng hoá t n kho đ u k (Tr ng h p doanh nghi p h ch toán hàng t n kho theo ph ng pháp ki m kê đ nh k );

- Tr giá hàng hoá b t đ ng s n đã bán ho c chuy n thành b t đ ng s n đ u t , b t đ ng

s n ch s h u s d ng ho c tài s n c đ nh

- Tr giá hàng hóa t n kho cu i k

Tài kho n 156 - Hàng hoá, ph i h ch toán chi ti t theo 3 n i dung

- Giá mua hàng hoá: Ph n ánh tr giá hi n có và tình hình bi n đ ng c a hàng hoá mua

vào và đã nh p kho (Tính theo tr giá mua vào)

- Chi phí thu mua hàng hoá: Ph n ánh chi phí thu mua hàng hoá phát sinh liên quan t i s

hàng hoá đã nh p kho trong k Chi phí thu mua hàng hoá h ch toán vào tài kho n này ch

bao g m các chi phí liên quan tr c ti p đ n quá trình thu mua hàng hoá nh : Chi phí b o

hi m hàng hoá, ti n thuê kho, thuê b n bãi, chi phí v n chuy n, b c x p, b o qu n đ a

hàng hoá t n i mua v đ n kho doanh nghi p; các kho n hao h t t nhiên trong đ nh m c

phát sinh trong quá trình thu mua hàng hoá

- Hàng hoá b t đ ng s n: Ph n ánh tr giá hi n có và tình hình bi n đ ng c a các lo i

hàng hoá b t đ ng s n c a doanh nghi p

Hàng hoá b t đ ng s n g m: Quy n s d ng đ t; nhà; c s h t ng mua đ bán trong k

ho t đ ng kinh doanh bình th ng; B t đ ng s n đ u t chuy n thành hàng t n kho khi

ch s h u b t đ u tri n khai cho m c đích bán

 TK 157- Hàng g i đi bán

Tài kho n này dùng đ ph n ánh tr giá hàng hóa, thành ph m đã g i ho c chuy n đ n cho

khách hàng; Hàng hóa, thành ph m g i bán đ i lý, ký g i; Hàng hoá, s n ph m chuy n

cho đ n v c p d i h ch toán ph thu c đ bán; Tr giá d ch v đã hoàn thành, bàn giao

cho ng i đ t hàng, nh ng ch a đ c ch p thu n thanh toán

Tài kho n này s d ng cho t t c đ n v s n xu t, kinh doanh thu c m i l nh v c

đ nh k )

Tr giá hàng hóa, thành ph m đã g i đi,

dch v đã cung c p ch a đ c xác đ nh là

đã bán trong k

 TK 131- Ph i thu khách hàng

Tài kho n này dùng đ ph n ánh các kho n n ph i thu và tình hình thanh toán các kho n

n ph i thu c a doanh nghi p v i khách hàng v ti n bán s n ph m, hàng hoá, B S đ u

t , TSC , cung c p d ch v Tài kho n này c ng đ c dùng đ ph n ánh các kho n ph i

thu c a ng i nh n th u XDCB v i ng i giao th u v kh i l ng công tác XDCB đã

hoàn thành

1.2.3 Trình t h ch toán k toán bán hàng

1.2.3.1 H ch toán k toán bán hàng trong các doanh nghi p h ch toán hàng t n kho theo

ph ng pháp kê khai th ng xuyên (KKTX)

 H ch toán k toán bán hàng trong các doanh nghi p tính thu GTGT theo ph ng

- Kho n gi m giá hàng bán cho khách hàng sau khi đã giao hàng và khách hàng có khi u n i;

