Bình th ng Dopamin và Acetycholin tr ng thái cân b ng.
Trang 11
T V N
Các r i lo n lo n th n, đ c bi t là các r i lo n tâm th n n i sinh, nh b nh tâm
th n phân li t, r i lo n c m xúc l ng c c,… là nh ng r i lo n tâm th n n ng th ng
g p trong th c hành lâm sàng Theo th ng kê c a WHO (2000), t l m c b nh tâm
th n phân li t là 0,5 – 1,5% dân s , còn Vi t Nam là 0,47% dân s [1] T l m c r i
lo n c m xúc l ng c c là 0,5% dân s [12] N u không đ c phát hi n, ch n đoán và
đi u tr k p th i, b nh nhân r i lo n tâm th n n i sinh s phát tri n thành m n tính, có
th d n đ n gi m kh n ng lao đ ng, h c t p, ng i b nh s tr thành gánh n ng cho gia đình và xã h i
i u tr r i lo n tâm th n ch y u là đi u tr tri u ch ng nên ph i ph i h p nhi u li u pháp khác nhau: li u pháp tâm lý, li u pháp tái thích ng xã h i, li u pháp
s c và li u pháp hóa d c [6] T h n 60 n m nay, các thu c an th n kinh (ATK) đã
đ c s d ng trong ngành tâm th n đ đi u tr tâm th n phân li t i u này đã t o ra
ni m hy v ng cho b nh nhân và nh ng ng i thân trong gia đình h Hi n nay thu c ATK đang đ c s d ng g m có hai lo i: thu c ATK đi n hình (ATK c đi n) và thu c ATK không đi n hình (ATK m i) Các thu c h ng th n ngày càng có nhi u
lo i, có hi u l c đi u tr t t và càng ít tác d ng ph
Tuy nhiên, thu c ATK v n đ c ghi nh n là có nhi u tác d ng không mong
mu n Theo nghiên c u c a Haddad và c ng s vào n m 2007 đã ch ra r ng có t i 75% b nh nhân g p tác d ng không mong mu n ngo i tháp do dùng nhóm thu c ATK
c đi n [26] Các tác d ng ngo i tháp nh : r i lo n v n đ ng mu n, tri u ch ng gi ng Parkinson,… gây nh h ng đ n cu c s ng c a b nh nhân Thu c ATK th h hai ra
đ i đã kh c ph c đ c đi u này Nh ng t n m 2005 tr l i đây, ngày càng nhi u tài
li u ch ra các tác d ng không mong mu n trên chuy n hóa nh : t ng cân, t ng đ ng huy t, r i lo n lipid máu b nh nhân dùng thu c ATK th h hai Tác d ng không mong mu n đã làm cho b nh nhân b u ng thu c, không tuân th đi u tr gây khó kh n trong vi c ch a tr b nh C hai lo i thu c này đ u có th x y ra tác d ng ph khác
nh : d ng da, r i lo n th n kinh th c v t,…
Trang 2Nh m giúp ích cho th c ti n lâm sàng trong đi u tr và ch m sóc b nh nhân tâm
th n, vi c nghiên c u đánh giá tác d ng không mong mu n c a thu c ATK là đi u c n thi t Chính vì v y, chúng tôi th c hi n nghiên c u v i đ tài: “Tác d ng không mong
mu n c a thu c an th n kinh b nh nhân đi u tr n i trú tu n đ u tiên t i Vi n
S c kh e Tâm th n Qu c gia” nh m m c tiêu:
1 Mô t m t s tác d ng không mong mu n c a thu c ATK xu t hi n b nh nhân
đi u tr n i trú trong tu n đ u tiên t i Vi n S c kh e Tâm th n Qu c gia
2 ánh giá m t s y u t nh h ng t i vi c phát sinh tác d ng không mong
mu n trong quá trình dùng thu c ATK trên
Trang 33
CH NG 1 T NG QUAN TÀI LI U 1.1 i c ng v b nh tâm th n
Các thu c ATK đ c ch đ nh r ng rãi trong đi u tr b nh tâm th n h c, là l a
ch n đ u tay trong b nh tâm th n phân li t, b nh r i lo n l ng c c Ngoài ra, thu c ATK còn đ c s d ng trong đi u tr tr m c m, lo âu…
1.1.2.1 B nh tâm th n phân li t
n c ta c ng nh các n c khác trên th gi i, tâm th n phân li t là m t
