Nâng cao uy tín trong ho t đ ng kinh doanh..... Các doanh nghi p khi thì... Phân lo i tín d ng ngân hàng TDNH có th phân ra nhi u lo i khác nhau tùy theo nh ng ph ng th c phân lo i khác
Trang 1: A13512 : NGÂN HÀNG
HÀ N I – 2012
Trang 2Mã sinh viên Chuyên ngành
: Th.s Tr n Th Thùy Linh : Tr n Thu Thái H nh : A13512
: Ngân hàng
HÀ N I – 2012
Trang 3L I C M N
hoàn thành ch ng trình đ i h c và vi t khóa lu n này, ngoài s c g ng c a b n thân, em đã nh n đ c s khích l r t nhi u t phía nhà tr ng, th y cô, gia đình và
b n bè
Tr c h t em xin g i l i c m n t i gia đình em, nh ng ng i đã luôn đ ng viên và
t o m i đi u ki n đ em h c t p và hoàn thành khóa lu n này
Em xin chân thành c m n quí th y cô tr ng i h c Th ng Long, đ c bi t là nh ng
th y cô đã t n tình d y b o cho em trong su t th i gian em h c t p t i tr ng
Em xin g i l i bi t n sâu s c t i Th c s Tr n Th Thùy Linh, ng i đã dành r t nhi u
th i gian và tâm huy t t n tình h ng d n và giúp đ em hoàn thành khóa lu n t t nghi p
ng th i, em c ng xin g i l i c m n đ n quí anh ch phòng và ban lãnh đ o ngân hàng th ng m i c ph n Qu c T Vi t Nam – VIB đã t o đi u ki n cho em có d li u
đ vi t khóa lu n
Cu i cùng, em xin g i l i c m n t i t t c b n bè đã và đang đ ng viên, giúp đ em trong su t quá trình h c t p và hoàn thành khóa lu n t t nghi p này
M c dù em đã c g ng r t nhi u đ hoàn thi n khóa lu n này nh ng không th tránh
kh i nh ng thi u sót, r t mong nh n đ c nh ng đóng góp quí báu c a quí th y cô và các b n
Hà N i, tháng 4 n m 2012
Sinh viên
Tr n Thu Thái H nh
Trang 4M C L C
L I M U CH NG 1 C S LÝ LU N CHUNG V HO T NG TÍN D NG TÀI TR KINH DOANH H GIA ÌNH 1
1.1 Các v n đ c b n v tín d ng 1
1.1.1 Khái ni m tín d ng 1
1.1.2 B n ch t c a tín d ng 1
1.1.3 Ch c n ng c a tín d ng 2
1.1.4 Vai trò c a tín d ng 3
1.2 Tín d ng ngân hàng và vai trò c a tín d ng ngân hàng 4
1.2.1 Khái ni m 4
1.2.2 Phân lo i tín d ng ngân hàng 4
1.2.3 Vai trò c a tín d ng ngân hàng 6
1.3 Nguyên t c đi u ki n và đ i t ng cho vay 9
1.3.1 Nguyên t c vay v n 9
1.3.2 i u ki n vay v n 10
1.3.3 i t ng cho vay 11
1.4 M t s ch tiêu đánh giá hi u qu tín d ng 11
1.4.1 T l t ng tr ng doanh s cho vay .11
1.4.2 H s thu n .12
1.4.3 T l t ng tr ng d n .12
1.4.4 T l n quá h n trên t ng d n .12
1.4.5 Ch tiêu d n trên t ng v n huy đ ng 13
1.4.6 Ch tiêu vòng quay v n 13
1.4.7 T l thu nh p t tín d ng trên t ng thu nh p 13
1.5 Các v n đ v kinh doanh h gia đình 14
1.5.1 Khái ni m v kinh doanh h gia đình 14
1.5.2 c đi m c a kinh doanh h gia đình 14
1.5.3 i u ki n phát tri n kinh t h gia đình 15
1.5.4 Tác đ ng c a h i nh p kinh t qu c t đ n kinh doanh h gia đình 17
1.5.5 Vai trò c a kinh doanh h gia đình đ i v i n n kinh t 21
1.6 Các nhân t nh h ng đ n hi u qu tín d ng tài tr kinh doanh h gia đình21 1.6.1 Nhóm nhân t thu c v môi tr ng kinh t 22
1.6.2 Nhóm nhân t thu c v môi tr ng pháp lý 22
Trang
Trang 51.6.3 Nh ng nhân t v phía ngân hàng 23
1.6.4 Các nhân t thu c v phía khách hàng 24
CH NG 2 TH C TR NG HO T NG TÍN D NG TÀI TR KINH DOANH H GIA ÌNH T I NGÂN HÀNG QU C T VIB 26
2.1 T ng quan v ngân hàng qu c t VIB 26
2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n c a ngân hàng qu c t VIB 26
2.1.2 C c u t ch c c a ngân hàng qu c t VIB 28
2.1.3 K t qu ho t đ ng c a ngân hàng qu c t VIB trong 3 n m 2008 – 2010 29
2.1.3.1 Ho t đ ng huy đ ng v n 30
2.1.3.2 Ho t đ ng cho vay 33
2.1.3.3 Ho t đ ng kinh doanh th 37
2.1.3.4 K t qu kinh doanh 38
2.2 Phân tích tình hình ho t đ ng tín d ng tài tr kinh doanh h gia đình t i ngân hàng qu c t VIB 40
2.2.1 Quy trình cho vay đ i v i h kinh doanh gia đình t i VIB…… …… ………
2.2.2 M t s ch tiêu đánh giá hi u qu tín d ng tài tr kinh doanh h gia đình t i VIB……….……… ………
2.2.2.1 T l t ng tr ng doanh s cho vay 41
2.2.2.2 H s thu n 42
2.2.2.3 D n 43
2.2.2.4 T l n quá h n trên t ng d n 46
2.2.2.5 Ch tiêu d n trên t ng v n huy đ ng 46
2.2.2.6 Ch tiêu vòng quay v n tín d ng 47
2.2.2.7 Ch tiêu thu nh p ho t đ ng tín d ng 48
2.3 ánh giá ho t đ ng tín d ng tài tr kinh doanh h gia đình c a ngân hàng qu c t VIB 48
2.3.1 Nh ng k t qu đ t đ c 48
2.3.2 Nh ng khó kh n, t n t i 49
2.3.2.1 T phía các h gia đình 49
2.3.2.2 T phía ngân hàng 50
2.3.2.3 T phía các c qu n lý Nhà n c 51
2.3.2.4 Do quá trình h i nh p 51
CH NG 3 GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU HO T NG TÍN D NG TÀI TR KINH DOANH H GIA ÌNH T I NGÂN HÀNG QU C T VIB 53
3.1 nh h ng phát tri n ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng qu c t VIB trong n m 2012-2013 53
41 40
Trang 63.2 Các gi i pháp m r ng và nâng cao hi u qu tài tr kinh doanh h gia đình
t i ngân hàng qu c t VIB 55
3.2.1 Các gi i pháp đ các h gia đình nâng cao kh n ng ti p c n v n vay 55
3.2.1.1 Xây d ng h th ng qu n lý, theo dõi v tài chính k toán 55
3.2.1.2 Nâng cao kh n ng l p và l a ch n ph ng án kinh doanh 56
3.2.1.3 Nâng cao uy tín trong ho t đ ng kinh doanh 56
3.2.1.4 Ch đ ng h n trong m i quan h v i ngân hàng 56
3.2.2 Các gi i pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng tín d ng tài tr kinh doanh h gia đình t i ngân hàng qu c t VIB 57
3.2.2.1 Hoàn thi n quy trình nghi p v cho vay tài tr kinh doanh h gia đình 57
3.2.2.2 Nâng cao ch t l ng công tác đánh giá khách hàng, ch m đi m tín d ng khách hàng 58
3.2.2.3 C i thi n và m r ng m i quan h v i khách hàng 58
3.2.2.4 Nâng cao trình đ chuyên môn và đ o đ c ngh nghi p c a cán b tín d ng 58
3.2.2.5 T ng c ng công tác phòng ng a r i ro, đ ng th i x lý nhanh chóng, h n ch m c th p nh t n quá h n 59
3.2.2.6 T ng c ng công tác ki m tra, ki m soát n i b 60
3.2.2.7 Nâng c p c s v t ch t và trang thi t b hi n đ i 60
3.3 M t s ki n ngh v i các c quan qu n lý Nhà n c 60
3.3.1 y nhanh ti n đ c i cách các th t c hành chính 61
3.3.2 T ng c ng công tác truy n thông v các chính sách h tr c a Nhà n c đ i v i các h kinh doanh 61
3.3.3 T ng c ng vai trò qu n lý Nhà n c trong l nh v c ho t đ ng ti n t - tín d ng – ngân hàng 61
K T LU N 63
Tài li u tham kh o 64
Trang 7i h i đ ng c đông
T ng s n ph m qu c n i
H i đ ng qu n tr
H n m c tín d ng Kinh doanh h gia đình Ngân hàng Nhà n c Ngân hàng th ng m i Máy ch p nh n th Các doanh nghi p nh và v a Tín d ng ngân hàng
ôla M Ngân hàng th ng m i c ph n Qu c T Vi t Nam
Vi t Nam đ ng
T ch c th ng m i th gi i
Trang 8DANH M C B NG BI U, TH
Trang
Hình 2.1 S đ t ch c c a VIB đ n ngày 31/12/2010 28
B ng 2.1 Tình hình huy đ ng v n c a VIB 30
B ng 2.2 Tình hình cho vay t i VIB 34
B ng 2.3: Tình hình ho t đ ng kinh doanh th c a VIB 37
B ng 2.4 K t qu kinh doanh c a VIB 38
Hình 2.2 S đ quy trình cho vay c n b n đ i v i h kinh doanh gia đình 40
B ng 2.5: Tình hình cho vay tài tr kinh doanh h gia đình (KDHG ) t i VIB 41
B ng 2.6: Tình hình thu n đ i v i ho t đ ng tài tr KDHG t i VIB 42
B ng 2.7: Tình hình d n đ i v i KDHG t i VIB 43
B ng 2.8: Tình hình d n KDHG theo th i h n cho vay t i VIB 44
B ng 2.9: Tình hình d n có đ m b o đ i v i KDHG t i VIB 45
B ng 2.10: Tình hình n quá h n KDHG t i VIB 46
B ng 2.11: Tình hình d n KDHG trên t ng ngu n v n huy đ ng t i VIB 46
B ng 2.12: Ch tiêu vòng quay v n tín d ng 47
B ng 2.13: Tình hình thu nh p ho t đ ng tín d ng 48
Trang 9L I M U
1 S c n thi t c a đ tài
Ho t đ ng kinh doanh trong c ch th tr ng hi n nay ngày càng phát tri n đa d ng
và ph c t p, có s tham gia c a t t c m i thành ph n kinh t g m kinh t cá th , h gia đình, kinh t t b n t nhân và kinh t Nhà n c Các thành ph n kinh t ho t đ ng trên t t c m i l nh v c c a đ i s ng t quy mô nh đ n quy mô l n mang ph m vi khu v c và qu c t
Trong t t c các thành ph n kinh t đó thì các thành ph n kinh t đ i di n cho kinh t
nh đóng vai trò quan tr ng cho s phát tri n kinh t đ t n c c a nhi u qu c gia trong đó có Vi t Nam, đó chính là các h gia đình Lo i hình kinh doanh quy mô h gia đình t o ra công n vi c làm, nâng cao đ i s ng dân c , góp ph n vào quá trình chuy n d ch c c u c a các qu c gia trong ti n trình công nghi p hóa – hi n đ i hóa
Vi t Nam đang trong quá trình h i nh p kinh t qu c t và m c tiêu tr thành n c công nghi p vào n m 2020 Tuy nhiên, đ phát tri n kinh doanh h gia đình c n ph i
