Ngô ình Giao... Chi phí trong k c a doanh nghi p chi ra th ng bao g m: Giá v n hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí qu n lý doanh nghi p, chi phí tài chính, chi phí khác.
Trang 11
T I CÔNG TY
1.1 T ng quan v hi u qu s n xu t kinh doanh
1.1.1.Khái ni m v k t qu kinh doanh và hi u qu kinh doanh
1.1.1.1 Khái ni m v k t qu kinh doanh
K t qu kinh doanh là k t qu cu i cùng v các ho t đ ng s n xu t kinh doanh
c a các doanh nghi p, hay k t qu kinh doanh là bi u hi n b ng ti n ph n chênh l ch
gi a t ng doanh thu và t ng chi phí c a các ho t đ ng kinh t đã đ c th c hi n K t
qu kinh doanh là nh ng gì doanh nghi p đ t đ c sau m t quá trình S KD nh t đ nh,
k t qu kinh doanh là m c tiêu c n thi t c a m i doanh nghi p đ c bi u hi n b ng l
(n u doanh thu nh h n chi phí ) và đ c bi u hi n b ng lãi (n u doanh thu l n h n
K t qu ho t đ ng SXKD có th là nh ng đ i l ng c th , có th đ nh l ng c th cân đo đong đ m đ c c ng có th là nh ng đ i l ng ch ph n ánh đ c m t ch t
l ng hoàn toàn có tính ch t đ nh tính nh th ng hi u, uy tín, s tín nhi m c a khách hàng v ch t l ng s n ph m Trong doanh nghi p, k t qu kinh doanh th ng đ c
l y b ng ch tiêu l i nhu n ròng (l i nhu n sau thu )
(Ngu n: Giáo trình qu n tr kinh doanh t ng h p trong các doanh nghi p)
1.1.1.2 Khái ni m v hi u qu kinh doanh
Hi u qu s n xu t kinh doamh luôn là m c tiêu hàng đ u, quy t đ nh s t n t i
c a m i doanh nghi p Trong n n kinh t th tr ng doanh nghi p mu n t n t i thì
ph i làm n có lãi, có ngh a là làm sao ph i t i đa hoá l i nhu n và t i thi u hoá chi phí Nh m đ t đ c m c tiêu này các doanh nghi p ph i xác đ nh đ c chi n l c
S KD trong t ng giai đo n phát tri n sao cho hi u qu nh t
Hi n nay, có r t nhi u quan đi m khác nhau khi nói v hi u qu s n xu t kinh
doanh:
Quan đi m 1: Theo P Samerelson và W Nordhaus: "hi u qu s n xu t di n ra
khi xã h i không th t ng s n l ng m t lo t hàng hoá mà không c t gi m m t lo t s n
l ng hàng hoá khác M t n n kinh t có hi u qu n m trên gi i h n kh n ng s n xu t
c a nó" Quan đi m này đã đ c p đ n khía c nh phân b có hi u qu các ngu n l c
c a n n s n xu t xã h i Vi c phân b và s d ng các ngu n l c s n xu t trên đ ng
gi i h n kh n ng s n xu t s làm cho n n kinh t có hi u qu cao
Quan đi m 2: Hi u qu kinh doanh đ c đo b ng hi u s gi a k t qu đ u ra và chi phí đ u vào (Ngu n: tài li u Nguy n V n Công,Nguy n N ng Phúc,Tr n QuỦ Liên,2001 lâp, đ c, ki m tra, phân tích báo cáo tài chính)
Trang 2Quan đi m 3: Hi u qu kinh t c a m t hi n t ng (ho c quá trình) kinh t là
m t ph m trù kinh t ph n ánh trình đ s d ng các ngu n l c (nhân l c, tài l c, v t
l c, ti n v n) đ đ t đ c m c tiêu xác đ nh”(Ngu n d n: Giáo trình Qu n tr kinh
doanh t ng h p trong các doanh nghi p GS.TS Ngô ình Giao N B Khoa h c k thu t, Hà N i- 1997)
T nh ng quan đi m nêu trên có th hi u m t cách khái quát hi u qu ho t
đ ng S KD là bi u hi n m t ch t l ng c a các ho t đ ng kinh doanh, ph n ánh trình
đ s d ng các ngu n l c (nguyên v t li u, thi t b máy móc, lao đ ng và ngu n v n)
đ đ t đ c m c tiêu cu i cùng c a m i ho t đ ng S KD c a doanh nghi p là m c tiêu t i đa hoá l i nhu n nh m đ t đ c m c tiêu kinh doanh
1.1.2.Phân lo i hi u qu kinh doanh
1.1.2.1 n c theo ph m vi t nh toán
Hi u qu kinh t : là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình đ s d ng các ngu n
l c(nhân l c,ngu n v n,tài li u) đ đ t đ c m c tiêu đ ra
Hi u qu xã h i: ph n ánh trình đ s d ng các ngu n l c nh m đ t đ c các
m c tiêu xã h i nh t đ nh, đó là gi i quy t công an vi c làm cho toàn xã h i ho c theo khu v c kinh t , gi m thi u t l th t nghi p, nâng cao tay ngh , nâng cao m c s ng cho toàn th ng i dân
Hi u qu môi tr ng: ph n ánh trình đ s d ng và khai thác các ngu n l c trong s n xu t kinh doanh v i m c tiêu t i đa hoá l i nhu n nh ng ph i xem x t m i
t ng quan gi a k t qu đ t đ c v kinh t v i vi c đ m b o v sinh môi tr ng
Hi u qu đ u t : ph n ánh trình đ s d ng các ngu n l c đ ti n hành các ho t
đ ng s n xu t kinh doanh nh m đem l i cho nhà đ u t các k t qu nh t đ nh trong
t ng lai
1.1.2.2 n c theo n i dun t nh toán
Hi u qu kinh doanh d i d ng thu n: hi u qu s n xu t kinh doanh đ c đo
l ng b ng ch tiêu t ng đ i, đ c th hi n b ng vi c so sánh gi a doanh thu đ u ra
và chi phí đ u vào.
