Cácăph ngăth c bán hàng trong doanh nghi păth ngăm i 1.2... Khi bên mua kỦ vào ch ng t giao nh n hàng hoá thì coi nh hàng hoá đư đ c tiêu th.. Sau khi ký nh n đư giao hàng hoá thì hàng
Trang 1CH NGă1 C ăS LÝ LU N CHUNG V K TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC
NH K T QU BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHI P
ng i bán, ngu i bán đ ng Ủ bán, ng i mua đ ng ý mua, h tr ti n ho c ch p nh n
tr ti n Trong quá trình bán hàng hóa, các doanh nghi p cung c p cho khách hàng m t
kh i l ng hàng hoá và nh n l i c a khách hàng m t kho n g i là doanh thu bán hàng
S doanh thu này là c s đ doanh nghi p bù đ p chi phí và xác đ nh KQKD lưi (l )
c a mình
1.1.1.2 Khái ni m v xác đ nh k t qu bán hàng
Xác đ nh k t qu bán hàng là vi c so sánh gi a chi phí kinh doanh đư b ra và thu nh p kinh doanh đư thu v trong k N u thu nh p l n h n chi phí thì k t qu bán hàng là lưi, thu nh p nh h n chi phí thì k t qu bán hàng là l Viêc xác đ nh k t qu bán hàng th ng đ c ti n hành váo cu i k kinh doanh th ng là cu i tháng, cu i quỦ, cu i n m, tu thu c vào t ng đ c đi m kinh doanh và yêu c u qu n lỦ t ng doanh nghi p
1.1.2 Xác đ nh doanh thu, giá v n và k t qu bán hàng
1.1.2.1 Khái ni m v doanh thu bán hàng và các kho n gi m tr doanh thu
Doanh thu bán hàng: là toàn b s ti n s thu đ c t các ho t đ ng giao d ch
t vi c bán s n ph m hàng hoá cho khách hàng; bao g m c các kho n ph thu và phí thu thêm ngoài giá bán (n u có) Doanh thu bán hàng đ c ghi nh n khi đ ng th i tho mãn t t c 5 đi u ki n sau:
Doanh nghi p đư chuy n giao ph n l n r i ro và l i ích g n li n v i quy n s
h u s n ph m ho c hàng hóa cho ng i mua;
Doanh nghi p không còn n m gi quy n qu n lỦ hàng hóa nh ng i s h u hàng hóa ho c quy n ki m soát hàng hóa;
Trang 2 Doanh thu đ c xác đ nh t ng đ i ch c ch n;
Doanh nghi p đư thu đ c ho c s thu đ c l i ích kinh t t giao d ch bán hàng;
Xác đ nh đ c chi phí liên quan đ n giao d ch bán hàng
Các kho n gi m tr doanh thu theo quy đ nh bao g m:
Chi t kh u th ng m i: là kho n doanh nghi p bán gi m giá niêm y t cho khách hàng mua v i s l ng l n
Gi m giá hàng bán: là kho n gi m tr cho ng i mua do hàng hoá kém ph m
v n hàng bán c ng ph n ánh đ c m c tiêu th hàng hóa c ng nh tham gia xác đ nh
đ c l i nhu n c a doanh nghi p trong m t chu k kinh doanh
1.1.2.3 K t qu bán hàng
K t qu bán hàng là ch tiêu ph n ánh k t qu cu i cùng v bán hàng hóa th hi n lưi hay l đ c xác đ nh c th nh sau:
K tăqu
bán hàng
T ngădoanhăthuă thu năv ăbánăhƠng
T ngăgiáăv nă hàng bán
v giá v n hàng hóa, chi phí và l i nhu n, t đó kh c ph c đ c nh ng thi u sót và
h n ch trong công tác qu n lỦ Vi c t ch c, s p x p h p lỦ gi a các khâu trong quá trình bán hàng s t o đi u ki n thu n l i cho công tác k toán bán hàng và xác đ nh k t
qu bán hàng, đ ng th i t o nên s th ng nh t trong h th ng k toán chung c a doanh nghi p
Trang 3 Ghi chép, ph n ánh k p th i, đ y đ và chính xác tình hình bán hàng c a doanh nghi p trong k , c v giá tr và s l ng hàng bán trên t ng m t hàng,
t ng đ a đi m bán hàng l y đó làm c n c xu t hóa đ n cho khách hàng;
Ki m tra giám sát tình hình th c hi n ch tiêu k ho ch bán hàng, doanh thu bán hàng c a đ n v , tình hình thanh toán ti n hàng, n p thu v i Nhà n c;
Theo dõi, ph n ánh, ki m soát ch t ch ho t đ ng bán hàng và cung c p d ch
v , ho t đ ng tài chính và các ho t đ ng khác Ghi nh n đ y đ k p th i vào các kho n chi phí - thu nh p c a t ng đ a đi m bán hàng, t ng m t hàng;
Xác đ nh k t qu t ng ho t đ ng trong doanh nghi p, ph n ánh và ki m tra, giám sát tình hình quân ph i k t qu kinh doanh ng th i đôn đ c, ki m tra tình hình th c hi n ngh a v v i Ngân sách Nhà n c
Cung c p nh ng thông tin kinh t c n thi t cho các đ i t ng s d ng thông tin liên quan nh k , ti n hành quân tích kinh t ho t đ ng bán hàng, k t qu kinh doanh và tình hình phân ph i l i nhu n
Nh v y, công tác bán hàng và xác đ nh k t qu bán hàng là công vi c quan
tr ng c a doanh nghi p nh m xác đ nh s l ng và giá tr c a l ng hàng hóa bán ra
c ng nh doanh thu và k t qu kinh doanh c a doanh nghi p Do đó, đ phát huy đ c vai trò và th c hi n t t các nhi m v nêu trên đòi h i doanh nghi p ph i t ch c công tác k toán th t khoa h c, h p lỦ ng th i, cán b k toán ph i n m v ng n i dung
c a vi c t ch c t t công tác bán hàng và xác đ nh k t qu bán hàng
Cácăph ngăth c bán hàng trong doanh nghi păth ngăm i
1.2.