gi i quy t hàng lo t các v n đ , nh ng khó kh n nh t v n là t o v n cho các h gia đình Vì v y vi c gi i quy t các khó kh n v v n cho các h gia đình đã và đang là
m t v n đ c p bách mà ng, Nhà n c và b n thân các h gia đình c ng nh các t
ch c tín d ng ph i quan tâm gi i quy t
Th c t hi n nay cho th y ngu n v n tín d ng đ u t cho kinh doanh h gia đình còn
m c đ r t h n ch vì các h gia đình khó đáp ng đ c đ y đ đi u ki n vay v n c a ngân hàng M t khác, trong công cu c đ i m i n n kinh t n c ta đã tác đ ng m nh
m vào h th ng ngân hàng, ho t đ ng tín d ng đ c coi là nghi p v then ch t c p
v n cho n n kinh t phát tri n, t o thu nh p ch y u trong ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng, nó có vai trò r t quan tr ng trong m i ngân hàng th ng m i T t m quan
tr ng c a ho t đ ng tín d ng đ i v i kinh doanh h gia đình, em đã ch n đ tài nghiên
c u: “Gi i pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng tín d ng tài tr kinh doanh h gia đình t i ngân hàng th ng m i c ph n Qu c T VIB”
Hi v ng đ tài này s là m t đóng góp nh m nâng cao hi u qu tín d ng tài tr kinh doanh h gia đình c a VIB đ VIB ti p t c kh ng đ nh v th c a mình trong ti n tình
h i nh p và phát tri n c a đ t n c
Trang 102 i t ng và ph ng pháp nghiên c u
- i t ng nghiên c u:
Quá trình ho t đ ng tín d ng tài tr kinh doanh h gia đình t i ngân hàng th ng m i
c ph n Qu c T VIB và tr ng tâm là hi u qu ho t đ ng tài tr kinh doanh h gia đình trong 3 n m 2008 – 2010
+ Ph ng pháp lu n: gi i quy t các v n đ đ t ra, khóa lu n s d ng ph ng pháp
k t h p ch t ch gi a t duy bi n ch ng và quan đi m l ch s , đ ng th i, v n d ng các
ph ng pháp phân tích th ng kê kinh t đ h th ng hóa và phân tích các d li u thông tin (g m thông tin kh o sát th c t và các ngu n thông tin khác) đ khái quát hóa thành nh ng n i dung và đ xu t gi i pháp g n li n v i th c ti n c a ngân hàng VIB + Ph ng pháp nghiên c u tr c ti p: Do đi u ki n th c t p t i ngân hàng VIB nên em
đã có d p tham quan, kh o sát và nghiên c u tr c ti p ho t đ ng tín d ng tài tr kinh doanh h gia đình ây là ngu n thông tin quan tr ng và r t có giá tr cho em trong
vi c nghiên c u khóa lu n này
3 K t c u c a khóa lu n
K t c u khóa lu n g m nh ng n i dung chính sau:
- Ch ng 1: C s lý lu n chung v ho t đ ng tín d ng tài tr kinh doanh h gia đình
- Ch ng 2: Th c tr ng ho t đ ng tín d ng tài tr kinh doanh h gia đình t i ngân hàng qu c t VIB
- Ch ng 3: Gi i pháp nâng cao hi u qu tín d ng tài tr kinh doanh h gia đình tài ngân hàng qu c t VIB
Trong quá trình nghiên c u không tránh kh i nh ng thi u sót và h n ch , em r t mong
đ c th y cô ch d n và góp ý thêm
Trang 11cá nhân hay t ch c t m th i chuy n nh ng quy n s d ng m t kh i l ng giá tr
ho c hi n v t c a mình cho m t cá nhân hay t ch c khác v i nh ng ràng bu c v th i gian hoàn tr , lãi su t, cách th c vay m n và thu h i
Có nhi u đ nh ngh a khác nhau v tín d ng, tùy thu c vào góc đ ti p c n mà tín d ng
có th đ c hi u là s chuy n giao t m th i m t l ng giá tr t ng i s h u sang
ng i s d ng và sau m t th i gian nh t đ nh đ c quay tr l i ng i s h u m t
l ng giá tr l n h n ban đ u
1.1.2 B n ch t c a tín d ng
Quan h tín d ng dù v n đ ng b t k ph ng th c s n xu t nào, đ i t ng vay m n nào dù là hàng hóa hay ti n t thì tín d ng c ng luôn mang 3 đ c đi m c b n sau:
- Ch thay đ i quy n s d ng mà không làm thay đ i quy n s h u tín d ng
- Th i h n tín d ng đ c xác đ nh do th a thu n gi a ng i đi vay và ng i cho vay
- Ng i s h u v n tín d ng đ c nh n m t ph n thu nh p d i hình th c l i t c Tín d ng là m t ph m trù kinh t g n v i s n xu t và l u thông hàng hóa Trong n n kinh t hàng hóa, không ai ch mua hàng hóa ho c ng c l i Các doanh nghi p khi thì
Trang 12h đóng vai trò ng i mua mua các y u t đ u vào t các h gia đình và khi thì h l i đóng vai trò ng i bán bán hàng hóa, d ch v trên th tr ng hàng hóa và d ch v H gia đình thì mua hàng hóa, d ch v t các doanh nghi p và bán các y u t s n xu t nh
s c lao đ ng cho các doanh nghi p trên th tr ng các y u t s n xu t Còn đ a v
c a chính ph thì khi h đóng vai trò ng i mua hàng hóa, khi thì h là ng i đ u t hay ng i bán Nh v y s n y sinh tình hu ng s v n đ ng c a ti n t trong quá trình
s n xu t không n kh p v i nhau v th i gian và không gian Có nh ng doanh nghi p
đã tiêu th đ c hàng hóa nh ng ch a đ n k tr công cho ng i lao đ ng, ch a ph i mua nguyên v t li u, ho c các kho n chi ch a ph i thanh toán v.v…T c là doanh nghi p có t n t i kho n ti n t m th i nhàn r i không sinh l i Ng c l i, có doanh nghi p ch a tiêu th đ c hàng hóa, nh ng l i có nhu c u ti n mua s m trang thi t
b v.v…M t khác, trong các t ng l p dân c có b ph n h không tiêu h t ngay s ti n
h ki m đ c mà đ dành đ s d ng vào các m c đích khác nhau c a đ i s ng Nh
v y h c ng có kho n ti n t m th i nhàn r i trong khi m t b ph n dân c khác l i đang c n ti n cho các nhu c u chi phí c a h Tình hình này c ng t ng t đ i v i các
t ch c kinh t và ngay c Nhà n c c ng c n ti n đ bù đ p thi u h t ngân sách
Nh v y, xét trên ph m vi toàn xã h i, các t ch c kinh doanh, b ph n dân c có s
ti n nhàn r i trong l u thông, v i t cách là nh ng ch s h u ti n t , ai c ng mu n sao cho đ ng ti n c a mình sinh l i Ng c l i, có b ph n doanh nghi p, b ph n dân
c c n s d ng s ti n đó trong kho ng th i gian nh t đ nh và h ch p nh n tr m t kho n ti n l i nh t đ nh Mâu thu n này đ c gi i quy t thông qua hình th c tín d ng
V y tín d ng là quan h kinh t d i hình th c quan h ti n t mà ng i ch s h u
ti n t cho ng i khác vay trong th i gian nh t đ nh đ thu món ti n l i g i là l i t c Tín d ng là m t ph m trù c a kinh t hàng hóa, là hình th c v n đ ng c a v n cho vay S c n thi t c a quan h tín d ng trong n n kinh t hàng hóa đ c quy t đ nh b i
đ c đi m s n xu t hàng hóa, b i s phát tri n c a ch c n ng ti n t làm ph ng ti n thanh toán Nh v y s ra đ i c a quan h tín d ng là m t t t y u khách quan trong
m t n n kinh t phát tri n
1.1.3 Ch c n ng c a tín d ng
- Ch c n ng t p trung và phân ph i l i v n ti n t theo nguyên t c có hoàn tr :
T p trung và phân ph i l i v n ti n t là hai quá trình th ng nh t trong s v n hành
c a h th ng tín d ng Thông qua ch c n ng này tín d ng tr thành c u n i gi a cung – c u v v n trong n n kinh t , nh s v n đ ng c a tín d ng mà các ch th đi vay
nh n đ c m t ph n tài nguyên c a xã h i th a mãn nhu c u m r ng quy mô kinh doanh hay tiêu dùng khâu t p trung, tín d ng là ph ng th c giúp cho các ch th
Trang 13kinh t thu hút đ c m t ph n v n c a xã h i d i hình thái ti n t ho c v t ch t t m
th i nhàn r i khâu phân ph i, tín d ng đã đáp ng các nhu c u v v n cho các doanh nghi p, dân c , t ch c xã h i…Nh v y có th th y tín d ng là s v n đ ng
c a v n t ch th này sang ch th khác Chính nh s v n đ ng c a tín d ng mà các
ch th vay v n có th nh n đ c m t ph n tài nguyên c a xã h i ph c v cho s n
xu t và tiêu dùng Có th th y trong n n kinh t , vi c phân ph i tín d ng thông qua h
th ng ngân hàng chi m m t v trí quan tr ng Ngân hàng v i s chuyên môn hóa c a mình đã chuy n v n t n i th a sang n i thi u m t cách k p th i và hi u qu
- Ch c n ng ki m soát các ho t đ ng kinh t b ng ti n:
Ch c n ng ki m soát các ho t đ ng kinh t b ng ti n đ c th c hi n thông qua nghi p
v nh n ti n g i và cho vay đ c ph n ánh trên s sách k toán đ ki m tra, giám sát các ho t đ ng c a các t ch c tín d ng, ki m tra vi c ch p hành chính sách tài chính nói chung Ng i có v n cho vay luôn quan tâm đ n s an toàn c a v n Không nh ng
th h còn mong mu n v n c a h khi s d ng có kh n ng sinh l i đ h có th thu thêm m t kho n l i t c Mu n v y, ng i cho vay ph i am hi u và ki m soát ho t
đ ng c a ng i đi vay, t khâu xem xét t cách pháp nhân c a ng i đi vay, tình hình
tr ng đ i v i n n kinh t qu c dân, thúc đ y l c l ng s n xu t phát tri n
Th ba, tín d ng góp ph n thúc đ y quá trình m r ng m i quan h giao l u ti n t
gi a n c ta v i các n c khác trong khu v c và trên th gi i
Trang 14Th t , tín d ng góp ph n vào vi c hình thành, đi u ch nh và chuy n d ch c c u kinh
t theo h ng công nghi p hóa – hi n đ i hóa theo đ nh h ng xã h i ch ngh a
Th n m, tín d ng t m th i h tr v n tiêu dùng cho c dân c i thi n đ i s ng