Hi u qu kinh doanh nh p kh u = K t qu đ u ra/Chi phí đ u vào
Ch tiêu này bi u th m i đ n v đ u vào có kh n ng t o ra bao nhiêu đ n v đ u ra
Hi u qu d i d ng ngh ch: là ch tiêu bi u hi n quan h so sánh đ bi t đ c
m t đ n v đ u ra c n bao nhiêu đ n v chi phi đ u vào
Hi u qu kinh doanh xu t kh u = Chi phí đ u vào/K t qu đ u ra
Ch tiêu này cho bi t đ có m t đ n v đ u ra c n bao nhiêu đ n v đ u vào
Trang 33
1.1.3 S c n thi t nâng cao hi u qu kinh doanh
K t khi chuy n sang c ch th tr ng, các doanh nghi p ph i t mình v t l n
v i th tr ng đ t n t i và phát tri n ã có nhi u doanh nghi p ra đ i và c ng đã có
nh ng doanh nghi p ph i phá s n, lý do đ n gi n là các doanh nghi p đó ho t đ ng
không hi u qu , không đáp ng đ c yêu c u c a n n kinh t th tr ng Nâng cao
hi u qu kinh doanh luôn luôn là đi u mong mu n c a m i doanh nghi p, nó đóng vai
trò quan tr ng trong s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p M c tiêu c a các doanh nghi p là đ t đ c t i đa hoá l i nhu n trong đi u ki n ngu n l c khan hi m và môi
tr ng luôn bi n đ ng, c nh tranh gay g t Mu n đ t đ c k t qu đó thì doanh nghi p
ph i đ t hi u qu kinh doanh cao và đây c ng là công c đ các nhà qu n tr th c hi n
ch c n ng c a mình
Nâng cao hi u qu kinh doanh là c s đ đ m b o s phát tri n b n v ng c a
m i doanh nghi p Trong đi u ki n hiên nay khi mà các ngu n l c khan hi m, c nh
tranh quy t li t đ t ng l i nhu n nâng cao hi u qu kinh doanh S t n t i c a doanh
nghi p c ng đ c xác đ nh b i s t o ra hàng hoá, c a c i v t ch t và d ch v cho nhu
c u xã h i đ ng th i t o ra tích lu cho xã h i th c hi n đ c đi u này thì doanh
nghi p ph i v n lên đ m b o thu bù đ p đ c chi phí b ra và có lãi trong quá trình
kinh doanh, t đó đ m b o đ c tái s n xu t m r ng
Trong qu n tr doanh nghi p, hi u qu kinh doanh là công c cho các nhà qu n
tr đ qu n lý doanh nghi p Các nhà qu n tr có th đ a ra ph ng án t i u t vi c đánh giá hi u qu và so sánh v i các ph ng án khác t đó l a ch n ra các ph ng án
phù h p v i trình đ và tình hình c a doanh nghi p, có th đ a ra cái nhìn t ng quát v
ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p, đánh giá, phát tri n, qu n lý, và s d ng h p
lý các lo i chi phí
Hi u qu kinh doanh cao cho ta bi t đ c trình đ qu n lý, trình đ s d ng lao
đ ng c a các nhà qu n lý doanh nghi p đ ng th i c ng t đó giúp các nhà qu n tr đánh giá chung v ngu n l c c a mình và đ a ra các bi n pháp nâng cao hi u qu s
d ng các ngu n l c đó Tr c nhu c u ngày càng t ng c a con ng i, trong khi các ngu n l c đ u vào đang d n c n ki t bu c các doanh nghi p ph i s d ng m t cách
h p lý nh t các ngu n l c y đ ph c v cho s n xu t v i chi phí th p nh t mà v n đáp
ng đ c yêu c u c a khách hàng, không còn các nào khác là doanh nghi p ph i nâng
cao hi u qu kinh doanh
Nâng cao hi u qu kinh doanh là nhân t thúc đ y c nh tranh và ti n b trong
kinh doanh Ch p nh n c ch th tr ng là ch p nh n s c nh tranh Th tr ng ngày
càng phát tri n thì các doanh nghi p ph i c nh tranh v i nhau ngày càng kh c li t h n
S c nh tranh không ch là c nh tranh v hàng hoá (ch t l ng, giá c , m u mã…) mà
còn là s c nh tranh v uy tín, danh ti ng th tr ng, có c nh tranh thì doanh nghi p
Trang 4m i hoàn thành m c tiêu đ ra C nh tranh v a là đ ng l c thúc đ y v a là s kìm
hãm s phát tri n c a doanh nghi p Do đó, đ t n t i và phát tri n doanh nghi p ph i chi n th ng trong c nh tranh đ t đ c đi u này thì s n ph m c a doanh nghi p
ph i đ t yêu c u v ch t l ng, s l ng, giá c , m u mã và d ch v bán hàng Nh
v y, hi u qu kinh doanh chính là h t nhân c b n c a s c nh tranh, nâng cao hi u
qu kinh doanh là con đ ng đ các doanh nghi p t nâng cao s c c nh tranh
Hi u qu kinh doanh còn là c s đ doanh nghi p có th nâng cao đ i s ng
ng i lao đ ng Khi doanh nghi p đã đ t đ c hi u qu kinh doanh cao thì doanh nghi p s có nhi u đi u ki n đ nâng cao đ i s ng ng i lao đ ng thông qua vi c t ng
l ng, th ng, hay c i thi n môi tr ng làm vi c cho h N u nâng cao đ i s ng c a
ng i lao đ ng thì c ng r t khó có th th c hi n đ c B i khi doanh nghi p kinh
doanh không hi u qu , b thua l thì doanh nghi p không th t ng l ng, th ng cho
ng i lao đ ng vì n u nh v y thì chi phí kinh doanh c a doanh nghi p c ng s t ng
theo và khi đó thì có th doanh nghi p s b thua l n ng h n
Nâng cao hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p s góp ph n phát tri n n n kinh t xã h i Khi hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p đ c nâng cao thì doanh
nghi p s có kh n ng m r ng quy mô doanh nghi p, t o vi c làm cho ng i lao
đ ng, góp ph n gi i quy t vi c làm cho xã h i Ngoài ra, khi doanh nghi p nâng cao
hi u qu kinh doanh c a mình thì m c đóng góp c a doanh nghi p vào ngân sách nhà
n c c ng s t ng
1.2 Cácăph ng pháp phân tích hi u qu s n xu t kinh doanh
1.2.1.Ph ng pháp so sánh
So sánh tuy t đ i là vi c xác đ nh chênh l ch gi a tr s c a ch tiêu phân tích
v i ch s ch tiêu c a k g c K t qu so sánh bi u hi n kh i l ng, quy mô c a các
hi n t ng kinh t Ph ng pháp này đ n gi n d tính, nh ng không ph n ánh h t ch t
l ng kinh doanh, không th dùng đ so sánh hi u qu s n xu t kinh doanh gi a các doanh nghi p trong cùng th i kì
So sánh t ng đ i là xác đ nh s t ng(gi m) gi a th c t so v i kì g c c a các ch tiêu phân tích
T l t ng(gi m) c a ch tiêu= (S li u kì phân tích / S li u g c)*100
So sánh con s bình quân: là s bi u hi n m c đ v m t l ng c a các đ n v
b ng cách sau: B ng m i chênh l ch tr s gi a các đ n v đó, nh m ph n ánh khái quát đ c đi m c a t ng t , m t b ph n hay t ng th các hi n t ng có cùng tính ch t
+ S so sánh bình quân ta s đánh giá đ c tình hình chung, s bi n đ ng v s
l ng, ch t l ng trong quá trình s n xu t kinh doanh, đánh giá xu h ng phát tri n
c a doanh nghi p
Trang 55
1.2.2.Ph ng pháp thay th liên hoàn
ây là ph ng pháp xác đ nh nh h ng c a các nhân t b ng cách thay th l n
l t và liên t c các y u t giá tr k g c sang k phân tích đ xác đ nh tr s c a ch tiêu thay đ i ác đ nh m c đ nh h ng c a các nhân t đ n đ i t ng kinh t nghiên c u Nó ti n hành đánh giá so sánh và phân tích t ng nhân t nh h ng trong khi đó gi thi t là các nhân t khác c đ nh Quá trình th c hi n đ c th hi n qua các
b c sau:
