Luận văn tác dụng của phương pháp giảm đau trong đẻ bằng gây tê ngoài màng cứng tại bệnh viện phụ sản trung ương

Chia làm 2 nhóm: thành th và nông thôn.

L I C M N

hoàn thành khóa lu n t t nghi p này, l i đ u tiên em xin bày t lòng

bi t n chân thành và sâu s c nh t đ n th y giáo h ng d n: Th c s Nguy n Duy H ng đư t n tình h ng d n em trong su t quá trình nghiên c u và th c

hi n đ tài

Em xin g i l i c m n các th y cô giáo trong b môn i u d ng –

Tr ng H Th ng Long đư trang b cho em nh ng ki n th c và kinh nghi m quý giá trong quá trình h c t p t i tr ng và nhi t tình giúp em th c hi n đ tài này

Em c ng xin chân thành c m n Ban Lưnh đ o cùng toàn b nhân viên trong khoa - B nh vi n ph s n TW đư cung c p tài li u và t o m i đi u ki n thu n l i đ em hoàn thành khóa lu n t t nghi p này

M c dù đư có nhi u c g ng, nh ng do th i gian có h n, trình đ , k n ng

c a b n thân còn nhi u h n ch nên ch c ch n đ tài khóa lu n t t nghi p này c a

em không tránh kh i nh ng thi u sót R t mong đ c s đóng góp, ch b o, b sung thêm c a th y cô và các b n

Em xin chân thành c m n!