1.2.1 Ph ng th c bán buôn
Bán buôn là hình th c bán hàng hóa v i s l ng l n cho kinh doanh, theo h p
đ ng và thanh toán không dùng ti n m t K t thúc quá trình bán buôn, hàng hoá v n
n m trong khâu l u thông ch a b c vào tiêu dùng Vi c bán buôn th ng làm xu t
hi n m t m c giá đ c bi t g i làgiá bán buôn Do không ph i l u kho, b o qu n và
s p x p l i hàng hoá t i c a hàng nên giá bán buôn r h n và doanh s th ng cao h n
so v i bán l
Bán buôn đ c th c hi n theo hai ph ng th c: bán buôn qua kho và bán buôn
v n chuy n th ng
1.2.1.1 Bán buôn qua kho
Bán buôn qua kho theo hình th c tr c ti p
Theo hình th c này, bên mua c nhân viên mua hàng đ n kho c a doanh nghi p đ
nh n hàng Sau khi tiên hành xong th t c xu t kho, bên mua ký nh n vào ch ng t và coi nh hàng hóa đ c tiêu th
Trang 4 Bán buôn qua kho theo hình th c g i bán
D a vào h p đ ng đư kỦ k t bên bán hàng s đ a hàng t i đ a đi m giao hàng theo quy đ nh, bên mua s c nhân viên t i đ a đi m giao hàng đ nh n hàng Khi bên mua kỦ vào ch ng t giao nh n hàng hoá thì coi nh hàng hoá đư đ c tiêu th Chi phí v n chuy n hàng hoá có th do bên bán ho c bên mua ch u tu theo s tho thu n
c a hai bên
1.2.1.2 Bán buôn v n chuy n th ng
Bán buôn v n chuy n th ng là ph ng th c mà hàng hoá mua v không nh p
kho mà doanh nghi p chuy n th ng đ n cho bên mua ây là ph ng th c bán hàng ti t ki m vì nó gi m đ c chi phí l u thông và t ng nhanh s v n đ ng
c a hàng hoá Bán buôn v n chuy n th ng có 2 hình th c: có tham gia thanh toán và không tham gia thanh toán
Bán buôn v n chuy n th ng có tham gia thanh toán
Theo hình th c này, doanh nghi p v a ti n hành thanh toán v i nhà cung c p hàng hoá và khách mua hàng Ngh a là đ ng th i phát sinh 2 nghi p v mua hàng và bán hàng Bán buôn v n chuy n th ng có tham gia thanh toán có 2 ki u:
Giao tay ba: ngh a là bên mua c ng i đ n nh n hàng tr c ti p t i n i cung
c p Sau khi ký nh n đư giao hàng hoá thì hàng hoá đ c coi nh đư tiêu
th
G i hàng: doanh nghi p s chuy n hàng đ n n i quy đ nh cho bên mua, và hàng hoá đ c coi là tiêu th khi bên mua ch p nh n thanh toán
Bán buôn v n chuy n th ng không tham gia thanh toán
Theo ph ng th c này, doanh nghi p ch là bên trung gian gi a bên cung c p và bên mua Trong tr ng h p này t i đ n v không phát sinh nghi p v mua bán hàng hoá Tu theo đi u ki n kỦ k t h p đ ng mà đ n v đ c h ng kho n ti n hoa h ng
do bên cung c p ho c bên mua tr
1.2.2 Ph ng th c bán l
Ph ng th c bán l là hình th c bán hàng tr c ti p cho ng i tiêu dùng ho c các t ch c kinh t mua đ tiêu dùng nô b không mang tính ch t kinh doanh Bán l
là bán cho nhu c u nh l c a ng i tiêu dùng, đáp ng yêu c u k p th i c a khách hàng thanh toán ngay Vì hàng hoá ph i qua khâu bán buôn, l u kho, chi phí cho bán hàng nên giá bán l th ng cao h n, vi c t ng doanh s c a doanh nghi p th ng m i
ch m h n nh ng l i nh n đ c thông tin tr c ti p t khách hàng Bán l hàng hóa là giai đo n v n đ ng cu i cùng c a hàng t n i s n xu t đ n n i tiêu dùng Bán l hàng
Trang 5hoá th ng bán đ n chi c ho c kh i l ng nh , th ng n đ nh và th ng thanh toán ngay b ng ti n m t Bán l th ng có các hình th c sau:
Bán l thu ti n t p trung
Là hình th c bán hàng mà nghi p v thu ti n và giao hàng tách r i nhau M i
qu y hàng có m t nhân viên thu ti n riêng làm nhi mv thu ti n c a khách, vi t hoá đ n cho khách hàng đ n nh n hàng qu y hàng do nhân viên giao hàng
Cu i ca, nhân viên thu ti n s làm gi y n p ti n và n p ti n hàng cho th qu Còn nhân viên giao hàng xác đ nh s l ng hàng bán trong ca đ l p báo cáo bán hàng,
Bán l thu ti n tr c ti p
Nhân viên bán hàng s thu ti n tr c ti p và giao cho khách hàng H t ca, nhân viên bán hàng s n p ti n bán hàng cho th qu và ki m kê hàng hoá và lên báo cáo bán hàng
1.2.3 Bán hàng theo ph ng th c tr góp
Theo ph ng th c này, khi giao hàng cho ng i mua, thì l ng hàng chuy n giao đ c coi là tiêu th , ng i mua s thanh toán ngay m t ph n S ti n còn l i
ng i mua s tr d n và ph i ch u m t t l lãi su t nh t đ nh Ngoài s ti n bán hàng
mà doanh nghi p thu đ c theo giá bán thông th ng thì doanh nghi p còn thu đ c
m t kho n lãi do tr ch m
1.2.4 Bán hàng theo ph ng th c bán hàng đ i lý
Là ph ng th c bán hàng mà trong đó doanh nghi p giao hàng cho c s đ i lỦ,
kỦ g i s tr c ti p bán hàng Bên nh n đ i lỦ s tr c ti p bán hàng, thanh toán ti n hàng và đ c h ng hoa h ng đ i lỦ bán S hàng g i đ i lỦ, kỦ g i v n thu c quy n