- Doanh thu c a s hàng đã bán b ng i mua

tr DT

K/c doanh thu thu n

TK 111,112,131 TK3331

Thu GTGT

đ u ra

Doanh thu bán hàng ch a có thu GTGT

S đ 1.2 Ph ng th c bán buôn hàng hóa qua kho theo hình th c chuy n hàng

S đ 1.3 Ph ng th c bán buôn v n chuy n th ng không tham gia thanh toán

S đ 1.4 Ph ng th c bán buôn v n chuy n th ng có tham gia thanh toán theo hình

tr l i

K/c các kho n gi m

TK 511

K/c các kho n

gi m tr DT K/c DT thu n

Thu GTGT

Thu GTGT

đ u vào

Chi phí môi gi i

Thu GTGT

hàng

Ghi nh n GVHB

S ti n còn

ph i thu

c a KH K/c DT

ho t đ ng

TC

Lãi tr ch m phân b t ng

k

i v i các doanh nghi p tính thu GTGT theo ph ng pháp tr c ti p thì ph ng

pháp h ch toán nghi p v bán hàng t ng t nh doanh nghi p tính thu GTGT theo

ph ng pháp kh u tr Nh ng đây có s khác bi t là doanh thu bán hàng và cung c p

d ch v là doanh thu bao g m c thu GTGT đ u ra ph i n p S thu đ u ra ph i n p

đ c h ch toán nh m t kho n gi m tr doanh thu và đ c ghi bút toán nh sau:

TK 156

Ph ng pháp KK K là ph ng pháp c n c vào k t qu ki m kê th c t đ ph n nh giá

tr hàng t n kho cu i k c a hàng hóa trên s k toán t ng h p và t đo tính ra giá tr c a hàng hóa đã xu t trong k :

Theo ph ng pháp này, k toán s d ng TK 611 “Mua hàng” đ theo dõi và ph n ánh giá

tr hàng hóa mua vào và xu t bán trong k , còn các tài kho n hàng t n kho ch dùng đ

ph n ánh hàng t n kho đ u k và cu i k

Tài kho n 611 không có s d cu i k

= Tr giá hàng hóa t n đ u k + Trnh giá hàng hóa p trong k - Trt giá hàng hóa n cu i k

Tr giá hàng hóa

xu t trong k

TK 611

- Giá g c hàng hoá, nguyên li u, v t

li u, công c , d ng c , mua vào

trong k ; hàng hoá đã bán b tr l i,

- Giá g c nguyên li u, v t li u, công c , d ng

c , hàng hoá mua vào tr l i cho ng i bán,

ho c đ c gi m giá

- K t chuy n giá g c hàng hoá, nguyên li u, v t

li u, công c , d ng c t n kho cu i k (Theo

k t qu ki m kê);

S đ 1.8 H ch toán k toán t ng h p k toán bán hàng theo ph ng pháp KK K

1.3 N i dung công tác k toán xác đ nh k t qu bán hàng

1.3.1 K toán chi phí qu n lý kinh doanh

Theo quy t đ nh 48/2006/Q -BTC c a B Tài chính quy đ nh v Ch đ k toán doanh

nghi p v a và nh thì Chi phí qu n lý kinh doanh g m: Chi phí bán hàng và Chi phí qu n

lý doanh nghi p:

 Chi phí bán hàng là toàn b chi phí th c t phát sinh trong quá trình tiêu th s n

ph m, hàng hóa, d ch v nh chi phí giao hàng, giao d ch, b o hành s n ph m, hàng hóa,

hoa h ng bán hàng, l ng nhân viên bán hàng và các chi phí g n li n v i kho b o qu n

s n ph m, hàng hóa, kh u hao tài s n c đ nh dùng trong ho t đ ng bán hàng…

 Chi phí qu n lý doanh nghi p: là nh ng chi phí hành chính và chi phí qu n lý

chung c a doanh nghi p bao g m các chi phí v l ng nhân viên b ph n qu n lý doanh

nghi p; b o hi m xã h i; b o hi m y t ; kinh phí công đoàn; b o hi m th t nghi p c a

nhân viên qu n lý doanh nghi p; chi phí v t li u v n phòng, công c lao đ ng, kh u hao

TSC dùng trong qu n lý doanh nghi p, thu nhà đ t; thu môn bài, kho n l p d phòng

n ph i thu khói đòi; d phòng ph i tr , chi phí d ch v mua ngoài ( i n, n c, đi n

tho i, Fax, b o hi m tài s n, cháy n ,…), chi phí b ng ti n khác (Ti p khách, h i ngh ,

công tác phí…)

 Tài kho n s d ng:

K toán s d ng Tài kho n 642 “Chi phí qu n lý kinh doanh” đ ph n ánh các chi phí

qu n lý kinh doanh bao g m chi phí bán hàng và chi phí qu n lý doanh nghi p th c t

Xác đ nh GVHB

Tài kho n 642 không có s d cu i k

Tài kho n 642 - Chi phí qu n lý doanh nghi p có 2 tài kho n c p 2

- Tài kho n 6421 - Chi phí bán hàng: Dùng đ ph n ánh chi phí bán hàng th c t phát

sinh trong quá trình bán s n ph m, hàng hóa và cung c p d ch v trong k c a doanh nghi p và tình hình k t chuy n chi phí bán hàng sang TK 911- Xác đ nh k t qu kinh doanh