b nh ph bi n Theo th ng kê c a ngành tâm th n Vi t Nam, b nh tâm th n phân li t chi m kho ng 0,7% dân s Theo T ch c y t th gi i WHO, kh n ng b tâm th n
phân li t nhi u n c khác là 0,5 – 1% [6]
Tâm th n phân li t là m t b nh tâm th n n ng, có tính ch t ti n tri n, làm bi n
đ i nhân cách b nh nhân theo ki u phân li t Các r i lo n phân li t có đ c đi m chung
là r i lo n c b n và đ c tr ng t duy, tri giác và c m xúc không thích h p hay cùi mòn, ý th c còn rõ ràng và n ng l c trí tu th ng đ c duy trì
B nh đ c đi u tr ch y u b ng ATK ph i h p li u pháp lao đ ng và thích ng
xã h i
Trang 41.1.2.2 R i lo n l ng c c
R i lo n l ng c c là m t lo i b nh có các giai đo n r i lo n c m xúc, gi a các giai đo n b nh nhân g n nh bình th ng Các giai đo n này có th là h ng c m ho c
tr m c m đan xen nhau [13]
Trong th c t lâm sàng, các thu c ATK đ c s d ng trong tâm th n phân li t thì c ng đ c s d ng cho các b nh nhân r i lo n l ng c c trong giai đo n h ng c m
ho c tr m c m có lo n th n
1.2 i c ng thu c an th n kinh
1.2.1 nh ngh a thu c an th n kinh
Thu c ATK đ c đ nh ngh a theo Delay và Deniker bao g m có 5 tiêu chu n:
- Nh ng thu c gây tr ng thái th v tâm th n v n đ ng
- Làm gi m s kích đ ng và gây h n
- Làm gi m s ti n tri n các tri u ch ng tâm th n c p tính và m n tính
- Gây ra h i ch ng ngo i tháp và r i lo n th n kinh th c v t
- Có hi u qu u th ph n d i v não, tham gia vào hi u qu ch ng lo n th n
nh ngh a trên đ c đ a ra vào đ u nh ng n m 50 c a th k XX, phù h p v i các thu c ATK đi n hình T sau khi clozapin đ c phát hi n và s d ng trong lâm sàng, sau đó là hàng lo t các thu c ATK không đi n hình xu t hi n thì đ nh ngh a trên
có nhi u đi m không phù h p
Hi n nay, thu c ATK không đi n hình ch a th ng nh t đ c m t đ nh ngh a chính xác Thu c ATK không đi n hình đ c mô t v i nguy c nh nh t trên h i
ch ng ngo i tháp [25], [27], [29] gây t ng t m th i n ng đ prolactin, tác d ng hi u
qu trong tâm th n phân li t kháng đi u tr trên c tri u ch ng d ng tính và âm tính
1.2.2 Phân lo i thu c an th n kinh
1.2.2.1 Phân lo i theo c u trúc hóa h c
Thu c ATK đ c chia thành 8 nhóm và đ c trình bày trong b ng 1.1:
Trang 51 Th h 1 (ATK c đi n) Haloperidol, Aminazine, Tisercin
2 Th h 2 (ATK m i) Rispedal, Olanpine, Seroquel, Solian
1.2.2.3 Phân lo i theo tác d ng lâm sàng
Phân lo i các thu c ATK theo tác d ng lâm sàng đ c trình bày trong b ng 1.3
d i đây:
B ng 1.3: Phân lo i thu c an th n kinh theo tác d ng lâm sàng
1.2.3 C ch tác d ng c a thu c an th n kinh
ATK tác d ng trên h th n kinh trung ng, h th n kinh th c v t và h n i ti t
T nh ng n m 1960, ng i ta đã bi t r ng ATK có hi u qu trong đi u tr tâm th n là
do có kh n ng g n k t các receptor Dopamin [30] n nay, v n t n t i nhi u gi
Trang 6thuy t v c ch tác d ng c a thu c ATK, trong đó gi thuy t v h Dopaminergic và Serotonergic đ c quan tâm h n c
Có 4 h th ng d n truy n Dopamin v não: h th ng trung não – h i vi n, h
th ng li m đen – th vân, h th ng trung não – v não, h th ng – ph u
Tác d ng c a thu c an th n kinh [15], [20], [21]
Khi vào não, ATK có tranh ch p v i Dopamin các con đ ng d n truy n c a