Hà N i, tháng 11/2013

Sinh viên

Thanh Dung

M C L C

M C L C

DANH M C B NG BI U

HỊNH NH

T V N 1

CH NG I: T NG QUAN 3

1.1 Sinh lý chuy n d 3

1.1.1 nh ngh a 3

1.1.2 Nguyên nhân 3

1.1.3 Các giai đo n c a cu c chuy n d 4

1.1.4 Th i gian c a cu c chuy n d 4

1.1.5 C n co t cung 5

1.1.6 C m giác mót r n và s c r n c a ng i m 5

1.1.7 c đi m và h u qu c a c n đau trong chuy n d 6

1.2 L ch s và Các k thu t gi m đau trong đ 8

1.2.1 L ch s gi m đau trong đ 8

1.2.2 Các ph ng pháp gi m đau trong đ : 9

Ch ng II : I T NG VÀ PH NG PHÁP NGHIểN C U 16

2.1 Tiêu chu n ch n b nh nhân: 16

2.2 Tiêu chu n lo i tr : 16

2.3 Ph ng pháp nghiên c u 16

2.4 Th i gian và đ a đi m nghiên c u 16

2.5 C m u 16

2.6 Thu th p s li u: 16

2.7 X lý s li u 16

2.8 Ch s nghiên c u 17

2.8.1 Ph ng ti n nghiên c u 18

2.8.2 o đ c trong nghiên c u 19

Ch ng III: K T QU NGHIểN C U 20

3.1.1 Tu i s n ph 20

3.1.2 Tu i thai 20

3.1.3 Ngh nghi p s n ph 21

3.1.4 a d 21

3.2 Hi u qu c a GTNMC lên cu c chuy n d đ 22

3.2.1 Hi u qu gi m đau trong cu c đ 22

3.2.2 T n s c n co t cung 23

3.2.3 C ng đ c n co TC 23

3.2.4 Truy n oxytocin 24

3.2.5 Th i gian s thai 24

3.2.6 Th i gian chuy n d giai đo n Ib 24

3.2.7 Cách th c đ 25

3.2.8 Tác d ng ph c a GTNMC 25

3.2.9 M c đ phong b v n đ ng theo Bromage 26

3.3 Tác đ ng c a GTNMC lên tr s sinh 26

CH NG IV: BÀN LU N 27

4.1 c đi m đ i t ng nghiên c u 27

4.1.1 Tu i s n ph 27

4.1.2 Tu i thai 27

4.1.3 Ngh nghi p c a s n ph 27

4.1.4 a d 28

4.2 Hi u qu c a ph ng pháp GTNMC lên cu c chuy n d 28

4.2.1 Hi u qu gi m đau 28

4.2.2 Tác đ ng lên c n co TC 30

4.2.3 Truy n oxytocin 30

4.2.4 Th i gian chuy n d giai đo n Ib 31

4.2.5 Th i gian s thai 32

4.2.6 Cách th c đ 32

4.2.10 M c đ phong b v n đ ng 34

4.2.11 Tác d ng ph và tai bi n 34

4.3 Tác đ ng c a GTNMC lên thai nhi 35

KI N NGH 38

DANH M C B NG BI U

B ng 3.1:Tu i s n ph hai nhóm nghiên c u 20

B ng 3.2:Tu i thai hai nhóm nghiên c u 20

B ng 3.3:Phân b ngh nghi p 21

B ng 3.4: thang đau 22

B ng 3.5: C ng đ c n co TC 23

B ng 3.6:T l truy n oxytocin hai nhóm 24

B ng 3.7:Th i gian s thai hai nhóm 24

B ng 3.8: Th i gian chuy n d giai đo n Ib……… ……… …24

B ng 3.9:Tác d ng ph c a GTNMC 25

B ng 3.10:M c đ phong b v n đ ng nhóm GTNMC 26

B ng 3.11:Ch s Apgar c a tr s sinh 26

HỊNH NH Hình 1: Ngu n g c c n đau đ và đáp ng c a c th ng i m 8

Hình 2: Thang đau 18

Hình 3: Phân b v đ a d 21

Hình 4: T n s c n co TC 23

Hình 5: Cách th c đ 25

1

T V N

M i giây trên th gi i có 16020 cháu bé sinh ra đ i [45] Mang thai và sinh con là thiên ch c c a ng i ph n M c dù chuy n d đ là m t quá trình sinh lý bình th ng nh ng nó c ng gây ra s đau đ n v th xác nh t đ nh cho

ng i m

au đ đư đ c đánh giá là m t trong nh ng c n đau n ng n nh t trong

cu c đ i c a ng i ph n [42], [43], [49] Trong nghiên c u c a Wandenstrom, sau 5 n m ng i ph n v n không h quên đi c n đau đ và theo hi p h i ch n

th ng c a Anh, m i n m có g n 10000 ph n b nh h ng lâu dài sau khi tr i qua nh ng c n đau đ khó kh n [60], [32] Không nh ng th c n đau còn làm cho ng i ph n b kích thích, lo l ng, làm t ng cortisol và cathecholamin trong máu d n đ n làm t ng nh p tim, huy t áp và làm cho ng i m t ng nhu c u tiêu

th oxy, làm nh h ng t i tu n hoàn t cung và rau thai gây ra suy thai [20], [35], [39]

Vì v y các nhà khoa h c t lâu đư c g ng tìm cách gi m đau cho ph n khi sinh đ , đư có r t nhi u bi n pháp gi m đau trong chuy n d đ c tìm ra nh

nh ng bi n pháp không dùng thu c (li u pháp tâm lý, châm c u…) hay các bi n pháp s d ng thu c (gây tê c nh c t cung, gây tê t y s ng, gây tê ngoài màng

c ng…) Trong s đó, gây tê ngoài màng c ng (GTNMC) đ c đánh giá là

ph ng pháp an toàn, hi u qu và đ c s d ng r ng rưi t i nhi u n c trên th

gi i nh Anh, Pháp, M [19], [43]

T i Vi t Nam k thu t gây tê ngoài màng c ng đ c áp d ng đ gi m đau trong chuy n d t nh ng n m 1980 Tuy nhiên do đòi h i v nhân l c, chi phí còn cao nên ph ng pháp này v n ch a đ c ph bi n T i B nh Vi n Ph S n Trung ng (BVPST ) ph ng pháp này đư đ c s d ng t lâu nh ng trong

nh ng n m g n đây m i đ c áp d ng r ng rưi Bên c nh nh ng l i ích do GTNMC mang l i chúng ta c ng c n ph i xem xét đ n nh ng nh h ng nh t

đ nh c a ph ng pháp này đ i v i quá trình chuy n d nh nh h ng lên c n co

t cung, c t cung, s c r n c a ng i m , nh p tim thai… Vì v y chúng tôi ti n hành nghiên c u đ tài:

