Luận văn kiến thức, thực hành và các yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị ở bệnh nhân mắc bệnh vảy nến đang điều trị tại bệnh viện da liễu trung ương

TăV NăV yăn năălƠăm tăb nhădaăm nătính ăth ngăg păvƠăhayătáiăphát.ăB nhăg pă ăm iă l aătu i ăm iăch ngăt căvƠăcácăl căđ a.ăB nhăchi măkho ngă2-3%ădơnăs ăth ăgi iăvƠătheo Thirumoorthyăthì

KHO ăKHO ăH CăS CăKH E

Mã sinh viên: B00208

KI NăTH C,ăTH CăHÀNHăVÀăCỄCăY UăT ăLIểNăQU N

N TUỂNăTH ă I UăTR ă ăB NHăNHỂNăM CăB NHă

V YăN N NGă I UăTR ăT IăB NHăVI NăD ăLI U

TÀI ăT TăNGHI PăC ăNHỂNă I UăD NG H ăVLVH

HÀăN Iă- Tháng 11 n mă2013

TR NGă IăH CăTH NGăLONG KHO ăKHO ăH CăS CăKH E

V YăN Nă NGă I UăTR ăT IăB NHăVI NăD ăLI Uă

ăTÀIăT TăNGHI PăC ăNHỂNă I UăD NGăH ăVLVH

N n n o T S Qu n Tuy n

L m n!

Sau m t quá trình h c t p và nghiên c u, đ n nay tôi đã hoàn thành

lu n v n t t nghi p và ch ng trình đào c nhân i u d ng h v a làm v a

h c Trong quá trình h c t p tôi đã nh n đ c r t nhi u s giúp đ c a các

th y cô giáo, anh ch và các b n đ ng nghi p

Tôi in bày t l ng nh tr ng và bi t n sâu s c t i TS Tr n Th Thanh H ng và Ths Quang Tuy n đã nhi t tình gi ng d y, tr c ti p

h ng d n và t o m i đi u i n thu n l i cho tôi trong su t quá trình h c t p, nghiên c u và hoàn thành lu n v n t t nghi p này

Tôi in trân tr ng c m n:

Ban giám hi u, hoa Khoa h c s c h e, B môn i u D ng tr ng

i h c Th ng Long ng y, Ban giám đ c B nh vi n Da li u Trung ng, các cán b , nhân viên b nh vi n đã t o m i đi u i n giúp đ tôi trong quá trình h c t p và hoàn thành lu n v n này

Tôi in bày t l ng bi t n sâu s c t i b m và toàn th ng i thân trong gia đình đã luôn c v , đ ng viên và là ch d a v ng ch c giúp tôi v t qua nh ng hó h n trong su t quá trình h c t p và nghiên c u đ đ t đ c

t qu ngày hôm nay

Hà N i, tháng 11 n m 2013

inhăTh ăPh ng

Tôiăxinăcamăđoanăk tăqu ănghiênăc uăc aătôiăhoƠnătoƠnătrungăth c và không trùngăl păv iăb tăk ăk tăqu ănghiênăc uănƠo đƣ đ căcôngăb ătr căđó