1.2 Tín d ng ngân hàng và vai trò c a tín d ng ngân hàng
1.2.1 Khái ni m
Tín d ng ngân hàng (TDNH) là quan h chuy n nh ng quy n s d ng v n t ngân hàng cho khách hàng trong m t th i gian nh t đ nh theo tho thu n, khách hàng có trách nhi m hoàn tr vô đi u ki n v n g c và lãi cho ngân hàng khi đ n h n thanh toán C ng nh quan h tín d ng khác, TDNH ch a đ ng 3 n i dung:
- Chuy n nh ng quy n s d ng v n t ng i s h u sang ng i s d ng
- S chuy n nh ng này mang tính t m th i hay có th i h n
- S chuy n nh ng này có kèm theo chi phí
Ch th tham gia trong quan h TDNH là ngân hàng, các t ch c tín d ng khác, Nhà
n c, các doanh nghi p và cá nhân, h gia đình i t ng đ c s d ng đ cho vay đây là ti n t nên r t linh ho t, có th v n đ ng đa ph ng đa chi u
Trong TDNH đ i v i h gia đình thì ngân hàng là ng i chuy n nh ng t m th i m t
l ng giá tr (ng i cung ng v n - ng i cho vay), còn h gia đình là ng i (nh n cung ng v n - ng i đi vay) Sau m t th i gian nh t đ nh h gia đình tr l i s v n đã
nh n t ngân hàng, s v n hoàn tr l i l n h n s v n ban đ u (ph n l n h n g i là lãi)
1.2.2 Phân lo i tín d ng ngân hàng
TDNH có th phân ra nhi u lo i khác nhau tùy theo nh ng ph ng th c phân lo i
khác nhau
- D a vào m c đích c a tín d ng:
+ Cho vay s n xu t công th ng nghi p
+ Cho vay tiêu dùng cá nhân
+ Cho vay b t đ ng s n
+ Cho vay nông nghi p
Trang 15+ Cho vay kinh doanh xu t nh p kh u
- D a vào th i h n tín d ng:
+ Cho vay ng n h n: Là các kho n vay có th i h n cho vay đ n 12 tháng, m c đích
c a lo i cho vay này th ng là tài tr cho vi c đ u t vào tài s n l u đ ng
+ Cho vay trung h n: Là các kho n vay có th i h n cho vay t trên 12 tháng đ n 60 tháng, m c đích c a lo i cho vay này th ng là tài tr cho vi c đ u t vào tài s n c
đ nh
+ Cho vay dài h n: Là các kho n vay có th i h n cho vay trên 60 tháng, m c đích c a
lo i cho vay này là tài tr đ u t vào các d án đ u t
- D a vào m c đ tín nhi m c a khách hàng:
+ Cho vay không có đ m b o: Là lo i cho vay không có tài s n th ch p, c m c ho c
b o lãnh c a ng i khác mà ch d a vào uy tín c a b n thân khách hàng vay v n đ quy t đ nh cho vay
+ Cho vay có đ m b o: Là lo i cho vay d a trên c s có đ m b o cho ti n vay nh
th ch p, c m c ho c b o lãnh c a bên th ba
- D a vào ph ng th c cho vay:
+ Cho vay t ng l n: M i l n vay, khách hàng vay v n và ngân hàng th c hi n th t c vay v n c n thi t và ký h p đ ng tín d ng c đi m c a lo i cho vay này là m i l n phát sinh nhu c u vay v n, khách hàng ph i ti n hành th t c làm đ n xin vay kèm theo các ch ng t , hóa đ n xin vay đ cán b tín d ng ki m tra đ i t ng vay v n đ i
v i t ng h s c th
+ Cho vay theo h n m c tín d ng: H n m c tín d ng (HMTD) là s d n cho vay cao
nh t mà ngân hàng cam k t cho khách hàng vay có hi u l c trong m t th i gian nh t
đ nh HMTD đ c xác đ nh trên c s nhhu c u vay v n c a khách hàng và kh n ng đáp ng c a ngân hàng Khi đ c ngân hàng n đ nh HMTD thì khách hàng đ c quy n vay v n trong ph m vi HMTD đó
+ Cho vay theo d án đ u t : Ngân hàng cho khách hàng vay v n đ th c hi n các d
án đ u t phát tri n s n xu t, kinh doanh, d ch v và các d án đ u t ph c v đ i
s ng
+ Cho vay tr góp: Cho vay tr góp các doanh nghi p nh , h gia đình th ng đ c áp
d ng cho khách hàng vay v n là cá nhân, g m nh ng ng i buôn bán nh , th th
Trang 16công không có nhi u v n ho c nh ng cá nhân có nhu c u vay v n đ xây nhà, s a
ch a nhà, mua s m ph ng ti n…Theo ph ng th c này, ngân hàng và khách hàng có
th a thu n m c cho vay, th i h n cho vay, lãi su t cho vay và s k h n tr góp đ xác
+ Cho vay thông qua nghi p v phát hành và s d ng th tín d ng: i v i nh ng khách hàng th a mãn đi u ki n c a ngân hàng phát hành th tín d ng, sau khi ký h p
đ ng th tín d ng v i ngân hàng, ngân hàng s c p cho khách hàng m t th tín d ng
v i m t s ti n đ c cài s n trong b nh theo HMTD đã đ c hai bên th a thu n Khách hàng s d ng th tín d ng đ thanh toán ti n hàng hóa, d ch v trong ph m vi HMTD đã đ c ch p nh n
1.2.3 Vai trò c a tín d ng ngân hàng
Trong n n kinh t th tr ng, TDNH có vai trò r t quan tr ng, th hi n các khía c nh sau:
Th nh t, đ i v i b n thân ngân hàng, TDNH là công c đ gi i quy t mâu thu n gi a
ng i th a v n và ng i thi u v n vì TDNH thu hút t p trung m i ngu n v n t m th i nhàn r i c a các t ch c kinh t , dân c đ đ u t cho quá trình m r ng s n xu t, t ng
tr ng kinh t đáp ng đ y đ nhu c u v v n thúc đ y tái s n xu t m r ng t o đi u
ki n thu n l i cho n n kinh t phát tri n b n v ng Trong quá trình ho t đ ng đó, ngân hàng thu đ c l i t c cho vay đ duy trì và phát tri n ho t đ ng c a chính b n thân ngân hàng Tuy nhiên trong c ch th tr ng hi n nay, huy đ ng và cho vay bao nhiêu, có đáp ng đ c hay không là v n đ đ t lên hàng đ u trong ho t đ ng tín d ng
c a ngân hàng Do v y, m i ngân hàng ph i có ngh thu t trong kinh doanh, ph i tìm
m i bi n pháp h u hi u nh m thu hút t i đa ngu n v n ti m tàng v i chi phí th p nh t
đ kinh doanh Có th nói, TDNH góp ph n quan tr ng vào quá trình v n đ ng liên t c
c a ngu n v n, đ y nhanh t c đ chu chuy n ti n t trong xã h i
TDNH là ho t đ ng ch y u đem l i l i nhu n cho b n thân các ngân hàng Trong quá trình s d ng v n ngân hàng th ng t p trung vào hai lo i hình ch y u là s d ng tài
Trang 17v n cho các doanh nghi p ng th i thúc đ y doanh nghi p t ng c ng ch đ h ch toán kinh t trong ho t đ ng kinh doanh Trong ngu n v n c a doanh nghi p tham gia
ho t đ ng s n xu t kinh doanh bao g m v n t có và v n t bên ngoài nh ngân hàng, doanh nghi p khác Song TDNH là ngu n tài tr có hi u qu h n c b i vì nó tho mãn nhu c u v s l ng và th i h n đ ng th i chi phí s d ng v n TDNH th p h n các chi phí t ch th khác
Không nh ng là ch d a v ng ch c cho các doanh nghi p, TDNH còn đóng vai trò vô cùng to l n đ i v i khách hàng là cá nhân hay h gia đình, nh t là trong n n kinh t th
tr ng TDNH đáp ng nhu c u v n cho kinh t h gia đình m r ng s n xu t, kinh doanh, m r ng thêm ngành ngh Khai thác các ti m n ng v lao đ ng, đ t đai, m t
n c và các ngu n l c vào s n xu t T ng s n ph m cho xã h i, t ng thu nh p cho h gia đình
TDNH t o đi u ki n cho kinh t h gia đình ti p c n và áp d ng các ti n b khoa h c
k thu t vào s n xu t kinh doanh, ti p c n v i c ch th tr ng và t ng b c đi u ti t
s n xu t phù h p v i tín hi u c a th tr ng TDNH thúc đ y kinh t h gia đình chuy n t s n xu t t c p, t túc sang s n xu t hàng hoá, góp ph n th c hi n công nghi p hóa – hi n đ i hóa nông nghi p và nông thôn, t o nhi u vi c làm cho ng i lao
đ ng TDNH c ng thúc đ y các h gia đình tính toán, h ch toán trong s n xu t kinh doanh, tính toán l a ch n đ i t ng đ u t đ đ t đ c hi u qu cao nh t đ ng th i
h n ch tình tr ng cho vay n ng lãi khi h gia đình tìm ki m ngu n tài tr t bên ngoài
TDNH còn th a mãn các nhu c u cho vay cá nhân nh cho vay tiêu dùng mua v t
d ng trong gia đình, cho vay mua xe ô tô, cho vay s a ch a nhà TDNH t o đi u ki n cho các khách hàng cá nhân ti p c n ngu n v n m t cách k p th i t o nên hi u qu s
d ng cao v i m c chi phí th p
Th ba, đ i v i n n kinh t , TDNH giúp thúc đ y n n kinh t t ng tr ng TDNH góp
ph n chuy n d ch c c u kinh t theo h ng công nghi p - nông nghi p - d ch v Trong lnh v c s n xu t kinh doanh và d ch v đ tái s n xu t m r ng ho t đ ng, m i
Trang 18chu k đ u ph i b t đ u t ti n và k t thúc b ng ti n (T-H-T’)(T-T’) Do đó đ t ng nhanh vòng quay v n, m i ch th kinh doanh ph i tìm ki m và th c hi n nhi u bi n pháp nh c i ti n k thu t, tìm ki m th tr ng m i T t c nh ng công vi c đó đòi h i
ph i có v n đ y đ và k p th i TDNH là ngu n cung ng v n cho các nhu c u đó
M t khác v n ngân hàng cung ng cho các nhà kinh doanh b ng vi c cho vay v i đi u
ki n ph i hoàn tr c g c và lãi theo th i h n quy đ nh.Vì v y các nhà qu n tr doanh nghi p ph i tìm nhi u bi n pháp đ s d ng v n có hi u qu , t ng nhanh vòng quay
v n, tr n đúng h n c g c và lãi Chính quá trình này làm cho n n kinh t hàng hoá ngày càng phát tri n cao
