Ph ng pháp Dupont.... Nhóm ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán .... Các nhân t khách quan ..... là: Chính sách c p ti n, chính sách th n tr ng và chính sách dung hòa... - Nhóm ch tiêu đá
Trang 1B GIỄOăD Că ÀOăT O
HÀăN I ậ 2014
Trang 2B GIỄOăD Că ÀOăT O
HÀăN I ậ 2014
Trang 3L I C Mă N
u tiên, v i tình c m chân thành, em xin g i l i c m n t i các th y giáo, cô giáo tr ng i H c Th ng Long, đ c bi t là Gi ng viên Nguy n H ng Nga đã tr c ti p h ng d n và ch b o t n tình giúp đ em hoàn thành khóa lu n
t t nghi p này Em c ng xin c m n các th y cô giáo gi ng d y trong nhà
tr ng đã truy n đ t cho em r t nhi u ki n th c b ích đ th c hi n khóa lu n
và c ng nh có đ c hành trang v ng ch c cho s nghi p trong t ng lai
Do gi i h n v ki n th c, s hi u bi t, kh n ng lý lu n c a b n thân còn nhi u h n ch và thi u sót, kính mong s ch d n và đóng góp c a các th y cô giáo đ khóa lu n c a em đ c hoàn thi n h n
Em xin chân thành c m n!
Hà N i, ngày 25 tháng 10 n m 2014
Sinh viên
Tr n Hoài Ph ng
Trang 4L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có
s h tr t Giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u
c a ng i khác Các d li u thông tin th c p s d ng trong Khóa lu n t t nghi p là có ngu n g c và đ c trích d n rõ ràng
Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!
Sinh viên
Tr n Hoài Ph ng
Trang 5M C L C
CH NGă1 Lụă LU N CHUNG V V Nă L Uă NGă VÀă HI U QU
QU NăLụăV NăL Uă NG TRONG DOANH NGHI P 1
1.1 Nh ng v n đ c b n v v n trong Doanh nghi p 1
1.1.1 Khái ni m v v n 1
1.1.2 Vai trò c a v n đ i v i doanh nghi p 1
1.1.2.1 V m t pháp lý 1
1.1.2.2 V m t kinh t 1
1.1.3 Phân lo i v n 2
1.1.3.1 V n c đ nh 2
1.1.3.2 V n l u đ ng 2
1.1.4 Hi u qu qu n lý v n trong doanh nghi p 3
1.1.4.1 Quan đi m v hi u qu qu n lý v n 3
1.1.4.2 T m quan tr ng c a vi c nâng cao hi u qu qu n lý v n trong doanh nghi p 3
1.2 T ng quan v v n l u đ ng trong doanh nghi p 4
1.2.1 V n l u đ ng trong doanh nghi p 4
1.2.1.1 Khái ni m v n l u đ ng trong doanh nghi p 4
1.2.1.2 Vai trò c a v n l u đ ng trong doanh nghi p 4
1.2.1.3 Phân lo i v n l u đ ng 4
1.2.1.4 K t c u v n l u đ ng và các nhân t nh h ng đ n k t c u v n l u đ ng 6
1.2.2 Qu n lý v n l u đ ng trong doanh nghi p 7
1.2.2.1 Khái ni m qu n lý v n l u đ ng trong doanh nghi p 7
1.2.2.2 S c n thi t và vai trò c a công tác qu n lý VL trong doanh nghi p 7 1.2.2.3 Các chi n l c qu n lý v n l u đ ng trong doanh nghi p 8
1.2.2.4 Qu n lý ti n 12
1.2.2.5 Qu n lý hàng t n kho 16
1.2.2.6 Qu n lý các kho n ph i thu 18
1.2.2.7 Qu n lý TSL khác 19
1.3 Hi u qu qu n lý v n l u đ ng trong doanh nghi p 19
1.3.1 Khái ni m hi u qu qu n lý v n l u đ ng trong doanh nghi p 19
Trang 61.1.1 Ph ng pháp phân tích hi u qu qu n lý V n l u đ ng trong doanh 20
1.3.1.1 Ph ng pháp so sánh 20
1.3.1.2 Ph ng pháp t l : 20
1.3.1.3 Ph ng pháp Dupont 21
1.3.2 Các ch tiêu đánh giá hi u qu qu n lý v n l u đ ng trong doanh nghi p 21
1.3.2.1 Nhóm ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i 21
1.3.2.2 Nhóm ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán 24
1.3.2.3 Nhóm ch tiêu đánh giá hi u qu qu n lý v n l u đ ng trong DN 26
1.3.2.4 Ch tiêu đánh giá hi u qu qu n lý t ng b ph n v n l u đ ng 28
1.3.3 Các nhân t nh h ng đ n hi u qu qu n lý v n l u đ ng trong doanh nghi p 31
1.3.3.1 Các nhân t khách quan 31
1.3.3.2 Các nhân t ch quan 31
CH NGă2 PHỂNă TệCHă HI U QU QU Nă Lụă V Nă L Uă NG T I CỌNGăTYăTNHHăTH NGăM I QU C T VI T M 33
2.1. Khái quát chung v Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M 33
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M 33
2.1.1.1 Khái quát chung v Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M 33
2.1.1.2 Quá trình hình thành và phát tri n c a Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M 33
2.1.2 Ngành ngh kinh doanh c a Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M 34 2.2 K t qu ho t đ ng kinh doanh t i Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 35
2.2.1 ánh giá k t qu ho t đ ng kinh doanh c a Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 35
2.2.1.1 Tình hình doanh thu – chi phí – l i nhu n giai đo n 2011 – 2013 c a Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M 35
2.2.1.2 Tình hình tài s n – ngu n v n c a Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M n m 2011, 2012 và 2013 40
Trang 72.2.1.3 K t c u tài s n – ngu n v n c a Công ty TNHH Th ng m i Qu c t
Vi t M giai đo n 2011 – 2013 42
2.2.2 Phân tích k t c u v n l u đ ng và v n l u đ ng ròng t i Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 44
2.2.2.1 Phân tích k t c u VL t i Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 44
2.2.2.2 Phân tích N ng n h n t i Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 45
2.2.2.3 Phân tích tình hình VL ròng t i Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 48
2.2.3 Phân tích hi u qu qu n lý v n l u đ ng t i Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 49
2.2.3.1 Tình hình chung v qu n lý và s d ng VL t i Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 49
2.2.3.2 ánh giá hi u qu qu n lý v n l u đ ng t i Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M gian đo n 2011 - 2013 59
2.2.4 ánh giá công tác qu n lý VL t i Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M trong giai đo n 2011 – 2013 70
2.2.4.1 Nh ng thành t u đ t đ c 70
2.2.4.2 M t s h n ch và nguyên nhân 71
CH NGă3 GI Iă PHỄPă NỂNGă CAOă HI U QU QU Nă Lụă V Nă L Uă NG T Iă CỌNGă TYă TNHHă TH NGă M I QU C T VI T M GIAI O N 2011 ậ 2013 72
3.1. Ph ng h ng ho t đ ng c a Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M 72
3.1.1 nh h ng phát tri n 72
3.1.2 M c tiêu chi n l c 72
3.2 M t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu Qu n lý V n l u đ ng t i Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 73
3.2.1 M t s gi i pháp chính 73
3.2.1.1 Hoàn thi n Công tác Qu n lý v n b ng ti n 73
3.2.1.2 Hoàn thi n Công tác Qu n lý Hàng t n kho 75
3.2.2 M t s gi i pháp h tr 76
Trang 8DANH M C VI T T T
Trang 9DANH M C HÌNHăV , B NG BI U,ăS ă
Hìnhă1.1: Chi n l c Qu n lý VL c p ti n 9
Hìnhă1.2: Chi n l c Qu n lý VL th n tr ng 10
Hìnhă1.3: Chi n l c Qu n lý VL dung hòa 10