Tácăgi

inhăTh ăPh ng

BHYT B oăhi măyăt

TăV Nă 1

Ch ngă1:ăT NGăQUAN 3

1.1.ă iăc ngăv ăb nhăv yăn n 3

1.1.1.ă nhăngh a 3

1.1.2.ăD chăt 3

1.1.3.ăCh năđoán 3

1.1.4.ăTri uăch ngălơmăsƠng 5

1.1.5.ăTh ălơmăsƠng 5

1.1.6.ăăBi năch ng 6

1.1.7.ă i uătr 6

1.2 Tuân th đi u tr và các y u t nhăh ngăđ n tuân th đi u tr 8

1.2.1 Khái ni m tuân th đi u tr 8

1.2.2 Các y u t nhăh ng đ n tuân th đi u tr trên b nh nhân v y n n 8

1.2.3 Các nghiên c u v tuân th đi u tr 9

Ch ngă2:ă IăT NGăVÀăPH NGăPHÁPăNGHIÊNăC U 11

2.1.ă iăt ng nghiên c u 11

2.1.1.ăTiêuăchu năch năb nhănhơn 11

2.1.2.ăTiêuăchu nălo iătr ăb nhănhơn 11

2.2 Th iăgianăvƠăđ aăđi m nghiên c u 11

2.3 Thi t k nghiên c u 11

2.4 C ăm u ăch năm uănghiênăc u 11

2.5.ăCôngăc ăthuăth păs ăli u 11

2.6.ăK ăthu tăthuăth păs ăli u 12

2.7 Các bi n s nghiên c u 12

2.8.ăTiêuăchu năđánhăgiáătuơnăth ăch ăđ ăđi uătr ăc aăb nhănhơnăv yăn nă 13

2.8.1.ă ánhăgiáăv ăki năth cătuơnăth ăđi uătr ăc aăb nhăv yăn n 13

2.8.2.ă ánhăgiáăv th c hành v tuân th đi u tr b nh v y n n 13

2.9.ăX ălýăs ăli u 14

2.10 V năđ đ oăđ c trong nghiên c u 14

2.11 Sai s và bi n pháp kh c ph c 14

2.11.1 Sai s 14

2.11.2 Bi n pháp kh c ph c 15

3.2 Ki n th c, th c hành v tuân th đi u tr c a TNC 18

3.2.1 Ki n th c v tuân th đi u tr c aă TNC 18

3.2.2 Th c hành v tuân th đi u tr c aă TNC 20

3.3 Các y u t liênăquanăđ n tuân th đi u tr c aă TNC 23

Ch ngă4:ăBÀNăLU N 27

4.1 Thông tin chung c aă TNC 27

4.2 Th c tr ng ki n th c v tuân th đi u tr c aă TNC 28

4.3.ăTh cătr ngăth căhƠnhătuơnăth ăđi uătr ăc aă TNC 30

4.4.ăM tăs ăy uăt ăliênăquanăđ nătuơnăth ăđi uătr ăc aă TNC 33

4.5ăH năch ăc aănghiênăc u: 36

K TăLU N 37

KHUY NăNGH 38 TÀIăLI UăTHAMăKH O

PH ăL C

B ngă1.1.ă Quyăđ nhătínhăđi mădi nătíchăchoăm iăvùng 4

B ngă1.2.ă Quyăđ nhătínhăđi măm căđ ăn ngăc aăm iăch ătiêuă(E ăI ăD) 4

B ngă3.1:ă căđi măđ iăt ngănghiênăc u 16

B ng 3.2: căđi măv ăti năs ăm căb nh c aă TNC 17

B ngă3.3:ă Ki năth căv ătuơnăth ăđi uătr ăc aă TNC 18

B ngă3.4:ă Tuân th v ăsinhăc aă TNC 22

B ng 3.5 Lý do b nh nhân không tuân th đi u tr 21

B ngă3.6.ă M iăliênăquanăgi aătuơnăth ădùngăthu căv iăm tăs ăy uăt 23

B ng 3.7 M i liên quan gi a tuân th dinhăd ng v i m t s y u t 24

B ngă3.8.ă M iăliênăquanăgi aătuơnăth ăv ăsinhăv iăm tăs ăy uăt 25

Bi uăđ ă3.1.ă T ăl ăki năth căv ătuơnăth ăđi uătr ăc aă TNC 19

Bi uăđ ă3.2.ă Tuơnăth ădùngăthu căc aăđ iăt ngănghiênăc u 20

Bi uăđ ă3.3.ă Tuơnăth ădinhăd ng 20

Bi uăđ ă3.4.ă ánhăgiáăm căđ ătuơnăth ăt ngăbi năphápăc aă TNC 22

Bi uăđ ă3.5.ă M căđ ătuơnăth ăđi uătr ăc aă TNC 22

TăV Nă

V yăn năălƠăm tăb nhădaăm nătính ăth ngăg păvƠăhayătáiăphát.ăB nhăg pă ăm iă

l aătu i ăm iăch ngăt căvƠăcácăl căđ a.ăB nhăchi măkho ngă2-3%ădơnăs ăth ăgi iăvƠătheo Thirumoorthyăthìătrênăth ăgi iăcóăkho ngă80-100ătri uăng iăb ăv yăn n [21].ă ă

Vi tăNam ă cătínhăb nhăc ngăchi măkho ngă1 5%ădơnăs [5].ăB nhătuyăít gây nguy

hi măđ nătínhăm ngănh ngă nhăh ngănhi uăđ năth măm ăvƠăch tăl ngăcu căs ngă

c aăb nhănhơn

C ăch ăb nhăsinhăc aăb nhăv yăn năv năcònănhi uăv năđ ăch aărõ.ăTuyănhiên ă

h uăh tăcácătácăgi ăđ uăth ngănh tăđơyălƠăm tăb nhăcóăliênăquanăđ năy uăt ădiătruy năvƠăc ăch ămi năd chăd iătácăđ ngăc aăm tăs ăy uăt ăkh iăphátănh ăstress ănhi mă

khu năkhuătrú ăsangăch năc ăh că[5]

Choăđ nănay ăb nhăv yăn năch aăcóăthu căđi uătr ăđ căhi u.ăCácăph ngăphápă

đi uătr ăch ănh măm cătiêuălƠmăgi m ăs chăth ngăt năvƠăkéoădƠiăth iăgiană năđ nh NgoƠiă cácă ph ngă phápă đi uă tr ă tri uă ch ng ă g nă đơy ă nh ă nh ngă ti nă b ă trongănghiênăc u c ăch ăb nhăsinhăc aăv yăn n ăđ căbi tălƠănh ngăphátăhi năv ăc ăch ă

mi năd chăv iăt măquanătr ngăc aălymphoăTăvƠăcácăt ăbƠo ăcácăcytokinăliênăquan ă

ng iătaănghiênăc u nhi uălo iăthu căm iătácăđ ngăvƠoăcácăkhơuăkhácănhauăc aăc ă

ch ăb nhăsinhăc a v yăn nănh ăcyclosporinăA ăretinoid ăvitaminăD3 ăcácăch tăsinhă

h c.ăCácăthu cănƠyăđ uăcóăhi uăqu ăđi uătr ăt tănh ngăc ngăkèmătheoănhi uătácăd ngăkhôngămongămu nănh ăgơyăđ căgan ăth n ătu ăx ng ă nhăh ngăđ năthaiănhi…ăvƠăgiáăthƠnhăcònăcao.ăVìăv y ăl aăch năm tăph ngăphápăđi uătr ăthíchăh pănh tăchoă

m iăb nhănhơnăv yăn năv nălƠăm tăcôngăvi căkhóăkh năchoăcácăbácăs ălơmăsƠng.ăDoă

đó ăng iăb nhăc nătuơnăth ăvƠăh pătácăv iăth yăthu căđ ăvi cătr ăli uăđ tăhi uăqu ăNgoƠiăra ăm tăl iăs ngălƠnhăm nhăv iătinhăth năl căquanăyêuăđ iăk tăh păch ăđ ădinhă

d ngăh pălí ăbi tăcáchăch ăng ăc ngăth ng ăv ăsinhăđúngăcách lƠănh ngăvi căkh ăthiăgiúpăb nhănhơnăcóăcu căs ngăt tăđ pădùăchoăm tăph năcu căs ngăc aăh luônăph iă

đ ngăhƠnhăv iăb nhăv y n nă[2]

M tăđi uăvôăcùngăquanătr ngălƠătrongăquáătrìnhăđi uătr ăc năph iăt ăv năchoă

b nh nhân Doăđ căđi măv yăn nălƠăb nhăm nătínhănênăc năkhuyênăb nhănhơnăkhôngă

đ căl ălƠ ăt ăđ ngăb ăthu căkhiăth yăth ngăt năđƣăgi m.ă căbi tăkhôngăt ăýăs ă

d ngănh ngăthu căkhôngărõăngu năg căđ ătránhăb nhăcóăth ăchuy năsangăth ăn ngă

h n.ăH ngăd năb nhănhơnătuơnăth ăch ăđ ăđi uătr ătheoăt ngăgiaiăđo năb nh ăđ ngă

th iăph iăh năch ăbia ăr u ăthu călá ătránhăstressăvƠăđi uătr ătri tăđ ăcácăb nhăm nătínhăkhácăn uăcó.ăCóănh ăv yăm iătránhăđ căcácăbi năch ngăvƠăkéoădƠiăth iăgian năđ nh

ăn căta ăđƣăcóănhi uănghiênăc uăv ăđ căđi mălơmăsƠng ăc nălơmăsƠngăvƠăhi uă

qu ăm tăs ăph ngăphápăđi uătr ăb nhăv yăn n ăTuyănhiên ăch aăcóănghiênăc uănƠoă

đ ăc păđ năki năth c ăth căhƠnhăv tuơnăth ăđi uătr ăc aăb nhăv yăn năm tăcáchătoƠnă

di năv ch ăđ ădùngăthu c ăv ăsinh vƠăch ăđ ădinhăd ng.ăVìăv y ăchúngătôiăti nă

hƠnhănghiênăc uăđ ătƠiăắKi năth c,ăth căhƠnhăvƠăcácăy uăt ăliênăquanăđ nătuơnă

th ăđi uătr ă b nhănhơnăm căb nhăv yăn n đangăđi uătr ăt iăb nhăvi năDaăli uă Trun gă ng,ăn mă2013” v iăhai m cătiêu:

1 Mô t n t và t àn tuân t đ u tr b n n ân m b n

v y n n đ n đ u tr t b n v n D l u Trun n , n m 2013

2 Mô t m t s y u t l ên qu n đ n t àn tuân t đ u tr b n n ân

m b n v y n n đ n đ u tr t b n v n D l u Trun n , n m 2013

Ch ngă1

T NGăQU N 1.1 iăc ngăv ăb nhăv yăn n

1.1.1 n n

V yăn nălƠăm tăb nhăđ ădaăbongăv y ăti nătri năm nătính ălƠăb nhăth ngăg păăVi tăNamăvƠătrênăth ăgi i.ă[8]