TDNH góp ph n thúc đ y quá trình m r ng m i quan h giao l u kinh t qu c t Trong đi u ki n hi n nay vi c phát tri n kinh t c a m i n c luôn ph i g n v i s phát tri n kinh t th gi i, xu h ng qu c t hoá và h i nh p ngày càng đ c m r ng theo nguyên t c bình đ ng cùng có l i gi a các n c trong khu v c và trên th gi i Trong đó v n đ u t ra n c ngoài và kinh doanh xu t nh p kh u hàng hoá là hai l nh
v c h p tác qu c t thông d ng và ph bi n gi a các n c V n là nguyên nhân quy t
đ nh cho vi c th c hi n quá trình này Nh ng trên th c t không ph i m t t ch c kinh
t nào, m t t ch c kinh doanh nào c ng có đ v n đ ho t đ ng Ngân hàng v i t cách là m t t ch c kinh doanh ti n t , thông qua ho t đ ng tín d ng, s là tr th đ c
l c v v n cho các nhà đ u t vào kinh doanh xu t - nh p kh u hàng hoá
TDNH là công c đ Nhà n c đi u ti t kh i l ng ti n t l u thông trong n n kinh t ,
ki m soát ti n và l u thông qua kênh cung ng tín d ng B i vì, ngân hàng là m t ch
th quan tr ng tham gia vào quá trình t o ti n l u thông qua ho t đ ng tín d ng và thanh toán Trong đi u ki n c n m r ng, thu h p kh n ng cung ng v n s tác đ ng
đ n vi c c p tín d ng c a Ngân hàng Khi Nhà n c mu n t ng kh i l ng ti n cung
ng thì NHNN có th t ng h n m c tín d ng c a các NHTM đ i v i n n kinh t và
ng c l i
Nh v y, tín d ng ngân hàng có vai trò h t s c quan tr ng đ i v i s phát tri n kinh t
- xã h i c a đ t n c Nó gi i quy t mâu thu n n i t i c a n n kinh t , thúc đ y n n kinh t t ng tr ng b n v ng Tuy nhiên, đ tín d ng ngân hàng phát huy đ c h t vai trò c a nó thì các nhà qu n lý ngân hàng c ng nh các c quan ch c n ng ph i t o ra
m t hành lang pháp lý c ng nh các quy đ nh ch t ch , t o đi u ki n cho c ng i cho vay và ng i đi vay trong n n kinh t
Trang 19- S d ng v n vay đúng m c đích đã th a thu n trong h p đ ng tín d ng
Theo nguyên t c này thì m i kho n vay đ u ph i đ c xác đ nh tr c v m c đích kinh
t B i v y, các doanh nghi p và cá nhân có nhu c u vay v n, tr c khi vay ph i trình bày v i ngân hàng m c đích vay v n, g i cho ngân hàng các k ho ch hay d án s n
xu t kinh doanh, các h p đ ng cung c p và tiêu th s n ph m, các tài li u k toán đ ngân hàng xem xét, cho vay Khi cho vay, ngân hàng cùng khách hàng l p h p đ ng tín
d ng vay v n và khách hàng ph i cam k t s d ng ti n vay đúng m c đích và đi u này
đ c ghi trong h p đ ng vay v n
Sau khi đã nh n đ c ti n vay, khách hàng ph i s d ng đúng m c đích nh đã cam
k t Ngân hàng có trách nhi m ki m soát vi c s d ng v n c a khách hàng, n u khách hàng s d ng v n sai m c đích, ngân hàng ph i áp d ng các bi n pháp ch tài thích h p
nh m ng n ng a r i ro có th x y ra cho ngân hàng
- Ph i hoàn tr n g c và lãi vay đúng h n đã th a thu n trong h p đ ng tín d ng Hoàn tr là thu c tính v n có c a tín d ng, s hoàn tr là m i quan tâm hàng đ u c a các ngân hàng khi cho vay Thu h i n c g c và lãi đúng h n là c s đ các ngân hàng th ng m i t n t i và phát tri n
Ngu n v n cho vay c a ngân hàng ch y u là ngu n v n huy đ ng, ngân hàng là ng i
“đi vay đ cho vay” Ngân hàng ph i đ m b o hoàn tr đ y đ , k p th i cho ng i g i khi h có nhu c u rút ti n Vì v y ngân hàng đòi h i ng i vay v n ph i hoàn tr cho ngân hàng đúng h n N u ngân hàng không thu h i đúng h n các kho n cho vay thì có
kh n ng d n đ n m t kh n ng thanh toán và phá s n
Ngoài ra, trong quá trình th c hi n các ngi p v tín d ng c a mình, ngân hàng ph i bù
đ p các chi phí nh : tr lãi ti n g i, chi phí n ch , tr l ng cán b nhân viên, n p thu , trích l p các qu …do đó ngân hàng ph i thu thêm kho n chênh l ch ngoài s v n
g c cho vay
có th th c hi n đ c nguyên t c này trong qu n lý v n vay, ngân hàng ph i xác
đ nh th i h n cho vay, các k h n n c a t ng kho n cho vay, đ ng th i th ng xuyên theo dõi đôn đ c khách hàng trong vi c tr n
Trang 20- Ti n vay đ c phát b ng ti n m t ho c chuy n kho n theo m c đích s d ng ti n vay
đã th a thu n trong h p đ ng
1.3.2 i u ki n vay v n
- i v i khách hàng là pháp nhân và cá nhân Vi t Nam:
+ Có n ng l c pháp lu t dân s , n ng l c hành vi dân s và ch u trách nhi m dân s theo quy đinh c a pháp lu t: Quan h tín d ng gi a ngân hàng v i khách hàng là quan
c a doanh nghi p, t ch c kinh t Vì v y, khi khách hàng s d ng v n b t h p pháp thì các tài s n đó s b phong to ho c b t ch thu t đó nh h ng t i kh n ng hoàn tr
g c và lãi cho ngân hàng Ngoài ra, khi v n vay s d ng b t h p pháp thì t cách pháp
lý c a khách hàng có th b m t đi, do đó nh h ng t i quan h tín d ng h p pháp
gi a ngân hàng v i khách hàng
+ Có kh n ng tài chính đ m b o tr n trong th i gian cam k t, đ c th hi n các khía c nh sau:
Có v n t có tham gia vào d án, ph ng án s n xu t, kinh doanh, d ch v , đ i s ng
M c v n t có đ i v i cho vay ng n h n t i thi u là 10% trong t ng nhu c u v n i
v i cho vay trung h n, dài h n khách hàng ph i có v n t có t i thi u 15% trong t ng nhu c u v n
Kinh doanh có hi u qu : có lãi; tr ng h p l thì ph i có ph ng án kh thi kh c ph c
l đ m b o tr n trong th i gian cam k t i v i khách hàng vay v n nhu c u đ i
s ng, ph i có ngu n thu n đ nh đ tr n ngân hàng
Không có n khó đòi ho c n quá h n trên 6 tháng t i ngân hàng Nhà n c Vi t Nam + Có d án đ u t , ph ng án s n xu t, kinh doanh, d ch v kh thi và có hi u qu ;
Trang 21đ ng tín d ng c a ngân hàng, ngu n thu t ph ng án và d án vay v n đ c coi là ngu n thu “th nh t” đ m b o an toàn v n c ng nh phát tri n liên t c c a khách hàng
và ngân hàng
+ Th c hi n các quy đ nh v đ m b o ti n vay theo quy đ nh c a chính ph , NHNN
Vi t Nam và h ng d n c a ngân hàng Ngân hàng quan tâm đ n đ m b o ti n vay vì
đ m b o ti n vay là công c đ m b o trong vi c th c hi n trách nhi m và ngh a v khách hàng trong quan h vay v n, cung c p ngu n thanh toán “th hai” cho ngân hàng (trong tr ng h p khách hàng không tr đ c kho n vay)
- i v i khách hàng là pháp nhân và cá nhân n c ngoài:
Khách hàng vay là pháp nhân và cá nhân n c ngoài ph i có n ng l c pháp lu t dân s
và n ng l c hành vi dân s theo quy đ nh pháp lu t c a n c mà pháp nhân đó có qu c
tch ho c cá nhân đó là công dân, n u pháp lu t n c ngoài đó đ c B lu t dân s c a
n c C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam, các v n b n pháp lu t khác c a Vi t Nam quy đ nh ho c đ c đi u c qu c t mà n c C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam ký
k t ho c tham gia quy đ nh
1.3.3 i t ng cho vay
Ngân hàng ch cho vay đáp ng nh ng nhu c u vay v n h p pháp theo quy đ nh c a pháp lu t nh ng n c khác nhau có quy đ nh đ i t ng vay khác nhau Vi t Nam theo Lu t c a các t ch c tín d ng, Lu t ngân hàng Nhà n c và các v n b n hi n hành quy đ nh t ch c tín d ng không đ c cho vay nh ng nhu c u vay v n đ th c hi n các
n i dung nh : mua s m các tài s n và chi phí hình thành tài s n mà pháp lu t c m mua bán, chuy n nh ng, chuy n đ i; thanh toán các kho n chi phí đ th c hi n các giao
dch mà pháp lu t c m; đáp ng các nhu c u tài chính đ giao d ch và pháp lu t c m
1.4 M t s ch tiêu đánh giá hi u qu tín d ng
1.4.1 T l t ng tr ng doanh s cho vay (DSCV) (%)
Doanh s cho vay là ch tiêu ph n ánh t t c các kho n tín d ng mà ngân hàng đã cho vay trong m t kho ng th i gian nào đó, k c món vay đó đã thu h i v hay ch a DSCV thông th ng đ c xác đ nh theo tháng, quý, n m T l t ng tr ng DSCV dùng đ so sánh s t ng tr ng tín d ng qua các n m đ đánh giá kh n ng cho vay, tìm ki m khách hàng và đánh giá tình hình th c hi n k ho ch tín d ng c a ngân hàng
Ch tiêu này càng cao thì m c đ ho t đ ng c a ngân hàng càng n đ nh và có hi u qu ,
ng c l i ngân hàng đang g p khó kh n, nh t là trong vi c tìm ki m khách hàng và th
hi n vi c th c hi n k ho ch tín d ng ch a hi u qu
Trang 22(DSCV n m nay – DSCV n m tr c)
T l t ng tr ng DSCV (%) =
1.4.2 H s thu n (%)
Doanh s thu n là toàn b các món n mà ngân hàng đã thu v t các kho n cho vay
c a ngân hàng k c n m nay và nh ng n m tr c đó H s thu n là ch tiêu th hi n
m i quan h gi a doanh s cho vay và doanh s thu n , nó đánh giá hi u qu tín d ng trong vi c thu n c a ngân hàng H s thu n ph n ánh trong m t th i k nào đó, v i doanh s cho vay nh t đ nh thì ngân hàng s thu v đ c bao nhiêu đ ng v n T l này càng cao càng t t
Ch tiêu này càng cao thì m c đ ho t đ ng c a ngân hàng càng n đ nh và có hi u qu ,
ng c l i ngân hàng đang g p khó kh n, nh t là trong vi c tìm ki m khách hàng và th