s h u c a các doanh nghi p th ng m i S hàng này đ c coi là tiêu th khi doanh nghi p nh n đ c thông báo ch p nh n thanh toán
K toán bán hàng trong doanh nghi păth ngăm i
Hàng hoá mà doanh nghi p mua v nh p kho, xu t bán ngay ho c g i bán…
đ c s n xu t và mua t nhi u ngu n, nhi u n i khác nhau, nên giá tr th c t c a chúng nh ng th i đi m khác nhau th ng là khác nhau Do đó, khi xu t kho c n tính giá th c t theo m t trong các ph ng pháp sau:
Trang 6* Ph ng pháp giá bình quân gia quy n
Theo ph ng pháp này, giá xu t kho hàng hóa đ c tính theo đ n giá bình quân (bình quân c kì d tr , bình quân cu i k tr c, bình quân sau m i l n nh p)
Giá th c t hàng hóa xu t dùng = S l ng xu t dùng x Giá đ n v bình quân
Trong đó “Giá đ n v bình quân” đ c xác đ nh b ng nhi u cách:
Cách 1: Ph ng pháp giá b nh quân c k d tr
Ph ng pháp này thích h p v i nh ng doanh nghi p có ít doanh đi m nh ng s l n
nh p, xu t m t hàng l i nhi u, c n c vào giá th c t , t n đ u k đ k toán xác đ nh giá bình quân c a m t đ n v s n ph m, hàng hoá
n giá bình quân Giá th c t t n đ u k + Nh p trong k
c a c k d tr S l ng t n đ u k + Nh p trong k
Cách 2: Ph ng pháp b nh quân cu i tr c
Ph ng pháp này khá đ n gi n và ph n ánh k p th i tình hình bi n đ ng c a hàng hóa Tuy nhiên l i không chính xác vì không tính đ n s bi n đ ng c a giá c t i k k toán
n giá bình quân Giá th c t t n đ u k (ho c cu i k tr c)
cu i k tr c L ng th c t t n đ u k (ho c cu i k tr c)
Cách 3: Ph ng pháp b nh quân sau m i l n nh p
Ph ng pháp này kh c ph c đ c nh c đi m c a hai ph ng pháp trên, v a chính xác, v a c p nh t đ c th ng xuyên, liên t c Tuy nhiên, ph ng pháp này con
nh c đi m là t n nhi u công s c, tính toán nhi u l n
n giá bình quân Giá th c t t n kho sau m i l n nh p
sau m i l n nh p L ng th c t t n kho sau m i l n nh p
* Ph ngăphápănh pătr c, xu tătr c (FIFO)
Ph ng pháp tính giá này gi thi t hàng hóa nào nh p tr c thì xu t tr c, t đó giá tr hàng hóa xu t ra đ c tính theo gi thi t trên Do v y, hàng hóa t n kho cu i k
s là giá th c t c a s hàng hóa mua vào cu i k Ph ng pháp này thích h p trong
tr ng h p giá c n đ nh ho c có xu h ng gi m
u đi m: Có th tính đ c ngay tr giá v n hàng xu t kho t ng l n xu t hàng,
do v y đ m b o cung c p s li u k p th i cho k toán ghi chép các khâu ti p theo c ng nh cho qu n lý Tr giá v n c a hàng t n kho s t ng đ i sát v i giá th tr ng c a m t hàng đó Vì v y, ch tiêu hàng t n kho trên báo cáo k toán có Ủ ngh a th c t h n
Nh c đi m: Làm cho doanh thu hi n t i không phù h p v i nh ng kho n chi
phí hi n t i Theo ph ng pháp này doanh thu hi n t i đ c t o ra b i giá tr
Trang 7s n ph m, hàng hóa đư có đ c t cách đó r t lâu ng th i, n u s l ng,
ch ng lo i m t hàng nhi u, phát sinh nh p xu t liê t c d n đ n nh ng chi phí cho vi c h ch toán c ng nh kh i l ng công vi c s t ng
*Ph ngăphápăgiáăth c t đíchădanh
Theo ph ng pháp này, hàng hóa xu t kho thu c lô hàng nh p nào thì l y đ n giá nh p kho c a lô hàng đó đ tính
u đi m: ây là ph ng án t t nh t, nó tuân th nguyên t c phù h p c a k
toán, chi phí th c t phù h p v i doanh thu th c t Giá tr c a hàng xu t kho đem bán ph i phù h p v i doanh thu mà nó t o ra H n n a, giá tr hàng t n kho đ c ph n ánh đúng theo giá tr th c t c a nó
Nh c đi m: Vi c áp d ng ph ng pháp này đòi h i nh ng đi u ki n kh t
khe, ch nh ng doanh nghi p kinh doanh ít m t hàng, hàng t n kho có giá tr
d ng các ph ng pháp tính giá g c khác;
Giá g c hàng t n kho đ c xác đ nh b ng cách l y giá bán c a hàng t n kho tr
đi l i nhu n biên theo t l ph n tr m h p lý T l đ c s d ng có tính đ n các m t hàng đó b h giá xu ng th p h n giá bán ban đ u c a nó Thông th ng m i b ph n bán l s s d ng m t t l ph n tr m bình quân riêng;
Trang 8- Tr giá v n c a hàng hóa đư xu t bán
trong k (theo nghi p v ho c theo
t n kho sau khi tr ph n b i th ng do
trách nhi m cá nhân gây ra
- Tr giá hàng bán b tr l i;
- Hoàn nh p d phòng gi m giá hàng t n kho cu i n m tài chính (Chênh l ch s
TK 156 ậ Hàng hóa
Tài kho n này dùng đ ph n ánh giá tr hi n có và tình hình bi n đ ng t ng, gi m các lo i hàng hóa c a doanh nghi p bao g m hàng hóa t i các kho hàng, qu y hàng, hàng hóa b t đ ng s n Tài kho n này bao g m: Giá mua hàng hóa và chi phí thu mua hàng hóa
N TK 156 - Hàng hóa Có