1.1.2 D t

B nhăv yăn năălƠăm tăb nhădaăm nătínhăth ngăg păchi măkho ngă2-3% dân

s ăth ăgi i ătuyănhiênăc ngăcóăs ăkhácănhauătu ătheoăđ aăph ngăvƠăch ngăt c.ăT ăl ă

m cătrungăbìnhă ăchơuăÁălƠăkho ngă0 4% ă ăB căÂuălƠă2% ă ăM ălƠă2 2-2,6%, trong đóăng iădaătr ngăcóăt ăl ăm căg păđôiăng iădaăđen ăvƠăng iătaăđƣăkhôngăphátăhi năraătr ngăh păv yăn năănƠoăkhiăkhámăt măsoátă26.000ăng iădaăđ ă ăNamăM [8].ă ă

Vi tăNam ăt ăl ăb nhăv yăn năăchi măkho ngă1 5%ădơnăs ăvƠăchi măkho ngă6 4%ă

t ngăs ăb nhănhơn daăli uăđi uătr ăn iătrú T ăl ănamăn ăm căb nhălƠănh ănhau [5]

1.1.3 C n đoán

C n đoán xá đ n v y n n t t ôn t n [5]

- D aăvƠoălơmăsƠng:ădátăđ ăcóăv yătr ng ăgi iăh nărõ ăhayăg pă ăvùngăt ăđè.ă

C oăBrocqăd ngătính

- Tr ngăh pălơmăsƠngăkhôngăđi năhìnhăcóăth ăd aăvƠoăhìnhă nhămôăb nhăăh că

c aădaăv iănh ngăbi uăhi năđ cătr ngăsauă[5]:

+ăDƠyăs ngăvƠăáăs ngă

+ăL păh tăm tăhoƠnătoƠnă ănh ngăth ngăt năđi năhìnhăvƠămu n.ăTh ngăt nă

m i ăs măm tăl păh tăt ngă

+ăCóăcácăviăápăxeăc aăMunro-Saboraud ăngayăt iăl păs ngăhayănh ngăx pă

m ăKogoj-Laprierreăn măt iăl păt ăbƠoăgai.ă

+ă L pă đáyă t ngă ho tă đ ngă phơnă bƠo ă cóă đ nă 3ă hƠngă t ă bƠoă sinhă s n ă bìnhă

th ngăch ăcóăm tăhƠng

+ăGi măs căt ădaăl păđáy ăl păgaiălƠăm tăd uăhi uăr tăs măvƠăkéoădƠi.ăThayăđ i phơnăb ăt ăbƠoăLangerhans ăt ngă ătrungăbìănhi uăh năth ngăbì

+ăCácămaoăm chă ănhúătrungăbìăgiƣnăr ng ăngo năngoèo ăn iăm căb ăt ngăsinh ăphùăn ăthƠnhămaoăm chădƠyălên.ăThơmănhi mălymphoăT ămôăbƠoăvƠăb chăc uăđaănhơnătrung tính quanhăm chămáu

C n đoán m đ n n b n t eo PASI

Côngăth cătínhăch ăs ăPASI (Psoriasisăareaăandăseverityăindex:ăch ăs ădi nă

tíchăvƠăđ ăn ngăc aăb nhăv yăn năth ăthôngăth ng) [26]

PASI= 0,1(E+I+D)Ah+ 0,2(E+I+D)Au+ 0,3(E+I+D)At+ 0,4(E+I+D)Al

Trongăđó:

Ch ăs ăvùngăc aăc ăth :ă uă(0 1) ăchiătrênă(0 2) ăthơnămìnhă(0 3) ăchiăd iă(0 4)

Ch ă s ă di nă tíchă th ngă t n:ă Ah ă Au ă At ă Ală l nă l tă lƠă ch ă s ă di nă tích

th ngăt nă ăcácăvùngăđ u ăchiătrên ăthơn ăchiăd i

B n 1.2 Quy đ n tín đ m m đ n n m t êu (E, I, D)

Ch ăs ăPASIăcóăgiáătr ăt ă0ăđ nă72ăđi m

Cáchăphơnăm căđ ăn ngăc aăb nhăVNTTătheoăch ăs ăPASI :

M căđ ănh : PASI < 10

M căđ ăv a:ăă 10 ≤ă PASI < 20

M căđ ăn ng: PASIă≥ 20

1.1.4 Tr u n lâm sàng

Th ngăt nădaăđi năhình c aăb nhălƠădátăđ , ranhăgi iărõ ăh iăg ăcaoălênăm tă

da ătrênăph ănhi uăl păv yădaătr ng khô ăd ăbong ăkhiăc oăv yătheoăph ngăphápăBrocq l năl tăth yăcácăd uăhi uăv tăn n ămàng bong và h tăs ngămáu.ăS ăl ngă

th ngă t nă v yă n n r tă thayă đ i ă khiă kh iă phátă th ngă đ nă đ c ă nh ngă sauă đóă

th ngălanăto ăKíchăth cătoănh ăkhácănhauăt ăvƠiămilimetăđ nănh ngăđám ăm ngă

l n [5]

Th ngăt năv yăn n th ngăg pă ănh ngăvùngădaăb ăt ăđèă(khu uătay ăđ uă

g i ă xungă quanhă rìaă tóc ă m tă du iă các chi…)ă ho că cóă th ă r iă rácă kh pă c ă th ă vƠă

th ngăcóătínhăch tăđ iăx ng

Hi năt ngăKobnerălƠăm tăd uăhi uăth ngăg p

Th ngăt nămóngăg pă ăkho ngă30-40%.ăCácăth ngăt nămóngăth ngăg pălƠămóngăvƠng ăr ămóng ădƠy ăm n

Th ngăt năkh păch ăg pă ăkho ngă2%ăb nhănhơnăv yăn n th ănh ănh ngăl iă chi mă15-20%ăcácăth ăv yăn n n ng.ăCácăbi uăhi năth ngăg pălƠăviêmăkh păm nă

tính ăbi năd ngăkh p ăc ngăkh p.ăX-quangăcóăth ăth yăcácăhi năt ngăm tăvôiăđ uă

x ng ăhu ăho iăs n ăx ng ădínhăkh p [5]

B nhănhơnăv yăn n th ngăng aăítăho cănhi u ătùyăt ngăng i ăt ngăth ăvƠă

giaiăđo năb nh.ăTh ngăg păng aănhi uănh tă ăcácăth ăđangăti nătri nă[1]

1.1.5 T lâm sàn

Cóănhi uăcáchăphơnăth ălơmăsƠngăb nhătu ătheoăv ătríăth ngăt n ăkíchăth că

th ngăt năvƠătheoăđ căđi măth ngăt n.ăTuyănhiên ăhi nănayăb nhăăđ căchiaălƠmă2ă

th ăchínhălƠăăth ăthôngăth ngăvƠăăth ăđ căbi t ăc ăth ănh ăsau [5]:

- Th ăthôngăth ng:

+ăTu ătheoăkíchăth căth căth ngăt năng iătaăchiaăraăcácăth :ăăth ăgi tă(kíchă

th căth ngăt nănh ăkho ngă0 5-1cmăđ ngăkính) ăth ăđ ngăti nă(kíchăth căth ngă

t nă1-3cm) ăth ăm ngă(kíchăth căth ngăt năt ă5-10cm) ăth ătoƠnăthơnă(th ngăt nălană

to ăkh pătoƠnăthơn ăcònăítăvùngădaălƠnh)

+ăTu ătheoăv ătríăkhuătrúăth ngăt năng iătaăchiaăraăcácăth :ăth ăđ oăng că(v ătríă

th ngăt nă ăcácăk ăh căt ănhiên:ănách ăb n ăc …) ăăniêmăm că(th ngăt nă ăquyăđ u ămôi ăm t) ăă ăđ uăchiă(th ngăt nă ălòngăbƠnătay ăbƠnăchơn ăđ uăngónătay) ăă ădaăđ u ăă ăm t

- Th ăđ căbi t:

+ Th ăm : có 2 th ălƠăm năm ătoƠnăthơn, m năm ăkhuătrúăg măm năm ă ălòngăbàn tay vƠăviêmădaăđ uăchiăliênăt căc aăHallopeau.ăNgoƠiăraăcònăcóăm tăs ăth ăđ că

bi t:ăm năm ătoƠnăthơnă ăph ăn ăcó thai ăm năm ăhìnhănh nă ătr ăem

+ăTh ăkh p: cóăth ăch ăcóăbi uăhi năviêmăkh păđ năthu nă(kho ngă10%)ăho că

ph iăh păv iăbi uăhi nădaăc aăb nhă(kho ngă10-20%)

+ ă daă toƠnă thơn:ă Th ă nƠyă th ngă lƠă bi nă ch ngă c aă b nh v yă n nă thôngă

th ng ă doă h uă qu ă c aă vi că s ă d ngă thu că khôngă h pă lý ă đ că bi tă lƠă corticoidă

đ ngă toƠnă thơn ă nh ngă đôiă khiă l iă lƠ ti nă tri nă t ă nhiênă t ă m tă v y n nă thôngă

th ng ăho căc ngăcóăth ălƠăbi uăhi năđ uătiênăc aăb nh.ă

1.1.6 B n n

Cácăbi năch ngăth ngăg pă[5]:

- ChƠmăhoá ăb iănhi m ăungăth ăda

- ădaătoƠnăthơn

- Th ăkh păcóăth ălƠmăbi năd ngăkh p ăc ngăkh p ănh tălƠăc tăs ng

1.1.7 u tr

i u tr ăv yăn năth ăthôngăth ng tùyătheoăm căđ ăb nhăc năk tăh pănhi uă

lo iăthu c ăk tăh păđi uătr ăt iăch ăvƠăđi uătr ătoƠnăthơn.ă

* T :

- Thu c tiêu s ng, bong v y: M ăsalicylică2-10%ăcóătácăd ngătiêuăs ng ăbongă

v y.ăThu căcóănguyăc ănhi măđ căn uăbôiătrênă20%ădi nătíchăc ăth ă[2]

- Thu c h o y: nhómă nƠyă g mă cóă cácă thu că nh ă Goudronă (h că ín) ă

Anthralineă(dioxyanthranol) ăCrysarobin ăTar ăhi nănayăítăđ căs ăd ng [5]

- Thu c c ch mi n d ch: Corticoidăcóătácăd ngăch ngăviêmă m nh.ăNh că

đi măgơy teoăda ăr năda ătr ngăcá ănhi măkhu năt iăch ăđ căbi tăcóăăth ăgơyăhi nă

t ngă“ph năh i”ă(khiăng ngăthu c ăb nhăcóăth ătáiăphátăn ngăh nătr c)ănênăvi cădùngăthu căc năth nătr ng [5]

- Vitamin D và d n u t: ch ăph măVitamin D3-Calcipotriol.ăTácăd ng căch ă

t ngăsinhăbi uăbì ăđi uăhòaămi năd chăt iăch ăch ngăviêm.ăThu căcóătácăd ngălƠmăb nhă

đ ănhanh ătránhăđ căhi năt ngănh năthu căvƠăhi năt ngă“ph năh i” [8]

- Tazarotene: lƠăm tăretinoidăcóătácăd ngăt tătrongăđi uătr ăv yăn n nh ngăhay gây kích ng.ăTuyănhiên ăn uăk tăh păv iăcorticoidăbôiăt iăch ăthìăhi uăqu ăđi uă

tr ăt ngălênăvƠătínhăkíchă ngăt iăch ăgi măđi [8]

* Toàn thân:

Ch ă nênă ápă d ngă đi uă tr ă thu că toƠnă thơnă khiă b nhă nhơnă khôngă cònă đápă ngă v iăthu căbôiăt iăch ăho căth ngăt năquáănhi u ăcácăth ăv yăn năn ng

- Thu c c ch phân bào: Methotre ate

MethotrexateălƠăm tăthu că căch ăphơnăbƠoădoă căch ăquáătrìnhăh păthuăacidăfolicăd năđ năgi măt ngăh păAND ăARN.ăThu căcóăhi uăqu ăt tătrongăđi uătr ătoƠnăthơnă b nhă v yă n nă lană r ngă vƠă v yă n nă th ă kh pă [3].ă Tuyă nhiên ă s ă d ngăMethotrexateăcóănhi uătácăd ngăph ăđ căbi tăv iăganăvƠăt yăx ng

- Vitamin A acid

VitaminăAăacidăth ăh ăth ăhaiănh ăEtretinate, Acitretin đƣăđ căch ngăminhăcóăhi uăqu ătrongăđi uătr ăv yăn năth ăn ng.ăC ăch ătácăd ngăc aăVitaminăAăacidălƠăbìnhăth ngăhóaăt ngătr ngăvƠăbi tăhóaăt ăbƠo ă căch ăs ănhi măs ngă ăcácăt ăbƠoăcònănhơn

- Thu c c ch mi n d ch: Cyclosporin

Cyclosporină Aă lƠă thu că că ch ă mi nă d chă ch nă l c ă tácă d ngă lênă t ă bƠoăLangerhans ăLymphoăT ăy uăt ăt ngătr ngăt ăbƠoălƠmă căch ăquáătrìnhăbƠiăti tăIL2ă

d năđ nă căch ăt ngăs năt ăbƠoăth ngăbì.ăThu cătácăd ngăkémăh năMethotraxateă

nh ngăítătácăd ngăph ăh n.[4]

- Ch ph m sinh h c

Cácăch ăph măsinhăh căđƣăb căđ uăđ căđ aăvƠoăs ăd ngăvƠăđangăti păt că

đ cănghiênăc u ăphátătri năgiúpăđi uătr ăcácăth ăv yăn năn ngăkhôngăđápă ngăv iă

đi uă tr ă thôngă th ng.ă Cácă ch ă ph mă đ că dùngă choă v yă n nă lƠă Efalizumab ăAlefaceptăchoăk tăqu ăt tănh ngăgiáăthƠnhăcònăcao