- Tài kho n 6422 - Chi phí qu n lý doanh nghi p: Dùng đ ph n ánh chi phí chung c a

doanh nghi p phát sinh trong k và tình hình k t chuy n chi phí qu n lý doanh nghi p sang TK 911- Xác đ nh k t qu bán hàng

 Tài kho n 642 đ c m s chi ti t theo dõi t ng n i dung chi phí Tùy theo đ c

đi m kinh doanh, yêu c u qu n lý c a t ng đ n v , tài kho n 642 có th m chi ti t cho

t ng lo i chi phí nh : chi phí bán hàng, chi phí qu n lý doanh nghi p, trong t ng lo i chi phí đ c theo dõi chi ti t theo t ng n i dung chi phí nh :

 i v i chi phí bán hàng

- Chi phí nhân viên: là các kho n ph i tr cho nhân viên bán hàng, nhân viên đóng gói,

v n chuy n, b o qu n s n ph m, hàng hóa…B o hi m y t , b o hi m xã h i, kinh phí công đoàn, b o hi m th t nghi p…

- Chi phí v t li u bao bì: Là các chi phí v t li u, bao bì xu t dùng cho vi c b o qu n,

tiêu th s n ph m, hàng hóa, d ch v , nh chi phí v t li u đóng gói s n ph m, hàng hóa, chi phí v t li u, nhiên li u dùng cho b o qu n, b c vác, v n chuy n s n ph m, hàng hóa trong quá trình tiêu th , v t li u dùng cho s a ch a TSC , b o qu n s n ph m, hàng hóa

c a doanh nghi p

- Chi phí d ng c , đ dùng: Là các chi phí v công c , d ng c ph c v cho quá trình

tiêu th s n ph m, hàng hóa nh d ng c đo l ng, ph ng ti n tính toán, ph ng ti n làm vi c…

- Chi phí kh u hao TSC : Là các chi phí kh u hao TSC b ph n b o qu n, bán

hàng nh : nhà kho, c a hàng, b n bãi , ph ng ti n b c d , v n chuy n, ph ng ti n tính toán, đo l ng, ki m nghi m ch t l ng…

Tài kho n 642 Chi phí qu n lý kinh doanh phát sinh

- Chi phí d phòng: là kho n d phòng ph i tr v b o hành s n ph m, hàng hóa đã

đ c bán trong ký

- Chi phí d ch v mua ngoài: Là các chi phí d ch v mua ngoài ph c v cho bán hàng

nh thuê ngoài s a ch a TSC , ti n thuê kho, thuê bãi , ti n thuê b c vác, v n chuy n hàng hóa đi tiêu th , ti n tr hoa hoàng cho đ i lý bán hàng…

- Chi phí b ng ti n khác: Là các chi phí phát sinh trong khâu bán hàng ngoài các chi

phí k trên nh chi phí ti p khách b ph n bán hàng, chi phí gi i thi u s n ph m, hàng hóa, qu ng cáo, chào hàng, h i ngh khách hàng

 i v i chi phí qu n lý doanh nghi p

- Chi phí nhân viên qu n lý: Là các kho n ph i tr v l ng, b o hi m xã h i, b o

hi m y t , kinh phí công đoàn, b o hi m th t nghi p c a Ban giám đ c, nhân viên qu n lý các phòng ban c a doanh nghi p

- Chi phí v t li u qu n lý: Là các chi phí v t li u xu t dùng cho công tác qu n lý doanh

nghi p nh gi y, bút, m c…v t li u s d ng cho s a ch a TSC , công c , d ng c …

- Chi phí đ dùng v n phòng: Là các chi phí d ng c , đ dùng v n phòng dùng cho

công tác qu n lý

- Chi phí kh u hao TSC : Là các chi phí kh u hao TSC dùng chung cho doanh

nghi p nh nhà c a làm vi c c a các phòng ban, kho tang, v t ki n trúc, ph ng ti n truy n d n, máy móc thi t b dùng trên v n phòng…

- Thu , phí và l phí: Là các chi phí v thu , phí và l phí nh : thu môn bài, thu nhà