― Tác d ng c a ph ng pháp gi m đau trong đ b ng gây tê ngoài màng

Cho đ n nay c ch th c s phát sinh cu c chuy n d đ còn ch a đ c

rõ và đ y đ Tuy nhiên có m t s gi thuy t đ c đa s ch p nh n

1.1.2.1 Prostaglandin

Các Prostaglandin (PG) là nh ng ch t có th làm thay đ i ho t tính co bóp c a c t cung S s n xu t PGF2 và PGE2 t ng d n trong quá trình thai nghén và đ t đ nh cao trong n c i, màng r ng và trong c t cung vào lúc

b t đ u chuy n d Ng i ta có th gây chuy n d b ng cách tiêm Prostaglandin dù b t k tu i thai nào

1.1.2.2 Estrogen và progesteron

Trong quá trình thai nghén, các ch t estrogen t ng lên nhi u làm t ng tính kích thích các s i c tr n c a t cung và t c đ lan truy n c a ho t đ ng

đi n C t cung tr nên nh y c m h n v i các tác nhân gây c n co t cung,

đ c bi t là v i oxytocin Progesteron có tác d ng c ch co bóp c a c t cung

N ng đ Progesteron gi m cu i th i k thai nghén là tác nhân kích thích gây chuy n d

1.1.2.3 Vai trò c a oxytocin

Ng i ta đư xác nh n đ c có s t ng ti t oxytocin thu sau tuy n yên c a ng i m trong quá trình chuy n d Các đ nh liên ti p nhau c a oxytocin có t n s t ng lên trong quá trình chuy n d và đ t m c t i đa khi

r n đ

1.1.3 Các giai đo n c a cu c chuy n d

Chuy n d đ là quá trình sinh lý làm cho thai nhi và ph n ph c a thai

đ c đ a ra kh i bu ng t cung qua đ ng âm đ o

Cu c chuy n d chia 3 giai đo n:

Giai đo n I (xóa m c t cung) Tính t khi b t đ u chuy n d đ n khi c

t cung m h t, đây là giai đo n dài nh t c a cu c chuy n d Giai đo n này

là k t qu c a c n co t cung Pha ti m tàng (giai đo n Ia): tính t lúc b t đ u chuy n d đ n khi c t cung m 3cm Pha tích c c (giai đo n Ib): tính t lúc

c t cung m 3cm đ n lúc m h t

Giai đo n s thai (giai đo n II): Tính t khi c t cung m h t đ n khi thai

s ra ngoài Giai đo n này đ c th c hi n nh 2 y u t : S c m nh c a c n co

t cung S co bóp c a c thành b ng và c hoành qua s c r n c a ng i m Giai đo n s rau (giai đo n III): B t đ u t khi s thai ra ngoài đ n khi rau

5

1.1.5 C n co t cung

C n co t cung (CCTC) là đ ng l c c a cu c chuy n d , n u không có

c n co t cung thì không có chuy n d

1.1.5.1 c đi m c a c n co t cung:

- C n co t cung xu t hi n m t cách t nhiên ngoài ý mu n c a s n ph

i m xu t phát c a c n co t cung n m m t trong hai s ng c a t cung

Có tính ch t chu k đ u đ n, sau m t th i gian co bóp là kho ng th i gian ngh r i l i ti p t c vào m t chu k khác Th i gian gi a các c n co ng n d n CCTC dài d n ra, c ng đ c n co t cung t ng d n lên CCTC gây đau,

ng ng đau ph thu c vào t ng ng i Khi áp l c c n co đ t t i 25 - 30 mmHg s n ph b t đ u th y đau C n đau xu t hi n sau khi xu t hi n CCTC

và m t đi tr c khi h t CCTC C n co t cung càng mau, càng m nh và th i gian càng dài thì càng đau nhi u Khi có tình tr ng lo l ng, s s t c m giác đau s t ng lên C n co t cung có tính ch t ba gi m: áp l c c n co t cung

gi m d n t trên xu ng d i, th i gian c n co t cung gi m d n, s lan truy n

c n co t cung c ng gi m d n t trên xu ng [13], [16]

1.1.5.2 Nh ng thay đ i khi có c n co t cung:

- Xoá m c t cung và thành l p đo n d i

- Nh ng thay đ i v toàn tr ng và vùng đáy ch u ng i m

- Thay đ i ph n ph c a thai: thành l p đ u i, bong rau và s rau

- Nh ng thay đ i c a thai: áp l c c a c n co t cung đ y thai nhi t trong

bu ng t cung ra ngoài theo c ch đ [16]