1.2 Tuân th đi u tr và các y u t nhăh ngăđ n tuân th đi u tr :

1.2.1 Khái ni m tuân th đ u tr :

Theo T ăch căY t ăth ăgi i:ăăTuơnăth ăđi uătr ălƠăm căđ ăhƠnhăviăc aăm tă

ng iă- u ngăthu c ătheoăm tăch ăđ ă năvƠă/ăho căthayăđ iăl iăs ngă- t ngă ngăv iăcácăkhuy năngh ăt ănhƠăcungăc păd chăv ăch măsócăyăt [9]

1.2.2 Các y u t n ng đ n tuân th đ u tr trên b nh nhân v y n n:

Do t u đ u tr : B nhănhơnăph iău ng quáănhi uăthu cătrongăm tăngƠy, đ că

bi tăv iănh ngăb nhănhơnăđ căđi uătr ăb ngăthu cău ngăk tăh p v i thu căbôi và

ph iădùngăítănh tă2ălo iăthu cătr ălênăthìăv iăs ăl ngăthu căvƠăth iăgianădùngăthu căkéoădƠiăsu tăđ iăkèmătheo tâm lý chánăn năkhiăđi uătr ălƠănh ngărƠo c năl nătácăđ ngă

đ năs ătuơnăth ă

N n n v đ n l ên qu n đ n s n t u :ăTh iăđi măs ă

d ngănhi uălo iăthu căđi uătr ăcóăliênăquanăm tăthi tăt iăb aă n:ăcóăthu căph iău ngăsauăb aă n ăcóăthu căph iău ngăxaăb aă n ăcóăthu căph iăbôiăvƠoăđúngăgi ăquiăđ nhă

… H năn a ăm tăs ăthu căđi uătr ăcònăyêuăc uăng iăb nhăph iăng ngău ngăr uăbia tuy tăđ i.ă i uănƠyăs ăgơyăraăkhóăkh nănh tăđ nhăchoăb nhănhơn

Do t u tr ( đìn , b n bè): S ă h ă tr ă c aă cánă b ă yă t ă ng iă thơnă

trongăgiaăđìnhăvƠăb năbèăc aăng iăb nhălƠăy uăt ăquanătr ngăđ măb oăvi cătuơnăth ă

c aăh ăNh ngăng iăthơnăvƠăb năbèăs ăchiaăs ăană i ăđ ngăviên ănh cănh ăgiúpăđ ă

ng iăb nhău ngăđ ăs ăl ngăthu c ăđ ăli u ăđúngăgi ăvƠăbôiăthu c th ngăxuyênă

c ngănh ăgiúpăb nhănhơnăth căhi năch ăđ ădinhăd ngăh pălý ăđ măb oăch ăđ ăv ăsinh đúngăcáchăvìătrênăth căt ănhi uăb nhănhơnăkhôngăth ăt ămìnhăbôiăthu c ho căkhôngăt ăgiácănh ăđ căcáchăs ăd ngăthu cătheoăđúngăch ăđ nhăc aăth yăthu c… ă

đ căbi tăkhiăb nhănhơnălƠăng iăcaoătu i

Do án n n v tà ín : Quáătrìnhăm căb nhăkéoădƠi ăph iăchiătr ăchoăcu că

s ngăc ngănh ătheoădõiăđi uătr ătrongăkhiăb nhănhơnăkhôngăcóăkh ăn ngăt oăra thu

nh pă( ănh ngăng iăcaoătu i)ăs ălƠăgánhăn ngătƠiăchínhăkhôngăch ăchoăb nhănhơnămƠăcònăchoăc ănh ngăng iăkhácătrongăgiaăđình.ăNh ngăkhóăkh năvƠăthi uăth nătrongă

cu căs ngăhƠngăngƠyăs ăkhôngăđ măb oăchoăs căkh eăth ăch tăvƠăd ălƠmăchoăb nhănhân có nh ngăsangăch năv ătinhăth năd năđ năchánăn năvƠătuy tăv ng

Do m qu n bá s và b n n ân Khiăbácăs ăgiaoăti păt tăv iăb nhă

nhơn ăch ărõăíchăl iăc aăcácăbi năphápăđi uătr ănh căl iănhi uăl n ăth tărõărƠngăchoă

b nhănhơnăvƠăbáoătr căcácătácăd ng ph ăcóăth ăcóăho căkhíchăl ăb nhănhơnăthìăvi cătuơnăth ăđi uătr ăc aăb nhănhơnăt tăh nănhi u

Do t n m só y t H ăth ngăch măsócăyăt ăcóăthu năti năchoăb nhă

nhơnăkhông?ăgi ăgi căcungăc păthu căvƠăcácăd chăv ăyăt ăcóăthu năti năchoăb nh nhân không?ă(vd:ăb nhănhơnăv yăn n th ngăph iăm tăbu iăsángăth măchíăc ăngƠyăđ ăch ăkhám ălƠmăxétănghi m ăch ăl yăk tăqu ăc ngănh ănh năthu c ătrongăkhiăđóăb nhănhơnă

r tăb n)ăhayăb nhănhơnăcóătinăt ngăvƠoăh ăth ngăch măsócăyăt ăđóăkhông? T tăc ăcácălýădoătrênăđ uă nhăh ngăt iăs ătuơnăth ăc aăb nhănhơn

Khiă b nhă nhơnă khôngă đ că giúpă đ ă đ ă v tă quaă nh ngă rƠoă c nă trênă thìă h ă

th ngăkhôngătuơnăth ăđi uătr ăd năt iăm tălo tănh ngăh uăqu ăn ngăn ălƠmăt ngăt ăl ă

ng iăb nhăph iănh păvi năvƠăt ăvong

1.2.3 Các nghiên c u v tuân th đ u tr :

Trên th gi i nghiên c u v tuân th đi u tr b nh nhân v y n n không ph i

là v năđ m i Các nghiên c u ch y uăđ c păđ n tuân th dùng thu c c a b nh nhân v y n n