Hìnhă2.1: Bi u đ giá tr ch tiêu N ng n h n t i Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 46
Hìnhă2.2: Chi n l c Qu n lý V n l u đ ng t i Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 49
Hìnhă3.1: Mô hình tài tr VL 78
S ăđ 1.1: th Baumol v d tr ti n m t t i u 13
S ăđ 1.2: Mô hình Miller – Orr v qu n lý ti n m t 15
S ăđ 1.3: Mô hình EOQ v qu n lý HTK 17
B ng 2.1: Các s n ph m c a Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M
35
B ng 2.2: Báo cáo k t qu kinh doanh c a Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 36
B ng 2.3: B ng t ng quát tình hình tài s n – ngu n v n c a Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 40
B ng 2.4: T tr ng các ch tiêu TS – NV c a Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 43
B ng 2.5: B ng đánh giá k t c u VL t i Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 44
B ng 2.6: B ng phân tích tình hình VL ròng c a Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 48
B ng 2.7: B ng l u chuy n ti n t (theo ph ng pháp tr c ti p) t i Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 51
B ng 2.8: B ng phân tích HTK t i Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 53
Trang 10B ng 2.9: B ng phân tích các kho n ph i thu t i Công ty TNHH Th ng
B ng 2.15: B ng phân tích các ch tiêu đánh giá hi u qu t ng b ph n VL
t i Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n 2011 – 2013 67
Trang 11L I M U
1 LỦădoăch n đ tƠi
V n là đi u ki n không th thi u đ c đ m t doanh nghi p đ c thành l p và ti n hành các ho t đ ng s n xu t kinh doanh Nói cách khác, v n chính là ti n đ tiên
quy t, song vi c s d ng nh th nào đ đ t đ c hi u qu cao m i là nhân t quy t
đ nh cho s t ng tr ng c a m i doanh nghi p Vì v y, b t c m t doanh nghi p nào
khi s d ng v n s n xu t nói chung và v n l u đ ng nói riêng đ u ph i quan tâm đ n
hi u qu mà nó mang l i
Trong các doanh nghi p, v n l u đ ng là m t b ph n quan tr ng c a v n s n xu t nói chung và v n đ u t nói riêng Quy mô c a v n l u đ ng, trình đ qu n lý, s
d ng v n l u đ ng là m t trong ba y u t đ u vào quan tr ng và nh h ng quy t
đ nh đ n ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Do v y, vi c qu n lý và s
d ng v n l u đ ng đ c coi là m t tr ng đi m trong vi c qu n lý và đi u hành doanh
đ ng nói riêng sao cho có hi u qu nh t nh m đem l i l i nhu n cao nh t cho doanh
nghi p Các doanh nghi p c n ph i th c s t ch trong m i công vi c g n li n v i
ho t đ ng s n xu t kinh doanh Ngoài s v n đi u l ban đ u, doanh nghi p ph i t huy đ ng v n đ phát tri n và t ch u trách nhi m v vi c huy đ ng v n Vi c qu n lý
và nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng có ý ngh a to l n đ i v i s t n t i và phát
tri n c a n n s n xu t nói chung và c a m i doanh nghi p nói riêng
Xu t phát t nh n th c đó và đã có th i gian xây d ng báo cáo th c t p c a mình
t i công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M , tôi nh n th y vi c qu n lý ngu n
v n l u đ ng c a doanh nghi p có đ t đ c nh ng thành công và còn g p m t vài khó
kh n nh t đ nh V i đ tài nghiên c u: “Phân tích hi u qu qu n lý v n l u đ ng t i
công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M ”, tôi mu n phân tích, làm rõ và có m t
cái nhìn toàn di n nh t v th c tr ng qu n lý v n l u đ ng t i công ty và đ a ra m t
Trang 12s gi i pháp nh m nâng cao công tác qu n lý v n l u đ ng, giúp công ty đ t đ c
m c tiêu phát tri n c a mình trong t ng lai
- ánh giá hi u qu qu n lý v n l u đ ng trong doanh nghi p Ch ra nh ng
thu n l i và khó kh n, u đi m và h n ch c a Công ty; t đó đ xu t m t s
bi n pháp thay đ i, c i thi n tình hình s n xu t kinh doanh thích h p cho doanh
nghi p
3 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u:
i t ng nghiên c u: th c tr ng hi u qu qu n lý v n l u đ ng t i doanh nghi p,
c th là đ i v i doanh nghi p th ng m i s n xu t và kinh doanh thi t b chi u sáng
và đ đi n, ph tùng gia d ng – Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M
Ph m vi nghiên c u: Khóa lu n s đi sâu phân tích tình hình hi u qu qu n lý v n
l u đ ng t i Công ty TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M giai đo n t 2011 – 2013
4 Ph ngăphápănghiênăc u:
Khóa lu n s d ng c s lý thuy t v tài chính doanh nghi p và phân tích tài chính
doanh nghi p Ph ng pháp thu th p các s li u t các báo cáo tài chính c a Công ty
qua các n m và ý ki n đánh giá c a nh ng ng i có th m quy n
Trang 135 K t c uăkhóaălu n t t nghi p:
Ngoài ph n m đ u và k t lu n, k t c u chính c a khóa lu n đ c chia thành ba
ch ng nh sau:
Ch ngă1: Lý lu n chung v V n l u đ ng và hi u qu qu n lý V n l u đ ng
trong doanh nghi p
Ch ngă2: Phân tích hi u qu qu n lý v n l u đ ng t i Công ty TNHH Th ng
m i Qu c t Vi t M
Ch ngă3: Gi i pháp nh m nâng cao hi u qu qu n lý v n l u đ ng t i Công ty
TNHH Th ng m i Qu c t Vi t M
Trang 14CH NGă1 Lụă LU N CHUNG V V Nă L Uă NGă VÀă HI U QU
QU NăLụăV NăL Uă NG TRONG DOANH NGHI P 1.1 Nh ng v năđ c ăb n v v n trong Doanh nghi p
1.1.1 Khái ni m v v n
D i góc đ doanh nghi p, v n là m t trong nh ng đi u ki n v t ch t c b n k t
h p v i s c lao đ ng và các y u t khác làm đ u vào cho quá trình s n xu t kinh
doanh S tham gia c a v n không ch bó h p trong quá trình riêng bi t mà trong toàn
b quá trình s n xu t và tái s n xu t liên t c, trong su t th i gian t n t i c a doanh
nghi p, t khi b t đ u quá trình đ u tiên đ n chu k s n xu t cu i cùng
Trong n n kinh t th tr ng hi n nay, v n đ c hi u và quan ni m là toàn b
nh ng giá tr ng ra ban đ u vào các quá trình ti p theo c a doanh nghi p Theo ngh a
chung nh t, v n s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p là bi u hi n b ng ti n c a các
lo i tài s n c a DN t n t i d i các hình th c khác nhau đ c s d ng vào m c đích
s n xu t kinh doanh sinh l i cho doanh nghi p ó là ngu n nguyên v t li u, tài s n
c đ nh s n xu t, nhân l c, thông tin, uy tín c a doanh nghi p, đ c s d ng cho m c đích đ sinh l i cho doanh nghi p
1.1.2 Vai trò c a v n đ i v i doanh nghi p
1.1.2.1 V m t pháp lý
M i doanh nghi p khi mu n có gi y phép đ ho t đ ng s n xu t kinh doanh thì
c n ph i ch ng minh đ c m t trong các y u t c b n đó là v n (đi u này đã đ c nhà n c quy đ nh cho t ng lo i hình doanh nghi p) khi đó thì đ a v pháp lý c a