C m giác mót r n giúp s n ph r n đ Khi s n ph r n đ có s tham gia

c a các c thành b ng và c hoành làm t ng áp l c b ng, ph i h p v i c n

co t cung t ng thai ra ngoài Trong giai đo n s thai, áp l c bu ng i có th lên t i 120 - 150 mmHg, trong đó c n co thành b ng đóng góp t i 60 - 100 mmHg Do v y vi c h ng d n s n ph r n đ r t có giá tr [57]

1.1.7 c đi m vƠ h u qu c a c n đau trong chuy n d

1.1.7.1 c đi m c n đau trong chuy n d

C n đau trong chuy n d là k t qu c a s ph i h p ph c t p c a sinh lý và tâm lý c a ng i ph n Nó ph thu c vào c m xúc c a t ng ng i, m c đích, nh n th c, xư h i, n n v n hóa [39]

C n đau giai đo n đ u c a cu c chuy n d đ c gây ra b i c n co TC và

s m c t cung C m giác đau đ c d n truy n theo s i h ng tâm (th n kinh giao c m) đi vào t y s ng t m c s ng T10 - L1 [6], [37], [39]

Trong giai đo n ti p theo c a cu c chuy n d , c m giác đau ch y u có ngu n g c t âm đ o và t ng sinh môn đi kèm v i vi c thai nhi di chuy n qua

ng đ giai đo n này c m giác đau đ c d n truy n b i th n kinh th n đ n các đo n t y s ng t S2 - S4 [6], [37], [39]

s ng sau c a t y s ng, s đi u hòa d n truy n xung đ ng đau x y ra thông qua các con đ ng ph c t p bao g m các h th ng c ch đ c ho t hóa b i các đ ng đi xu ng t các c p đ trên t y s ng Kích thích đau đ c x lý

s ng sau và d n truy n qua d i gai - đ i th đ n đ i th , thân nưo và ti u nưo -

n i x y ra s phân tích th i gian và không gian, các h d i đ i và h vi n

7

 T ng t n s th d n đ n gi m CO2, gây ra ki m hô h p

 c ch tiêu hóa

 T ng ti t acid d ch d dày

 T ng s c c n ngo i biên, t ng l u l ng tim, t ng huy t áp

 Gi m t i máu rau thai

 Gi m ph i h p ho t đ ng t cung

 R i lo n tâm th n sau đ ví d nh tr m c m sau đ

- i v i thai nhi

C n đau đ không nh h ng tr c ti p đ n thai nhi nh ng gián ti p tác

đ ng đ n các c quan khác làm nh h ng đ n tu n hoàn t cung - rau:

- T ng t n s và c ng đ c n co TC do t ng gi i phóng oxytocin và epinephrine

- Co đ ng m ch TC do c n co làm t ng gi i phóng norepinephrine và epinephrine

- Tình tr ng ki m hô h p m làm t ng ái l c c a hemoblobin đ i v i oxy máu m d n đ n gi m s trao đ i oxy t m sang con

Vì v y c n đau đ có th làm gi m l ng oxy t m sang thai, gây toan hóa, làm gi m nh p tim thai [35], [48]

H nh 1:Ngu n g c c n đau đ vƠ đáp ng c a c th ng i m [37]

1.2 L ch s vƠ Các k thu t gi m đau trong đ

1.2.1 L ch s gi m đau trong đ

Tài li u đ u tiên đ c ghi l i v bi n pháp gi m đau trong đ đó là th

k th I, do Ephesus ghi l i: gi m c n đau b ng cách đ t m t bàn tay m áp lên b ng sau đó dùng kh n m t m d u ô liu lên b ng và âm h

th ng th n kinh trung ng c a ng i ph n s t o nên các tác đ ng có h i,

vì v y n u đ s n ph m t thêm kho ng 1 lít máu s c ch đ c vi c kích thích th n kinh trung ng

N m 1847, James Simson đư dùng ête đ th c hi n ca gi m đau trong đ

đ u tiên m đ u cho m t th i k m i c a gi m đau trong đ T đó đ n nay cùng v i s phát tri n c a gây mê h i s c đư có r t nhi u các bi n pháp

G T đư đ c phát minh, áp d ng và ngày càng hoàn thi n [30], [43]