- B c 1: C n c vào m i liên h c a t ng nhân t đ n đ i t ng c n phân tích mà t đó xây d ng nên bi u th c gi a các nhân t
- B c 2: Ti n hành l n l t đ xác đ nh nh h ng c a t ng nhân t trong
đi u ki n gi đ nh các nhân t khác không thay đ i
- B c 3: Ban đ u l y k g c làm c s , sau đó l n l t thay th các k phân tích cho các s cùng k g c c a t ng nhân t
- B c 4: Sau m i l n thay th ti n hành tính l i các ch tiêu phân tích S chênh l ch gi a k t qu tính đ c v i k t qu tính tr c đó là m c đ nh
h ng c a các nhân t đ c thay đ i s li u đ n đ i t ng phân tích T ng
- B c 1: ác đ nh s li u các nhân t nh h ng, xác đ nh m i quan h gi a các nhân t v i ch tiêu phân tích
- B c 2: ác đ nh m c đ nh h ng c a các nhân t đ n ch tiêu phân tích
M c đ nh h ng c a các nhân t đ n ch tiêu phân tích b ng chênh l ch
gi a tr s k phân tích và kì khác c a b n thân nhân t đó
- B c 3: T ng h p m c đ nh h ng c a các nhân t b ng đ i t ng c th
c a phân tích
1.2.4 Ph ng pháp Dupont
Phân tích Dupont là k thu t phân tích b ng cách chia t s ROA và ROE thành
nh ng b ph n có m i quan h v i nhau đ đánh giá tác đ ng c a t ng b ph n lên k t
qu sau cùng ây là k thu t mà các nhà qu n lý trong n i b DN th ng s d ng đ
th y đ c tình hình tài chính và quy t đ nh xem nên c i thi n tình hình tài chính c a
DN nh th nào K thu t này d a vào hai ph ng trình c b n sau:
Trang 6+ Ph ng trình th nh t th hi n m i liên h gi a doanh l i t ng tài s n ( ROA
), doanh l i doanh thu và hi u su t s d ng t ng tài s n nh sau:
ROA = ( L i nhu n sau thu ) x ( Doanh thu thu n )
Doanh thu thu n T ng tài s n
Thông qua ph ng trình này thì nhà qu n lý s th y r ng ROA ph thu c vào
hai y u t đó là l i nhu n sau thu trên m t đ ng doanh thu và bình quân m t đ ng tài
s n t o ra đ c bao nhiêu đ ng doanh thu Thông qua ph ng trình này thì s giúp cho
nhà qu n lỦ có cách đ t ng ROA đó là: t ng t l l i nhu n trên doanh thu có đ c
ho c t ng kh n ng làm ra doanh thu trên tài s n c a DN
S c sinh l i c a v n ch s h u
S c sinh l i c a v n ch s h u (ROE) = L i nhu n sau thu
V n ch s h u
Phân tích hi u qu s d ng v n ế a vào mô hình Dupont
D i góc đ nhà đ u t , m t trong nh ng ch tiêu quan tr ng nh t là t su t l i
nhu n trên v n ch s h u (ROE) Do v n ch s h u là m t ph n c a t ng ngu n v n
hình thành nên tài s n, nên ROE s ph thu c vào h s l i nhu n trên t ng tài s n
M i quan h này đ c th hi n b ng mô hình Dupont nh sau:
Vì v y, mô hình Dupont có th ti p t c đ c tri n khai chi ti t thành:
L i nhu n ròng
V n ch s h u =
L i nhu n ròng Doanh thu x
Doanh thu
T ng tài s n x
T ng tài s n
V n ch s h u Hay, ROE = H s L i nhu n ròng x Hi u su t s d ng t ng tài s n x òn b y
Trang 77
T ng hi u su t s d ng tài s n Nâng cao s vòng quay c a tài s n, thông qua
vi c v a t ng quy mô v doanh thu thu n, v a s d ng ti t ki m và h p lý v c c u
c a t ng tài s n
T ng doanh thu, gi m chi phí, nâng cao ch t l ng c a s n ph m T đó t ng l i
nhu n c a doanh nghi p
Tóm l i, phân tích báo cáo tài chính b ng mô hình Dupont có Ủ ngh a l n đ i v i
qu n tr doanh nghi p th hi n ch có th đánh giá đ y đ và khách quan các nhân t
tác đ ng đ n hi u qu s n xu t kinh doanh t đó ti n hành công tác c i ti n t ch c
qu n lý c a doanh nghi p
1.3 Thông tin s d ng trong phân tích hi u qu kinh doanh
Khi phân tích hi u qu ho t đ ng kinh doanh ngoài vi c s d ng các s li u tài
chính t các báo cáo tài chính c a DN nh B ng C KT, Báo cáo KQH KD, Thuy t minh báo cáo tài chính…các nhà phân tích còn c n c vào các thông tin tài chính,
thông tin kinh t , và thông tin th ng kê,…t các ngu n khác đ có nh ng nh n đ nh và đánh giá chính xác v hi u qu s d ng v n c a DN, c ng nh trình đ s d ng các
ngu n l c c a nhà qu n lý
1.3.1 h ng tin trong ếoanh nghi p
n cân i k toán: là báo cáo tài chính mô t tình tr ng tài chính c a m t
doanh nghi p t i m t th i đi m nh t đ nh. ây là m t báo cáo tài chính ph n ánh t ng
quát tình hình tài s n c a doanh nghi p t i m t th i đi m nh t đ nh, d i hình thái
ti n t theo giá tr tài s n và ngu n hình thành tài s n Xét v b n ch t, b ng cân đ i k
toán là m t b ng cân đ i t ng h p gi a tài s n v i v n ch s h u và công n ph i tr
(ngu n v n)
B ng cân đ i k toán g m 2 ph n: tài s n và ngu n v n
Trong đó:
Tài s n = Ngu n v n Hay: Tài s n = V n ch s h u + N ph i tr
- Ph n tài s n: Bao g m có tài s n l u đ ng và tài s n c đ nh, các ch tiêu
c a ph n tài s n cho ph p đánh giá t ng quát v quy mô v n, c c u v n, quan h
gi a n ng l c s n xu t và trình đ s d ng v n c a doanh nghi p
- Ph n ngu n v n: Bao g m công n ph i tr và ngu n v n ch s h u, ph n ánh các ngu n hình thành tài s n c a doanh nghi p Ph n ngu n v n th hi n các ngu n hình thành tài s n hi n có, c n c vào đó có th bi t t l , k t c u c a t ng
lo i ngu n v n đ ng th i ph n ngu n v n c ng ph n ánh đ c th c tr ng tình
hình tài chính c a doanh nghi p
Trang 8áo cáo k t qu s n u t kinh doanh: là báo cáo tài chính ph n ánh k t qu ho t
đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Báo cáo k t qu s n xu t kinh doanh
đ c l p đ t p h p doanh thu, chi phi, xác đ nh k t qu kinh doanh đ t đ c trong kì
Khác v i b ng cân đ i k toán, báo cáo k t qu s n xu t kinh doanh cho bi t s d ch
chuy n c a v n trong quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p; nó cho phép
d tính kh n ng ho t đ ng c a doanh nghi p trong t ng lai Báo cáo k t qu s n
xu t kinh doanh đ ng th i c ng giúp cho nhà phân tích so sánh doanh thu và s ti n
th c nh p qu khi bán hàng hoá, d ch v v i t ng chi phí phát sinh và s ti n th c xu t
qu đ v n hành doanh nghi p Trên c s đó, có th xác đ nh đ c k t qu s n xu t
kinh doanh: lãi hay l trong n m Nh v y, báo cáo k t qu kinh doanh ph n ánh k t
qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh, ph n ánh tình hình tài chính c a m t doanh nghi p
trong m t th i k nh t đ nh Nó cung c p nh ng thông tin t ng h p v tình hình và k t
qu s d ng các ti m n ng v v n, lao đ ng, k thu t và trình đ qu n lý s n xu t kinh
doanh c a doanh nghi p
áo cáo l u chuy n ti n t : là báo cáo tài chính cung c p nh ng thông tin v
nh ng lu ng ti n vào và ra trong doanh nghi p, tình hình tài tr , đ u t b ng ti n c a doanh nghi p trong t ng th i kì N u b ng cân đ i k toán cho bi t nh ng ngu n l c
c a c i (tài s n) và ngu n g c c a nh ng tài s n đó; và báo cáo k t qu kinh doanh cho