doanh nghi p m i đ c xác l p Ng c l i, thì doanh nghi p s không đ đi u ki n
đ ho t đ ng Tuy nhiên không ph i khi đã có đ c gi y phép kinh doanh thì doanh
nghi p mu n kinh doanh nh th nào c ng đ c mà trong th i gian đó thì doanh
nghi p luôn ph i đáp ng đ c m i nhu c u v v n theo quy đ nh n u không thì
doanh nghi p b thu h i gi y phép hay tuyên b gi i th , phá s n, sát nh p Nh v y
có th coi v n là y u t quan tr ng hàng đ u trong các v n đ c a doanh nghi p nh m
đ m b o s t n t i t cách pháp nhân c a doanh nghi p tr c pháp lu t
1.1.2.2 V m t kinh t
Khi các doanh nghi p đ m b o nhu c u v v n thì doanh nghi p đó có kh n ng
ch đ ng trong các hình th c kinh doanh, thay đ i công ngh , mua s m trang thi t b
hi n đ i ph c v cho kinh doanh, đi u này khá quan tr ng vì nó s giúp doanh nghi p
h đ c giá thành s n ph m, đáp ng đ c nhu c u tiêu dùng trong xã h i
Trang 152
Có th nh n th y đ c vai trò quan tr ng c a v n đ i v i các doanh nghi p
Nh có nó mà các doanh nghi p có th thay đ i đ c trang thi t b , m r ng quy mô
s n xu t trong th i gian ng n Nó mang l i cho doanh nghi p đ c nhi u l i th
nh : c i ti n đ c m u mã, gi m giá thành s n ph m, gi m đ c s c lao đ ng cho nhân công mà v n đáp ng đ c ch t l ng c a s n ph m và nhu c u c a th tr ng
đi u mà các doanh nghi p luôn mong mu n Nh đó mà các doanh nghi p s đáp ng
đ c nhu c u c a th tr ng, nâng cao uy tín c a mình trên th ng tr ng mà v n
mang l i hi u qu kinh t cho các nhà đ u t
đi m kinh t c a tài s n c đ nh trong quá trình s d ng có nh h ng quy t đ nh, chi
ph i đ c đi m tu n hoàn và luân chuy n c a v n c đ nh Có th khái quát đ c đi m luân chuy n c a v n c đ nh nh sau:
Tham gia vào nhi u chu k s n xu t kinh doanh
V n c đ nh đ c luân chuy n d n d n t ng ph n vào chi phí s n xu t kinh doanh d i hình th c kh u hao t ng ng v i ph n giá tr hao mòn
Trang 16- Tài s n l u đ ng c a doanh nghi p là nh ng tài s n có th i h n 1 n m, có
giá tr nh h n 30 tri u đ ng; g m 2 b ph n: TSL trong s n xu t và TSL trong l u thông:
Tài s n l u đ ng trong s n xu t là nh ng v t t d tr nh nguyên li u,
v t li u, nhiên li u … và s n ph m d dang trong quá trình s n xu t
Tài s n l u đ ng trong l u thông bao g m: S n ph m hàng hóa ch tiêu
th , các lo i v n b ng ti n, v n trong thanh toán, các kho n phí ch k t
k khép kín t hình thái này sang hình thái khác r i tr v hình thái ban
đ u v i giá tr l n h n giá tr ban đ u Chu k v n đ ng c a v n l u
đ ng là c s đánh giá kh n ng thanh toán và hi u qu SXKD, hi u qu
qu n lý v n c a DN
1.1.4 Hi u qu qu nălỦăv n trong doanh nghi p
1.1.4.1 Quan đi m v hi u qu qu n lý v n
Hi u qu qu n lý v n c a doanh nghi p là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình
đ khai thác, s d ng ngu n v n c a doanh nghi p vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh
nh m m c đích sinh l i t i đa v i chi phí th p nh t
1.1.4.2 T m quan tr ng c a vi c nâng cao hi u qu qu n lý v n trong doanh nghi p
Trong th i đi m hi n t i, khi chuy n sang n n kinh t th tr ng thì vi c nâng
cao hi u qu qu n lý v n trong doanh nghi p ngày càng quan tr ng, s c nh tranh gay
g t gi a các thành ph n kinh t , gi a các DN thì vi c nâng cao hi u qu kinh doanh là
đi u ki n c b n đ m t DN t n t i và phát tri n H n th n a, đi u đó s giúp cho
DN có kh n ng c nh tranh v i các DN khác trong n c và n c ngoài, t o uy tín trên
th tr ng đ i Nhà n c, đ i tác, khách hàng
Trang 174
1.2 T ng quan v v năl uăđ ng trong doanh nghi p
1.2.1 V n l uăđ ng trong doanh nghi p
1.2.1.1 Khái ni m v n l u đ ng trong doanh nghi p
V n l u đ ng c a doanh nghi p là nh ng kho n đ u t c a DN vào tài s n ng n
h n nh : Ti n m t, các kho n ph n thu, các kho n đ u t tài chính ng n h n, hàng t n kho và các tài s n ng n h n khác có kh n ng chuy n đ i thành ti n trong vòng m t
n m
V n l u đ ng là bi u hi n b ng ti n c a toàn b tài s n l u đ ng c a doanh
nghi p Tài s n l u đ ng là các tài s n ng n h n, th ng xuyên luân chuy n, thay đ i hình thái trong quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghiêp và giá tr c a nó đ c
k t chuy n toàn b vào giá tr s n ph m trong 1 chu k kinh doanh
1.2.1.2 Vai trò c a v n l u đ ng trong doanh nghi p
V n l u đ ng là đi u ki n đ u tiên đ doanh nghi p đi vào ho t đ ng hay nói cách khác v n l u đ ng là đi u ki n tiên quy t c a quá trình s n xu t kinh doanh Ngoài ra v n l u đ ng còn đ m b o cho quá trình tái s n xu t c a doanh nghi p
đ c ti n hành th ng xuyên, liên t c V n l u đ ng còn là công c ph n ánh đánh giá quá trình mua s m, d tr , s n xu t, tiêu th c a doanh nghi p
V n l u đ ng còn có kh n ng quy t đ nh đ n quy mô ho t đ ng c a doanh
nghi p Trong n n kinh t th tr ng doanh nghi p hoàn toàn t ch trong vi c s
d ng v n nên khi mu n m r ng quy mô c a doanh nghi p ph i huy đ ng m t l ng
v n nh t đ nh đ đ u t ít nh t là đ đ d tr v t t hàng hóa V n l u đ ng còn giúp
cho doanh nghi p ch p đ c th i c kinh doanh và t o l i th c nh tranh cho doanh
nghi p
V n l u đ ng còn là b ph n ch y u c u thành nên giá thành s n ph m do đ c
đi m luân chuy n toàn b m t l n vào giá tr s n ph m Giá tr c a hàng hóa bán ra
đ c tính toán trên c s bù đ p đ c giá thành s n ph m c ng thêm m t ph n l i
nhu n Do đó, v n l u đ ng đóng vai trò quy t đ nh trong vi c tính giá c hàng hóa bán ra
1.2.1.3 Phân lo i v n l u đ ng
qu n lý v n l u đ ng đ c t t c n ph i phân lo i v n l u đ ng Có nhi u cách phân lo i v n, m i cách phân lo i có tác d ng riêng phù h p v i yêu c u c a công tác qu n lý Thông qua các ph ng pháp phân lo i giúp cho nhà qu n tr tài chính doanh nghi p đánh giá tình hình qu n lý và s d ng v n c a nh ng k tr c, rút
ra nh ng bài h c kinh nghi m trong công tác qu n lý k này đ ngày càng s d ng
Trang 18hi u qu h n v n l u đ ng C ng nh t các cách phân lo i trên doanh nghi p có th xác đ nh đ c k t c u v n l u đ ng c a mình theo nh ng tiêu th c khác nhau
V n l u đ ng c a doanh nghi p đ c phân chia theo nhi u tiêu th c khác nhau
nh ng m t s tiêu th c c b n đ ti n hành phân lo i v n l u đ ng đó là:
- C n c vào giai đo n c a quá trình s n xu t kinh doanh, chia thành:
V n l u đ ng trong quá trình d tr s n xu t, g m: v t li u chính, v t li u
ph , ph tùng thay th , bao bì đóng gói và công c d ng c nh
V n l u đ ng trong quá trình s n xu t g m: giá tr s n ph m d dang, ch