nó Tuy nhiên ái l c khác nhau c a thu c ATK v i các receptor Dopamin các con
đ ng khác nhau s t o ra các tác d ng khác nhau
Khi tác d ng trên receptor D2 theo h th ng trung não – h i vi n s làm gi m
l ng Dopamin qua synap và có tác d ng đi u tr các tri u ch ng d ng tính lo n th n (hoang t ng, o giác, kích đ ng…) trên lâm sàng
Khi tác d ng trên receptor D2 vùng trung não – v não s làm gi m l ng Dopamin vùng này, làm t ng n ng thêm các tác d ng âm tính c a b nh lo n th n (l m lì, ch m ch p, ng i giao ti p…)
Khi tác d ng trên receptor D2 vùng li m đen – th vân, thu c s tranh ch c a Dopamin và làm gi m l ng qua synap gây ra các tri u ch ng ngo i tháp
Khi tác d ng trên receptor D2 vùng – ph u s làm gi m l ng Dopamin đi qua, gây nên hi n t ng t ng ti t prolactin trong máu và h u qu là gây vú to nam,
ch y s a, r i lo n kinh nguy t n …
Nh v y, hi u qu tác d ng trên các tri u ch ng d ng tính trong b nh lo n
th n c a thu c ATK là do g n v i receptor D2 con đ ng d n truy n trung não – h i
Trang 77
vi n Còn khi thu c g n v i receptor Dopamin các con đ ng khác s gây nên các tác d ng không mong mu n: ngo i tháp, t ng tri u ch ng âm tính…
B ng nghiên c u PET cho th y [14], [24]:
- H u h t các ATK có tác d ng ch ng lo n th n khi có kho ng 60 – 80% receptor
D2 h th ng trung não – h i vi n g n k t v i thu c
- Các tri u ch ng trên ngo i tháp xu t hi n khi có h n 80% receptor D2 h
th ng li m vi n đen th vân b g n k t
Ngoài tác d ng trên h receptor D2 đã có nhi u g i ý cho th y vai trò c a h receptor Dopamin khác trong c ch ho t đ ng c a thu c ATK Nh vai trò c a receptor D1 v não, receptor D3 vùng trung não – h i vi n… v n ch a đ c làm sáng t [18]
Có s khác nhau rõ r t v tác d ng trên h Serotonin c a thu c ATK thu c 2 th
h ATK đi n hình và ATK không đi n hình [28]:
- ATK đi n hình: các ATK thu c nhóm này có đ c tính g n k t Serotonin r t y u , đ c tính g n k t Dopamin th ng tính g n Serotonin trên m i con đ ng d n truy n Dopamin não Do đó, h u nh tính g n Serotonin không có ý ngh a
- ATK không đi n hình: các ATK th h m i có c tính g n Serotonin và Dopamin, trong đó ái l c g n v i receptor 5HT m nh g p 6 – 10 l n so v i th
th receptor D2 Vì v y, nhóm ATK này còn đ c g i là SDA – Serotonin Dopamin Antagogist
Chính s khác nhau v tác d ng trên h Serotonin mà ATK m i có tính u vi t
so v i các ATK th h c [15]:
- C i thi n t t tri u ch ng d ng tính nh ATK c , ngoài ra còn c i thi n t t các tri u ch ng âm tính trên b nh nhân tâm th n phân li t
Trang 8- Có ít h n các tác d ng ph không mong mu n ngo i tháp
- Gi m ho c không xu t hi n m c t ng prolactin máu
S khác nhau v tác d ng ph c a các thu c ATK trên lâm sàng có nguyên nhân
m t ph n so ái l c khác nhau trên các receptor đích Ái l c c a ATK trên các th th
ATK có tác d ng kháng – adrenergic, gây nên nhi u tác d ng không mong
mu n trên h tim m ch nh : h huy t áp, ch m nh p tim… Vì v y, khi đi u tr b ng ATK thì ki m tra huy t áp , tim m ch th ng xuyên là vi c c n thi t
Trang 99
1.3.1.1 Tr ng thái r i lo n tr ng l c c c p