bi t thu nh p và chi phí phát sinh đ tính đ c k t qu lãi, l trong m t k kinh doanh, thì báo cáo l u chuy n ti n t đ c l p đ tr l i các v n đ liên quan đ n lu ng ti n
vào ra trong doanh nghi p, tình hình thu chi ng n h n c a doanh nghi p Nh ng lu ng vào ra c a ti n và các kho n coi nh ti n đ c t ng h p thành ba nhóm: l u chuy n
ti n t t ho t đ ng s n xu t kinh doanh, l u chuy n ti n t t ho t đ ng tài chính và
l u chuy n ti n t t ho t đ ng b t th ng
Báo cáo tài chính đ c trình bày h t s c t ng quát, ph n ánh m t cách t ng quan
nh t v tình hình tài s n và các kho n n , ngu n hình thành v n, tình hình tài chính
c ng nh k t qu ho t đ ng kinh doanh trong các doanh nghi p Báo cáo tài chính
cung c p nh ng thông tin kinh t tài chính ch y u đ đánh giá t ng h p k t qu kinh
doanh, th c tr ng tài chính c a doanh nghi p trong các k ho t đ ng giúp cho vi c
ki m tra, giám sát tình hình s d ng v n và kh n ng huy đông v n vào s n xu t kinh
doanh c a doanh nghi p
Ngoài ra, vi c phân tích hi u qu s d ng v n kinh doanh c a doanh nghi p giúp
các nhà đ u t , các lãnh đ o c a doanh nghi p tìm ra ph ng h ng đúng đ n đ
doanh nghi p ngày càng phát tri n trong t ng lai
Trang 99
1.3.2 h ng tin ên ngoài
Tr n thái c a môi tr ng kinh t v mô: xác đ nh s lành m nh, th nh v ng
c a n n kinh t , nó luôn gây ra nh ng tác đ ng đ n các doanh nghi p và các ngành Vì
th , doanh nghi p ph i nghiên c u môi tr ng kinh t đ nh n ra các thay đ i, các khuynh h ng và các hàm ý chi n l c c a h
h nh sách thu : đ c đ t ra không ch nh m mang l i s thu đ n thu n cho
ngân sách mà yêu c u cao h n là qua thu góp ph n th c hi n ch c n ng vi c ki m kê,
ki m soát, qu n lỦ h ng d n và khuy n khích phát tri n s n xu t, m r ng l u thông
đ i v i t t c các thành ph n kinh t theo h ng phát tri n c a k ho ch nhà n c, góp
ph n tích c c vào vi c đi u ch nh các m t m t cân đ i l n trong n n kinh t qu c dân
Vì v y, chính sách thu thay đ i s nh h ng đ n công tác h ch toán k toán và các
ch tiêu kinh t mà đ n v đang áp d ng
h nh sách v l i su t: thay đ i s nh h ng đ n thu nh p tài chính c a kho n
ti n g i ngân hàng, m c đ thu n l i hay khó kh n c a vi c vay v n, s l ng ti n
đ c vay nhi u hay ít, và chi phí tài chính c a đ n v đi vay
hành n h kinh doanh: Trong n n kinh t hi n nay, nhu c u c a th tr ng
v các hàng hóa d ch v là r t đa d ng và phong phú S n ph m s n xu t ra mu n tiêu
th đ c thì ph i đáp ng đ c 3 tiêu chí c b n c a th tr ng là ch t l ng t t, giá
thành h , phù h p v i th hi u và thu nh p c a đa s ng i tiêu dùng đáp ng đi u này đòi h i các DN ph i l a ch n đúng nghành ngh kinh doanh đ phát huy th m nh
c a mình t o s c c nh tranh cao trong th tr ng
1.4 N i dung phân tích hi u qu kinh doanh
Phân tích k t qu kinh doanh, tr c h t ti n hành đánh giá chung báo cáo k t qu kinh doanh (BCKQKD), sau đó đi sâu phân tích ch tiêu
BCKQKD là báo cáo tài chính t ng h p, ph n ánh tình hình và k t qu ho t
đ ng kinh doanh, kh n ng sinh l i c ng nh tình hình th c hi n trách nhi m, ngh a v
c a doanh nghi p đ i v i nhà n c trong m t k k toán Thông qua các ch tiêu trên
BCKQKD, có th ki m tra, phân tích, đánh giá tình hình th c hi n k ho ch, d toán
chi phí s n xu t, giá v n, doanh thu s n ph m v t t hàng hóa đã tiêu th , tình hình chi
phí, thu nh p c a ho t đ ng khác và k t qu kinh doanh sau m t k k toán ng th i
ki m tra tình hình th c hi n trách nhi m, ngh a v c a doanh nghi p đ i v i nhà n c, đánh giá xu h ng phát tri n c a doanh nghi p qua các k khác nhau
Trang 101.4.1 Phân tích hi u qu s d ng tài s n
1.4.1.1 Phân tích hi u qu s d ng t ng tài s n
- Hi u su t s d ng t ng tài s n
Hi u qu s d ng tài s n là ch tiêu đánh giá n ng l c qu n lý m t s kho n m c
tài s n c a m t doanh nghi p Tiêu chí này ph n ánh chính sách s d ng c ng nh
qu n lý tài s n c a doanh nghi p đã h p lỦ hay ch a
Hi u su t s d ng t ng tài s n = Doanh thu thu n
T ng tài s n Trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh, các doanh nghi p luôn mong mu n tài s n
v n đ ng không ng ng đ đ y m nh t ng doanh thu, t đó là nhân t góp ph n t ng l i
nhu n cho doanh nghi p
Ch tiêu này ph n ánh m t k phân tích các tài s n quay đ c bao nhiêu vòng,
ch tiêu này càng cao, ch ng t các tài s n v n đ ng nhanh, góp ph n t ng doanh thu,
là đi u ki n nâng cao l i nhu n cho doanh nghi p N u ch tiêu này th p, ch ng t các
tài s n v n đ ng ch m, có hàng t n kho, s n ph m d dang nhi u, làm cho doanh thu
c a doanh nghi p gi m
- S c sinh l i c a tài s n
Ch tiêu th hi n kh n ng t o ra l i nhu n sau thu c a tài s n mà doanh nghi p
s d ng cho ho t đ ng kinh doanh, ch tiêu này đ c xác đ nh:
S c sinh l i c a tài s n = L i nhu n sau thu
T ng tài s n
N u t s này l n h n 0, thì có ngh a doanh nghi p làm n có lãi T s càng cao cho th y doanh nghi p làm n càng hi u qu Còn n u t s nh h n 0, thì doanh nghi p làm n thua l M c lãi hay l đ c đo b ng ph n tr m c a giá tr bình quân
t ng tài s n c a doanh nghi p T s cho bi t hi u qu qu n lỦ và s d ng tài s n đ
t o ra thu nh p c a doanh nghi p
T s l i nhu n ròng trên tài s n ph thu c vào mùa v kinh doanh và ngành ngh kinh doanh Do đó, ng i phân tích tài chính doanh nghi p ch s d ng t s này trong
so sánh doanh nghi p v i bình quân toàn ngành ho c v i doanh nghi p khác cùng ngành và so sánh cùng m t th i k
- Su t hao phí c a tài s n so v i doanh thu thu n
Su t hao phí c a tài s n so v i
T ng tài s n Doanh thu thu n
Trang 1111
Kh n ng t o ra doanh thu thu n c a tài s n là m t ch tiêu kinh t c b n đ d
ki n v n đ u t khi doanh nghi p mu n m t m c doanh thu thu n d ki n Ch tiêu
này cho bi t trong k phân tích, doanh nghi p thu đ c 1 đ ng doanh thu thu n thì c n bao nhiêu đ ng tài s n đ u t , ch tiêu này càng th p thì hi u qu s d ng tài s n càng
t t, góp ph n ti t ki m tài s n và nâng cao doanh thu thu n trong k
1.4.1.2 Phân tích hi u qu s d ng tài s n ng n h n
- Phân tích kh n ng luân chuy n hàng t n kho
S hình thành hàng t n kho là m t đòi h i t t y u trong quá trình luân chuy n
v n c a DN, tu thu c vào ngành ngh c a DN mà m c đ t n kho nhi u hay ít, c ng
nh ch ng lo i t n kho là khác nhau Thông th ng thì hàng t n kho s bao g m các
lo i sau: nguyên v t li u, công c - d ng c , thành ph m, s n ph m d dang, hàng hoá, đánh giá tính hi u qu c a vi c s d ng hàng t n kho trong vi c t o ra