V n t b sung t l i nhu n doanh nghi p
V n l u đ ng coi nh t có: là v n l u đ ng không thu c quy n s h u c a
doanh nghi p, có th đ c s d ng h p lý vào quá trình SXKD nh : ti n
- C n c theo hình thái bi u hi n, bao g m:
V n b ng ti n và v n trong thanh toán
V n b ng ti n: g m ti n m t t i qu , ti n g i ngân hàng, ti n đang chuy n, k
c kim lo i quý (Vàng, b c, đá quý …)
V n trong thanh toán: Các kho n n ph i thu c a khách hàng, các kho n t m
ng, các kho n ph i thu khác
Trang 196
V n v t t hàng hóa (hay còn g i là hàng t n kho) bao g m nguyên, nhiên v t
li u, ph tùng thay th , công c , d ng c lao đ ng, s n ph m d dang và thành
trong doanh nghi p
K t c u VL bao g m các thành ph n là: Ti n, Hàng t n kho, Các kho n ph i
thu, … VL là m t b ph n c a v n s n xu t kinh doanh, v n đ t ch c qu n lý, s
d ng v n l u đ ng có hi u qu s quy t đ nh đ n s t ng tr ng và phát tri n c a
doanh nghi p, nh t là trong đi u ki n n n kinh t th tr ng hi n nay Doanh nghi p
s d ng v n l u đ ng có hi u qu , đi u này đ ng ngh a v i vi c doanh nghi p t ch c
đ c t t quá trình mua s m d tr v t t , s n xu t và tiêu th s n ph m, phân b h p
lý v n trên các giai đo n luân chuy n đ v n luân chuy n t lo i này thành lo i khác,
t hình thái này sang hình thái khác, rút ng n vòng quay c a v n
Trong các doanh nghi p khác nhau thì k t c u v n l u đ ng c ng không gi ng
nhau Vi c phân tích k t c u v n l u đ ng c a doanh nghi p theo các tiêu th c phân
lo i khác nhau s giúp doanh nghi p hi u rõ h n nh ng đ c đi m riêng v s v n l u
đ ng mà mình đang qu n lý và s d ng T đó xác đ nh đúng các tr ng đi m và bi n pháp qu n lý v n l u đ ng có hi u qu h n phù h p v i đi u ki n c th c a doanh
nghi p
- Các nhân t nh h ng đ n k t c u v n l u đ ng Có ba nhóm nhân t chính
nh h ng t i k t c u VL c a doanh nghi p
Các nhân t v m t cung ng v t t nh : kho ng cách gi a doanh nghi p v i
n i cung c p; kh n ng cung c p c a th tr ng; k h n giao hàng và kh i
l ng v t t đ c cung c p m i l n giao hàng; đ c đi m th i v c a ch ng lo i
v t t cung c p
Các nhân t v m t s n xu t nh : đ c đi m, k thu t, công ngh s n xu t c a
doanh nghi p; m c đ ph c t p c a s n ph m ch t o; đ dài c a chu k s n
xu t; trình đ t ch c quá trình s n xu t
Trang 20 Các nhân t v m t thanh toán nh : ph ng th c thanh toán đ c l a ch n theo các h p đ ng bán hàng; th t c thanh toán; vi c ch p hành k lu t thanh toán gi a các doanh nghi p
1.2.2 Qu nălỦăv năl uăđ ng trong doanh nghi p
1.2.2.1 Khái ni m qu n lý v n l u đ ng trong doanh nghi p
Qu n lý v n l u đ ng trong doanh nghi p là các quy t đ nh liên quan đ n v n
l u đ ng và tài chính ng n h n M c tiêu c a qu n lý v n l u đ ng là đ đ m b o
r ng công ty có th ti p t c các ho t đ ng c a mình và có dòng ti n đ đ đáp ng c
n ng n h n và các chi phí ho t đ ng s p t i
1.2.2.2 S c n thi t và vai trò c a công tác qu n lý VL trong doanh nghi p
V n l u đ ng đóng m t vai trò quan tr ng trong quá trình s n xu t kinh doanh
c a doanh nghi p M t doanh nghi p khi ti n hành SXKD không th thi u v n l u
đ ng Chính vì v y, vi c qu n lý và nâng cao hi u qu qu n lý v n l u đ ng là không
th thi u và là vi c c n thi t đ i v i doanh nghi p Bên c nh đó, yêu c u nâng cao
hi u qu qu n lý v n l u đ ng còn xu t phát t nhi u y u t khác
- Xu t phát t m c đích kinh doanh c a doanh nghi p: Các doanh nghi p trong
n n kinh t th tr ng ho t đ ng vì m c tiêu t i đa hóa giá tr doanh nghi p Giá tr m i doanh nghi p đ c hi u là toàn b nh ng c a c i v t ch t, tài s n
c a doanh nghi p b ra đ ti n hành ho t đ ng s n xu t kinh doanh; giá tr DN
đ c th hi n qua các ch tiêu v n ch s h u M c tiêu cu i cùng c a các ho t
đ ng đó là t ng thêm v n CSH và t ng thêm l i nhu n nhi u h n B i vì l i
nhu n là đòn b y quan tr ng, là ch tiêu c b n đ đánh giá hi u qu ho t đ ng
SXKD c a doanh nghi p
Chính vì m c tiêu đó, vi c nâng cao công tác qu n lý v n kinh doanh nói chung và v n l u đ ng nói riêng là c n thi t đ i v i doanh nghi p Nâng
cao hi u qu qu n lý v n l u đ ng là m t trong nh ng bi n pháp s m t mà
doanh nghi p c n ph i đ t đ c đ th c hi n m c tiêu kinh doanh c a mình
- Xu t phát t vai trò quan tr ng c a v n l u đ ng trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh: V n l u đ ng là m t b ph n quan tr ng c u t o nên v n kinh doanh
c a DN Không có v n l u đ ng doanh nghi p không th nào ti n hành đ c các ho t đ ng s n xu t kinh doanh, nó xu t hi n trong h u h t các giai đo n
a toàn b quá trình s n xu t c a DN: t khâu d tr s n xu t đ n l u thông
Trang 218
Chính vì v y vi c qu n lý v n l u đ ng có hi u qu hay không nh h ng tr c
ti p đ n hi u qu ho t đ ng c a DN
Chu k v n đ ng c a VL là t ng đ i ng n ch trong m t chu k
SXKD, tuy nhiên chu k đó l i nh h ng r t l n đ n hi u qu qu n lý VL
Vi c t ng nhanh t c đ luân chuy n VL có ý ngh a quan tr ng trong vi c t ng
hi u qu qu n lý VL
- Xu t phát t ý ngh a c a vi c nâng cao hi u qu s d ng v n: i m quan tr ng
c a VL là giá tr c a nó chuy n ngay m t l n vào giá tr s n ph m Vì v y,
vi c nâng cao hi u qu s d ng VL s làm cho vi c s d ng v n h p lý h n,
t c đ chu chuy n v n c ng nhanh h n do đó ti t ki m đ c VL cho toàn b quá trình s n xu t
Quá trình s n xu t là m t quá trình liên t c qua nhi u công đo n khác
nhau N u v n b đ ng m t khâu nào đó thì s gây nh h ng đ n các khâu
ti p theo và làm cho quá trình s n xu t kinh doanh ch m l i, có th gây ra s lãng phí Tr c khi ti n hành s n xu t, doanh nghi p ph i l p ra các k ho ch
và th c hi n theo k ho ch đó Vi c nâng cao hi u qu qu n lý v n l u đ ng chính là m t ph n đ m b o s n xu t theo k ho ch đã đ ra
- Xu t phát t th c t v hi u qu kinh doanh c a các doanh nghi p: Các doanh nghi p hi n t i làm n không hi u qu là do nhi u nguyên nhân khách quan và
ch quan, tuy nhiên nguyên nhân ph bi n nh t v n là qu n lý s d ng v n không hi u qu ; vi c mua s m, d tr , s n xu t và tiêu th s n ph m thi u m t
k ho ch đúng đ n i u đó d n đ n vi c s d ng v n lãng phí, t c đ chu
chuy n VL ch m, chu k luân chuy n VL dài, t su t l i nhu n th p h n lãi
su t ti t ki m Vì v y, v n đ nâng cao hi u qu qu n lý VL trong DN là m t
v n đ h t s c quan tr ng
Vi c nâng cao hi u qu qu n lý VL không ch đem l i cho DN nh ng l i ích
mà còn mang l i ý ngh a cho n n kinh t qu c dân