Là v trí b t th ng ho c c n co c ng c a vùng đ u, c , chi ho c thân, xu t hi n trong vòng vài ngày đ u dùng thu c ho c khi t ng li u ATK ho c sau khi gi m li u thu c h tr đi u tr ngo i tháp
C ch b nh sinh [7]: gi thi t là có s thay đ i v n ng đ thu c ATK, gây ra
các thay đ i n i môi nhân xám đáy não – là nguyên nhân chính gây ra lo n tr ng
l c c c p
Bi u hi n lâm sàng [14]: xo n v n các c c , n c ra sau, c ng hàm, há h c
mi ng, khó nu t, khó nói, nói ng ng, nói c ng l i, lo n v n ngôn, l i th p thò…
Tiêu chu n ch n đoán [14]: m t ho c nhi u h n các d u hi u trên xu t hi n liên quan v i vi c dùng ATK
1.3.1.2 H i ch ng gi ng Parkinson
H i ch ng gi ng Parkinson bao g m run, co c ng c ho c m t tr ng l c c
t ng trong vòng m t vài tu n sau khi b t đ u ho c t ng li u c a thu c ATK (ho c sau khi gi m li u thu c d phòng tri u ch ng ngo i tháp)
C ch : có vai trò c a Acetylcholin trong c ch gây h i ch ng gi ng Parkinson Bình th ng Dopamin và Acetycholin tr ng thái cân b ng Thu c ATK là
nh ng ch t đ i v n Dopamin Khi vào não, chúng s làm gi m ch c n ng c a Dopamin, làm m t cân b ng v i Acetycholin Khi gi m ch c n ng Dopamin gây nên
nh ng tri u ch ng âm tính c a h i ch ng gi ng Parkinson nh : b t đ ng, t duy ch m
ch p Khi t ng ho t đ ng c a h Cholinergic gây nên các tri u ch ng d ng tính trong
h i ch ng gi ng Parkinson: run, co c ng
Bi u hi n lâm sàng: run, co c ng c , ch m ch p, gi m đ ng tác…
Tiêu chu n ch n đoán: có nhi u thang đi m đánh giá và tiêu chu n ch n đoán
h i ch ng gi ng Parkinson Sau đây là tiêu chu n c a D.E Casey:
- Run: chu k : 3 – 6 chu k /giây; run ch y u vùng đ u, chi, vai; run môi
đ c miêu t nh h i ch ng mõn th ; s c ng đ : đ c tr ng b i d u hi u bánh
xe r ng c a t n t i trong su t ch c n ng v n đ ng chính các chi…
Trang 10- Gi m ho c m t s v n đ ng: gi m các ch c n ng v n đ ng m t cách t m th i,
gi m bi u hi n v m t ho c nói gi ng đ n đi u, gi m đ ve v y cánh tay khi đi
l i, gi m kh n ng b t đ u chuy n đ ng
1.3.1.3 Tr ng thái b n ch n
B n ch n do thu c là m t tr ng thái lo l ng, b t an, c ng th ng, b t r t, khó
ch u xu t phát t n i tâm, làm cho ng i b nh đ ng ng i không yên và có mong mu n không th c ng l i đ c là ph i c đ ng các ph n c a c th , đ c bi t là chân nh : rung đùi, đi đi l i l i, co chân lên r i l i du i chân xu ng…mà không th y tho i mái
Tr ng thái này x y ra sau khi dùng thu c và ATK là thu c gây ra b n ch n nhi u nh t [25]
C ch : tr ng thái b n ch n xu t hi n khi 60 – 65% receptor D2 th vân g n
k t v i thu c ATK Ngoài vai trò c a h Dopaminergic trong c ch b nh sinh c a tri u ch ng ngo i tháp thì có nhi u gi thuy t v vai trò c a các thành ph n khác nh : Adrenergic, GABA nh ng v n ch a sáng t
Bi u hi n lâm sàng: C m giác lo l ng, c ng th ng, b t r t, khó ch u, thi u kiên
nh n, d b kích thích; có mong mu n c đ ng chân tay: rung đùi, nh p tay, nh p chân… nh ng v n không th y tho i mái là nh ng tri u ch ng ch quan Nh ng tri u
ch ng khách quan: ng i b nh không th đ ng, ng i yên m t ch hay m t t th dù
ch trong kho ng th i gian ng n vài phút
Tiêu chu n ch n đoán: Xu t hi n các tri u ch ng ch quan v b n ch n sau khi dùng ATK; ít nh t m t trong các tri u ch ng khách quan sau xu t hi n: v n đ ng b n