Nghiên c u c a Vande Kerkhof PC và c ng s n mă2000 ăkhoaăDaăli u b nh

vi năđ i h c Nijemegen v tuân th đi u tr c a b nh nhân v y n n và qu n lý b nh trongăđi u tr v y n n Hà Lan [30] M c tiêu nghiên c uălƠăxácăđ nh t l và các

y u t liênăquanăđ n tuân th và qu n lý b nh v y n n.ă ơyălƠăm t nghiên c u mô t

c t ngang B nhănhơnăđ c ph ng v n tr c ti p b ng b câu h i so n s n K t qu

cho th y có 70% b nh nhân tuân th v i thu c u ng Nghiên c uănƠyăc ngăch ra

b nhănhơnăđ cao vi c cung c p nh ng thông tin quan tr ng v m căđ b nh v y

n n và mong mu năph ngăphápăđi u tr hi u qu và an toàn dù th i gian kéo dài

M t nghiên c uăkhácăc ngăđ c păđ n s tuân th đi u tr c a b nh nhân v y

n n là nghiên c u c a Richards HL và c ng s (2009), khoa hành vi dùng thu c ,

tr ngăYăđ i h c Manchester, b nh vi n Hope, salford, Anh [25] K t qu cho th y

m t t l khá cao 40% b nh nhân không tuân th đi u tr và nhóm b nh nhân không tuân th đi u tr t đánhăgiáăm căđ b nh c a h n ngăh nănhómăb nh nhân tuân

th đi u tr (p=0 03).ă ng th i nghiên c uănƠyăc ngăchoăth y nhăh ng c a vi c

đi u tr có nhăh ngăđ n cu c s ng hàng ngày c a h

Tuy nhiên các nghiên c u trên m i ch đ c păđ n tuân th đi u tr thu c hoàn toàn b ng nghiên c uăđ nhăl ng, còn h n ch ch aăđiătìmăhi u lý do t i sao

b nh nhân l i không tuân th đi u tr

M t s nghiên c uăkhácăđƣăti n hành vi c tuân th đi u tr k t h p gi a tuân

th dùng thu c và ch đ dinhăd ng Nghiên c u c a Zaghloul SS, Goodfield MJ

n mă2004 [31], nghiên c u trên 201 b nh nhân M c tiêu c a nghiên c u này nh m đánhăgiá s tuân th dùng thu c và ch đ dinhăd ng c a b nh nhân Nghiên c u

đ c ti n hành t i phòng khám da li u b nh nhân ngo i trú b ng ph ng v n tr c

ti p K t qu cho th y 60,6% b nh nhân nh n th căđ c t m quan tr ng c a vi c

đi u tr thu c và ch đ dinhăd ng Nghiên c uănƠyăc ngăch ra m t s y u t liên quanăđ n tuân th đi u tr nh :ăN gi i, nh ngăng i có vi c làm năđ nh và không

ph i tr ti n thu c thì tuân th t tăh n.ăNguyênănhơnăchínhălƠmăb nh nhân không tuân th là u ngăr u, chán n n ăđƣngăchí và quá b n r n

Trongăn c ta hi nănayăchúngătôiăch aătìmăth y tài li u nào nghiên c u v

ki n th c, th c hành c a b nh nhân m c b nh v y n n

Ch ngă2

2.1.ă iăt ng nghiên c u

B nhănhơnăđ căch năđoánălƠăb nhăv yăn n đangăđi uătr t iăB nhăvi năDaă

li uăTrungă ng

2.1.1 T êu u n n b n n ân

- B nhănhơnăđ căch năđoánăv yăn n đangăđ căđi uătr ăvƠăkhámăl năth ă2ă

tr ălênăt iăb nhăvi năDaăli uăTrungă ng

- Cóăs căkh eătơmăth năbìnhăth ng ăcóăkh ăn ngăgiaoăti păvƠăđ iătho iătr căti p

- Ng iăb nhăđ ngăýăthamăgiaănghiênăc u

2.1.2 T êu u n lo tr b n n ân

- B nhănhơnăkhôngăđ ngăýăthamăgiaănghiênăc u

2.2 Th iăgianăvƠăđ aăđi m nghiên c u:

- aăđi mănghiênăc u:ăB nhăvi năDaăli uăTrungă ng

- Th iăgianănghiênăc u:ăt ăthángă01ă– 11/2013

2.3 Thi t k nghiên c u:

Nghiên c u s d ngăph ngăphápămôăt c t ngang

2.4.ăC ăm u,ăch năm uănghiênăc u

M uănghiênăc uăđ căl aăch nătheoăph ngăphápăch năm uătoƠnăb ăl năl tă

ch nănh ngăb nhănhân đ căch năđoánălƠăb nhăv yăn năđangăđi uătr ăt iăb nhăvi năDaăli uăTrungă ng t ăthángă3ăđ năthángă9ăn mă2013.ă

2.5 C ngăc ăthuăth păs ăli u

- Phi uăph ngăv n:ă

+ă Nh ngă cơuă h iă v ă cácă thôngă tină chung:ă tu i ă gi i ă trìnhă đ ă h că v n ă ngh ănghi p ătình tr ngăhônănhơn ăng iăchungăs ng ăthuănh păgiaăđình ăc aăđ iăt ngă

ph ngăv năt ăcơuăA1 ăA12

+ăKi năth căv ătuơnăth ăđi uătr ăc aăb nhănhơnăv yăn n t ăcơuăB1 ăB7

+ăTh căhƠnhătuơnăth ăđi uătr ăc aăb nhănhơnăv yăn n t ăcơuăC1 ăC14

+ăKh ăn ngăti păc năd chăv ăyăt ăt ăcơuăB8ă B11

2.6 K ăthu tăthuăth păs ăli u

T ăch căth căhi năthuăth păs ăli u:ăVi căt ăch căthuăth păs ăli uăđ căth că

hi năquaăcácăb căsau:

B că1:ăXơyăd ng ăth ănghi măvƠăhoƠnăthi năcôngăc ănghiênăc u

Xơyăd ngăb ăcơuăh i:ăCácăcơuăh iădoănghiênăc uăviênăt ăxơyăd ngăd aăvƠoăs ă

hi uăbi tăvƠăth căhƠnhăv ăs ătuơnăth ăđi uătr ă(tuơnăth ădinhăd ng ădùngăthu căvƠ

v ăsinh)

Th ănghi măvƠăhoƠnăthi năb ăcôngăc ănghiênăc u:ăsauăkhiăb ăcơuăh iăđ căxơyă

d ngăxong ăđi uătraăth ăv iăb ăcơuăh iănƠy ăch nhăs a ăb ăsung ăhoƠnăch nhătrongăn iădungăc aăb ăcơuăh iăm tăcáchăphùăh păsauăđóăină năph căv ăchoăđi uătra

B că2:ăTi năhƠnhăđi uătra

Khiăb nhănhơnăđ năkhámăt iăphòngăkhámăb nhăvi năDaăli uătrungă ngă TVăs ă

đ năt iăphòngăb nhăvƠăph ngăv năb nhănhơn.ă

2.7 Các bi n s nghiên c u:

- Nhómăbi năs /ch ăs ăv ăđ căđi măchungăc aăđ iăt ngănghiênăc u:ăTu i ăgi i ătrìnhăđ ăh căv năh c ăth iăgianăphátăhi năb nh ăb oăhi măyăt ăng iăđangăs ngăcùng

- Nhómăbi năs ăv ăki năth cătuơnăth ăđi uătr : Ki năth căv ătuơnăth ădùngăthu c ă

ki năth căv ătuơnăth ăch ăđ ă n ăki năth căv ătuơnăth ăch ăđ ăv ăsinh ăki năth căv ăcácă

bi năphápătuơnăth ăki năth căv ăh uăqu ăkhôngătuơnăth ăđi uătr

- Nhómăbi năs ăv ăth căhƠnhătuơnăth ăđi uătr

+ăTuơnăth ăch ăđ ă n

+ăTuơnăth ăch ăđ ădùngăthu c

+ăTuơnăth ăch ăđ ăv ăsinh

- Nhómăbi năs ăv ăcácăy uăt ăliênăquanăđ nătuơnăth ăđi uătr :ătu i ăgi i, hoƠnăc nhă

s ng ăth iăgianăm căb nh ăb nhăm nătínhăđiăkèm ăm căđ ăth ngăxuyênănh năđ căthôngătinăt ăCBYT