doanh thu thì ta s d ng ch tiêu vòng quay hàng t n kho và s ngày m t vòng quay hàng t n kho
a Vòng quay hàng t n kho
Vòng quay hàng t n kho th hi n r ng trong k thì DN đã xu t hàng đ c m y
l n, nh v y n u s vòng quay hàng t n kho càng l n thì ch ng t r ng hi u qu s
d ng hàng t n kho càng cao Và ng c l i, n u s vòng quay hàng t n kho càng nh
thì có th r ng DN đang đ u t quá nhi u vào hàng t n kho ho c hàng t n kho c a DN
khó có kh n ng luân chuy n
Vòng quay hàng
t n kho =
Giá v n hàng bán Hàng t n kho
b S ngày m t vòng quay hàng t n kho
S ngày m t vòng quay hàng t n kho cho bi t trung bình thì bao nhiêu ngày
- Phân tích t c đ luân chuy n kho n ph i thu
Trong chu trình luân chuy n v n l u đ ng c a DN, b t đ u t ti n => hàng t n
kho => Kho n ph i thu => ti n; nh v y ta th y r ng, n u DN s d ng hi u qu hàng
t n kho trong khi hi u qu s d ng v n l u đ ng th p là chuy n bình th ng i u
này mu n nói lên r ng, n u nh DN đ u t quá nhi u vào kho n ph i thu, có nhi u
kho n ph i thu đã quá h n, trong khi m c đ ho t đ ng c a DN l n, l n h n t c đ thu
Trang 12ti n v thì b t bu c DN ph i huy đ ng ngu n v n khác đ đ u t vào hàng t n kho ch
không ph i ti n trong chu trình Trong tr ng h p này thì rõ ràng là hi u qu s d ng
v n c a DN th p, bi u hi n tình hình tài chính không lành m nh, kh n ng thanh toán
ch c ch n s khó kh n Nh v y, hi u qu s d ng các kho n ph i thu là góp ph n cho
hi u qu s d ng v n l u đ ng c a DN đánh giá hi u qu s d ng các kho n ph i
thu thì ta s d ng các t s nh vòng quay các kho n ph i thu và k thu ti n bình
quân
a Vòng quay các kho n ph i thu
Vòng quay các kho n ph i thu th hi n trong k DN đã thu ti n đ c m y l n
t doanh thu bán ch u c a mình Nh v y, thông qua s vòng quay các kho n ph i thu
thì ta s th y đ c t c đ thu h i n c a DN, s vòng quay các kho n ph i thu càng
l n thì ch ng t t c đ thu h i n c a DN càng cao, gi m b t v n b chi m d ng, đ m
b o kh n ng thanh toán b ng ti n, tái đ u t vào ho t đ ng SXKD, góp ph n nâng cao
hi u qu s d ng v n Ng c l i, n u s vòng quay kho n ph i thu nh thì cho th y
đánh giá chính xác s vòng quay các kho n ph i thu thì ta nên s d ng t ng
doanh thu bán ch u c a DN, tuy nhiên đ i v i DN chuyên xu t kh u thì ph n l n là
các kho n ph i thu nên vi c s d ng doanh thu thu n c ng r t chính xác
b K thu ti n bình quân
T ng t nh s vòng quay các kho n ph i thu, k thu ti n bình quân c ng
đ c dùng đ đánh giá t c đ thu h i n c a DN; k thu ti n bình quân ph n ánh r ng bình quân bao nhiêu ngày thì DN thu đ c ti n m t l n Nh v y, n u s ngày thu ti n
bình quân càng nh thì ch ng t t c đ thu h i n c a DN cao, và ng c lai
K thu ti n bình quân =
360
S vòng quay các kho n ph i thu
- Phân tích t c đ luân chuy n kho n ph i tr
Ch s vòng quay các kho n ph i tr ph n ánh kh n ng chi m d ng v n c a
doanh nghi p đ i v i nhà cung c p Ch s vòng quay các kho n ph i tr quá th p có
Trang 1313
th nh h ng không t t đ n x p h ng tín d ng c a doanh nghi p Công th c tính ch
s vòng quay các kho n ph i tr nh sau
N u ch s Vòng quay các kho n ph i tr quá nh (các kho n ph i tr l n), s ti m
n r i ro v kh n ng thanh kho n Tuy nhiên, c ng c n l u Ủ vi c chi m d ng kho n
v n này có th s giúp doanh nghi p gi m đ c chi phí v v n, đ ng th i th hi n uy tín v quan h thanh toán đ i v i nhà cung c p và ch t l ng s n ph m đ i v i khách
360
S vòng quay kho n ph i tr ng i
bán
- ác đ ng c a chu k kinh v n đ ng c a ti n đ n kh n ng thanh toán ng n h n
Th i gian quay vòng ti n = chu k kinh doanh - th i gian tr n
Chu k kinh doanh = th i gian quay vòng hàng t n kho + Th i gian quay vòng ph i
thu khách hàng
Th i gian quay vòng c a ti n ph n ánh kho ng th i gian ròng k t khi chi th c
t b ng ti n cho đ n khi thu đ c ti n Khi nguyên v t li u đã đ c mua, th i gian quay vòng hàng l u kho th hi n s ngày trung bình đ s n xu t và bán ra s n ph m
Th i gian thu ti n trung bình th hi n s ngày trung bình c n thi t đ thu đ c ti n bán
hàng tr ch m Th i gian tr ti n trung bình th hi n s ngày trung bình k t khi doanh nghi p mua hàng tr ch m cho đ n khi thanh toán kho n ph i tr ng i bán
Chu k kinh doanh đ c đo b ng t ng s ngày k t khi mua nguyên v t li u cho đ n khi thu đ c ti n v
Trang 14Do mua nguyên v t li u th ng không ph i tr ti n ngay nên chúng ta c n xem
xét kho ng th i gian n ng i bán c a doanh nghi p Và s chênh l ch gi a chu k
kinh doanh và th i gian tr n trung bình là th i gian quay vòng c a ti n
Khi th i gian quay vòng ti n t ng lên thì kh n ng thanh kho n c a doanh
nghi p th p đi và ng c l i
- S c s n xu t c a tài s n ng n h n
Ch tiêu này cho bi t các tài s n ng n h n t o ra đ c bao nhiêu đ ng doanh
doanh thu thu n, ch tiêu càng cao s góp ph n t ng l i nhu n cho doanh nghi p Ch
tiêu này th hi n s v n đ ng c a TSNH trong k , ch tiêu này càng cao ch ng t
TSNH v n đ ng nhanh, đó là nhân t góp ph n nâng cao l i nhu n
S c s n xu t c a tài s n dài h n = Doanh thu thu n
Tài s n dài h n
- T su t sinh l i c a tài s n ng n h n
T su t sinh l i c a tài s n ng n h n = L i nhu n sau thu
tài s n ng n h n
Ch tiêu này cho bi t doanh nghi p đ u t 100 đ ng tài s n h n h n bình quân thì
t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu Ch tiêu này càng cao hi u qu s d ng tài
s n càng t t, góp ph n nâng cao hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p
Su t hao phí c a tài s n ng n h n so v i doanh thu
Su t hao phí c a TSNH so v i doanh thu = TSNH
Doanh thu thu n
Ch tiêu này cho bi t đ có 1 đ ng doanh thu thì doanh nghi p ph i b ra bao nhiêu đ ng tài s n ng n h n, đó chính là c n c đ đ u t tài s n ng n h n cho thích
h p, ch tiêu này càng th p ch ng t hi u qu s d ng tài s n ng n h n càng cao
Su t hao phí c a tài s n ng n h n so v i l i nhu n sau thu
Su t hao phí c a TSNH so v i
TSNH
L i nhu n sau thu
Ch tiêu này cho bi t đ có 1 đ ng l i nhu n sau thu thì c n bao nhiêu đ ng tài
s n ng n h n bình quân Ch tiêu này càng th p thì ch ng t hi u qu s d ng tài s n
ng n h n c a doanh nghi p càng cao Ngoài ra ch tiêu này còn là c n c đ các doanh
nghi p xây d ng d toán v nhu c u tài s n ng n h n khi mu n có m c l i nhu n nh
mong mu n
Trang 1515
1.4.1.3 Phân tích hi u qu s d ng tài s n dài h n