1.2.2.3 Các chi n l c qu n lý v n l u đ ng trong doanh nghi p
Mu n qu n lý v n l u đ ng đ t hi u qu t t nh t, doanh nghi p c n k t h p
nhu n nhuy n gi a chính sách qu n lý TSL và n ng n h n Khi k t h p vi c qu n
lý TSL và n ng n h n, doanh nghi p có 3 chi n l c qu n lý VL có th theo đu i
Trang 22là: Chính sách c p ti n, chính sách th n tr ng và chính sách dung hòa N u DN theo
đu i chi n l c qu n lý v n dung hòa có ngh a là DN tuân th nguyên t c tài tr (hay còn g i là nguyên t c phù h p)
a Chính sách qu n lý VL c p ti n:
TSNH TSDH
Hìnhă1.1ă:ăChi năl c qu nălỦăVL ăc p ti n
- Qu n lý VL c p ti n (m o hi m) là vi c dùng m t ph n NVNH đ u t cho TSDH DN theo đu i chính sách qu n lý VL c p ti n luôn duy trì NVNH
Chi phí th p h n d n t i EBIT cao h n: do kho n ph i thu khách hàng
m c th p nên chi phí qu n lý dành cho công n c ng nh t ng giá tr
c a nh ng kho n n không th thu h i đ c s gi m đi Thêm vào đó,
vi c doanh nghi p d tr ít hàng t n kho h n c ng ti t ki m chi phí l u
kho, s d ng nhi u n ng n h n có chi phí th p h n so v i n dài h n
Nh ti t ki m đ c chi phí nên EBIT c a doanh nghi p s t ng
R i ro cao: theo đu i chi n l c qu n lý VL c p ti n, DN có th g p
ph i nh ng r i ro: C n ki t ti n hay không có đ ti n có đ c chính sách qu n lý hi u qu , hay đ thanh toán ng n h n, m t doanh thu d tr
thi u h t hàng l u kho, m t doanh thu khi s d ng chính sách tín d ng
ch t đ duy trì kho n ph i thu khách hàng th p, ít ngu n v n dài h n đ
đ u t cho các tài s n dài h n Nh ng r i ro này đánh đ i b i chi phí
th p h n nên l i nhu n k v ng t ng lên
NVNH
NVDH
Trang 23 Vi c d tr tài s n ng n h n nhi u và gi m ngu n v n NH (c th
là các kho n n ng n h n) làm cho kh n ng thanh toán ng n h n và
kh n ng thanh toán t c th i c a doanh nghi p t ng cao
Tuy nhiên, vi c theo đu i chính sách qu n lý VL th n tr ng th hi n
vi c NVNH trong doanh nghi p th p, m t ph n là do n ng n h n đ c duy trì m c th p cho th y DN không chi m d ng v n t t đ tái đ u t
s n xu t sinh l i, d dàng b qua nhi u c h i đem l i l i nhu n SXKD cao h n
Bên c nh đó, chi phí đ huy đ ng NVDH th ng l n h n NVNH kéo
theo l i nhu n c a DN gi m xu ng, tuy nhiên r i ro c ng s đ c h n
ch
c Chính sách qu n lý VL dung hòa
Hìnhă1.3:ăChi năl c qu nălỦăVL ădungăhòa
- Chi n l c qu n lý VL dung hòa đ c th c hi n d a trên nguyên t c phù h p
(Matching Principle) Nguyên t c này đ c phát bi u nh sau: DN s d ng
NVNH NVDH
Trang 24ngu n v n dài h n đ tài tr cho tài s n dài h n và s d ng ngu n v n ng n
h n đ đ u t cho tài s n ng n h n m c cân b ng nh t M c đích c a nguyên
t c này là cân b ng lu ng ti n t o ra t tài s n v i k h n c a ngu n tài tr
T ng t m th i vào TSL nên đ c tài tr b ng ngu n v n l u đ ng mà có th
đ c thanh toán khi TSL gi m S d có đi u này vì TSL có kh n ng quay vòng nhanh, nên đ c tài tr b ng v n l u đ ng đ ti t ki m chi phí lãi T ng TSL th ng xuyên hay tài s n dài h n mà c n nhi u th i gian đ quy đ i ra thành ti n thì nên đ c tài tr b ng v n dài h n đ đ m b o kh n ng t ch tài chính, kh n ng thanh toán Theo đu i chính sách dung hòa, DN s đ t đ c
m c sinh l i trung bình và r i ro m c trung bình
- Nguyên t c phù h p có th áp d ng cho v n đ th o lu n tr c đó v chính sách qu n lý TSL và n ng n h n Chính sách qu n lý v n l u đ ng c p ti n
có t tr ng TSL th p và t tr ng n ng n h n cao Chính sách qu n lý v n
l u đ ng th n tr ng có t tr ng TSL cao và t tr ng n ng n h n th p
Doanh nghi p có th áp d ng nguyên t c phù h p đ cân b ng l i hai chi n
l c qu n lý v n trên nh :
N u công ty theo đu i chi n l c qu n lý TSL c p ti n t c là duy trì t
tr ng TSL th p thì công ty c n cân b ng r i ro b ng cách duy trì t tr ng n
ng n h n c ng th p c a chi n l c qu n lý n ng n h n th n tr ng
N u công ty theo đu i chi n l c qu n lý TSL th n tr ng (duy trì t tr ng TSL cao) thì nó nên đ c cân b ng b ng vi c áp d ng chi n l c qu n lý
n ng n h n c p ti n duy trì (duy trì t tr ng n ng n h n cao)
N u công ty có t tr ng TSL m c trung bình thì c ng nên duy trì t tr ng
n ng n h n m c trung bình
M c tiêu bao trùm c a m i ho t đ ng trong doanh nghi p trong đó có ho t đ ng
qu n lý v n l u đ ng là t i đa hóa giá tr tài s n c a ch s h u Vi c áp d ng nguyên
t c phù h p c ng nh m m c đích đó, có tính đ n r i ro và thu nh p yêu c u N u công
ty theo đu i chi n l c c p ti n, các c đông nên xem nh ch a đ ng nhi u r i ro, v i các y u t khác không đ i, s có t l P/E th p h n so v i nh ng chính sách th n
tr ng Trong tr ng h p này, công ty c n th c hi n m t s chi n l c t ng thích (tài
Trang 25ng l c d tr ti n cho các ho t đ ng nh m đ m b o cho doanh nghi p có th
mua s m hàng hóa, v t li u Tùy theo đ c tính c a t ng doanh nghi p mà nhu c u c n
thi t cho t ng doanh nghi p là khác nhau Ch ng h n nh , doanh nghi p b nh h ng
l n c a s thay đ i theo mùa v thì c n ti n đ mua hàng t n kho, các doanh nghi p
th ng m i thì l ng ti n thu vào đ c ph i h p ch t ch v i nhu c u ti n Do v y, k
Nhu c u v ti n c a doanh nghi p là n đ nh
Không có d tr ti n m t cho m c đích an toàn (ti n ch ph c v cho SXKD th ng ngày)
Trang 26chi phí c h i do gi quá nhi u ti n v i chi phí giao d ch do gi quá ít
ti n
Có 2 lo i chi phí liên quan t i d tr ti n là chi phí c h i và chi phí giao
dch Chi phí c h i là chi phí m t đi do gi ti n m t, khi n cho đ ng ti n không đ c đ u t vào m c đích sinh l i Chi phí giao d ch là chi phí liên quan đ n chuy n đ i t tài s n đ u t thành ti n m t đ s n sàng cho chi tiêu N u công ty gi quá nhi u ti n m t thì chi phí giao d ch s nh ,
Trong đó: T: T ng nhu c u v ti n m t trong m t th i k (th ng là 1 n m)
C: Quy mô m t l n bán ch ng khoán
F: Chi phí c đ nh c a m t l n bán ch ng khoán
T/C: S l n mà công ty bán ch ng khoán trong 1 n m
Trang 27b Mô hình Miller – Orr
Mô hình Miller – Orr liên quan đ n c lu ng thu (inflows) và lu ng chi
(outflows) ti n m t và gi đ nh lu ng ti n ròng (lu ng thu tr chi) có phân ph i chu n
Lu ng ti n t ròng hàng ngày có th m c r t cao ho c r t th p Tuy nhiên, theo mô hình này, lu ng ti n m t ròng đ c gi đ nh b ng 0, t c là ngu n thu bù đ p ngu n
chi
Mô hình này nói lên m t v n đ là: làm th nào đ doanh nghi p có th qu n lý
đ c vi c cân đ i ti n m t c a nó n u nh doanh nghi p không th d đoán đ c m c thu chi ngân qu hàng ngày?