l ng tín d ng c ng nh r i ro tín d ng t i ngân hàng Thông th ng ch s này d i
m c 5% thì ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng bình th ng N u t i m t th i đi m
Trang 231.4.5 Ch tiêu d n trên t ng v n huy đ ng (%)
Là ch tiêu đánh giá kh n ng s d ng v n huy đ ng vào vi c cho vay v n, nó th
hi n ngân hàng đã ch đ ng trong vi c tích c c t o l i nhu n t ngu n v n huy đ ng hay ch a Ch tiêu này l n th hi n kh n ng tranh th v n huy đ ng, n u ch tiêu này
l n h n 1 thì ngân hàng ch a th c hi n t t vi c huy đ ng v n, v n huy đ ng tham gia vào cho vay ít, kh n ng huy đ ng v n c a ngân hàng ch a t t, n u ch tiêu này nh
h n 1 thì ngân hàng ch a s d ng hi u qu toàn b ngu n v n huy đ ng, gây lãng phí
Là ch tiêu đo l ng t c đ di chuy n v n tín d ng c a ngân hàng, ph n ánh s v n
đ u t đ c quay vòng nhanh hay ch m N u s l n vòng quay v n tín d ng càng cao thì đ ng v n c a ngân hàng luân chuy n càng nhanh và liên t c, vi c đ u t càng an toàn và đ t hi u qu cao
Doanh s d nVòng quay v n tín d ng (vòng) =
D n bình quânTrong đó d n bình quân đ c tính theo công th c sau:
(D n đ u k + D n cu i k )
D n bình quân =
2
1.4.7 T l thu nh p t tín d ng trên t ng thu nh p (%)
Là ch tiêu ph n ánh quy mô c a ho t đ ng tín d ng so v i toàn b ho t đ ng kinh doanh
c a ngân hàng N u t l này t ng lên t c là ngân hàng đang chú tr ng nhi u h n vào
Trang 24ho t đ ng tín d ng ho c hi u qu ho t đ ng tín d ng đ c nâng lên Ng c l i, ngân hàng đang t p trung vào các ho t đ ng phi tín d ng ho c hi u qu ho t đ ng tín d ng b
gi m sút
Thu nh p t tín d ng
T l thu nh p t tín d ng trên t ng thu nh p (%) =
1.5 Các v n đ v kinh doanh h gia đình
1.5.1 Khái ni m v kinh doanh h gia đình
i u 106 B lu t dân s quy đ nh “H gia đình là ch th tham gia giao d ch dân s
mà trong đó các thành viên có tài s n chung, cùng đóng góp công s c đ ho t đ ng kinh t trong s n xu t nông, lâm, ng nghi p, ho c các l nh v c khác do pháp lu t quy
đ nh”
Ch h là đ i di n c a h gia đình trong các giao d ch dân s và l i ích chung c a h Cha m ho c thành viên khác đã thành niên có th là ch h Ch h có th u quy n cho thành viên khác đã thành niên làm đ i di n c a h trong quan h dân s Giao d ch dân s do ng i đ i di n c a h gia đình xác l p, th c hi n vì l i ích chung c a h làm phát sinh quy n và ngh a v c a h gia đình
Ngh đ nh s 88/2006 N -CP (đi u 36, kho n 1) đ nh ngh a: H kinh doanh do m t cá nhân là công dân Vi t Nam ho c m t nhóm ng i ho c m t h gia đình làm ch , ch
đ c kinh doanh t i m t đ a đi m, s d ng không quá m i lao đ ng, không có con
d u và ch u trách nhi m b ng toàn b tài s n c a mình đ i v i ho t đ ng kinh doanh
H gia đình có quy n thành l p h kinh doanh và ch đ c đ ng ký kinh doanh m t h kinh doanh trong ph m vi toàn qu c
1.5.2 c đi m c a kinh doanh h gia đình
Ho t đ ng kinh doanh c a h gia đình th ng có quy mô v n khá nh , phù h p v i
ti m n ng phát tri n c a lo i hình kinh doanh h gia đình trong khuôn kh cho phép
c a pháp lu t Trong ngu n v n c a các h gia đình tham gia vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh bao g m v n t có và v n đi vay Ngu n v n t có hi m khi đáp ng đ c
h t nhu c u m r ng, phát tri n s n xu t kinh doanh nên các h gia đình th ng tìm
đ n ngu n v n t bên ngoài Trong đó vay v n c a ngân hàng đ c r t nhi u h gia đình l a ch n vì hi u qu tài tr c a TDNH th a mãn nhu c u v s l ng và th i h n
đ ng th i chi phí s d ng v n TDNH th p h n các chi phí t ch th khác
Trang 25H gia đình ch u trách nhi m vô h n đ i v i các kho n n c a mình H gia đình ph i
chu trách nhi m b ng tài s n chung c a h , k c tài s n không đ a vào kinh doanh Tài s n chung c a h s n xu t g m tài s n do các thành viên cùng nhau t o l p nên
ho c đ c t ng, cho chung và các tài s n khác mà các thành viên tho thu n là tài s n chung c a h N u tài s n chung không có đ đ th c hi n ngh a v chung thì các thành viên trong gia đình ph i ch u liên đ i b ng tài s n riêng c a mình
Kinh doanh h gia đình là hình th c kinh doanh quy mô r t nh c đi m này không
xu t phát t b n ch t bên trong c a hình th c kinh doanh này mà xu t phát t các quy
đ nh c a pháp lu t Vi t Nam c n c vào s l ng lao đ ng đ c s d ng trong h kinh doanh do h gia đình t o l p và làm ch i u này th t gây t n kém không th t c n thi t cho ng i kinh doanh, và có th trái v i ý chí và kh n ng kinh doanh c a h
Vi c bu c h kinh doanh do h gia đình làm ch không đ c s d ng th ng xuyên quá 10 lao đ ng có l ch a tính đ n đ c tr ng c a t ng ngành ngh kinh doanh V i
m t c a hàng c m bình dân con s ng i ph c v có th lên t i h n 10 ng i v i các công vi c nh n u n, ch y ch , ph c v bàn, v sinh, trông xe
Nh ng lo i hình kinh doanh ch y u c a h gia đình là s n xu t, th ng m i và các
ho t đ ng d ch v Lo i hình s n xu t ph bi n các h gia đình th ng là s n xu t ra các s n ph m s d ng lao đ ng chân tay nh đ mây tre đan, nông ph m, các lo i th c
ph m mang tính đ c thù Ho t đ ng th ng m i c ng r t ph bi n trong kinh doanh
h gia đình H có th đ m nhi m luôn công vi c tr ng bày và bán các s n ph m do h
s n xu t ra ho c giao hàng cho các đ i lý đ t p trung chuyên môn vào ho t đ ng s n
xu t Các h gia đình c ng có th kinh doanh d i d ng các c a hàng bán l , bán buôn hay các đ i lý phân ph i i v i lo i hình kinh doanh d ch v , kinh doanh h gia đình
có th đáp ng r t nhi u các ho t đ ng d ch v v i quy mô nh đem l i ti n ích cho
ng i s d ng Các ho t đ ng kinh doanh d ch v r t đa d ng, có th k đ n nh r a,
s a ch a xe, bán hàng n Nh v y các h gia đình ho t đ ng kinh doanh trong h u
h t các l nh v c ngành ngh c a đ i s ng xã h i, là m t ph n không th thi u trong quá trình v n đ ng chung c a toàn b n n kinh t
1 5.3 i u ki n phát tri n kinh t h gia đình
Th nh t, v n là đi u ki n c n thi t và không th thi u đ c đ th c hi n quá trình s n
xu t kinh doanh c a h gia đình Thi u v n s d n đ n vi c s n xu t kinh doanh c a
h gia đình đ t hi u qu không cao, kéo theo thu nh p th p và ti t ki m đ c ít i u này l i là nguyên nhân c a vi c thi u v n đ u t Do đó r t c n m t ngu n v n t bên ngoài đ gi i quy t tình tr ng này nh m nâng cao hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a h gia đình
Trang 26Ngoài ra các đi u ki n đ phát tri n kinh t h gia đình có th phân thành đi u ki n khách quan và ch quan:
- Các đi u ki n khách quan: đây là nh ng đi u ki n v t ra kh i ph m vi gi i quy t
c a h gia đình Bao g m nhi u đi u ki n trong đó c n l u ý các đi u ki n sau:
+ Ti m l c v t ch t c a h gia đình: đ h gia đình ho t đ ng có hi u qu , ch đ ng khai thác các ti m n ng, có v th trong quan h trong quan h v i các đ i t ng, h gia đình c n ph i có ti m l c và s c m nh v t ch t nh t đ nh, đ đ t đ c nh ng m c tiêu c a h c n ph i s d ng m i bi n pháp Ti m l c v t ch t là đi u ki n c n thi t cho b t k h gia đình nào ho t đ ng trong l nh v c s n xu t kinh doanh Nh t là đ i
v i các h s n xu t kinh doanh nông nghi p s bi u hi n c a nó càng tr nên đ m nét
h n, b i vì m i quan h gi a các y u t trong s n xu t ngoài s chi ph i c a các quy
lu t kinh t còn b chi ph i b i các quy lu t đ c đi m s n xu t nông nghi p, trong đó quy lu t sinh h c chi ph i m t cách m nh m , nh t là các ho t đ ng s n xu t kinh doanh có đ i t ng là nh ng cây tr ng v t nuôi có chu k s n xu t dài, yêu c u đ u t
l n, thu h i v n ch m
+ H s n xu t kinh doanh c n ph i có c ch qu n lý phù h p: đây là đi u ki n đ h gia đình kinh doanh phát huy tính ch đ ng sáng t o khai thác m i ti m n ng, nh m mang l i hi u qu kinh t cao Trên th c t ch v i ti m l c v t ch t nh c , v n các nhà qu n tr đó, nh ng khi ti n hành các chính sách v mô có s thay đ i theo h ng
t o s n ng đ ng cho c s , g n l i ích ng i qu n lý và ng i lao đ ng v i k t qu
s n xu t thì hi u qu s n xu t kinh doanh c a nganh c a t ng c s s n xu t kinh doanh đ c nâng lên rõ r t Có th nói, c ch là môi tr ng kinh t pháp lý t o nh ng
đi u ki n thu n l i nh là nh ng s i dây vô hình trói bu c các nhà qu n tr t o đi u
ki n pháp huy tinh n ng đ ng sang t o trói bu c h trong các ho t đ ng qu n tr kinh doanh
- Các đi u ki n ch quan: đây là nh ng đi u ki n c s s n xu t kinh doanh và ch c