Hi u qu s d ng tài s n dài h n ph n ánh m t đ ng giá tr tài s n dài h n làm ra
đ c bao nhiêu đ ng giá tr s n l ng ho c l i nhu n Hi u qu s d ng tài s n dài
h n đ c th hi n qua ch tiêu ch t l ng, ch tiêu này nêu lên đ c đi m, tính ch t, c
c u, trình đ ph bi n,đ c tr ng c b n c a hi n t ng nghiên c u
Trong s n xu t kinh doanh, ch tiêu này ph n ánh m i quan h so sánh gi a giá
tr s n l ng đã t o ra v i giá tr tài s n c đ nh s d ng bình quân trong k , ho c là
quan h so sánh gi a l i nhu n th c hi n v i giá tr tài s n dài h n
S c s n xu t c a tài s n dài h n
S c s n xu t c a tài s n dài h n = Doanh thu thu n
Tài s n dài h n
Ch tiêu này cho bi t các tài s n dài h n t o ra đ c bao nhiêu đ ng doanh thu,
doanh thu thu n, ch tiêu càng cao s góp ph n t ng l i nhu n cho doanh nghi p M t
khác, ch tiêu này còn th hi n s c s n xu t c a tài s n dài h n, ch tiêu này cao s
ph n nh tài s n đó ho t đ ng t t, đó là nhân t góp ph n nâng cao hi u qu s n xu t
kinh doanh
S c sinh l i c a tài s n dài h n
S c sinh l i c a tài s n dài h n = L i nhu n sau thu
Tài s n dài h n
Ch tiêu này cho bi t c 100 đ ng giá tr tài s n dài h n bình quân s d ng trong
k thì t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n Ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu s
d ng tài s n dài h n c a doanh nghi p t t, đó là nhân t h p d n các nhà đ u t
Su t hao phí tài s n dài h n so v i doanh thu
Su t hao phí c a TSDH so v i doanh thu = TSDH
Doanh thu thu n
Ch tiêu này cho bi t đ có m t đ ng doanh thu thì doanh nghi p ph i b ra bao nhiêu đ ng tài s n dài h n, đó chính là c n c đ đ u t tài s n dài h n cho thích h p,
ch tiêu này càng th p ch ng t hi u qu s d ng tài s n dài h n càng cao
Su t hao phí tài s n dài h n so v i l i nhu n sau thu
Su t hao phí c a TSDH so v i
TSDH
L i nhu n sau thu
Ch tiêu này cho bi t đ có 1 đ ng l i nhu n sau thu thì c n bao nhiêu đ ng tài
s n dài h n bình quân, ch tiêu này càng th p càng t t, đó là c n c đ đ u t tài s n
Trang 16dài h n cho phù h p M t khác, ch tiêu này còn là c n c đ xác đ nh nhu c u v n dài
h n c a doanh nghi p khi mu n có m c l i nhu n mong mu n
S l n thu nh p đ t đ c trên lãi vay = EBIT
Chi phí lãi vay Phân tích hi u qu v n vay là c n c đ các nhà qu n tr đ a ra quy t đ nh có c n
vay thêm ti n đ đ u t vào ho t đ ng kinh doanh không, nh m góp ph n đ m b o và
phát tri n v n cho doanh nghi p
Ch tiêu này ph n ánh đ an toàn, kh n ng thanh toán ti n vay c a doanh
nghi p, ch tiêu càng cao kh n ng sinh l i c a v n vay càng t t, đó là s h p d n các
t ch c tín d ng vào ho t đ ng kinh doanh
T su t sinh l i trên ti n vay
T su t sinh l i trên ti n vay = L i nhu n thu n t ho t đ ng kinh doanh
S ti n vay
Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích doanh nghi p s d ng 100 đ ng ti n vay
thì t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n tr c thu và lãi vay Ch tiêu này càng cao ch ng
t hi u qu kinh doanh t t, đó là nhân t giúp nhà qu n tr đ a ra quy t đ nh vay ti n
đ u t vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh
1.4.2.2 Phân tích hi u qu s d ng v n CSH
Các nhà đ u t th ng coi tr ng đ n ch tiêu hi sinh hi u qu s d ng v n vì h quan tâm đ n kh n ng sinh thu đ c l i nhu n t đ ng v n mà h b ra M t khác ch
tiêu này giúp cho nhà qu n tr t ng c ng ki m soát và b o toàn v n ch s h u, ta
th ng s d ng thông qua ch tiêu ROE
S c sinh l i c a v n ch s h u
S c sinh l i c a v n ch s h u (ROE) = L i nhu n sau thu
v n ch s h u
Ch tiêu này cho bi t c 100 đ ng v n ch s h u đ u t thì t o ra bao nhiêu
đ ng l i nhu n sau thu Ch tiêu này càng cao càng bi u hi n xu h ng tích c c Ch tiêu này cao th ng giúp cho các nhà qu n tr có th huy đ ng v n m i trên th tr ng tài chính đ tài tr cho s t ng tr ng c a doanh nghi p Ng c l i, n u ch tiêu này
Trang 1717
nh và v n ch s h u d i m c v n đi u l thì hi u qu kinh doanh th p, doanh
nghi p s g p khó kh n trong vi c thu hút v n Tuy nhiên, s c sinh l i c a v n ch s
h u cao không ph i lúc nào c ng thu n l i vì có th do nh h ng c a đòn b y tài chính, khi đó m c đ m o hi m càng cao
1.4.3 Phân tích hi u qu s d ng chi phí
Trong quá trình đi u hành và qu n lý ho t đ ng c a doanh nghi p, các nhà qu n
tr luôn c n các thông tin v ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Vi c
đ a ra các nh n đ nh và th u hi u t ng lo i chi phí và hành vi c a chúng là chìa khóa
c a vi c đ a ra quy t đ nh đ n trong quá trình t ch c, đi u hành và qu n lý ho t đ ng
kinh doanh
Chi phí trong k c a doanh nghi p chi ra th ng bao g m: Giá v n hàng bán, chi
phí bán hàng, chi phí qu n lý doanh nghi p, chi phí tài chính, chi phí khác ó là các
kho n chi b ra đ thu v l i nhu n trong k phân tích các hi u qu s d ng chi
phí ta c n phân tích các ch tiêu sau:
t m c l i nhu n trong giá v n hàng bán càng l n, th hi n các m t hàng kinh doanh
có l i nh t, nh v y, doanh nghi p càng đ y m nh kh i l ng tiêu th
Trang 18T su t sinh l i c a chi phí qu n lý doanh nghi p
T su t sinh l i c a chi phí QLDN = L i nhu n g p v bán hàng
Chi phí QLDN
Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích, doanh nghi p đ u t 100 đ ng chi phí
qu n lý doanh nghi p thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n g p, ch tiêu này càng cao
ch ng t m c l i nhu n trong chi phí qu n lý doanh nghi p càng l n, doanh nghi p đã
ti t ki m đ c chi phí qu n lý doanh nghi p
Khi phân tích các ch tiêu ta c n d a vào b ng k t qu ho t đ ng s n xu t kinh
doanh và b ng báo cáo tài chính Trên c s đó đ đánh giá đ c m i quan h gi a các
ch tiêu ph n ánh quy mô s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p M t khác, có th
đánh giá chính xác s bi n đ ng c a các ch tiêu trong k v a qua so v i các k tr c
1.4.4 Phân tích hi u qu s ế ng ngu n nhân l c
1.4.4.1 nh n h a n u n nhân l c
Ngu n nhân l c là bao g m t t c các ti m n ng c a con ng i trong m t t ch c
hay xã h i (k c nh ng thành viên trong ban lãnh đ o doanh nghi p) t c là t t c các
thành viên trong doanh nghi p s d ng ki n th c, kh n ng, hành vi ng x và giá tr
đ o đ c đ thành l p, duy trì và phát tri n doanh nghi p
1.4.4.2 Phân t ch hi u qu s d n n u n nhân l c
- Doanhăthuă nhăquơnăm tălaoăđ ng
Doanh thu bình quân m t lao đ ng xác đ nh b ng công th c
Doanh thu bình quân m t lao đ ng = Doanh thu thu n