- Tr giá mua vào c a hàng hóa theo hóa
đ n mua hàng (Bao g m các lo i thu
không đ c hoàn l i);
- Tr giá c a hàng hóa thuê ngoài gia
công ch bi n xong, nh p kho;
- K t chuy n giá tr hàng hóa t n kho
- Tr giá hàng hóa xu t kho;
- Chi t kh u th ng m i đ c h ng;
- Các kho n gi m giá hàng mua đ c
h ng;
- Tr giá hàng hóa tr l i cho ng i bán;
- Tr giá hàng hóa phát hi n thi u khi
ki m kê;
- K t chuy n giá tr hàng hóa t n kho
đ u k sang TK 611 (KK K);
- Tr giá hàng hóa b t đ ng s n ho c chuy n thành b t đ ng s n đ u t , b t
Trang 9D ăN : Tr giá hàng hóa t n kho cu i k
TK 611(2) ậ Mua hàng
Tài kho n này dùng đ ph n ánh tr giá hàng hóa mua vào, nh p kho ho c bán
th ng trong k Tài kho n này ch áp d ng đ i v i doanh nghi p áp d ng k toán hàng
- K/c giá v n hàng hóa đư bán ra;
- K/c tr giá g c hàng hóa t n cu i k (theo k t qu ki m kê)
D ăN : Tr giá hàng hóa đư g i đi, d ch
v đư cung c p ch a đ c coi là đư bán
Trang 10TK 229(4) ậ D phòng gi m giá hàng t n kho
Tài kho n này dùng đ ph n ánh các kho n d phòng gi m giá hàng t n kho ph i
l p khi có nh ng b ng ch ng tin c y v s gi m giá c a giá tr thu n có th th c hi n
đ c so v i giá g c c a hàng t n kho D phòng là kho n d tính tr c đ đ a vào chi
phí s n xu t, kinh doanh ph n giá tr b gi m xu ng th p h n giá tr đư ghi s k toán
c a hàng t n kho Vi c l p d phòng gi m giá hàng t n kho nh m bù đ p các kho n
thi t h i th c t x y ra do v t t , s n ph m, hàng hoá t n kho b gi m giá; đ ng th i
c ng đ ph n ánh đúng giá tr thu n có th th c hi n đ c c a hàng t n kho c a doanh
nghi p khi l p báo cáo tài chính vào cu i k h ch toán
TK 133 hàng t n kho
VAT đ u vào Trích l p d phòng gi m giá
hàng t n kho
Trang 11S ăđ 1.2 K toán giá v n hàng bán theo ph ngăphápăKK K
Hóa đ n bán hàng (doanh nghi p n p thu GTGT thep ph ng pháp tr c ti p
ho c nh ng lo i hàng hóa không thu c đ i t ng ch u thu GTGT);
Báo cáo bán hàng; b ng kê bán l hàng hóa, d ch v ; b ng thanh toán hàng đ i
lý;
Phi u xu t kho, th kho;
Ch ng t thanh toán: phi u thu, phi u báo Có c a ngân hàng
1.3.2.2 Tài kho n s d ng
TK 511 ậ Doanh thu bán hàng và cung c p d ch v
Tài kho n này dùng đ ph n ánh doanh thu bán hàng và cung c p d ch v c a
doanh nghi p trong m t k k toán
N TK 511- Doanh thu bán hàng và cung c p d ch v Có
- S thu tiêu th đ c bi t, thu xu t kh u, - T ng s DT bán hàng và cung c p d ch
VAT (ph ng pháp kh u tr ) ph i n p; v th c t phát sinh trong k
- Các kho n gi m tr DT k t chuy n tr
vào DT;
- K/c s DT bán hàng thu n v tiêu th
sang TK 911
Trang 12TK 521 ậ Các kho n gi m tr doanh thu
Tài kho n này dùng đ ph n ánh toàn b s ti n gi m tr cho ng i mua hàng
đ c tính gi m tr vào doanh thu ho t đ ng kinh doanh
TK 521 có 3 lo i tài kho n c p 2:
TK 5211 – Chi t kh u th ng m i: ph n ánh s gi m giá cho ng i mua
hàng v i kh i l ng hàng l n đ c ghi trên hóa đ n bán hàng ho c các ch ng
t khác liên quan đ n bán hàng;
TK 5212 – Gi m giá hàng bán: ph n ánh các kho n gi m giá hàng bán so v i
giá bán ghi trong Hóa đ n GTGT ho c Hóa đ n bán hàng thông th ng phát sinh trong k ;
cho ng i mua ho c tính tr vào n
ph i thu khách hàng v s hàng hóa đư
bán ra
- Các kho n gi m giá hàng bán đư ch p
thu n cho ng i mua hàng
- K/c s chi t kh u th ng m i, gi m giá hàng bán, hàng bán b tr l i thanh toán vào TK 511- “Doanh thu bán hàng”
Trang 131.3.2.3 Trình t k toán doanh thu bán hàng
Tr ng h p 1: K toán bán hàng thu ti n 1 l n
S ăđ 1.3 K toán bán hàng thu ti n 1 l n
TK 333 TK 511 TK 111,112,131 Các lo i th ph i n p Nhà n c, thu T ng giá thanh toán (đ n v áp
Trang 151.4.1.2 Tài kho n s d ng
TK 641 ậ Chi phí bán hàng
Tài kho n này dùng đ ph n ánh các chi phí ph c v cho ho t đ ng bán hàng và
k t chuy n chi phí bán hàng sang TK 911 đ xác đ nh k t qu kinh doanh vào cu i k
TK 641 ậ Chi phí bán hàng có 7 tài kho n c p 2:
TK 6411 - Chi phí nhân viên: Ph n ánh các kho n ph i tr cho nhân viên bán
hàng, nhân viên đóng gói, v n chuy n, b o qu n s n ph m, hàng hoá, bao
g m ti n l ng, ti n n gi a ca, ti n công và các kho n trích b o hi m xã h i,
b o hi m y t , kinh phí công đoàn,
TK 6412 - Chi phí nguyên v t li u, bao bì: Ph n ánh các chi phí v t li u, bao
bì xu t dùng cho vi c gi gìn, tiêu th s n ph m, hàng hoá, d ch v , nh chi phí v t li u đóng gói s n ph m, hàng hoá, chi phí v t li u, nhiên li u dùng cho
b o qu n, b c vác, v n chuy n s n ph m, hàng hoá trong quá trình tiêu th ,