- Mô hình:
Trang 28S ăđ 1.2 :ăMôăhìnhăMillerăậ Orr v qu nălỦăti n m t
Nhìn vào đ th cho ta th y m c cân đ i ti n m t dao đ ng lên xu ng và không
th nào d đoán đ c cho đ n khi nào nó đ t m c gi i h n trên T i gi i h n trên
doanh nghi p s d ng s ti n v t quá m c ti n m t theo thi t k đ mua ch ng khoán và cân đ i ti n m t tr v m c d ki n V i quá trình ho t đ ng s n xu t kinh
doanh c a doanh nghi p, cân đ i ti n m t l i ti p t c dao đ ng cho đ n khi t t xu ng
gi i h n d i là đi m mà doanh nghi p c n ph i có s b sung ti n m t đ đáp ng
cho nh ng ho t đ ng c n thi t Do v y, t i gi i h n d i doanh nghi p ph i bán
ch ng khoán hay các kho n t ng đ ng ti n đ có m t l ng ti n m c d ki n
Nh v y, mô hình này cho phép n m gi ti n m t nh ng m c đ hoàn toàn t do tr khi nó đ t đ n đi m gi i h n trên ho c gi i h n d i, thì lúc này doanh nghi p s ph i
đi u ch nh b ng cách mua ho c bán ch ng khoán hay các kho n t ng đ ng ti n đ
có m c ti n m t theo nh d ki n ban đ u
Trên th c t mô hình này c ng b gi i h n b i gi đ nh c a nó là vi c thu chi vào ngân qu là hoàn toàn không d đoán đ c Nh ng trong nhi u tr ng h p vi c thu chi vào ngân qu có th d đoán t ng đ i chính xác Khi đó, ng i ta có th bi t
đ c khi nào thì ph i tr lãi c ph n, khi nào thì ph i đóng thu ,… các nhà tài chính
c ng có th d a vào đó đ đ a ra nh ng quy t đ nh tài tr ng n h n khi c n ti n m t
và đ u t đ ki m l i khi d th a ti n m t Trong k ho ch tài chính ng n h n, các nhà
qu n lý tài chính th ng thi t k m c cân đ i ti n m t n đ nh gi i h n d i Nh ng
do s dao đ ng ti n m t l n nên các nhà qu n lý tài chính không th l p k ho ch v
m c cân đ i ti n m t Vì th mô hình Miller – ORR ch phù h p trong hoàn c nh thu chi ngân qu không th d ki n đ c
Nh đã đ c p trên, khi doanh nghi p có th a ti n m t thì gi i quy t b ng cách
đi mua ch ng khoán ho c các TSL t ng đ ng ti n khác; khi doanh nghi p thi u
Trang 2916
ti n m t thì có th bán đi các TS đó đ có s ti n m t c n thi t C ng có cách gi i
quy t khác đ có ti n m t đó là đi vay, ch ng h n vay theo h n ng ch tín d ng
Khi doanh nghi p đi vay thì lãi su t mà doanh nghi p ph i tr cho ngân hàng có
kh n ng cao h n lãi su t mà doanh nghi p nh n đ c t ch ng khoán hay khi đ u t vào các tài s n t ng đ ng ti n khác V i t cách là nhà qu n lý tài chính doanh
nghi p thì c n đ ng đ u v i s đánh đ i
M c cân đ i ti n m t t t nh t s ph thu c chi phí ti n vay và m c đ không
ch c ch n c a m c thu chi ngân qu trong t ng lai N u chi phí ti n vay cao so v i lãi nh n đ c t vi c đ u t vào ch ng khoán hay các kho n đ u t ng n h n khác thì
doanh nghi p s có xác su t th p trong vi c quy t đ nh r ng có nên đi vay ngân hàng hay không? N u doanh nghi p r t không ch c ch n v thu chi ngân qu trong t ng lai thì doanh nghi p c n ph i gi m c cân đ i ti n m t l n v i m c đích là s không
đi vay
1.2.2.5 Qu n lý hàng t n kho
Qu n lý hàng t n kho là công vi c khá quan tr ng, b i l giá tr t n kho chi m t
tr ng l n trong t ng giá tr TSL c a doanh nghi p M c tiêu chính c a qu n lý t n
kho là ki m soát và đ u t vào t n kho có hi u qu , y u t quy t đ nh đ n t n kho là
s n ph m tiêu th , th i gian hoàn thành s n ph m, s lâu b n hay h hao c a s n
ph m Tùy theo đ c đi m c a m i ngành, nhà qu n lý tài chính c n xác đ nh l ng t n
kho thích h p cho doanh nghi p c a mình Dù doanh nghi p nào đi ch ng n a, c ng nên có m t kho n t n kho thích h p, b i vì các kho n d tr đó s đ m b o cho tính
ch t liên t c c a quá trình kinh doanh, b o đ m s an toàn khi có bi n c b t th ng
x y ra M t khác, d tr t ng thêm r t c n thi t đ đáp ng nhu c u th tr ng
Tuy nhiên, vi c d tr liên quan đ n chi phí Do v y, vi c qu n lý t n kho t t s giúp cho DN l a ch n, xác đ nh l ng đ t hàng t i u Trên c s đó đ m b o chi phí
th p nh t và tránh đ c lãng phí
V i n n t ng c n b n trên, lý thuy t đ đ u t t i u v hàng t n kho có th bi u
di n qua s đ EOQ (Economic Order Quantity) nh sau:
Trang 30S ăđ 1.3:ăMôăhình EOQ v qu nălỦăhƠngăt n kho
- xem xét các v n đ liên quan đ n hàng l u kho c n s d ng m t s ch tiêu sau:
T ngăchiăphíă=ăChiăphíăl uăkhoă+ăChiăphíăđ tăhƠngă=ă(Q/2)*Că+ăS*O/Q
- t i đa hóa giá tr tài s n c a ch s h u, DN c n tính toán đ c l ng d
tr HTK t i u, t c là công ty c n t i thi u hóa chi phí cho l u tr Theo ng
d ng toán h c, t ng chi phí cho hàng l u kho s đ t giá tr nh nh t t i đi m
Trang 3118
1.2.2.6 Qu n lý các kho n ph i thu
Kho n ph i thu là s ti n khách hàng n doanh nghi p do mua ch u hàng hóa
ho c d ch v Có th nói h u h t các công ty đ u phát sinh các kho n ph i thu nh ng
v i m c đ khác nhau, t m c không đáng k cho đ n m c không th ki m soát n i
Ki m soát kho n ph i thu liên quan đ n vi c đánh đ i gi a l i nhu n và r i ro
N u không bán ch u hàng hóa thì s m t đi c h i bán hàng, do đó, m t đi l i
nhu n N u bán ch u hàng hóa quá nhi u thì chi phí cho kho n ph i thu t ng có nguy
c phát sinh các kho n n khó đòi, do đó, r i ro không thu h i đ c n c ng gia t ng
Vì v y, doanh nghi p c n có chính sách bán ch u phù h p
Kho n ph i thu c a doanh nghi p phát sinh nhi u hay ít ph thu c vào các y u
t nh tình hình n n kinh t , giá c s n ph m, ch t l ng s n ph m, và chính sách bán
ch u c a doanh nghi p Trong các y u t này, chính sách bán ch u nh h ng m nh
nh t đ n kho n ph i thu và s ki m soát c a giám đ c tài chính Giám đ c tài chính
có th thay đ i m c đ bán ch u đ ki m soát kho n ph i thu sao cho phù h p v i s đánh đ i gi a l i nhu n và r i ro H th p tiêu chu n bán ch u có th kích thích đ c
nhu c u d n t i gia t ng doanh thu và l i nhu n, nh ng vì bán ch u s làm phát sinh
kho n ph i thu, và do bao gi c ng có chi phí đi kèm theo kho n ph i thu nên giám
đ c tài chính c n xem xét c n th n s đánh đ i này Liên quan đ n chính sách bán
ch u, chúng ta s l n l t xem xét các v n đ nh tiêu chu n bán ch u, đi u kho n bán