1.2.2 Các ph ng pháp gi m đau trong đ :

1.2.2.1 Các ph ng pháp gi m đau không dùng thu c:

Ph ng pháp gi m đau không dùng thu c đ c s d ng nh : li u pháp tâm lý, châm c u, mát xa, ch m m, th giưn và t p th , âm nh c… hi u

qu còn r t h n ch [55]

1.2.2.2 Phong b c nh CTC

Gây tê đ c tiêm d i niêm m c vào túi cùng âm đ o n m bên c t cung

H ch Frankenhauser, t t c các s i th n kinh c m giác t ng t t cung, c t cung và ph n trên âm đ o đ c gây tê Các s i c m giác thân th t t ng sinh môn không b phong b , do đó k thu t này ch hi u qu trong giai đo n 1

c a chuy n d Nh c đi m chính c a phong b c nh c t cung là có t l cao tim thai ch m sau khi phong b [6], [19]

1.2.2.3 Phong b th n kinh th n

Phong b này đ c dùng trong giai đo n 2 c a chuy n d ho c ngay

tr c sinh đ gi m đau do c ng giưn ph n d i âm đ o, âm h và t ng sinh môn Nó có l i cho đ th ng đ ng âm đ o, đ giác hút và forceps, nh ng

có th không đ vô c m cho sinh b ng d ng c t gi a khung ch u ho c các

th thu t nh khâu l i v t rách c t cung ho c ph n trên âm đ o ho c bóc rau [6], [19]

1.2.2.4 Phong b giao c m th t l ng

Phong b giao c m th t l ng 2 bên làm gián đo n các xung đ ng đau t

t cung, c t cung, 1/3 trên c a âm đ o mà không phong b v n đ ng và có

th dùng đ gi m đau trong giai đo n 1 c a chuy n d gi m đau t ng sinh môn trong giai đo n 2, ph i thêm m t phong b th n kinh th n ho c phong b

d i nh n

So v i gi m đau ngoài màng c ng th t l ng liên t c, phong b giao

c m th t l ng là m t phong b khó th c hi n h n v m t k thu t và không cung c p gi m đau giai đo n 2 Do đó, ph ng pháp này ít đ c s d ng trong s n khoa[6], [19]

1.2.2.5 Gây tê t y s ng

Gây tê t y s ng là tiêm thu c tê vào n c nưo t y nên thu c tê ng m

tr c ti p vào r th n kinh t y s ng, c r v n đ ng và r c m giác gây ra tình

tr ng ―c t ngang t y sinh lý‖ vùng tiêm, vì v y cùng lúc b nh nhân v a m t

c m giác v a m t v n đ ng Vi c đi u ch nh m c đ tê cao hay th p là do t

tr ng c a thu c tê so v i t tr ng c a d ch nưo t y và do thay đ i t th đ u cao hay th p c a b nh nhân mà quy t đ nh [6], [19]

1.2.2.6 Gây tê ngoài màng c ng

GTNMC: Là ph ng pháp tiêm thu c tê vào khoang NMC mà khoang này đ c gi i h n b i ng x ng s ng và màng c ng Do v y mà thu c gây

tê không vào đ c t y s ng GTNMC tránh đ c nhi u nh c đi m mà gây

tê t y s ng th ng g p

Trong GTNMC thì thu c tê tác d ng đ n r th n kinh n i có xu t phát

t màng c ng đi ra qua l liên h p và r sau ng m thu c nhi u h n r tr c nên b nh nhân m t hoàn toàn c m giác, li t h ch giao c m nh ng ch b i 2 chân mà không li t hoàn toàn [7]

11

 Gi i ph u và sinh lý khoang ngoài màng c ng

 Gi i ph u khoang NMC

- T y s ng có 3 màng bao b c: Màng nuôi b c sát t y s ng Màng nh n dính sát vào màng c ng ngoài nó vì v y n u ch c th ng màng

 T da vào khoang NMC ph i đi qua các l p: da  t ch c

d i da  dây ch ng sau gai  dây ch ng liên gai  dây

 Nh ng ch t tiêm vào khoang NMC có m t ít theo đ ng b ch

m ch và r th n kinh đ vào khoang d i nh n nh ng ít gây tai bi n [7]