s s n xu t kinh doanh có th t o ra đ c, bao g m các đi u ki n ch y u sau:
+ Ch s n xu t kinh doanh ph i là nh ng ng i có trình đ chuyên môn phù h p, nh y bén v i th tr ng, quy t đoán và linh ho t trong x lý các tình hu ng
+ C s s n xu t kinh doanh ph i xác đ nh c c u b máy qu n lý phù h p v i đi u
ki n và nhi m v kinh doanh C c u t ch c b máy qu n tr ph i đ m b o các yêu
c u: t i u linh ho t, đ tin c y l n và tính kinh t cao Các ch c n ng qu n tr trong
c c u b máy qu n tr ph i đ c xác l p rõ ràng, không ch ng chéo, không h n ch tính n ng đ ng và tinh th n trách nhi m c a t ng nhà qu n tr trong b máy qu n tr
Trang 27+ Ph i có đ i ng cán b qu n tr có đ các tri th c c n thi t ph c v cho kinh doanh
và phát tri n kinh t h gia đình Nh ng tri th c ph c v cho phát tri n kinh t h gia đình bao g m nh ng ki n th c chung v kinh t và qu n lý kinh t , nh ng ki n th c v nghi p v theo t ng ch c n ng và nghi p v đ ph c v cho vi c phát tri n kinh t c a
h gia đình nói chung
+ Ph i t o l p đ c h th ng thông tin x lý thông tin m t cách nhanh, nh y và chính xác đ m b o đi u ki n này, c s s n xu t kinh doanh ph i có ti m l c kinh t , các
đ i ng cán b cán b qu n lý có n ng l c và nhi t tình trong công vi c Nhà n c c n
có quy đ nh v ch đ th ng kê, k toán th ng nh t, c s s n xu t kinh doanh c n tuân th nghiêm ng t các ch đ do nhà n c ban hành
+ Ph i bí m t trong kinh doanh: trong c ch th tr ng, bí m t trong doanh là đi u
ki n quan tr ng đ đ t nh ng m c đích kinh doanh c a c s Bí m t trong kinh doanh bao g m bí m t trong ý đ kinh doanh, trong giá c , trong ph ng h ng th tr ng và công ngh s n xu t V hi u qu xã h i, bí m t v công ngh làm cho các thành t u khoa h c và công ngh ch m đ c ph bi n r ng, nh ng đ i v i c s s n xu t kinh doanh, đây là đi u ki n đ c s s n xu t kinh doanh c nh tranh v i các c s s n xu t kinh doanh khác Trên th c t nhi u hãng c nh tranh v i nhau đã tìm m i cách n m
đ c các bí m t kinh doanh Tình báo kinh t đã tr thành l nh v c thu hút s c c a,
s c ng i c a m i ngành, m i c s s n xu t kinh doanh c a m i n c Vi t Nam tính bí m t trong kinh doanh ch y u là bí m t v công ngh s n xu t c ng đã đ c chú ý và có n i tuân th h t s c nghiêm ng t Ví d , Thái Bình có bèo dâu làng La Vân n i ti ng, đó ng i ta ch truy n ngh trong n i t c trong làng Ph n dù là con cháu trong nhà nh ng n u l y ch ng đ a ph ng khác c ng không đ c truy n ngh ,
vì gi bí quy t ngh nghi p
1.5.4 Tác đ ng c a h i nh p kinh t qu c t đ n kinh doanh h gia đình
H i nh p kinh t qu c t đã mang l i r t nhi u c h i đ i v i kinh doanh h gia đình
Vi t Nam, đ c bi t chúng ta đã đ c ti p c n th tr ng hàng hoá và d ch v t t c các n c thành viên v i m c thu nh p kh u đã đ c c t gi m và các ngành d ch v
mà các n c m c a theo các Ngh đ nh th gia nh p c a các n c này, không b phân
bi t đ i x i u đó, t o đi u ki n cho chúng ta m r ng th tr ng xu t kh u và trong
t ng lai - v i s l n m nh c a doanh nghi p và n n kinh t n c ta - m r ng kinh doanh dch v ra ngoài biên gi i qu c gia V i m t n n kinh t có đ m l n nh n n kinh t n c ta, kim ng ch xu t kh u luôn chi m trên 60% GDP thì đi u này là đ c
bi t quan tr ng, là y u t b o đ m t ng tr ng
Trang 28V i vi c hoàn thi n h th ng pháp lu t kinh t theo c ch th tr ng đ nh h ng xã
h i ch ngh a và th c hi n công khai minh b ch các thi t ch qu n lý theo quy đ nh
c a WTO, môi tr ng kinh doanh c a n c ta ngày càng đ c c i thi n ây là ti n đ
r t quan tr ng đ không nh ng phát huy ti m n ng c a các thành ph n kinh t trong
n c mà còn thu hút m nh đ u t n c ngoài, qua đó ti p nh n v n, công ngh s n
xu t và công ngh qu n lý, thúc đ y chuy n d ch c c u kinh t , t o ra công n vi c làm và chuy n d ch c c u lao đ ng, th c hi n công nghi p hoá, hi n đ i hoá đ t n c,
b o đ m t c đ t ng tr ng và rút ng n kho ng cách phát tri n Th c t trong nh ng
n m qua đã ch rõ, cùng v i phát huy n i l c, đ u t n c ngoài có vai trò quan tr ng trong n n kinh t n c ta và xu th này ngày càng n i tr i: n m 2006, đ u t n c ngoài chi m 37% giá tr s n xu t công nghi p, g n 56% kim ng ch xu t kh u và 15,5% GDP, thu hút h n m t tri u lao đ ng tr c ti p làm vi c trong các doanh nghi p
có v n đ u t n c ngoài
Gia nh p WTO chúng ta có đ c v th bình đ ng nh các thành viên khác trong vi c
ho ch đ nh chính sách th ng m i toàn c u, có c h i đ đ u tranh nh m thi t l p m t
tr t t kinh t m i công b ng h n, h p lý h n, có đi u ki n đ b o v l i ích c a đ t
n c, c a doanh nghi p ng nhiên k t qu đ u tranh còn tu thu c vào th và l c
c a ta, vào kh n ng t p h p l c l ng và n ng l c qu n lý đi u hành c a ta
M c dù ch tr ng c a chúng ta là ch đ ng đ i m i, c i cách th ch kinh t trong
n c đ phát huy n i l c và h i nh p v i bên ngoài nh ng chính vi c gia nh p WTO,
h i nh p vào n n kinh t th gi i c ng thúc đ y ti n trình c i cách trong n c, b o
đ m cho ti n trình c i cách c a ta đ ng b h n, có hi u qu h n
Cùng v i nh ng thành t u to l n có ý ngh a l ch s sau 20 n m đ i m i, vi c gia nh p WTO s nâng cao v th c a ta trên tr ng qu c t , t o đi u ki n cho ta tri n khai có
hi u qu đ ng l i đ i ngo i theo ph ng châm: “Vi t Nam mong mu n là b n, là đ i tác tin c y c a các n c trong c ng đ ng th gi i vì hoà bình, h p tác và phát tri n” Sau khi gia nh p WTO th tr ng ho t đ ng n ng đ ng h n và các h gia đình s t do
s n xu t nh ng gì mà h mu n, theo cách mà h t quy t đ nh và bán ra v i m c giá
t t nh t mà h có th có H i nh p là c h i cho hàng tri u h gia đình có th tham gia cung c p đâù vào, d ch v cho th tr ng
Trong khi nh n th c rõ nh ng c h i có đ c do vi c gia nh p WTO mang l i, c n
th y h t nh ng thách th c mà chúng ta ph i đ i đ u, nh t là trong đi u ki n n c ta là
m t n c đang phát tri n trình đ th p, qu n lý nhà n c còn nhi u y u kém và b t
c p, doanh nghi p và đ i ng doanh nhân còn nh bé
Trang 29Nh ng thách th c này b t ngu n t s chênh l ch gi a n ng l c n i sinh c a đ t n c
v i yêu c u h i nh p, t nh ng tác đ ng tiêu c c ti m tàng c a chính quá trình h i
nh p Không th không k đ n vi c c nh tranh trên th tr ng s di n ra gay g t h n,
v i nhi u “đ i th ” h n, trên bình di n r ng h n, sâu h n ây là s c nh tranh gi a
s n ph m c a ta v i s n ph m các n c, gi a doanh nghi p n c ta v i doanh nghi p các n c, không ch trên th tr ng th gi i và ngay trên th tr ng n c ta do thu
nh p kh u ph i c t gi m t m c trung bình 17,4% hi n nay xu ng m c trung bình 13,4% trong vòng 3 đ n 5 n m t i, nhi u m t hàng còn gi m m nh h n C nh tranh không ch di n ra c p đ s n ph m v i s n ph m, doanh nghi p v i doanh nghi p
c nh tranh c a toàn b n n kinh t , s c c nh tranh qu c gia
Trên th gi i s “phân ph i” l i ích c a toàn c u hoá là không đ ng đ u Nh ng n c
có n n kinh t phát tri n th p đ c h ng l i ít h n m i qu c gia, s “phân ph i”
l i ích c ng không đ ng đ u M t b ph n dân c đ c h ng l i ít h n, th m chí còn
b tác đ ng tiêu c c c a toàn c u hoá; nguy c phá s n m t b ph n doanh nghi p và nguy c th t nghi p s t ng lên, phân hoá giàu nghèo s m nh h n i u đó đòi h i
ph i có chính sách phúc l i và an sinh xã h i đúng đ n; ph i quán tri t và th c hi n
th t t t ch tr ng c a ng: “T ng tr ng kinh t đi đôi v i xoá đói, gi m nghèo,
th c hi n ti n b và công b ng xã h i ngay trong t ng b c phát tri n”
H i nh p kinh t qu c t trong m t th gi i toàn c u hoá, tính tu thu c l n nhau gi a các n c s t ng lên S bi n đ ng trên th tr ng các n c s tác đ ng m nh đ n th
tr ng trong n c, đòi h i chúng ta ph i có chính sách kinh t v mô đúng đ n, có
n ng l c d báo và phân tích tình hình, c ch qu n lý ph i t o c s đ n n kinh t có
kh n ng ph n ng tích c c, h n ch đ c nh h ng tiêu c c tr c nh ng bi n đ ng trên th tr ng th gi i Trong đi u ki n ti m l c đ t n c có h n, h th ng pháp lu t
ch a hoàn thi n, kinh nghi m v n hành n n kinh t th tr ng ch a nhi u thì đây là khó kh n không nh , đòi h i chúng ta ph i ph n đ u v n lên m nh m , v i lòng t hào và trách nhi m r t cao tr c qu c gia, tr c dân t c
Trang 30H i nh p kinh t qu c t đ t ra nh ng v n đ m i trong vi c b o v môi tr ng, b o
v an ninh qu c gia, gi gìn b n s c v n hoá và truy n th ng t t đ p c a dân t c,
ch ng l i l i s ng th c d ng, ch y theo đ ng ti n