ch u, r i ro bán ch u, chính sách và quy trình thu n
Qu n lý kho n ph i thu nh m xác đ nh th i h n tín d ng đ i v i khách hàng m t cách h u hi u trên c s nghiên c u, xem xét kh n ng tài chính c a khách hàng, tiêu
chu n tín d ng luôn ch a đ ng hai m t, đó là: r i ro và tính sinh l i
R i ro là kh n ng m t s ki n không thu n l i nào đó xu t hi n Trong tr ng
h p này, r i ro là do kh n ng không tr đ c n c a khách hàng và bù l i đó là t ng
doanh thu, t ng đ c l i nhu n t đi u ki n tín d ng đó Do v y, c n thi t ph i có chính sách tín d ng t i u t o đi u ki n t ng thêm l i nhu n doanh nghi p
C n b n chính sách tín d ng là th i h n bán ch u c a các doanh nghi p cùng ngành thì b n thân doanh nghi p c ng ph i có th i h n bán ch u t ng t nh các
doanh nghi p khác Công vi c chính y u trong vi c hình thành chính sách tín d ng là
Trang 32vi c th m đ nh r i ro ho c uy tín c a khách hàng th m đ nh s r i ro, ng i giám
đ c tín d ng s nghiên c u và xem xét n m đ c tính c a khách hàng nh sau:
- B n ch t: xét trên s uy tín c a khách hàng Y u t này r t quan tr ng vì m t ho t
d ng, kinh nghi m đ i v i ng i đ c vay thông qua trao đ i, s li u c a các c quan thông kê, tài chính và tín d ng,…
1.2.2.7 Qu n lý TSL khác
Các lo i tài s n l u đ ng khác c a DN th ng là các kho n thu giá tr gia t ng
đ c kh u tr và các tài s n ng n h n khác bao g m các kho n t m ng, chi phí tr
tr c, tài s n thi u ch x lý, các kho n c m c , ký c c, ký qu ng n h n
Vi c qu n lý hi u qu các lo i tài s n l u đ ng khác c ng s góp ph n đem l i
cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a các DN đ t hi u qu h n Các DN c n l u ý
m t s v n đ nh : Gi m thi u các kho n t m ng, qu n lý và x lý có hi u qu các tài s n thi u, qu n lý ch t ch h n đ i v i các kho n c m c , ký c c, ký qu ng n
h n,… đ n ng cao hi u qu qu n lý v n l u đ ng trong chính DN c a mình
1.3 Hi u qu qu nălỦăv năl uăđ ng trong doanh nghi p
1.3.1 Kháiăni m hi u qu qu nălỦăv n l uăđ ng trong doanh nghi p
Trong đi u ki n n n kinh t chuy n đ i sang c ch th tr ng có s đi u ti t v
mô c a Nhà n c ho t đ ng kinh doanh c a m i doanh nghi p ph i linh ho t thích
ng v i c ch m i có th t n t i và phát tri n trong môi tr ng c nh tranh ngày càng khó kh n, kh c li t Vì v y v n đ hi u qu ph i là m i quan tâm hàng đ u, yêu c u
s ng còn c a DN
Trang 3320
Hi u qu đ c hi u theo ngh a chung nh t là m t ch tiêu ph n nh trình đ s
d ng các y u t c n thi t, tham gia m i ho t đ ng theo m c đích nh t đ nh c a con
ng i V c b n v n đ hi u qu ph n ánh trên hai m t: hi u qu kinh t và hi u qu
xã h i
Hi u qu s d ng v n l u đ ng đ c bi u hi n b ng m i quan h gi a k t qu
ho t đ ng SXKD v i s v n l u đ ng đ u t cho ho t đ ng này c a doanh nghi p
trong m t k nh t đ nh, d a theo công th c:
Hi u qu s d ngăVL ă=ăă Chiăphíăđ uăvƠo K tăqu ăđ uăra
1.1.1 Ph ng pháp phân tích hi u qu qu n lý V n l u đ ng trong doanh
nghi p
1.3.1.1 Ph ng pháp so sánh
áp d ng ph ng pháp so sánh c n ph i đ m b o các đi u ki n so sánh đ c
c a các ch tiêu tài chính ( th ng nh t v không gian, th i gian, n i dung, tính ch t và
đ n v tính …) và theo m c đích phân tích mà xác đ nh g c so sánh N i dung so sánh
bao g m:
So sánh gi a s th c hi n k này v i s th c hi n k tr c đ th y rõ xu h ng thay đ i v tài chính doanh nghi p, nh t là v nh ng ch tiêu liên quan đ n v n
l u đ ng nh ti n, hàng t n kho, các kho n ph i thu, ph i tr , ánh giá s
t ng tr ng hay th t lùi trong ho t đ ng kinh doanh đ có bi n pháp kh c ph c
đ i và s tuy t đ i c a m t ch tiêu nào đó qua các niên đ k toán liên ti p
So sánh các ch tiêu tài chính c a doanh nghi p trong n m k ho ch và n m báo cáo, nh n xét s thay đ i, đánh giá đ đ a ra các bi n pháp phù h p
1.3.1.2 Ph ng pháp t l :
Ph ng pháp t l giúp cho vi c khai thác, s d ng các s li u đ c hi u qu
h n thông quan vi c phân tích m t cách có h th ng các t l theo chu i th i gian liên
Trang 34t c ho c gián đo n Ph ng pháp này d a trên ý ngh a chu n m c các t l c a đ i
l ng tài chính trong quan h tài chính V nguyên t c, ph ng pháp này đòi h i ph i xác đ nh các ng ng, các đ nh m c đ t đó nh n xét và đánh giá tình hình hi u qu
qu n lý v n l u đ ng trong DN trên c s so sánh các ch tiêu và t l tài chính DN
v i các t l tham chi u
Trong phân tích hi u qu qu n lý VL , các t l tài chính đ c phân thành các nhóm ch tiêu đ c tr ng, ph n ánh n i dung c b n theo m c tiêu phân tích hi u qu
qu n lý VL Bao g m các nhóm ch tiêu sau:
- Nhóm ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i
- Nhóm ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán
- Nhóm ch tiêu đánh giá hi u qu qu n lý n , tài s n
1.3.1.3 Ph ng pháp Dupont
Mô hình Dupont là k thu t đ c s d ng đ phân tích kh n ng sinh l i c a
m t doanh nghi p b ng các công c qu n lý hi u qu truy n th ng Mô hình Dupont tích h p nhi u y u t c a báo cáo thu nh p v i b ng cân đ i k toán Trong phân tích tài chính, ng i ta v n d ng mô hình Dupont đ phân tích m i liên h gi a các ch tiêu tài chính Chính nh s phân tích m i liên k t gi a các ch tiêu tài chính, chúng ta
có th phát hi n ra nh ng nhân t đã nh h ng đ n ch tiêu phân tích theo m t trình
Phân tích nh ng thay đ i th ng xuyên theo th i gian
Cung c p nh ng ki n th c c n b n nh m tác đ ng đ n k t qu kinh doanh
c a công ty
Cho th y s tác đ ng c a vi c chuyên nghi p hóa ch c n ng mua hàng
Mô hình Dupont là m t công c đ n gi n nh ng vô cùng hi u qu giúp các nhà
qu n lý có th có nhìn khái quát đ c toàn b các v n đ c b n c a doanh nghi p t
đó đ a ra các quy t đ nh đúng đ n
1.3.2 Cácăch tiêuăđánhăgiáăhi u qu qu nălỦăv năl uăđ ng trong doanh nghi p 1.3.2.1 Nhóm ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i
Trang 35T s này cho bi t l i nhu n chi m bao nhiêu ph n tr m trong doanh