S lao đ ng
Ch tiêu này cho bi t, trong k phân tích, m t lao đ ng có th t o ra đ c bao nhiêu đ ng doanh thu Ch tiêu này càng cao thì ch ng t hi u qu s d ng lao đ ng
c a doanh nghi p này càng t t
- M căsinhăl iă nhăquơnăc aăm tăđ năv ălaoăđ ngă
M c sinh l i bình quân c a m t đ n v lao đ ng đ c xác đ nh b ng công th c
Trang 19- M căsinhăl iăcu ăm tăđ ngăchiăphíăti năl ng
M c sinh l i cu m t đ ng chi phí ti n l ng xác đ nh b ng công th c:
Ngoài ra, m t s ch tiêu tài chính có th x t t i trong quá trình đánh giá hi u qu
s n xu t kinh doanh là: Hi u su t v n kinh doanh (Hs); T su t sinh l i nhu n v n kinh doanh s c s n xu t c a v n l u đ ng
1.5 Các nhân t nhăh ngăđ n hi u qu s n xu t kinh doanh
1.5.1 Nhân t bên trong
Nhân t c ch qu n lý công ty: N u c ch t ch c b máy h p lý s giúp cho
các nhà qu n lý s d ng t t h n ngu n l c c a công ty, s nâng cao đ c hi u qu c a
kinh doanh c a công ty Còn n u b m y c ng k nh, s lãng phí các ngu n l c c a công ty và h n ch hi u qu kinh doanh c a công ty
V i m t c c u t ch c b máy qu n lý h p lý không nh ng giúp cho doanh
nghi p đi u hành ho t đ ng kinh doanh t t mà giúp gi m thi u t i thi u các chi phí
qu n lý và xây d ng m t c c u lao đ ng t t Nhân t này là h t nhân giúp cho doanh
nghi p ho t đ ng có hi u qu , giúp các lãnh đ o có nh ng quy t đ nh đúng đ n và
h ng đi phù h p t o ra nh ng đ ng l c to l n đ khuy n khích s n xu t phát tri n,
nâng cao hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh
Nhân t con n i: Trình đ chuyên môn và n ng l c làm vi c c a m i thành
viên trong công ty là y u t c b n quy t đ nh s thành công trong kinh doanh Các
nghi p v kinh doanh xu t kh u n u đ c các cán b có trình đ chuyên môn cao,
n ng đ ng, sáng t o tr ng công vi c và có kinh nghi m thì ch c ch n s mang l i hi u
qu cao Con ng i là ch th chính đ ho t đ ng kinh doanh đ c di n ra, do đó m i
n l c phát tri n, đ a khoa h c k thu t trang thi t b hi n đ i do con ng i t o ra đi u
hành và sáng t o s góp ph n nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, mang l i l i nhu n cao
Trang 20Nhân t v v n và trang b v t ch t k thu t c a công ty: V n là y u t không th thi u trong kinh doanh Công ty có v n kinh doanh càng l n thì c h i dành đ c
nh ng h p đ ng h p d n trong kinh doanh s tr nên d dàng h n V n c a công ty
ngoài ngu n v n t có thì ngu n v n huy đ ng c ng có vai trò r t l n trong ho t đ ng
kinh doanh
Thi t b, c s v t ch t k thu t th c ch t c ng là ngu n v n c a công ty (v n
b ng hi n v t) N u trang b c s v t ch t k thu t hi n đ i, h p lý s góp ph n làm
t ng tính hi u qu trong ho t đ ng kinh doanh c a công ty
1.5.2 Nhân t bên ngoài
Môi tr ng chính tr - pháp lu t: Các y u t thu c môi tr ng chính tr - pháp
lu t chi ph i m nh m đ n quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
S n đ nh chính tr đ c xác đ nh là m t trong nh ng ti n đ quan tr ng cho ho t
đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p S thay đ i c a môi tr ng chính tr có
th nh h ng có l i cho m t nhóm doanh nghi p này nh ng l i kìm hãm s phát tri n
c a nhóm doanh nghi p khác ho c ng c l i
H th ng pháp lu t hoàn thi n, không thiên v là m t trong nh ng ti n đ ngoài
kinh t c a kinh doanh M c đ hoàn thi n, s thay đ i và th c thi pháp lu t trong n n
kinh t có nh h ng l n đ n vi c ho ch đ nh và t ch c th c hi n chi n l c s n xu t
kinh doanh c a doanh nghi p Môi tr ng này có tác đ ng tr c ti p đ n hi u qu s n
xu t kinh doanh c a doanh nghi p B i vì môi tr ng pháp lu t nh h ng đ n m t
hàng s n xu t ngành ngh , ph ng th c kinh doanh c a doanh nghi p Không nh ng
th nó còn tác đ ng đ n chi phí c a doanh nghi p c ng nh là chi phí l u thông chi phí
v n chuy n, m c đ v thu c bi t là các doanh nghi p kinh doanh xu t nh p
kh u
Tóm l i môi tr ng chính tr - pháp lu t có nh h ng r t l n đ n vi c nâng cao
hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p b ng cách tác đ ng đ n ho t
đ ng c a doanh nghi p qua h th ng công c pháp lu t, công c v mô …
Môi tr ng kinh doanh: Nhân t nh h ng thu c môi tr ng kinh doanh bao
g m nh là: i th c nh tranh, th tr ng kinh doanh trong n c, môi tr ng kinh
doanh qu c t , c c u ngành, t p quán, m c thu nh p bình quân c a dân c ,…
Môi tr ng t nhiên: Nhân t nh h ng c a môi tr ng t nhiên bao g m
nh ng nhân t chính nh : th i ti t, khí h u, mùa v , tài nguyên thiên nhiên, v trí đ a
lỦ,…
s h t ng: Các y u t thu c c s h t ng nh : h th ng đ ng giao thông,
h th ng thông tin liên l c, đi n n c… đ u là nh ng nhân t tác đ ng m nh m đ n
hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Doanh nghi p s n xu t
Trang 2121
kinh doanh v trí có h th ng giao thông thu n l i, dân c đông đúc và có trình đ
dân trí cao s có nhi u đi u ki n thu n l i đ phát tri n s n xu t, t ng t c đ tiêu th
s n ph m, t ng doanh thu, gi m chi phí s n xu t kinh doanh và do đó nâng cao hi u
qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p N u c s h t ng y u kém s ng c l i
Môi tr ng c nh tranh: C nh tranh đ c xác đ nh là đ ng l c thúc đ y s phát
tri n c a n n kinh t th tr ng v i nguyên t c ai hoàn thi n h n, tho mãn nhu c u t t
h n và hi u qu h n ng i đó s th ng, s t n t i và phát tri n Duy trì c nh tranh bình
đ ng và đúng lu t là công vi c c a chính ph Trong đi u ki n đó v a m ra c h i đ
doanh nghi p ki n t o ho t đ ng c a mình, v a yêu c u doanh nghi p ph i v n lên phía tr c đ "v t qua đ i th " Các doanh nghi p c n xác đ nh cho mình m t chi n
l c c nh tranh hoàn h o Chi n l c c nh tranh c n ph n ánh đ c các y u t nh
h ng c a môi tr ng c nh tranh bao quanh doanh nghi p
Môi tr ng kinh t và công ngh : nh h ng c a các y u t thu c môi tr ng
kinh t và công ngh đ n ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p là r t l n Các y u t
thu c môi tr ng này quy đ nh cách th c doanh nghi p và toàn b n n kinh t trong
vi c s d ng ti m n ng c a mình và qua đó c ng t o ra c h i kinh doanh cho t ng
doanh nghi p, bao g m:
- Ti m n ng c a n n kinh t , các thay đ i v c u trúc, c c u kinh t c a n n kinh
t qu c dân, t c đ t ng tr ng kinh t , l m phát, xu h ng m /đóng c a n n kinh t ,
t giá h i đoái, m c đ th t nghi p…
- C s h t ng k thu t n n kinh t , trình đ trang b k thu t - công ngh , kh