 Các thu c dùng trong GTNMC

 Bupivacain

c đi m n i b t nh t c a bupivacain dù có ph i h p hay không v i epinephrin là th i gian tác d ng dài Có th l a ch n các dung d ch tiêm khác nhau: 2,5 mg/ml hay 5 mg/ml hay 7,5 mg/ml tùy theo m c đ c n phong b

h th n kinh v n đ ng nhi u hay ít

V th i gian tác d ng không có s khác nhau nhi u gi a ch ph m bupivacain ch a và không ch a epinephrin Thu c có th gây tê th n kinh liên

s n, gi m đau kéo dài 7 - 14 gi sau ph u thu t và có th gây tê t t ngoài màng c ng trung bình trong 3 - 4 gi Bupivacain còn là thu c thích h p đ gây tê ngoài màng c ng liên t c Bupivacain không có epinephrin còn đ c dùng đ gây tê t y s ng trong các ph u thu t ti t ni u, chi d i, b ng d i,

s n khoa

Bupivacain là thu c tê có th i gian tác d ng dài v i n a đ i là 1,5 - 5,5

gi ng i l n và kho ng 8 gi tr s sinh Dùng nhi u li u l p l i s có

hi n t ng tích l y ch m Sau khi tiêm bupivacain gây tê x ng cùng, ngoài màng c ng ho c dây th n kinh ngo i vi, n ng đ đ nh bupivacain trong máu

đ t sau kho ng 30 - 45 phút Bupivacain đ c chuy n hóa ch y u gan, t o thành 2, 6 - pipecoloxylidin d i d ng liên h p v i acid glucuronic, ch có 5% bupivacain đ c đào th i ra n c ti u d i d ng không đ i

 Tác d ng không mong mu n : Th ng g p, t l >1/100

Tu n hoàn: H huy t áp, ch m nh p tim khi gây tê t y s ng.Hi m g p, t l

<1/1000 Toàn thân: Các ph n ng d ng, tr ng h p n ng gây s c ph n v

Tu n hoàn: Suy c tim, suy tâm thu do quá li u Th n kinh trung ng: M t ý

th c và co gi t do quá li u.Tác d ng không mong mu n v th n kinh nh d

c m, y u c và r i lo n ch c n ng bàng quang c ng có khi x y ra nh ng

hi m

13

Nh ng tai bi n v tim m ch x y ra ch m khi dùng quá li u Tuy nhiên n u tiêm nhanh m t li u l n vào t nh m ch s có th đ a m t l ng l n thu c vào

m ch vành, gây nguy c suy c tim n ng d n đ n suy tâm thu

Gây tê t y s ng, ngoài màng c ng c ng th ng gây phong b h giao c m,

h u qu s là h huy t áp và ch m nh p tim [1]

 Fentanyl

Fentanyl là thu c gi m đau m nh ki u gây ng morphin, tác d ng gi m đau

m nh g p 100 l n morphin Fentanyl li u cao v n duy trì ch c n ng tim n

đ nh và làm gi m bi n ch ng n i ti t do stress Fentanyl chuy n hóa gan và

m t ho t tính Kho ng 10% đ c đào th i d ng không đ i qua n c ti u Kho ng 80% fentanyl liên k t v i protein huy t t ng Fentanyl phân b m t

ph n trong d ch nưo t y, nhau thai và m t l ng r t nh trong s a

Tác d ng không mong mu n:Toàn thân: Chóng m t, ng l m , lú l n, o giác, ra m hôi, đ b ng m t, s ng khoái Tiêu hóa: Bu n nôn, nôn, táo bón,

co th t túi m t, khô mi ng.Ti t ni u: ái khó Tu n hoàn: Ch m nh p tim, h huy t áp thoáng qua, đánh tr ng ng c, lo n nh p, suy tâm thu Hô h p: Suy hô

h p, ng t, th nhanh C x ng: Co c ng c bao g m c l ng ng c, gi t rung

c M t: Co đ ng t

 u đi m c a GTNMC

Gi m c m giác đau trong chuy n d mà ít gây ng , an th n h n Có kh

n ng v n đ ng l i s m h n, ch c n ng ph i tr l i bình th ng s m h n

i u hoà c n co t cung trong chuy n d trong nh ng tr ng h p r i lo n

c n co t cung Ch ng co th t CTC làm giưn, giúp c t cung m nhanh h n Sau đ TC co h i t t và nhanh nên gi m l ng máu ch y sau đ , gi m đ TC sau đ Có tác d ng gi m đau t t khi c t khâu t ng sinh môn ho c làm các th thu t nh : forceps, giác hút, n i xoay thai, ki m soát t cung [6], [25], [37], [44]