ch n, lúc l c đu đ a chân tay luôn luôn, đ i chân tr liên t c, đi đi l i l i đ gi m b t
b n ch n, không th đ ng ho c ng i m t ch đ c vài phút; các tri u ch ng này kh i phát trong vòng 4 tu n đ u khi dùng ATK
1.3.1.4 Lo n đ ng mu n [9]
Là nh ng r i lo n v n đ ng bi u hi n b ng nh ng đ ng tác b t th ng, không
t ch , có xu h ng l p đi l p l i c a các vùng c m t, l i, thân mình và các chi Tri u ch ng này th ng xu t hi n mu n trong quá trình đi u tr ít nh t 3 tháng sau khi
Trang 11đ c công nh n r ng rãi là có tác d ng gây t ng cân T ng cân b nh nhân tâm th n
s d ng thu c ATK th ng là t ng mô m vùng b ng hay còn g i là béo phì trung tâm C ch gây t ng cân r t ph c t p: h u h t các thu c ATK th h hai làm t ng s ngon mi ng và tích l y n ng l ng đ ng th i gi m tiêu hao n ng l ng do ít v n đ ng
Trang 12Trong m t nghiên c u 82 b nh nhân tâm th n phân li t đ c đi u tr b ng clozapin (trung bình 36 tu i, BMI trung bình 26,9kg/m2, 91% da tr ng, không có y u tgây đái tháo đ ng), tác gi Henderson (2000) đã ch ra r ng có 34% s b nh nhân ti n tri n thành b nh đái tháo đ ng trong vòng 5 n m [21] N m 2004, tác gi Howes c ng
ti n hành m t nghiên c u 82 b nh nhân tâm th n phân li t đ c đi u tr b ng clozapin
và k t qu là có t i 55% s b nh nhân ti n tri n thành r i lo n dung n p glucose sau khi đi u tr b ng clozapin trong vòng 2 – 4 tháng [22]
N m 2009, m t nghiên c u c a Grohol đ c ti n hành trên 272 tr em có đ
tu i t 4 – 19 đ c kê thu c ATK cho các r i lo n hành vi nghiêm tr ng và các v n đ tâm th n có liên quan Các b nh nhân này đ c kê thu c ATK th h 2 và đ c đánh giá s thay đ i cân n ng, lipid và glucose máu sau 12 tu n đi u tr K t qu , cân n ng trung bình t ng 19 pound (8,62 kg) v i b nh nhân dùng olanpine; 13,5 pound (6,12kg)
v i quetiapin; 11,9 pound (5,39kg) v i risperidon và 9,9 pound (4,49kg) v i aripiprazol [20]
1.4.2 T i Vi t Nam
Lê Th Thu Hà (2007) nghiên c u hi u qu đi u tr c a Amisulprid b nh nhân tâm th n phân li t giai đo n c p trên 37 b nh nhân b ng ph ng pháp th nghi m lâm sàng m , ti n c u mô t và dùng thang đánh giá SAPS, CGI trong 9 tháng Tác gi
nh n th y không có tr ng h p nào x y ra lo n tr ng l c c c p [4]
Lê Th H ng (2008) ti n hành nghiên c u đánh giá tác d ng không mong mu n ngo i tháp trên b nh nhân s d ng ATK v i 62 b nh nhân b ng ph ng pháp nghiên
c u d c K t qu cho th y các tác d ng ph x y ra trong tu n đ u tiên đi u tr nh sau:
25 b nh nhân chi m 40,3% x y ra h i ch ng gi ng Parkinson, lo n tr ng l c c c p
x y ra trên 21 b nh nhân chi m 3,9% và b n ch n x y ra v i 11 b nh nhân chi m t l 17,8% [5]
L u Th Dung (2009) ti n hành m t nghiên c u ti n c u nh m mô t , đánh giá
đ c tác d ng không mong mu n lo n tr ng l c c c p do thu c ATK gây ra và cho
k t qu trong t ng s 689 b nh nhân thì ch có 43 b nh nhân g p ph i lo n tr ng l c
c c p, chi m 6,2% [3]
Trang 13- B nh nhân ch a t ng dùng thu c ATK tr c khi vào vi n
- Th i gian b nh nhân đi u tr b ng thu c ATK ít nh t là 8 ngày
2.3.2 Tiêu chu n lo i tr
- B nh nhân có bi u hi n gi ng tác d ng không mong mu n tr c khi vào vi n