đ t… và các kho n phí, l phí khác

- Chi phí d phòng: Là kho n d phòng n ph i thu khó đòi, d phòng cho các h p

đ ng có r i ro l n… tính vào chi phí qu n lý doanh nghi p

- Chi phí d ch v mua ngoài: Là các chi phí d ch v mua ngoài ph c v cho v n phòng

doanh nghi p, các kho n chi mua và s d ng các tài li u k thu t, b ng sang ch phát minh, gi y phép chuy n giao công ngh , nhãn hi u th ng m i…(không thu c TSC )

đ c tính theo ph ng pháp phân b d n vào chi phí qu n lý doanh nghi p

- Chi phí b ng ti n khác: Là các chi phí khác thu c qu n lý chung c a doanh nghi p,

ngoài các chi phí k trên nh : chi phí h i ngh m ti p khách, công tác phí, tàu xe, kho n chi cho lao đ ng n …

Phân b d n CP tr tr c

CP mua ngoài Thu GTGT

TK 352

Hoàn nh p d phòng

ph i tr (b o hành SP)

đ n doanh thu và k t qu bán hàng nh h ng tr c ti p đ n k t qu ho t đ ng c a c doanh nghi p

Xác đ nh k t qu bán hàng là vi c so sánh doanh thu bán hàng thu n t vi c bán hàng v i các chi phí b ra ph c v cho quá trình bán hàng Trong đó, chi phí b ra ph c v bán hàng bao g m: giá v n hàng bán, chi phí bán hàng và chi phí qu n lý doanh nghi p

 Tài kho n 911- Xác đ nh k t qu kinh doanh

Tài kho n này dùng đ xác đ nh và ph n ánh k t qu ho t đ ng kinh doanh và các ho t

đ ng khác c a doanh nghi p trong m t k k toán K t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p bao g m: K t qu kinh doanh và k t qu ho t đ ng khác

+ K t qu ho t đ ng kinh doanh:

+) K t qu bán hàng và cung c p d ch v : là s chênh l ch gi a doanh thu thu n và tr giá

v n hàng bán (G m c s n ph m, hàng hoá, b t đ ng s n đ u t và d ch v , giá thành s n

xu t c a s n ph m xây l p, chi phí liên quan đ n ho t đ ng kinh doanh b t đ ng s n đ u

t , nh : chi phí kh u hao, chi phí s a ch a, nâng c p, chi phí cho thuê ho t đ ng, chi phí thanh lý, nh ng bán b t đ ng s n đ u t ), chi phí bán hàng và chi phí qu n lý doanh nghi p

+) K t qu ho t đ ng tài chính là s chênh l ch gi a doanh thu c a ho t đ ng tài chính và chi phí ho t đ ng tài chính

+ K t qu ho t đ ng khác là s chênh l ch gi a các kho n thu nh p khác và các kho n chi

- Giá v n hàng bán -

CP qu n lý kinh doanh

DT thu n t ho t

đ ng bán hàng = Doanh thu bán hàng - Các kho n gi m tr

doanh thu

Tài kho n 911 không có s d cu i k

 Tài kho n 421- L i nhu n ch a phân ph i

Tài kho n này dùng đ ph n ánh k t qu kinh doanh (l i nhu n, l ) sau thu thu

nh p doanh nghi p và tình hình phân chia l i nhu n ho c x lý l c a doanh nghi p

Tài kho n 421 có k t c u nh sau:

Tài kho n 421 - L i nhu n ch a phân ph i, có 2 tài kho n c p 2:

- Tài kho n 4211 - L i nhu n ch a phân ph i n m tr c: Ph n ánh k t qu ho t đ ng

kinh doanh, tình hình phân chia l i nhu n ho c x lý l thu c n m tr c

Tài kho n 4211 còn dùng đ ph n ánh s đi u ch nh t ng ho c gi m s d đ u n m c a

TK 4211 khi áp d ng h i t do thay đ i chính sách k toán và đi u ch nh h i t các sai sót

tr ng y u c a n m tr c, n m nay m i phát hi n

u n m sau, k toán k t chuy n s d đ u n m t TK 4212 “L i nhu n ch a phân ph i

n m nay” sang TK 4211 “L i nhu n ch a phân ph i n m tr c”

- Tài kho n 4212 - L i nhu n ch a phân ph i n m nay: Ph n ánh k t qu kinh doanh, tình

hình phân chia l i nhu n và x lý l n m nay

TK 911

- Tr giá v n c a s n ph m, hàng hoá, b t

đ ng s n đ u t và d ch v đã bán;