v t li u dùng cho s a ch a, b o qu n TSC dùng cho b ph n bán hàng
TK 6413 - Chi phí d ng c , đ dùng: Ph n ánh chi phí v công c , d ng c
ph c v cho quá trình tiêu th s n ph m, hàng hoá nh d ng c đo l ng,
TK 6415 - Chi phí b o hành: Dùng đ ph n ánh kho n chi phí b o hành s n
ph m, hàng hoá Riêng chi phí s a ch a và b o hành công trình xây l p ph n ánh TK 627 “Chi phí s n xu t chung” mà không ph n ánh TK này
TK 6417 - Chi phí d ch v mua ngoài: Ph n ánh các chi phí d ch v mua
ngoài ph c v cho bán hàng nh chi phí thuê ngoài s a ch a TSC ph c v
tr c ti p cho khâu bán hàng, ti n thuê kho, thuê bãi, ti n thuê b c vác, v n chuy n s n ph m, hàng hoá đi bán, ti n tr hoa h ng cho đ i lý bán hàng, cho
đ n v nh n u thác xu t kh u,
TK 6418 - Chi phí b ng ti n khác: Ph n ánh các chi phí b ng ti n khác phát
sinh trong khâu bán hàng ngoài các chi phí đư k trên nh chi phí ti p khách
b ph n bán hàng, chi phí gi i thi u s n ph m, hàng hoá, qu ng cáo, chào hàng, chi phí h i ngh khách hàng,
Trang 16N TK 641 ậ Chi phí bán hàng Có
- Chi phí bán hàng phát sinh trong k - Các kho n ghi gi m chi phí bán hàng
phát sinh trong k
- K/c chi phí bán hàng sang TK 911
TK 642 ậ Chi phí qu n lý doanh nghi p:
Tài kho n này dùng đ ph n ánh chi phí qu n lỦ c a doanh nghi p phát sinh trong k và tình hình k t chuy n chi phí qu n lỦ doanh nghi p sang TK 911 đ xác
đ nh k t qu kinh doanh vào cu i k
TK 642 ậ Chi phí qu n lỦ doanh nghi p có 8 tài kho n c p 2:
TK 6421 - Chi phí nhân viên qu n lý: Ph n ánh các kho n ph i tr cho cán b
qu n lý doanh nghi p, nh ti n l ng, các kho n ph c p, b o hi m xã h i,
b o hi m y t , kinh phí công đo n c a Ban Giám đ c, nhân viên qu n lý các phòng, ban c a doanh nghi p
TK 6422 - Chi phí v t li u qu n lý: Ph n ánh chi phí v t li u xu t dùng cho
công tác qu n lý doanh nghi p nh v n phòng ph m v t li u s d ng cho
vi c s a ch a TSC , công c , d ng c , (Giá có thu , ho c ch a có thu GTGT)
TK 6423 - Chi phí đ dùng v n phòng: Ph n ánh chi jphí d ng c , đ dùng
v n phòng dùng cho công tác qu n lý (Giá có thu , ho c ch a có thu GTGT)
TK 6424 - Chí phí kh u hao TSC : Ph n ánh chi phí kh u hao TSC dùng
chung cho doanh nghi p nh : Nhà c a làm vi c c a các phòng ban, kho tàng,
v t ki n trúc, ph ng ti n v n t i truy n d n, máy móc thi t b qu n lý dùng trên v n phòng,
TK 6425 - Thu , phí và l phí: Ph n ánh chi phí v thu , phí và l phí nh : thu môn bài, ti n thuê đ t, và các kho n phí, l phí khác
TK 6426 - Chi phí d phòng: Ph n ánh các kho n d phòng ph i thu khó đòi,
d phòng ph i tr tính vào chi phí qu n lý doanh nghi p
TK 6427 - Chi phí d ch v mua ngoài: Ph n ánh các chi phí d ch v mua
ngoài ph c v cho công tác qu n lý doanh nghi p; các kho n chi mua và s
d ng các tài li u k thu t, b ng sáng ch , (Không đ tiêu chu n ghi nh n TSC ) đ c tính theo ph ng pháp phân b d n vào chi phí qu n lý doanh nghi p; ti n thuê TSC , chi phí tr cho nhà th u ph
Trang 17 TK 6428 - Chi phí b ng ti n khác: Ph n ánh các chi phí khác thu c qu n lý
chung c a doanh nghi p, ngoài các chi phí đư k trên, nh : Chi phí h i ngh ,
ti p khách, công tác phí, tàu xe, kho n chi cho lao đ ng n ,
N TK 642 ậ Chi phí qu n lý doanh nghi p Có
- Chi phí qu n lý doanh nghi p phát
Trang 181.4.1.3 Trình t k toán chi phí bán hàng và qu n lý doanh nghi p
S ăđ 1.7 K toán chi phí bán hàng và qu n lý doanh nghi p
Ti n l ng, ph c p, ti n n BHXH, BHYT, KPC , BHTN
c a b ph n bán hàng và QLDN
Trang 191.4.2 K toán xác đ nh t qu bán hàng
1.4.2.1 Ph ng pháp xác đ nh k t qu bán hàng
Xác đ nh k t qu bán hàng là vi c ph n ánh s chênh l ch gi a doanh thu thu n
và chi phí (GVHB, CPBH, CPQLDN ) trong k c a doanh nghi p T đó, xác đ nh lãi, l c a ho t đ ng kinh doanh t i k xác đ nh k t qu
DTT = T ng DT bán hàng và cung c p d ch v - Các kho n gi m tr DT
L i nhu n g p = DTT ậ GVHB
K t qu bán hàng = L i nhu n g p ậ CPBH và CPQLDN
1.4.2.2 Tài kho n s d ng
TK 911 ậ Xácăđ nh k t qu kinh doanh
Tài kho n này xác đ nh và ph n ánh k t qu ho t đ ng kinh doanh và các ho t đ ng khác c a doanh nghi p trong 1 k k toán
- Chi phí thu Thu nh p doanh nghi p;
- K/c lãi sau thu
- DTT v s hàng hóa, d ch v đư bán trong k ;
- Doanh thu ho t đ ng tài chính, các kho n thu nh p khác;
Trang 20H ăth ngăs ăk ătoánăbánăhƠngăvƠăxácăđ nhăk tăqu ăbánăhƠngătrongăDNTM 1.5.