1.2.2.7 M t s nghiên c u v gi m đau trong chuy n d b ng gơy tê

ngoài mƠng c ng

Có r t nhi u nghiên c u trên th gi i v gây tê ngoài màng c ng đ gi m đau trong đ Th i k đ u các nghiên c u ch y u v đ an toàn c ng nh v

hi u qu gi m đau c a GTNMC nh ng giai đo n v sau trong kho ng 10 n m

tr l i đây các nghiên c u t p trung vào tác đ ng c a GTNMC lên cu c chuy n d , tác đ ng lên thai nhi và v các bi n pháp làm h n ch t l đ th thu t các s n ph GTNMC

Trong nghiên c u c a Dickison trên 992 s n ph con so đ c chia làm 2 nhóm GTNMC ho c đ c tiêm b p meperidine, ng i nit oxít Thang đi m đau đ c tính t 1 - 100 M c đau trung bình tr c khi gi m đau c a nhóm GTNMC là 80 và nhóm không GTNMC là 85 Sau khi GTNMC thì m c đi m đau trung bình gi m xu ng còn 27 so v i m c 75 nhóm không GTNMC [29] Hay theo Sharman khi nghiên c u trên 2703 s n ph con so v i m t nhóm đ c GTNMC và m t nhóm đ c tiêm meperidine t nh m ch, tr c khi

gi m đau c hai nhóm đ u có m c đau trung bình là 9 đi m Sau khi gi m đau, giai đo n 2 c a cu c chuy n d m c đ đau gi m xu ng 2 đi m nhóm GTNMC và 4 đi m nhóm dùng meperidine M c đ đau giai đo n

2 t ng lên 3 - 5 đi m và có t i 95% s n ph hài lòng khi đ c GTNMC và ch

có 66% s n ph hài lòng khi đ c dùng meperidine [53]

V nh h ng lên cu c chuy n d : m t s nghiên c u cho th y GTNMC làm kéo dài th i gian chuy n d giai đo n 1, kéo dài th i gian s

15

thai, gi m ho t đ ng c a t cung vì v y làm t ng t l truy n oxytocin, ngoài

ra còn làm gi m s c r n và c m giác mót r n c a ng i m [33], [52], [23], [28]

V nh h ng đ n cách đ : theo nghiên c u c a Decca, Matouskova, Caruselli GTNMC làm t ng t l đ th thu t tuy nhiên không nh h ng

th ng thoáng qua c a h th n kinh là 1/6700 [51] Ngoài ra các tác d ng ph

có th g p khi GTNMC nh h huy t áp nh , đau đ u, đau l ng, rét run, nôn,

r i lo n ti u ti n…

Ch ng II : I T NG VÀ PH NG PHÁP NGHIểN C U

2.1 Tiêu chu n ch n b nh nhơn:

 Thai ph sinh th ng t i b nh vi n Ph s n trung ng

 Thai ph đ ng ý gi m đau trong đ b ng ph ng pháp gây tê ngoài màng c ng

 Thai ph đ ng ý tham gia nghiên c u

2.2 Tiêu chu n lo i tr :

 Thai ph không đ ng ý tham gia nghiên c u

2.3 Ph ng pháp nghiên c u

 Nghiên c u mô t c t ngang

2.4 Th i gian vƠ đ a đi m nghiên c u

 Nghiên c u đ c th c hi n t i Khoa đ - B nh Vi n Ph S n Trung

* a ch : nh tính Chia làm 2 nhóm: thành th và nông thôn

*Tu i thai: Bi n đ nh l ng Tính theo tu n Xác đ nh theo ngày đ u k kinh

cu i ho c theo d ki n sinh c a siêu âm 3 tháng đ u n u không nh kinh cu i cùng

- ánh giá v t n s và c ng đ c n co TC t i các th i đi m tr c khi gi m đau (CTC m 3 cm), sau khi gi m đau 30 phút và lúc CTC m h t

- Chia 2 nhóm: thai suy và m r n y u

M c đ phong b v n đ ng theo Bromage [56]

Tiêu chu n Bromage M c đ phong b v n đ ng

C đ ng t do hai chân, bàn chân 0

H nh 2: thang đau