- Chi phí ho t đ ng tài chính, chi phí thu thu

nh p doanh nghi p và chi phí khác;

- Chi phí bán hàng và chi phí qu n lý doanh

nghi p

- K t chuy n lãi

- Doanh thu thu n v s s n ph m, hàng hoá, b t đ ng s n đ u t và d ch v đã bán trong k ;

- Doanh thu ho t đ ng tài chính, các kho n thu nh p khác và kho n ghi gi m chi phí thu thu nh p doanh nghi p;

- Chia c t c, l i nhu n cho các c đông, cho

các nhà đ u t , các bên tham gia liên doanh;

- B sung ngu n v n kinh doanh;

- N p l i nhu n lên c p trên

- S l i nhu n th c t c a ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p trong k ;

- S l i nhu n c p d i n p lên, s l

c a c p d i đ c c p trên c p bù;

- X lý các kho n l v ho t đ ng kinh doanh

D n : S l ho t đ ng kinh doanh ch a

x lý D có: S l i nhu n ch a phân ph i ho c ch a s d ng

Nh t ký và ph n S Cái B ng t ng h p ch ng t k toán đ c l p cho nh ng ch ng t cùng lo i (Phi u thu, phi u chi, phi u xu t, phi u nh p,…) phát sinh nhi u l n trong m t

gi m tr DT

TK 821

K/c chi phí thu TNDN

: Ghi hàng ngày : Ghi cu i k : i chi u, ki m tra

Ch ng t k toán và B ng t ng h p ch ng t k toán cùng lo i sau khi đã ghi S Nh t ký

- S Cái, đ c dùng đ ghi vào S , Th k toán chi ti t có liên quan

- Cu i tháng, sau khi đã ph n ánh toàn b ch ng t k toán phát sinh trong tháng vào S

Nh t ký - S Cái và các s , th k toán chi ti t, k toán ti n hành c ng s li u c a c t s phát sinh ph n Nh t ký và các c t N , c t Có c a t ng tài kho n ph n S Cái đ ghi vào dòng c ng phát sinh cu i tháng C n c vào s phát sinh các tháng tr c và s phát sinh tháng này tính ra s phát sinh lu k t đ u quý đ n cu i tháng này C n c vào s d

đ u tháng (đ u quý) và s phát sinh trong tháng k toán tính ra s d cu i tháng (cu i quý) c a t ng tài kho n trên Nh t ký - S Cái

- Khi ki m tra, đ i chi u s c ng cu i tháng (cu i quý) trong S Nh t ký - S Cái ph i

đ m b o các yêu c u sau:

- Các s , th k toán chi ti t c ng ph i đ c khoá s đ c ng s phát sinh N , s phát sinh Có và tính ra s d cu i tháng c a t ng đ i t ng C n c vào s li u khoá s c a các đ i t ng l p “B ng t ng h p chi ti t" cho t ng tài kho n S li u trên “B ng t ng

h p chi ti t” đ c đ i chi u v i s phát sinh N , s phát sinh Có và S d cu i tháng c a

t ng tài kho n trên S Nh t ký - S Cái

S li u trên Nh t ký - S Cái và trên “B ng t ng h p chi ti t” sau khi khóa s đ c ki m tra, đ i chi u n u kh p, đúng s đ c s d ng đ l p báo cáo tài chính Quá trình ghi s

c a hình th c “Nh t ký- S cái” đ c khái quát qua s đ 1.11 d i đây:

T ng s phát sinh Có

c a t t c các tài kho n

T ng s d N các

tài kho n = T ng s d Có các tài kho n

S đ 1.11 Trình t ghi s k toán theo hình th c “Nh t ký – S cái”

1.4.2 Hình th c “ Nh t ký chung”

Trình t h ch toán:

- Hàng ngày, c n c vào các ch ng t đã ki m tra đ c dùng làm c n c ghi s , tr c h t ghi nghi p v phát sinh vào s Nh t ký chung, sau đó c n c s li u đã ghi trên s Nh t

ký chung đ ghi vào S Cái theo các tài kho n k toán phù h p N u đ n v có m s , th

k toán chi ti t thì đ ng th i v i vi c ghi s Nh t ký chung, các nghi p v phát sinh đ c ghi vào các s , th k toán chi ti t liên quan