S sách k toán là lo i s sách dùng đ ghi chép ph n ánh các nhi m v kinh t phát sinh trong t ng th i k k toán T các s k toán, k toán s lên báo cáo tài chính
nh đó mà các nhà qu n lỦ có c s đ đánh giá nh n xét tình hình ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p mình có hi u qu hay không S k toán có hai lo i:
S k toán chi ti t: là s c a ph n k toán chi ti t g m các s , th k toán chi
ti t hàng hóa, GVHB, CPBH, CPQLDN, DT, xác đ nh KQKD
S k toán t ng h p: g m s nh t ký,s cái, s k toán t ng h p
C n c vào quy mô và đi u ki n ho t đ ng c a doanh nghi p và vào các hình th c t
ch c c a s k toán, t ng doanh nghi p s thi t k cho mình m t hình th c t ch c s
k toán cho phù h p T ch c s k toán th c ch t là vi c k t h p các lo i s sách có
ch c n ng k toán và k t c u khác theo m t trình t h ch toán nh t đ nh nh m h
th ng hoá và tính toán các ch tiêu theo yêu c u báo cáo k toán c a t ng doanh nghi p
1.5.1 th ng chi ti t
S k toán chi ti t dùng đ ghi chép các nghi p v kinh t , tài chính phát sinh liên quan đ n các đ i t ng k toán c n thi t ph i theo dõi chi ti t theo yêu c u qu n
lỦ S li u trên s k toán chi ti t cung c p thông tin ph c v cho vi c qu n lỦ t ng
lo i tài s n, ngu n v n, doanh thu, chi phí ch a đ c ph n ánh trên s Nh t kỦ và S Cái
S l ng, k t c u các s k toán chi ti t không quy đ nh b t bu c Các doanh nghi p c n c vào yêu c u c th đ thi t k s k toán chi ti t và theo đ i t ng k toán c n chi ti t c n thi t và phù h p (s chi ti t hàng hóa, s chi ti t GVHB, s chi
ti t bán hàng, s chi ti t chi phí chung c a doanh nghi p .)
1.5.2 nh th c toán t ng h p
Theo Thông t s 200/2014/TT-BTC ban hành ngày 22/12/2014 c a B tài chính, doanh nghi p đ c t ch n ho c thi t k h th ng s t ng h p riêng nh ng ph i
đ m b o cung c p thông tin v giao d ch kinh t m t cách minh b ch, đ y đ
N u doanhănghi păthi tăk s theoăhìnhăth cănh tăkýăchung thì:
c tr ng c b n
T t c các nghi p v kinh t phát sinh đư ph n ánh trên ch ng t k toán đ u ph i
đ c ghi vào S Nh t kỦ chung theo trình t th i gian D a vào s li u trên s Nh t kỦ chung đ vào các S cái theo t ng nghi p v kinh t phát sinh
i u ki n áp d ng
Lao đ ng th công;
Trang 21 N u áp d ng k toán máy: phù h p v i m i lo i hình kinh doanh và m i quy mô ho t đ ng;
u đi m
M u s đ n gi n, d th c hi n, thu n ti n cho vi c phân công lao đ ng k toán;
c dùng ph bi n, thu n ti n cho vi c ng d ng tin h c và s d ng máy
vi tính trong công tác k toán;
Có th ti n hành ki m tra đ i chi u m i th i đi m trên S Nh t ký chung
và cung c p thông tin k p th i
Nh c đi m
L ng ghi chép nhi u, trùng l p
Trang 22tr , b ng nh p - xu t -
t n kho, b ng tính kh u hao, chi phí tr tr c
ng n h n, dài h n
S , th k toán chi ti t (TK 156, 157, 131, 511,
521, 632, 641, 642, 911)
B ng cân đ i s phát sinh
S CÁI (TK511,521,632,641,642,911 )
Trang 23N uădoanhănghi păs ăd ngăăhìnhăth căk ătoánătrênămáyăviătính thì:
Trang 24 Trình t k toán (S đ 1.10)
S ăđ 1.10 Trình t ghi s k toán theo hình th c k toán trên máy vi tính
S K TOÁN
- Báo cáo tài chính
- Báo cáo k toán qu n
Trang 25CH NGă2 TH C TR NG CÔNG TÁC K TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC
NH K T QU BÁN HÀNG T I CÔNG TY C PH N D CH
V TH NGăM I VÀ KINH DOANH THAN HÀ N I
T ng quan chung v công ty c ph n DVTM và KDT Hà N i
2.1.