- B nh nhân đi u tr b ng ATK d i 7 ngày trong đ t đi u tr này
- B nh nhân ho c ng i nhà không đ ng ý tham gia vào nghiên c u
Chúng tôi áp d ng ph ng pháp mô t c t ngang đ kh o sát trên b nh nhân tâm
th n trong th i gian t tháng 1/2011 đ n tháng 6/2011 đang đi u tr b ng thu c ATK
t i các khoa c a Vi n S c kh e Tâm th n Qu c gia – B nh vi n B ch Mai
Trang 14- i u tr : bác s đi u tr ch đ nh thu c, hi u ch nh li u, thay đ i thu c trong quá trình đi u tr phù h p v i tình tr ng lâm sàng c a b nh nhân
- Ti n hành ph ng v n tr c ti p b nh nhân ho c ng i nhà b nh nhân đ ng th i quan sát b nh nhân đ thu th p thông tin c n thi t theo m u thu th p thông tin
- Theo dõi b nh nhân hàng ngày đ theo sát quá trình đi u tr b nh c ng nh đ phát hi n k p th i nh ng tác d ng không mong mu n c a thu c ATK x y ra trên
b nh nhân
2.4.4 N i dung nghiên c u và các bi n s nghiên c u
- M t s đ c đi m chung v đ i t ng: tu i, gi i, ngh nghi p, phân lo i theo
ng i nhà b nh nhân và thu th p thông tin t h s b nh án
- Ph ng v n tr c ti p b nh nhân ho c ng i nhà b nh nhân: b nh nhân ho c
ng i nhà b nh nhân sau khi đ c gi i thích rõ v nghiên c u s đ c ph ng
v n b i nghiên c u viên theo m u thu th p thông tin (ph l c 1)
- Ph n thông tin thu t h s b nh án: n i đi u tr , ch n đoán b nh, ch đ nh c a
th y thu c
Công c thu th p s li u: s d ng b câu h i đ c nghiên c u d a trên m c tiêu nghiên c u c a đ tài B câu h i đã đ c th nghi m trên 5 b nh nhân đi u tr b ng ATK t i Vi n S c kh e Tâm th n Qu c gia – B nh vi n B ch Mai và đã đ c ch nh
s a đ phù h p v i vi c thu th p s li u Công c th 2 là cân dùng đ cân b nh nhân theo dõi tình tr ng cân n ng sau 7 ngày dùng thu c ATK
Trang 1515
2.5 V n đ đ o đ c trong nghiên c u
- Nghiên c u đã đ c s ng h và ch p nh n c a lãnh đ o vi n S c kh e tâm
th n – B nh vi n B ch Mai c ng nh lãnh đ o c a các khoa trong vi n
- Các đ i t ng tham gia nghiên c u đ c gi i thích rõ m c đích và n i dung nghiên c u
- Các đ i t ng đ u t nguy n tham gia nghiên c u B t c b nh nhân nào t
ch i tham gia nghiên c u đ u đ c tôn tr ng quy t đ nh
- K t qu nghiên c u khi công b th hi n k t qu chung c a qu n th ch không
ch đích danh b nh nhân nào
2.6 X lý s li u
- Sau khi đã thu th p xong s li u c n thi t, chúng tôi ti n hành nh p và phân tích,
x lý s li u theo ph ng pháp th ng kê y t thông th ng b ng ph n m m SPSS 15.0
- So sánh s khác nhau gi a 2 t l b ng test 2
S khác bi t đ c coi là có ý ngh a th ng kê là khi p < 0,05
Trang 16CH NG 3 K T QU NGHIÊN C U
Trong th i gian nghiên c u t 1/2011 đ n tháng 6/2011 t i Vi n s c kh e Tâm
th n Qu c gia – B nh vi n B ch Mai, chúng tôi đã thu đ c k t qu nh sau:
3.1 c đi m chung c a nhóm b nh nhân nghiên c u
3.1.1 c đi m v gi i
Bi u đ 3.1: Gi i tính c a nhóm b nh nhân
Nh n xét: Trong m u nghiên c u c a chúng tôi, s b nh nhân nam là 37 ng i
(chi m 61,7%), s b nh nhân n là 23 ng i (chi m 38,3%), t l nam/n là 1,61
Trang 173.1.4 Phân lo i theo ch n đoán b nh
Bi u đ 3.3: Phân lo i b nh theo ch n đoán b nh
Nh n xét: B nh nhân tâm th n phân li t có 26 b nh nhân, chi m t l cao nh t
43,3%; nhóm b nh nhân b các b nh khác (r i lo n tâm th n do s d ng ma túy,