Tr ng h p đ n v m các s Nh t ký đ c bi t thì hàng ngày, c n c vào các ch ng t

đ c dùng làm c n c ghi s , ghi nghi p v phát sinh vào s Nh t ký đ c bi t liên quan

nh k (3, 5, 10 ngày) ho c cu i tháng, tu kh i l ng nghi p v phát sinh, t ng h p

t ng s Nh t ký đ c bi t, l y s li u đ ghi vào các tài kho n phù h p trên S Cái, sau khi

đã lo i tr s trùng l p do m t nghi p v đ c ghi đ ng th i vào nhi u s Nh t ký đ c

bi t (n u có)

- Cu i tháng, cu i quý, cu i n m, c ng s li u trên S Cái, l p B ng cân đ i s phát sinh Sau khi đã ki m tra đ i chi u kh p, đúng s li u ghi trên S Cái và b ng t ng h p chi ti t (đ c l p t các s , th k toán chi ti t) đ c dùng đ l p các Báo cáo tài chính.V nguyên t c, T ng s phát sinh N và T ng s phát sinh Có trên B ng cân đ i s phát sinh

ph i b ng T ng s phát sinh N và T ng s phát sinh Có trên s Nh t ký chung (ho c s

Nh t ký chung và các s Nh t ký đ c bi t sau khi đã lo i tr s trùng l p trên các s Nh t

h p ch ng t k toán theo t ng lo i nghi p v , trên c s s li u c a B ng T ng h p

ch ng t k toán đ l p ch ng t ghi s Ch ng t ghi s sau khi đã l p xong chuy n cho

K toán tr ng ( ho c ng i ph trách k toán ) duy t, r i chuy n cho k toán t ng h p

đ ng ký vào s ng ký ch ng t ghi s đ ghi s và ngày tháng vào ch ng t ghi s

Ch ng t ghi s sau khi đã ghi vào s ng ký ch ng t ghi s m i đ c s d ng đ ghi vào s cái và các s , th k toán chi ti t

- Sau khi ph n ánh t t c ch ng t ghi s đã l p trong tháng vào s cái, k toán ti n hành

c ng s phát sinh n , s phát sinh có và tính s d cu i tháng c a t ng tài kho n Sau khi

đ i chi u kh p đúng, s li u trên s cái đ c s d ng l p "B ng cân đ i tài kho n"

- i v i các tài kho n ph i m s , th k toán chi ti t thì ch ng t k toán, B ng T ng

h p ch ng t k toán kèm theo ch ng t ghi s là c n c vào s , th k toán chi ti t theo yêu c u c a t ng tài kho n Cuôi tháng ti n hành c ng các s , th k toán chi ti t, l y k t

qu l p B ng T ng h p chi ti t theo t ng tài kho n t ng h p đ đ i chi u v i s li u trên

B ng t ng h p chi ti t

BÁO CÁO TÀI CHÍNH

s cái c a t ng tài kho n đó Các B ng T ng h p chi ti t c a t ng tài kho n sau khi đ i chi u đ c dùng làm c n c l p Báo cáo tài chính

S đ 1.13 d i đây ph n ánh m t cách khái quát nh t trình t ghi s c a hình th c

B ng cân đ i tài kho n

BÁO CÁO TÀI CHÍNH

B ng t ng h p chi

ti t

CH NG 2: TH C TR NG CÔNG TÁC K TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC

NH K T QU BÁN HÀNG T I CÔNG TY C PH N B N

(BEN COMPUTER) 2.1 Khái quát chung v công ty c ph n B n (Ben computer)

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a công ty

Nh chúng ta đã bi t, n n kinh t n c ta đang t ng b c h i nh p v i n n kinh t th

gi i M t bi n đ ng nh c a n n kinh t th gi i c ng có th nh h ng đ n n n kinh

t c a nhi u qu c gia trong đó có Vi t Nam Ngoài ra s phát tri n c a khoa h c k thu t, công ngh m i c ng tác đ ng r t nhi u đ n s phát tri n kinh t c bi t trong

nh ng th p niên g n đây thì ngành công ngh thông tin Vi t Nam có th nói có

b c phát tri n v t b c Công ngh thông tin đ c áp d ng r ng rãi nhi u l nh

v c, trong công vi c c ng nh trong h c t p, nghiên c u N m b t đ c nhu c u c n thi t c a công ngh thông tin trong cu c s ng c ng nh trong h c t p nh v y nên Công ty c ph n B n (Ben computer) đã ra đ i Nh m khai thác ti m n ng tiêu th máy vi tính – m t ph ng ti n c n thi t đ có th ti p c n v i công ngh thông tin Ben computer đã ra đ i và ho t đ ng d a trên vi c cung c p các lo i máy tính cao c p cho khách hàng