2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n
Công ty c ph n DVTM và KDT Hà N i đ c thành l p và ho t đ ng theo Lu t Doanh nghi p n m 2005, có t cách pháp lỦ, con d u riêng và đ c l p v tài chính Trong công ty c ph n, s v n đi u l c a công ty đ c chia nh thành các ph n
b ng nhau g i là c ph n Các cá nhân hay t ch c s h u c ph n đ c g i là c đông Các c đông góp v n ch ch u trách nhi m v các kho n n và ngh a v tài s n khác c a doanh nghi p trong ph m vi s v n đư góp vào doanh nghi p
Công ty đ c thành l p và b t đ u đi vào ho t đ ng vào ngày 25/05/2009 Công
ty có t ng s v n góp ban đ u là 5.000.000.000 VN v i t l góp v n
Bà Nguy n Th H i: 55%
Ông Hoàng V n Quang: 25%
Ông V Hoàng Nam: 20%
Là m t công ty nh , đ c thành l p trong b i c nh n n kinh t g p nhi u khó
kh n, Công ty C ph n DVTM và KDT Hà N i v n t tin thành l p và đ a công ty đi vào ho t đ ng Tr i qua g n 6 n m thành l p và đi vào ho t đ ng, công ty luôn ch
đ ng tìm ki m khách hàng, đ m b o ch t l ng s n ph m và t ng b c xây d ng công
ty ngày m t v ng m nh, t o ra l i nhu n cho công ty và vi c làm cho công nhân viên
2.1.2 c đi m kinh doanh và t ch c kinh doanh
Than đóng vai trò quan tr ng trong các ngành công nghi p t i châu Á, n i mà nhu c u v đi n, s n xu t thép, s n xu t xe h i và nhu c u dân sinh t ng cao theo m c
s ng ngày càng đ c c i thi n;
Bi t đ c đi u này, Công ty C ph n DVTM và KDT Hà N i chuyên bán buôn, bán l các lo i than: than bùn, than cám;
Trang 26Công ty nh p mua than t T p đoàn Công nghi p Than - Khoáng s n Vi t Nam (TKV) t i Qu ng Ninh Sau quá trình v n chuy n và b c d , than đ c nh p kho t i
C ng Liên M c - B c T Liêm - Hà N i sau đó xu t bán cho các c s s n xu t ậ kinh doanh than nh l trên đ a bàn thành ph Hà N i
2.1.3 c đi m t ch c qu n lý
S ăđ 2.1 C ăc u t ch c qu n lý c a công ty
(Ngu n: Phòng tài chính k toán)
Th c hi n công tác h ch toán k toán c a toán Công ty, qu n lý tài chính
T ng h p, ghi chép l i các s li u các nghi p v kinh t - tài chính phát sinh, tình hình tài chính c a Công ty; báo cáo tr c ti p lên Ban Giám đ c; tham gia xây d ng k ho ch tài chính c a Công ty;
Th c hi n ch đ báo cáo theo đ nh k , th c hi n t t các yêu c u ki m toán, thanh tra tài chính c a các c p có th m quy n Ph n ánh chính xác, trung th c,
đ y đ , k p th i, rõ ràng và d hi u toàn di n các m t ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Công ty trên nguyên t c k toán đ c l p v nghi p v ;
Th c hi n ki m soát chi phí theo đ nh m c g n v i tình hình th c t kinh doanh toàn Công ty Qua đó đ xu t bi n pháp qu n lý tài chính h n ch , ti t
giao hàng
Trang 27 Phân tích đánh giá k t qu vi c th c hi n k ho ch tháng, quỦ, n m Trên c
s đó đó d th o báo cáo t ng k t k ho ch quỦ, n m, rút ra nh ng m t m nh,
y u, tìm nguyên nhân đ phát huy u đi m, kh c ph c nh c đi m
Phòng hành chính
Có nhi m c t ch c tuy n d ng nhân viên theo đúng yêu c u công ty đ ra và tuên theo các quy đ nh c a pháp lu t;
Qu n lý, theo dõi tài s n; qu n lỦ l u tr h s , v n b n theo đúng quy đ nh
m b o tr t t , an toàn cháy n ; ch m lo đ i s ng c a cán b công nhân toàn công ty
B ph n kho và giao hàng
Qu n lý tình hình nh p kho, xu t kho;
B o qu n, ch ng th t thoát hàng hóa trong kho
2.1.4 B máy k toán và v n d ng ch đ k toán
2.1.4.1 B máy k toán c a công ty
S ăđ 2.2 S ăđ t ch c b máy k toán c a công ty
(Ngu n: Phòng tài chính k toán)
K ătoánătr ngăkiêmăk ătoánăt ngăh p
Là ng i t ch c, ch đ o chung toàn b công tác k toán và t ch c ki m tra công tác h ch toán các k toán viên ng th i, k toán tr ng c ng là ng i theo dõi ngu n luân chuy n ti n t , theo dõi các kho n chi phí phát sinh trong
K toán tr ng kiêm k toán
t ng h p
K toán bán
hàng K toán công
Trang 28kì, qu n lý các s sách k toán L p k ho ch thu chi cho các k sau trình cho Giám đ c;
ng th i, ch u trách nhi m t ng h p s li u xác đ nh k t qu kinh doanh và
l p báo cáo tài chính theo đ nh k hàng tháng, quỦ, n m và k t h p v i k toán
tr ng ti n hành phân tích quy t toán c a đ n v
Cu i kì l p báo cáo công n k p th i, chính xác trình k toán tr ng và các b
Là ng i ph n ánh tình hình thu chi các nghi p v ti n m t;
Vi t phi u thu, phi u chi và lên s qu
Trang 29 Nguyên t c ghi nh n hàng t n kho: Giá g c
Ph ng pháp tính giá tr hàng xu t kho: Ph ng pháp bình quân c kì d tr
Ph ng pháp kh u hao TSC đang áp d ng: Ph ng pháp kh u hao đ ng
th ng
Công ty áp d ng ghi s k toán theo hình th c Nh t ký chung b ng ph ng pháp th công v i s h tr c a Excel Excel đư h tr nhi u đ i v i công tác
nh p d li u và x lý các thông tin liên quan đ n các nghi p v phát sinh,
ph c v cho vi c báo cáo và ra quy t đ nh Tuy nhiên Excel ít nh h ng đ n
ch ng t , s sách
Trang 30S ăđ 2.3 Trình t ghi s k toán theo hình th c nh t ký chung
Th c tr ng k toán bán hàng t i công ty c ph n DVTM và KDT Hà N i 2.2.