2.8.ăTiêuăchu năđánhăgiáătuơn th ăch ăđ ăđi uătr ăc aăb nhănhơnăv yăn nă(N iă dungăchiăti tăt iăph ăl că2)

2.8.1 án á v n t tuân t đ u tr b n v y n n

iăt ng nghiên c a chúng tôi là nh ng b nhănhơnăđƣăđ c ch năđoánălƠă

v y n n và khám l n th 2 tr lên nên b nh nhơnăđƣăđ căt ăv n cung c p ki n th c

v tuân th đi u tr Vì v yăđ đánhăgiáăm căđ đ t v ki n th c c a b nh nhân v tuân th đi u tr khi b nh nhân tr l iăđ t t 60% tr lên trên t ng s đi m

2.9.ăX ălỦăs ăli u

Chu năb :ăki mătraăl iătoƠnăb ăcácăphi uăđi uătraăthuăth păđ c ălo iătr ăcácăphi uă

đi năkhôngăđ yăđ

B că 1: Nh pă li u:ă ToƠnă b ă s ă li uă thuă th pă đ că nh pă li uă b ngă ph nă m măEpiData 3.1

B că2: LƠmăs chăs ăli u:ăSauăkhiăhoƠnăt tănh păli u ăcácăs ăli uăđ călƠmăs chă

b ngăcáchăxemăxétăl iătoƠnăb ăvƠăhi uăch nhăcácăsaiăsótătrongăquáătrìnhănh păli u

B că3: X ălýăvƠăphơnătíchăs ăli u:ăCácăs ăli uăsauăkhiăthuăth p ăđ căt ngăh păvƠă

x ălýăb ngăph n m măSPSSă16.0

- Th ngăkêămôăt :ăL păb ngăphơnăb ăt năs ăc aăcácăbi năs

- Th ngăkêăphơnătích:ăxácăđ nhăm iăliênăquanăgi aăvi cătuơnăth ăđi uătr ăv iăm tă

s ăy uăt ăchúngătôiăs ăd ngăph ngăphápăphơnătíchăđ năbi nă(s ăd ngăphépăki măđ nhăă2ăv iăkho ngătin c yă95% ă ă=ă0 05)

2.10 V năđ đ oăđ c trong nghiên c u

- Nghiênăc uăđƣăxinăphépăvƠăthôngăquaăbanălƣnhăđ oăB nhăvi năDaăli uăTrungă ng

- Cácăđ iăt ngăthamăgiaăvƠoănghiênăc uăđƣăđ căgi iăthíchărõărƠngăv ăm căđíchăc aănghiênăc uăvƠăt ănguy năthamăgia vƠoănghiênăc u

- B ăcơuăh iăkhôngăbaoăg măcácăcơuăh iămangătínhăriêngăt ăcácăv năđ ănh yă

c mănênăkhôngă nhăh ngăgìăđ nătơmălýăhayăs căkho ăc aăđ iăt ngănghiênăc u

- Cácăs ăli uănƠyăch ănh măm căđíchăph căv ăchoănghiênăc u ăk tăqu ănghiênă

c uăđ căđ ăxu tăs ăd ngăvƠoăm căđíchănơngăcaoăs căkh eăchoăc ngăđ ng ăkhôngă

s ăd ngăchoăcácăm căđíchăkhác

2.11 Sai s và bi n pháp kh c ph c

2.11.1 Sai s

- Saiăs ănh ăl i:ădoăng iăđ căph ngăv năkhôngănh ăch ăđ ă n ăs ăl năquênă

u ng/bôiăthu c

- Saiă s ă ng uă nhiên:ă doă đi uă traă viên ă doă cơuă h iă khôngă rõă ngh a ă doă ng iă

đ căph ngăv năkhôngăhi uăcơuăh i

2.11.2 Bi n pháp kh c ph c

* i v i nghiên c u viên

- B ăcơuăh iăđ căđi uătraăth ătrênăng iăb nhăđangăđi uătr ăVNăt iăb nhăvi năDaăli uăTrungă ngătr căkhiăti năhƠnhăđi uătraătrênăqu năth ănghiênăc u ăsauăđóă

đ căch nhăs aăchoăphùăh p

- Nghiênăc uăviênăthuăth p ăki mătra ăxemăxétăl iăcácăphi uăph ngăv năsauăm iăngƠyăđi uătra.ăV iănh ngăphi uăthôngătinăthuăth păch aăđ yăđ ăho căkhôngăh pălýăthìăb ăđiăvƠăyêuăc uăđi uătraăviênăb ăsung

- Khôngăth căhi năph ngăv năđ iăt ngăvƠoăth iăgianăcaoăđi mănh ăb nhănhơnăđangăđ căBácăs ăkhámăb nh ăđ ăd ăti păc năđ iăt ngănghiênăc uăvƠăthuăđ căthôngătinăđ yăđ ăchínhăxácăh n

* i v i đ i t ng đ c ph ng v n

- căgi iăthíchărõ m căđích ăýăngh aăc aăcu căđi uătra ăph ngăv năđ ăđ iă

t ngăhi uărõăvƠăch pănh năh pătác

- T oăđi uăki năt tănh tăđ ăhi uărõăcơuăh iăvƠătr ăl iătrungăth c ărõărƠng

Ch ngă3

K TăQU ăNGHIểNăC U 3.1.ăTh ngătinăchungă TNCă

Nh năxét:

T ngăs ăb nhănhơnăđ căđi uătraălƠă200ăng i ătrongăđóăt ăl ăb nhănhơnănamă

nhi uăh năn ăkho ngă1 4ăl năsoăv iăb nhănhơnănamă(41%ăn ăsoăv iă59ă%ănam).ă Tu iă

trung bình c aănhómănghiênăc uănƠyălƠăă47 66ă±ă32 34 ăătrongăđóănhómătu iăt ăd iă60ă

tu iăchi măt ăl ăcaoănh tă77%

65,5%

Ngh ănghi păc aăđ iăt ngănghiênăch ăy uălƠănôngădơn/côngănhơnăchi măt ă

l ălƠă35,5% ăth pănh tălƠănhómăth tănghi păchi măt ăl ălà 4%

H uăh tăb nhănhơnăđ uăs ngăchungăv iăng iăthơn chi măă90 5

Ph năl năb nhănhơnăcóătham giaăBHYTăchi m 82%

Trongăs ănh ngăb nhănhơnăthamăgiaănghiênăc uăh uăh tăb nhănhơn không có

b nhălý m nătính/bi năch ng kèm theo (chi mă81%) ăs ăng iăb ăm căcácăb nhăm nătínhăđiăkèmăchi mă19%