T khi thành l p đ n nay v i s n l c không ng ng c a t t c các nhân viên trong công ty c ng nh ban giám đ c Ben computer đã có nh ng thành công và ch đ ng

nh t đ nh trong th tr ng H th ng các c a hàng, các trung tâm b o hành ho t đ ng

v i tiêu chí vì l i ích c a khách hàng đã làm nên th ng hi u Ben computer đ c bi t

đ n nh m t công ty máy tính chuyên nghi p, uy tín hàng đ u t i Vi t Nam

Công ty đ c thành l p n m 2001 d i hình th c công ty c ph n v i tên g i Công ty

c ph n B n (Ben computer)

Tên vi t t t: Ben JSC

Tên giao d ch: Ben computer

Sau khi đ c thành l p kho ng 1 n m thì đ n n m 2002 Ben computer đã chính th c

s h u th ng hi u Ben đ c B khoa h c công ngh c p gi y ch ng nh n s 42378 ngày 25 tháng 07 n m 2002

Quy mô: 70 ng i

n nay v i g n 10 n m đi vào ho t đ ng Ben computer đã k p xây d ng cho mình

m t th ng hi u Ben v i l ng khách hàng l n trên toàn qu c: D i đây là nh ng khách hàng c a Ben:

• H th ng đ i lý l n t i các t nh: H i Phòng, Qu ng Ninh, Vinh, Thái Nguyên,

H ng Yên, L ng S n, H i D ng, Hà T nh, Hu , à N ng, V nh Phúc…

• Nh ng ban ngành l n c a Vi t Nam nh : V n phòng Chính ph , B Công An,

B Qu c Phòng, B Tài Chính, B Giáo d c và ào t o

• T ng c c H i quan, T ng c c Th ng kê, T ng c c B u đi n, C c Hàng không……

• Các ngân hàng qu c doanh, ngân hàng th ng m i, ngân hàng liên doanh và ngân hàng n c ngoài nh : Vietcombank, Nông nghi p, u t , Công th ng, Hàng

H i, EximBank, ACB, Indonesia, ViD Public Bank, MayBank, ICBC, ChinFon, Public Bank (chi nhánh Lào và Campuchia), Farmer Bank (Campuchia), Citi Bank, ANZ, iNG Bank, OUB, Indovina, Bank of Tokyo, Sumitomo Bank, Standard-Chatered Bank, ANZ-Amro Bank

• Các tr ng H Giao thông V n T i, H Bách Khoa, H Qu c Gia, H Kinh t

Qu c Dân

• Các công ty s n xu t và d ch v : VDC, FPT, PhuThai, Hoà Phát

• Các công ty liên doanh, v n phòng n c ngoài: BP, Caterpilar-VTrac, Ford, Mishubisi, Johnson & Johnson…

• Ngoài ra, Ben còn ph c v nhu c u l n mua s m các thi t b công ngh thông tin

c a h c sinh, sinh viên, h c viên c a các tr ng i h c, Cao đ ng, Trung h c d y ngh …và các gia đình t i Hà n i và các t nh trong c n c

Không nh ng xây d ng đ c h th ng khách hàng t ng đ i l n mà hi n nay, Ben Computer đã là đ i tác c a các hãng công ngh toàn c u và các nhà phân ph i

l n nh : DELL CORPORATION, INTEL CORPORATION, IBM CORPORATION, HP-COMPAQ CORPORATION, LENOVO CORPORATION, SONY, SAMSUNG,

LG, TOSHIBA, ACER, AMP, APPLE

2.1.2 c đi m ho t đ ng và m c tiêu kinh doanh c a công ty

Ben computer ho t đ ng ch y u trên các l nh v c sau:

 Phân ph i các s n ph m CNTT và các thi t b liên quan

 S n xu t ph n m m (đáp ng th tr ng n i đ a và xu t kh u)

 L p ráp máy vi tính

 B o hành, b o trì các thi t b vi n thông và tin h c

 Cung c p các gi i pháp, các d ch v vi n thông và internet