2.2.1 K toán giá v n hàng bán
Hi n nay, công ty qu n lỦ hàng t n kho theo ph ng pháp kê khai th ng xuyên
và tính thu GTGT theo ph ng pháp kh u tr i v i hàng hóa nh p kho, k toán tính tr giá hàng nh p theo giá mua th c t c a hàng hóa (đư bao g m chi phí thu mua)
i v i hàng xu t bán, công ty xác đ nh tr giá hàng xu t kho theo ph ng pháp bình quân c k d tr Trong tháng, khi có nghi p v bán hàng phát sinh, k toán ch ghi
nh n đ c ph n doanh thu đ n cu i tháng k toán m i tính ra đ n giá bình quân c k
d tr đ ng th i ghi nh n đ c giá v n c a hàng hóa xu t bán
Tình hình nh p mua hàng hóa c a công ty
Ngày 1/3/2015, Công ty nh p mua 1 lô hàng hóa t T p đoàn Công nghi p Than ậ Khoáng s n Vi t Nam t i 95A Lê Thánh Tông, thành ph H Long,
Trang 31Bi u s 2.1 Hóaăđ năGTGTăc a T păđoƠnăCôngănghiêpăThanăậ khoáng s n Vi t
H tên ng i mua hàng: inh V Sang
n v : Công c ph n d ch v th ng m i và kinh doanh than Hà N i
Th tr ng đ n v (KỦ, đóng d u ghi rõ h tên)
Trang 32C n c bi u s 2.1, k toán l p Phi u nh p kho (bi u s 2.2)
Bi u s 2.2 Phi u nh p kho Công ty C phân DVTM và KDT Hà N i M u s 01 ậ VT
S 78 B chă ng, HaiăBƠăTr ng,ăHƠăN i TT 200/2015
H tên ng i giao hàng: Lê Quang Thành
a ch : 226 ph Lê Du n, ph ng Trung Ph ng, qu n ng a,
thành ph Hà N i
Theo s H 109556 ngày 02 tháng 3 n m 2015
Mã kho Tên hàng hóa Mã
Trang 33Ngày 15/3, Công ty ti p t c nh p mua than t T p đoàn Công nghi p Than ậ Khoáng
H tên ng i mua hàng: inh V Sang
n v tiêu th : Công c ph n d ch v th ng m i và kinh doanh than Hà N i
Th tr ng đ n v (KỦ, đóng d u ghi rõ h tên)
C n c bi u s 2.3, k toán l p Phi u nh p kho (bi u s 2.4)
Trang 34Bi u s 2.4 Phi u nh p kho Công ty C phân DVTM và KDT Hà N i M u s 01 ậ VT
S 78 B chă ng,ăHaiăBƠăTr ng,ăHƠăN i TT 200/2015
H tên ng i giao hàng: Lê Quang Thành
a ch : 226 ph Lê Du n, ph ng Trung Ph ng, qu n ng a,
thành ph Hà N i
Theo s H 109732 ngày 15 tháng 03 n m 2015
Mã kho Tên hàng hóa Mã
Trang 35Giá tr th c t
c a hàng nh p trong k
Hình th c thanh toán tr ch m: Tr ng h p khách hàng thanh toán ch m m t kho ng th i gian sau khi nh n hàng thì công ty s ghi nh n b ng phi u n K toán s ghi nh n s ti n ph i thu vào s chi ti t công n c a t ng khách hàng,
đ ng th i k toán c ng ghi nh n doanh thu bán hàng vào th i đi m này
2.2.1.1 K toán theo ph ng th c bán buôn
Vi c tìm ki m khách hàng và kí k t h p đ ng bán buôn v i khách hàng đ c Phòng kinh doanh đ m nhi m K toán s c n c vào h p đ ng kinh t đư kí k t tr c
gi a 2 bên và ti n hành xu t bán hàng hóa, vi t hóa đ n GTGT
K toán bán hàng l p hóa đ n GTGT g m 3 liên (k p gi y than vi t 1 l n):
Liên 1: L u t i quy n phòng k toán
Liên 2: Giao cho khách hàng
Trang 36Liên 3: G i xu ng phòng kho đ th kho ki m tra và ti n hành xu t kho giao cho khách hàng
Khách hàng bán buôn c a công ty ch y u là các c s s n xu t than t ong nh
l trên đ a bàn thành ph Hà N i Vì v y, ph ng th c thanh toán ch y u đ c s
d ng là thanh toán tr c ti p b ng ti n m t K toán s vi t phi u thu sau khi thu đ c
ti n hàng
Ví d : Ngày 1/3/2015, công ty xu t kho 9 t n than cám (PXK 01) bán buôn tr c
ti p cho c s s n xu t than V ng V n Thao Tr giá lô hàng trên hóa đ n ch a thu GTGT (H 112752) là 8.850.000 đ ng Chi phí v n chuy n và b c d do anh V ng
V n Thao chi tr Anh V ng V n Thao đư ch p nh n thanh toán
Trang 37Bi u s 2.5 Hóaăđ năGTGT bán hàng cho khách hàng
M u s : 01GTKT3/001
Liên 3: L u hành n i b Ngày 01 tháng 03 n m 2015
H tên ng i mua hàng: V ng V n Thao
n v mua hàng: C s s n xu t than (qu n Thanh Xuân)
Th tr ng đ n v (KỦ, đóng d u ghi rõ h tên)