Trongăgiaăđìnhăcóăng iăm căb nhăv yăn năchi măt ăl ănh ă(11 5%) ăcònăđ iăđaă

s ălƠăkhôngăcóăaiătrongăgiaăđìnhăb ăb nhăv yăn nă(88 5%)

3.2 Ki n th c, th c hành v tuân th đi u tr c aă TNC

Ki năth căv ătuơnă

th ă

v ăthu c

Dùngăđúngăthu c ăđúngăli u ă

Dùngăthu cătheoăđ năc aăBNăkhácă

Ki năth căv ătuơnă

th ădinhăd ng

C năh năch ăm tăs ălo iă

Không c năh năch ăgì,

đi uătr ăv yăn n

Ki năth căv ăh uă

qu ăc aăvi căkhôngă

tuơnăth ăđi uătr

Nh năxét:

Ki n th c v tuân th dùng thu c: S đôngăb nh nhân có ki n th căđúngăv tuân th dùng thu c là dùngăđúngăthu c ăđúngăli uăvƠătheoăđ năc a bác s chi m 62% Trong khi v n còn t l không nh (38%) BN dùng thu c khi có bi u hi n

b nh và dùng thu cătheoăđ năc aăng i khác ho căđ năthu căc

K n t v tuân t n n : Cóăt iă75 5%ăb nhănhơnăbi tăc năh nă

ch ăr uăbia ăthu călá ăch tăkíchăthíchăkhiăm căb nhăv yăn n.ăCh ăcóă24 5%ăb nh nhơnăhi uănh măv ăch ăđ ă nănh t ăh năch ăđ măho căkhôngăc năh năch ăgì

K n t v tuân t v s n : aăs b nhănhơnăđƣăbi tăđ iăv iăb nhăv yă

n năkhiăv ăsinhăc năchúăýătránhătrƠăxátăkíchăthíchă(69%) ăch ăcóă31%ăchoălƠăkhôngă

c năphòngătránhăgìăho căkhôngăbi t

K n t v á b n p áp tuân t đ u tr v y n n cóă34%ăb nhănhơnăcóă

ki năth căđúngălƠăk tăh păc ă3ăbi năphápătuơnăth ăđi uătr ă(ch ăd ădùngăthu c ădinhă

d ngăvƠăv ăsinh).ăM tăt ăl ăkháăl năchi mă64%ăb nhănhơnăkhôngăbi tăho căbi tăkhôngă

đ y đ ăv ătuơnăth ăđi uătr ăb nhălƠănh ăth ănƠo

Ki n th c v h u qu c a vi c không tuân th đ u tr : Ph n l n b nh nhân có

ki n th căđúngăv h u qu c a vi c không tuân th đi u tr Các b nhănhơnăđƣăbi t t i

B u đ 3.1 T l n t v tuân t đ u tr TNC

T ăl ăb nhănhơnăcóăki năth căđúngăv ăđi uătr ăb nhăv y n năcònăch aăcao.ăTrongăt ngăs ă200ăb nhănhơnămƠăchúngătôiănghiênăc u thìăch ăcóă81ăb nhănhơnăcóă

ki năth căđ tăv ăđi uătr ăv yăn n ăchi mă40 5%.ăV năcònă59 5%ăt ngăs ăb nhănhơnă

ch aăcóăki năth căđ tăv ă đi uătr ăv yăn n

B u đ 3.3 Tuân t n n

T l b nh nhân tuân th bi năphápăđi u tr dinhăd ng khá cao, có t i 68%

b nh nhân tránh u ngăr u, bia, thu c lá, ch tăkíchăthíchăđ đi u tr b nh v y n n

Tuơnăth ChƠăxátănh ătránhălƠm

Kh ngătuơnăth ChƠăxátăm nhăchoăbongăh tăv yăda 93 46,5

Cáchăv ăsinhăkhácă(t mălá ăt mă

3.2.2.4 Lý do b nh nhân không tuân th

B ng 3.5 Lý do b nh nhân không tuân th đ u tr

Lý do kh ngătuơnăth T năs ă(n) T ăl ă(%)

3.3 Các y u t liênăquanăđ n tuân th đi u tr c aă TNC

l năsoăv iănhómăb nhănhơn cóăs ăl nădùngăthu că(u ng/bôi)ăd iă3ăl nătrongăngƠy

Cóăm iăliênăquanăcóăýăngh aăth ngăkêăgi aătuơnăth ădùngăthu căv iăm căđ ă

th ngă xuyênă nh nă thôngă tină t ă CBYTă (pă =ă 0 001).ă Nh ngă b nhă nhơnă hoƠnă toƠnăkhôngănh năđ căb tăk ăthôngătinătuơnăth ăđi uătr ănƠoăt ăCBYTăthìăkhôngătuơnăth ădùngăthu c caoăg p 4 2ăl năsoăv iănhómăb nhănhơnăcóăt ngănh năđ căthôngătinătuơnă

th ăđi uătr ăt ăCBYT

B ng3.7 M i liên quan gi a tuân th n ng v i m t s y u t

Y uăt

Tuơnăth ădinhăd ng

(95% CI) p (n = 76) (%) (n =124) (%)

Cóăm iăliênăquanăcóăýăngh aăth ngăkêăgi aătuơnăth ădinhăd ng v iătrìnhăđ ăh că

v nă(pă< 0,05).ăNh ngăb nhănhơnăcóătrìnhăđ ăh căv năt ăPTTHătr ăxu ngăkhôngătuơnă

th ădinhăd ng caoăg pă2 5 l nă soăv iănhómă b nhănhơnă cóătrìnhăđ ă h căv năt ătrênăPTTH ăv iăkho ngătinăc yălƠă1 3-5,1

T ăl ăb nhănhơnăcóăb nhăm nătínhăđiăkèmătuơnăth ădinhăd ngălƠă76 3% ătrongăkhi đóă nh ngă b nhă nhơnă khôngă cóă b nhă m nă tínhă điă kèmă thìă t ă l tuơnă th ă dinh d ngă lƠă

58,6%.ăT ăsu tăchênh ch ăraăs ăkhácăbi tănƠyălƠă2 26 v iăkho ngătinăc yă95%ăCIălƠăORălƠă

1,0 -5,8.ăS ăkhácăbi tănƠyăcóăýăngh aăth ngăkêăv iăpă=ă0 043 < 0,05

Cóă m iăliênăquanăcóăýăngh aăth ngăkêăgi aătuơnăth ă dinhăd ng v iăm căđ ă

th ngăxuyênănh năthôngătinăt ăCBYTă(pă< 0,05).ăNh ngăb nhănhơnăhoƠnătoƠnăkhôngă

nh nă đ că b tă k ă thôngă tină tuơnă th ă đi uă tr ă nƠoă t ă CBYTă thìă khôngă tuơnă th ă dinhă

d ng caoăg pă2,0 l năsoăv iănhómăb nhănhơnăcóăt ngănh năđ căthôngătinătuơnăth ă

đi uătr ăt ăCBYT