Nh ng khó kh n và thách th c l n đ i v i kinh t h gia đình trong ti n trình h i nh p ngày m t sâu vào kinh t th gi i là chênh l ch l n v n ng su t lao đ ng gi a công nghi p, d ch v và nông nghi p ây là m t trong s các nguyên nhân chính đang làm
t ng thêm kho ng cách c thu nh p l n m c chi tiêu gi a nông thôn và thành th Hai
n m g n đây, t l h nghèo c a c n c đã gi m t 11% n m 2009 xu ng còn 9,45%
n m 2010 Nh ng trong nông thôn, cá bi t m t s t nh mi n núi, t i nh ng vùng sâu, vùng xa, vùng đ ng bào dân t c ít ng i, s h nghèo v n còn chi m t tr ng cao Dù khu v c nông thôn chi m t i 90% s h thu c di n nghèo c a c n c, nh ng t c đ
gi m nghèo nông thôn v n ch m h n thành th t i 20% Tính b n v ng trong các
tr ng h p thoát đói nghèo trong nông nghi p, nông thôn không ch c ch n, do thiên tai, dch b nh, m đau i m xu t phát th p, t c đ phát tri n ch m, r i ro l n, thì kho ng cách khó có th rút ng n n u không có nh ng gi i pháp mang tính đ t phá Kinh doanh h gia đình th ng d b t n th ng tr c s chi ph i kh c nghi t c a quy
lu t th tr ng C h i ki m ti n đ n v i ng i có v n, có đi u ki n v thông tin, và k
c đi m xu t phát cao, s nhi u h n r t đáng k so v i các đ i t ng khác, nh t là
ng i nghèo V nguyên lý, th tr ng d ng nh mang l i c h i cho t t c m i
C h i và thách th c không ph i “nh t thành b t bi n” mà luôn v n đ ng, chuy n hoá
và thách th c đ i v i ngành này có th là c h i cho ngành khác phát tri n T n d ng
đ c c h i s t o ra th và l c m i đ v t qua và đ y lùi thách th c, t o ra c h i
m i l n h n Ng c l i, không t n d ng đ c c h i, thách th c s l n át, c h i s
m t đi, thách th c s chuy n thành nh ng khó kh n dài h n r t khó kh c ph c đây, nhân t ch quan, n i l c c a đ t n c, tinh th n t l c t c ng c a toàn dân t c là quy t đ nh nh t
V i thành t u to l n sau 20 n m đ i m i, quá trình chuy n bi n tích c c trong c nh tranh và h i nh p kinh t nh ng n m v a qua, cùng v i kinh nghi m và k t qu c a
Trang 31nhi u n c gia nh p T ch c th ng m i th gi i tr c ta, cho chúng ta ni m tin v ng
ch c r ng: Chúng ta hoàn toàn có th t n d ng c h i, v t qua thách th c
1.5.5 Vai trò c a kinh doanh h gia đình đ i v i n n kinh t
Kinh t h gia đình đóng vai trò quan tr ng trong vi c thúc đ y phát tri n kinh t xã
h i Nó không nh ng là đ ng l c khai thác các ti m n ng, t n d ng các ngu n v n, tài nguyên, đ t đai đ a vào s n xu t làm t ng s n ph m cho xã h i mà còn đóng vai trò quan tr ng trong vi c t o vi c làm cho ng i lao đ ng N m 2009, lo i hình này đã t o
vi c làm cho 7,2 tri u ng i (theo đi u tra c a nhóm nghiên c u và t v n ông
D ng IRC) H gia đình c ng là đ i tác c nh tranh c a kinh t qu c doanh đ cùng
v n đ ng và phát tri n Hi u qu đó g n li n v i s n xu t, kinh doanh, ti t ki m đ c chi phí, chuy n h ng s n xu t nhanh t o đ c qu hàng hoá cho tiêu dùng và xu t
kh u t ng thu cho ngân sách Nhà n c
Cùng v i các ch tr ng, chính sách c a ng và Nhà n c, t o đi u ki n cho kinh t
h gia đình phát tri n đã góp ph n đ m b o an ninh l ng th c qu c gia và t o đ c nhi u vi c làm cho ng i lao đ ng, góp ph n n đ nh an ninh tr t t xã h i, nâng cao trình đ dân trí, s c kho và đ i s ng c a ng i dân, th c hi n m c tiêu "dân giàu,
n c m nh, xã h i công b ng v n minh" Kinh t h gia đình đ c th a nh n là đ n v kinh t t ch đã t o ra b c phát tri n m nh m , sôi đ ng, s d ng có hi u qu h n
đ t đai, lao đ ng,ti n v n, công ngh và l i th sinh thái t ng vùng Kinh t h nông thôn và m t b ph n kinh t trang tr i đang tr thành l c l ng s n xu t ch y u v
l ng th c, th c ph m, nguyên li u cho công nghi p ch bi n nông lâm, th y s n, s n
xu t các ngành ngh th công ph c v tiêu dùng trong n c và xu t kh u
H gia đình là m t t đi m quan tr ng c a các ngu n tài chính các n c kinh t phát tri n, ngu n tài chính này r t đ c chú tr ng Th c t n c ta c ng cho th y
r ng tài chính gia đình là m t t đi m v n không th thi u trong n n kinh t Trong
đi u ki n thu nh p c a đ i b ph n dân c ngày càng đ c nâng lên, rõ ràng đây là ngu n tài chính quan tr ng Vi c khai thác ngu n tài chính này không ch đáp ng nhu
c u đ u t kinh t mà còn đ nh h ng tích l y và tiêu dùng B n thân nó tuy nh bé
nh ng khi g p nh ng ngu n nh bé đó ta s đ c m t ngu n thu to l n ph c v cho s nghi p công nghi p hoá và hi n đ i hoá đ t n c
1.6 Các nhân t nh h ng đ n hi u qu tín d ng tài tr kinh doanh h gia đình
Có nhân t nh h ng đ n hi u qu tín d ng tài tr kinh doanh h gia đình, nh ng g p chung l i có th phân thành 4 nhóm nhân t chính sau:
+ Môi tr ng kinh t
Trang 32+ Môi tr ng pháp lý
+ Ngân hàng
+ Khách hàng
1.6.1 Nhóm nhân t thu c v môi tr ng kinh t
Khi n n kinh t n đ nh s t o đi u ki n thu n l i cho tín d ng ngân hàng phát tri n
N n kinh t n đ nh, l m phát th p, không có kh ng ho ng, ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a các h gia đình ti n hành t t có hi u qu mang l i l i nhu n cao, các h gia đình hoàn tr đ c v n vay ngân hàng c g c và lãi, nên ho t đ ng tín d ng tài tr kinh doanh c a ngân hàng phát tri n, hi u qu tín d ng đ c nâng cao Ng c l i trong th i k suy thoái kinh t , s n xu t c a các h gia đình b thu h p, đ u t , tiêu dùng gi m sút, l m phát cao, nhu c u tín d ng gi m, v n tín d ng đã th c hi n c ng khó có th s d ng có hi u qu ho c tr n đúng h n cho ngân hàng Ho t đ ng tín
d ng c a ngân hàng nói chung và ho t đ ng tín d ng tài tr kinh doanh h gia đình nói riêng s gi m sút c v quy mô và ch t l ng
M c đ phù h p gi a lãi su t ngân hàng v i m c l i nhu n c a h gia đình s n xu t kinh doanh và dch v trong n n kinh t qu c dân c ng nh h ng đ n hi u qu tín
d ng, l i t c c a ngân hàng thu đ c b gi i h n b i l i hu n c a h kinh doanh s
d ng v n vay ngân hàng, nên v i m c lãi su t cao các h gia đình vay v n ngân hàng không có kh n ng tr n nh h ng đ n ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a h nói riêng và t i toàn b n n kinh t nói chung Ho t đ ng tín d ng ngân hàng lúc này không còn là đòn b y đ thúc đ y s n xu t kinh doanh phát tri n và hi u qu tín d ng
c ng gi m sút
Ngoài ra nh ng s bi n đ ng v lãi su t th tr ng, t giá th tr ng c ng nh h ng
tr c ti p đ n lãi su t c a ngân hàng Bài h c t cu c kh ng ho ng tài chính ông Nam
Á đã cho th y s m t giá c a đ ng n i t nh h ng tr c ti p đ n ho t đ ng tín d ng ngân hàng
1.6.2 Nhóm nhân t thu c v môi tr ng pháp lý
Môi tr ng pháp lý đ c hi u là m t h th ng lu t và v n b n pháp quy liên quan đ n
ho t đ ng c a ngân hàng nói chung và ho t đ ng tín d ng nói riêng
Trong n n kinh t th tr ng có đi u ti t c a Nhà n c, pháp lu t có vai trò quan
tr ng, là m t hàng rào pháp lý t o ra m t môi tr ng kinh doanh bình đ ng thu n l i,
b o v quy n, l i ích h p pháp c a các ch th kinh t , Nhà n c, cá nhân công dân,
b t bu c các ch th ph i tuân theo
Trang 33Nhân t pháp lý nh h ng đ n hi u qu tín d ng tài tr kinh doanh h gia đình là s
đ ng b th ng nh t c a h th ng pháp lu t, ý th c tôn tr ng ch p hành nghiêm ch nh
nh ng quy đ nh c a pháp lu t và c ch đ m b o cho s tuân th pháp lu t và c ch
đ m b o cho s tuân th pháp lu t m t cách nghiêm minh tri t đ
Quan h tín d ng gi a ngân hàng và h gia đình ph i đ c pháp lu t th a nh n, pháp
lu t quy đ nh c ch ho t đ ng tín d ng, t o ra nh ng đi u ki n thu n l i cho ho t
đ ng tín d ng lành m nh, phát huy vai trò đ i v i s phát tri n kinh t xã h i, đ ng
th i duy trì ho t đ ng tín d ng đ c n đ nh, b o v quy n và l i ích h p pháp c a ngân hàng và các h gia đình Nh ng quy đ nh pháp lu t v tín d ng ph i phù h p v i
đi u ki n và trình đ phát tri n kinh t xã h i, trên c s đó kích thích ho t đ ng tín
d ng tài tr kinh doanh h gia đình có hi u qu h n
Hi n nay, h th ng pháp lu t ch a đ ng b , gây khó kh n cho ngân hàng khi kí k t
th c hi n h p đ ng tín d ng Lu t ngân hàng còn nhi u s h , ch a đ ng b v i các
v n b n lu t khác i u này nh h ng đ n vi c qu n lý hi u qu tín d ng
S thay đ i ch tr ng chính sách c a Nhà n c c ng gây nh h ng đ n kh n ng tr
n c a các h gia đình C c u kinh t , chính sách xu t nh p kh u, do thay đ i đ t
ng t, gây xáo đ ng trong s n xu t kinh doanh, h kinh doanh không tiêu th đ c s n