thu T s này mang giá tr d ng ngh a là công ty kinh doanh có lãi; t s càng l n ngh a là lãi càng l n T s mang giá tr âm ngh a là công ty kinh
doanh thua l
Tuy nhiên, t s này ph thu c vào đ c đi m kinh doanh c a t ng ngành Vì th , khi theo dõi tình hình sinh l i c a công ty, ng i ta so sánh t
s này c a công ty v i t s bình quân c a toàn ngành mà công ty đó tham gia
M t khác, t s này và s vòng quay tài s n có xu h ng ng c nhau Do đó, khi đánh giá t s này, ng i phân tích tài chính th ng tìm hi u nó trong s
T s l i nhu n trên tài s n (ROA – Return Of Assets) đo l ng hi u
qu ho t đ ng c a công ty mà không quan tâm đ n c u trúc tài chính
Ch s này cho bi t công ty t o ra đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n sau
thu t m t đ ng tài s n Thông th ng đ đánh giá, ta th ng so sánh v i ch
s này c a n m tr c đó ho c v i các công ty có cùng quy mô trên th tr ng
Trang 36T s l i nhu n ròng trên tài s n ph thu c vào mùa v kinh doanh và ngành ngh kinh doanh Do đó, ng i phân tích tài chính doanh nghi p ch s
d ng t s này trong so sánh doanh nghi p v i bình quân toàn ngành ho c v i
doanh nghi p khác cùng ngành và so sánh cùng m t th i k
- Theo phân tích Dupont:
ROA = L iănhu năròng Doanhăthu x Doanhăthu
T ngăTƠiăs n =ăROSăxăVòngăquayăt ng TS
Có th th y, ROA ph thu c vào hai y u t là ROS và vòng quay t ng tài s n Vì
v y, đ t ng ROA thì c n t ng ROS và Vòng quay t ng TS Mu n t ng ROS thì DN
c n có nh ng chính sách phù h p nh m ph n đ u t ng lãi ròng thông qua vi c ti t
ki m chi phí và t ng giá bán Và DN mu n t ng vòng quay t ng TS thì c n ph n đ u
Ch tiêu này ph n ánh l i nhu n ròng đ t đ c t 1 đ ng v n CSH b ra
Ch tiêu này càng cao, t c là doanh nghi p đang ho t đ ng ngày càng có hi u
qu
- Theo phân tích Dupont:
ROE = L iănhu năròng
Doanhăthu x
Doanhăthu
T ngătƠiăs n x
T ngătƠiăs n
V năch ăs ăh u
= L i nhu năròngăbiênăxăVòngăquayăt ngătƠiăs năxă ònăb yătƠiăchính
= ROA x ònăb yătƠiăchính
Theo công th c Dupont thì ROE ph thu c vào ba y u t : l i nhu n ròng biên, vòng quay t ng tài s n và đòn b y tài chính Vì v y, đ t ng ROE, t c là t ng hi u qu
kinh doanh, doanh nghi p có 3 s l a ch n c b n là t ng m t trong ba y u t trên
M t là, doanh nghi p có th gia t ng kh n ng c nh tranh, nh m nâng cao doanh thu
và đ ng th i ti t gi m chi phí, nh m gia t ng l i nhu n ròng biên Hai là, doanh
Trang 3724
nghi p có th nâng cao hi u qu kinh doanh b ng cách s d ng t t h n các tài s n s n
có c a mình, nh m nâng cao vòng quay tài s n Hay nói m t cách d hi u h n là
doanh nghi p c n t o ra nhi u doanh thu h n t nh ng tài s n s n có Ba là, doanh
nghi p có th nâng cao hi u qu kinh doanh b ng cách nâng cao đòn b y tài chính hay nói cách khác là vay n thêm v n đ đ u t N u m c l i nhu n/t ng tài s n c a
doanh nghi p cao h n m c lãi su t cho vay thì vi c vay ti n đ đ u t c a doanh
H s thanh toán ng n h n đ c tính b ng cách l y giá tr TSL trong m t th i
k nh t đ nh chia cho giá tr n ng n h n cùng k
H s thanh toán ng n h n cho bi t c m i đ ng n ng n h n mà DN đang gi , thì doanh nghi p có bao nhiêu đ ng tài s n l u đ ng có th s d ng
đ thanh toán Hay nói cách khác là m t đ ng n ng n h n đ c đ m b o b ng bao nhiêu đ ng tài s n l u đ ng
Khi đánh giá tình hình thanh toán c a doanh nghi p, ng i phân tích
th ng so sánh h s thanh toán c a m t doanh nghi p v i h s thanh toán bình quân c a toàn ngành mà doanh nghi p đó tham gia Nh ng c ng có th so sánh ch tiêu này v i 1, càng cao càng t t nh ng không nên v t quá m c 2
b H s thanh toán nhanh:
- Công th c tính:
H s thanhătoánănhanhă=ă T ngăgiáătr ătƠiăs năl uăđ ngă-ăgiáătr ăHTK T ngăgiáătr ăn ăng năh n
- Ý ngh a:
Trang 38H s thanh toán nhanh là m t t s chính dùng đ đo kh n ng huy
đ ng TSL c a m t doanh nghi p đ thanh toán ngay các kho n n ng n h n TSL đây là giá tr TSL không bao g m giá tr hàng t n kho
T s này ph n ánh kh n ng c a doanh nghi p trong vi c thanh toán ngay các kho n n ng n h n Ch tiêu này đ c so sánh v i 1, và càng cao càng
t t; nh ng trong th c t ch tiêu này 0,5 c ng đ c coi là ch p nh n đ c
Th hi n kh n ng bù đ p n ng n h n b ng s ti n đang có c a DN Do
ti n có t m quan tr ng đ c bi t quy t đ nh tính thanh kho n nên ch tiêu này
đ c s d ng nh m đánh giá kh t khe kh n ng thanh toán ng n h n c a DN
Ch tiêu này trong doanh nghi p dao đ ng trong kho ng t 0,1 – 0,5 là ch p
Kh n ng thanh toán lãi vay là m t t s tài chính đo l ng kh n ng s
d ng l i nhu n thu đ c t quá trình kinh doanh đ tr lãi các kho n mà doanh
nghi p đã vay
T s trên n u l n h n 1 thì công ty hoàn toàn có kh n ng tr lãi vay
N u nh h n 1 thì ch ng t ho c công ty đã vay quá nhi u so v i kh n ng c a mình, ho c công ty kinh doanh kém đ n m c l i nhu n thu đ c không đ tr lãi vay T s kh n ng tr lãi ch cho bi t kh n ng tr ph n lãi c a kho n đi
vay, ch không cho bi t kh n ng tr c ph n g c l n ph n lãi ra sao
Trang 39Là m t trong nh ng t s tài chính đ đánh giá hi u qu ho t đ ng c a
doanh nghi p thông qua vi c s d ng TSL
Ch tiêu này cho bi t VL quay đ c m y vòng trong m t k phân tích (th ng là m t n m) N u vòng quay t ng ch ng t VL luân chuy n v i t c
đ cao và có l i cho s n xu t kinh doanh Nói cách khác, s vòng quay t ng thì
Ch tiêu này cho bi t đ dài c a vòng quay VL , t c là s ngày c n thi t
c a m t vòng quay VL Ch tiêu này cho th y s ngày luân chuy n VL mà càng ng n ch ng t VL đ c luân chuy n càng nhi u trong th i k phân tích,
t đó suy ra DN qu n lý VL hi u qu V m t b n ch t, ch tiêu này còn ph n ánh s phát tri n c a trình đ kinh doanh, c a công tác qu n lý và k ho ch tài chính c a DN
ki m đ c càng l n
Trang 40Do t ng t c đ luân chuy n v n l u đ ng nên doanh nghi p có th ti t
ki m đ c m t s v n l u đ ng đ s d ng vào công vi c khác Nói cách khác: V i m c luân chuy n v n không thay đ i song do t ng t c đ luân
chuy n v n l u đ ng nên doanh nghi p c n s v n ít h n, c ng nh có th