ph m, hay ch a có ph ng án s n xu t kinh doanh m i d n đ n n quá h n, n khó đòi, hi u qu tín d ng gi m sút
1.6.3 Nh ng nhân t v phía ngân hàng
ây là nh ng nhân t thu c v b n thân, n i t i ngân hàng liên quan đ n s phát tri n
c a ngân hàng trên t t c các m t nh h ng đ n ho t đ ng tín d ng nói chung và ho t
đ ng tín d ng tài tr kinh doanh h gia đình nói riêng, g m: chính sách, công tác t
ch c, trình đ lao đ ng, quy trình nghi p v , ki m tra, ki m soát và trang thi t b Chính sách tín d ng là đ ng l i, ch tr ng đ m b o cho ho t đ ng tín d ng đi đúng
qu đ o liên quan đ n vi c m r ng hay thu h p tín d ng, nó có ý ngh a quy t đ nh
đ n s thành b i c a ngân hàng M t chính sách tín d ng đúng đ n s thu hút đ c nhi u khách hàng, đ m b o kh n ng sinh l i c a ho t đ ng tín d ng B t c ngân hàng nào mu n có hi u qu tín d ng cao đ u ph i có chính sách tín d ng phù h p v i
đi u ki n c a ngân hàng, c a th tr ng
Kh n ng t ch c c a ngân hàng nh h ng r t l n đ n hi u qu tín d ng T ch c đây bao g m t ch c các phòng ban, nhân s và t ch c các ho t đ ng trong ngân hàng Ngân hàng có m t c c u t ch c khoa h c s đ m b o đ c s ph i h p ch t
ch , nh p nhàng gi a các cán b , nhân viên, các phòng ban trong ngân hàng đ m b o
Trang 34cho ngân hàng ho t đ ng nh p nhàng, th ng nh t có hi u qu , qua đó s t o đi u ki n đáp ng k p th i nhu c u c a khách hàng, theo dõi qu n lý ch t ch sát sao các kho n cho vay, t đó nâng cao hi u qu tín d ng
Ch t l ng đ i ng cán b , nhân viên ngân hàng là yêu c u hàng đ u đ i v i m i ngân hàng, vì nó nh h ng tr c ti p đ n kh n ng ho t đ ng và kh n ng t o l i nhu n c a ngân hàng Con ng i là y u t quy t đ nh đ n s thành b i trong qu n lý v n tín d ng nói riêng và ho t đ ng c a ngân hàng nói chung Kinh t càng phát tri n, các quan h kinh t càng ph c t p, c nh tranh ngày càng gay g t, đòi h i trình đ c a ng i lao
đ ng càng cao i ng cán b ngân hàng có chuyên môn nghi p v gi i, có đ o đ c,
có n ng l c s là đi u ki n ti n đ đ ngân hàng t n t i và phát tri n N u ch t l ng nhân viên t t thì h s th c hi n t t các nhi m v trong vi c th m đ nh d án, đánh giá tài s n th ch p, giám sát s ti n cho vay và có các bi n pháp h u hi u trong vi c thu
h i n vay, hay x lý các tình hu ng phát sinh trong quan h tín d ng gi a ngân hàng
và các h gia đình giúp ngân hàng có th ng n ng a, ho c gi m nh thi t h i khi
nh ng r i ro x y ra trong khi th c hi n m t kho n tín d ng
Thông tin là y u t s ng còn đ i v i m i doanh nghi p trong n n kinh t th tr ng
c nh tranh gay g t Trong c nh tranh, ai n m đ c thông tin tr c là ng i có kh
n ng dành chi n th ng l n h n V i ngân hàng thông tin tín d ng h t s c c n thi t, là
c s đ xem xét, quy t đ nh cho vay hay không cho vay và theo dõi, qu n lý kho n vay v i m c đích đ m b o an toàn và hi u qu đ i v i kho n v n cho vay Thông tin tín d ng có th đ c thu đ c t nhi u ngu n khác nhau nh mua thông tin t các ngu n cung c p thông tin, đ n c s c a khách hàng tr c ti p xem xét, thông tin t h
s xin vay v n Thông tin càng đ y đ , chính xác và k p th i, toàn di n thì kh n ng
ng n ch n r i ro càng l n, hi u qu tín d ng càng cao
1.6.4 Các nhân t thu c v phía khách hàng
đ m b o kho n tín d ng s d ng có hi u qu , mang l i l i ích cho ngân hàng góp
ph n vào s t ng tr ng và phát tri n kinh t xã h i thì khách hàng có vai trò h t s c quan tr ng M t khách hàng có t cách đ o đ c t t, có tình hình tài chính v ng vàng,
có thu nh p s s n sàng hoàn tr đ y đ nh ng kho n v n vay c a ngân hàng khi đ n
h n, qua đó đ m b o an toàn và nâng cao hi u qu tín d ng
Trang 35C c u v n đ u t là m t nhân t mang tính ch quan có tác đ ng tr c ti p lên hi u
qu s d ng v n vay c a h gia đình Theo nguyên t c chung, t tr ng c a các kho n
v n đ u t cho tài s n đang dùng và s d ng có ích cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh
ph i là cao nh t thì m i là c c u v n t i u V n đ u t đ c đ u t nhi u vào tài s n không c n dùng hay ch a c n dùng thì không nh ng không phát huy đ c tác d ng mà còn làm hao h t, m t mát d n làm cho hi u qu s d ng v n vay đ s n xu t kinh doanh gi m
Ý th c trách nhi m và trình đ c a ng i s s ng khi s d ng v n đ c bi t là v n l u
đ ng có th gây lãng phí ho c c ng có th ti t ki m đ c v n i u này th hi n rõ nét
và c th trong quá trình s d ng v n đ mua s m v t t , k thu t không phù h p v i quy trình s n xu t, không đúng ch t l ng quy đ nh, không t n d ng h t ph ph m,
ph li u ngh a là hi u qu s d ng v n đây không t t
Trên đây ch là m t s nhân t ch y u, c b n, đ c tr ng nh t nh h ng đ n ho t
đ ng tín d ng kinh doanh h gia đình Bên c nh đó, th c t v i muôn vàn s thay đ i
ít nhi u nh h ng đ n hi u qu s d ng v n vay c a các h i u quan tr ng là ngân hàng ph i xem xét, nghiên c u t ng y u t đ h n ch nh ng h u qu x u có th x y
ra, phát huy nh ng tác đ ng tích c c đ m b o cho ho t đ ng tài tr đúng đ i t ng và
đ t hi u qu cao, đ ng th i các h gia đình có th huy đ ng v n k p th i, đ y đ , nâng cao hi u qu s d ng v n vay trong s n xu t kinh doanh
K t lu n ch ng 1
Kinh t h gia đình đóng vai trò ngày càng quan tr ng h n trong vi c thúc đ y phát tri n kinh t xã h i Vì v y vi c tài tr v n cho h gia đình m r ng s n xu t kinh doanh đang là m t v n đ vô cùng c p bách mà ng, Nhà n c và b n thân các h gia đình c ng nh các t ch c tín d ng ph i quan tâm gi i quy t Trong các kênh mà
h kinh doanh có th ti p c n đ vay v n thì TDNH là m t trong nh ng kênh đóng vai trò quan tr ng, mang l i hi u qu h n c vì nó th a mãn nhu c u v s l ng và th i
h n, đ ng th i chi phí s d ng v n TDNH th p h n các chi phí t các ch th khác
Trang 36CH NG 2 TH C TR NG HO T NG TÍN D NG TÀI TR KINH
2.1 T ng quan v ngân hàng qu c t VIB
2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n c a ngân hàng qu c t VIB
Ngân hàng TMCP Qu c T Vi t Nam, tên vi t t t là Ngân hàng Qu c T (VIB) đ c thành l p ngày 18 tháng 9 n m 1996, tr s đ t t i 198B Tây S n, Qu n ng a – Hà
N i
n 20/10/2011, sau 15 n m ho t đ ng, VIB đã tr thành m t trong nh ng ngân hàng TMCP hàng đ u Vi t Nam v i t ng tài s n trên 100 nghìn t đ ng, v n đi u l 4.250
t đ ng, v n ch s h u đ t trên 8.200 t đ ng VIB hi n có 4.300 cán b nhân viên
ph c v khách hàng t i 150 chi nhánh và phòng giao d ch trên 27 t nh thành tr ng
đi m trong c n c Trong quá trình ho t đ ng, VIB đã đ c các t ch c uy tín trong
n c, n c ngoài và c ng đ ng xã h i ghi nh n b ng nhi u danh hi u và gi i th ng,
nh : danh hi u Th ng hi u m nh Vi t Nam, danh hi u Ngân hàng có d ch v bán l
đ c hài lòng nh t, Ngân hàng thanh toán qu c t xu t s c nh t, Ngân hàng có ch t
l ng d ch v khách hàng t t nh t, đ ng th 3 trong t ng s 500 doanh nghi p t nhân
l n nh t Vi t Nam v doanh thu do VietnamNet bình ch n
N m 2010 ghi d u m t s ki n quan tr ng c a VIB v i Ngân hàng Commonwealth Bank of Australia (CBA) – Ngân hàng bán l s 1 t i Úc và là Ngân hàng hàng đ u th
gi i v i trên 100 n m kinh nghi m đã chính th c tr thành c đông chi n l c c a VIB v i t l s h u c ph n ban đ u là 15% Sau m t n m chính th c tr thành c đông chi n l c c a VIB, ngày 20/10/2011, CBA đã hoàn thành vi c đ u t thêm 1.150 ty đ ng vào VIB, t ng t l s h u c ph n c a CBA t i VIB t 15% lên 20%
nh m t ng c ng c s v n, h s an toàn v n, m r ng c h i kinh doanh và quy mô
ho t đ ng cho VIB M i quan h h p tác chi n l c này t o đi u ki n cho VIB t ng
c ng n ng l c v v n, công ngh , qu n tr r i ro đ tri n khai thành công các k
ho ch dài h n trong chi n l c kinh doanh c a VIB và đ c bi t là nâng cao ch t l ng
Dch v Khách hàng theo chu n m c qu c t
Là m t trong nh ng ngân hàng tiên phong trong vi c c i t ho t đ ng kinh doanh, VIB luôn đ nh h ng l y khách hàng làm tr ng tâm, l y ch t l ng d ch v và gi i pháp sáng t o làm ph ng châm kinh doanh v i quy t tâm “tr thành ngân hàng luôn sáng
t o và h ng đ n khách hàng nh t t i Vi t Nam” M t trong nh ng s m nh đ c ban lãnh đ o VIB xác đ nh ngay t ngày đ u thành l p là “ V t tr i trong vi c cung c p các gi i pháp sáng t o nh m th a mãn t i đa nhu c u khách hàng” Do v y, hi n VIB
đã và đang t ng c ng hiêu qu s d ng v n, cùng n ng l c qu n tr đi u hành, ti p
t c chú tr ng phát tri n m ng l i ngân hàng bán l và các s n ph m m i thông qua