n ng nghiên c u, ng d ng ti n b khoa h c - k thu t trong kinh t - ngành kinh t
Trang 22CH NGă2.ăTH C TR NG HI U QU HO Tă ỌNGăKINHăDOANHăT I
CÔNG TY C PH NăC ăKHệăXỂYăD NG S 2 HÀ B C
2.1 T ng quan v công ty C Ph năC ăKhí Xây D ng S 2 Hà B c
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a Công ty C Ph n C Khí Xây D ng
S 2 Hà B c
- Gi i thi u chung v Công ty
Công ty c ph n c khí xây d ng s 2 Hà B c là công ty c ph n đ c thành l p
t ngày 29/08/1998 đ c s đ u t t nh B c Giang c p gi y phép kinh doanh
- a ch : Tân nh, L ng Giang, B c Giang
Công ty C ph n C khí xây s 2 Hà B c là đ n v thành viên c a T ng công ty
C khí xây d ng đ c thành l p vào ngày 29/08/1998 theo gi y ch ng nh n kinh doanh đ c s đ u t xây d ng t nh B c Giang c p
Trong quá trình hình thành và phát tri n công ty đã đ c khách hàng đánh giá cao v uy tín, ti n đ , ch t l ng công trình Ngoài ra công ty đã đ c Nhà n c trao
t ng các danh hi u cao quỦ nh :
- N m 1999: Ch t ch n c t ng Danh hi u Huân ch ng lao đ ng h ng ba
- N m 2004: Ch t ch n c t ng Danh hi u Huân tr ng lao đ ng h ng nhì
- N m 2005: Ch t ch n c t ng Danh hi u Anh hùng lao đ ng trong th i k
đ i m i
- N m 2007: Th t ng Chính ph t ng b ng khen v thành tích đ t đ c trong
vi c thi công công trình Trung tâm H i ngh Qu c gia
- N m 2009: Chính ph t ng c thi đua xu t s c
Hi n nay, công ty đã trang b c s v t ch t, máy móc thi t b , đ đáp ng cho
các công trình cao t ng> 21 t ng, di n tích sàn>2800m2, bao g m các l nh v c khoan,
ép c bê tông c t thép, c larsen Công ty đã xây d ng đ c đ i ng công nhân, cán
b k thu t lành ngh , có tinh th n trách nhi m cao, chuyên nghi p trong l nh v c thi
Trang 23thu c v Giám đ c M i phòng ban có nh ng nhi m v riêng, ch c n ng riêng nh ng
l i ph thu c ch t ch , có m i quan h m t thi t v i nhau
2.1.3 Ch căn ng,ănhi m v c a t ng b ph n
- i h i đ ng c đ ng
Là c quan có th m quy n cao nh t trong Công ty, có quy n quy t đ nh m i
v n đ quan tr ng c a Công ty nh : quy t đ nh lo i c ph n và t ng s c ph n c a
t ng lo i đ c quy n chào bán, quy t đ nh m c c t c hàng n m c a t ng lo i c
ph n
- H i đ ng qu n tr
Do đ i h i đ ng c đông b u ra, là c quan qu n lý c a công ty quy t đ nh c
c u t ch c, b máy c a công ty, quy ch qu n lý n i b , quy t đ nh các h p đ ng giao
th
ng
Phòng Thi t b
Phó Giám
đ c
Trang 24d ch v i các cá nhân t ch c là thành viên c a h i đ ng qu n tr , T ng giám đ c ho c
có liên quan đ n thành viên c a h i đ ng qu n tr
- Ban ki m soát
Do đ i h i đ ng c đông b u ra th c hi n giám sát h i đ ng qu n tr , giám đ c
trong vi c đi u hành và qu n lý công ty Ki m tra s sách k toán và báo cáo tài chính
c a công ty, trình đ i h i đ ng c đông báo cáo th m tra các báo cáo tài chính
- Giám đ c công ty
Là ng i th c hi n lãnh đ o, đi u hành tr c ti p các phòng ban, ch u trách
nhi m ký k t các h p đ ng kinh t v i khách hàng, ký các lo i phi u thu, phi u chi,
các báo cáo tài chính
- Phó giám đ c
Công ty có 2 phó t ng giám đ c có nhi m v là giúp vi c cho t ng giám đ c
M i phó giám đ c ph trách nhóm công trình, sau đó báo cáo lên giám đ c
- Phòng k thu t thi công
Tham gia qu n lý k thu t, giám sát ch t l ng công trình, qu n lý ti n đ , bi n pháp thi công và an toàn lao đ ng ây là đ u m i ti p nh n các thông tin v thay đ i
công ngh , áp d ng khoa h c k thu t Ngoài ra phòng k thu t thi công còn tham gia
qu n lý máy móc, thi t b và các công c s n xu t
- Phòng kinh t th tr ng
Th c hi n qu n lỦ công tác đ u th u, qu n lý h p đ ng xây l p, qu n lý kinh t ,
xây d ng ph ng án kinh t ph ng án giao khoán cho các công trình đ ng th i theo
dõi và qu n lý s d ng v t t theo h n m c
- Phòng thi t b v t t
Th c hi n cung c p v t t chính cho các công trình tr ng đi m, th c hi n qu n
lý v giá và ch t l ng nguyên v t li u đ u vào c a toàn Công ty, ki m soát theo dõi
các máy móc thi t b trong th i gian l u kho c ng nh khi đang ph c v thi công trên các công trình Cùng phòng đ u t th c hi n k ho ch đ u t nâng cao n ng l c thi t
b thi công và th c hi n k ho ch s a ch a l n TSC
- Phòng đ u t
Th c hi n các quy đ nh c a công ty trong l nh v c đ u t nh : l p k ho ch đ u
t cho các d án đ u t , l p báo cáo nghiên c u kh thi, th c hi n và qu n lý các d án
đ u t cho công ty v tình hình th c hi n các d án đ u t đ ng th i có ki n ngh các
bi n pháp c n thi t đ d án đ u t đ c th c hi n m t cách hi u qu nh t
Trang 2525
- Phòng tài chính k toán
Tham m u, giúp vi c cho Giám đ c Công ty v công tác tài chính k toán, t
ch c h ng d n và ch đ o toàn b ho t đ ng tài chính k toán c a Công ty và các đ n
v tr c thu c Phòng có ch c n ng ki m tra giám sát công tác tài chính k toán, xây
d ng k ho ch tài chính hàng n m và dài h n theo k ho ch s n xu t c a Công ty, trình Giám đ c Công ty, T ng giám đ c công ty phê duy t Ph i h p v i các phòng
ch c n ng khác c a Công ty đ xây d ng c ch khoán, l p k ho ch v ch tiêu tài
chính trên c s k ho ch s n l ng đ t ng h p báo cáo
Công ty c ph n c khí xây d ng s 2 Hà B c là đ n v xây d ng c b n, chuyên
nghi p Trong nhi u n m qua, công ty đã tích l y đ c nhi u kinh nghi m trên th
tr ng xây d ng v i các ngành ngh kinh doanh ch y u là:
- Thi công các công trình dân d ng, công nghi p
- Thi công các công trình giao thông và h t ng c s
- Thi công các công trình th y l i, th y đi n, công trình ng m
- Trang trí n i th t
- Kinh doanh b t đ ng s n
- Kinh doanh v t li u xây d ng
- u t các d án quy ho ch xây d ng
Ngành ngh kinh doanh hi n t i đang mang l i doanh thu ch y u cho Công ty là
thi công các công trình xây d ng dân d ng và công nghi p
Trang 262.2 Th c trang hi u qu ho tăđ ngkinh doanh c a công ty C Ph năC ăKhíăXơyăD ng S 2 ậ Hà B c
2.2.1 Phân tích k t qu kinh doanh c a Công ty
B ng 2.1: Báo cáo k t qu ho tăđ ng kinh doanh
Trang 28- Phân tích k t qu kinh doanh c a Công ty
- Doanh thu bán hàng và cung c p d ch v : N m 2013 là 139.633.845.400
đ ng, t ng 64.735.838.893 đ ng, t ng ng t ng 86,43 so v i n m 2012 N m 2014
doanh thu bán hàng và cung c p d ch v là 107.031.327.197 đ ng, gi m 32.602.518.203 đ ng, t ng ng gi m 23,35% so v i n m 2013 Doanh thu bán hàng
và cung c p d ch v qua các n m có s t ng gi m không m y n đ nh, tuy nhiên d a
vào t ng th ta có th th y doanh thu trung bình c a Công ty các n m g n đây đ u trên
100 t đ ng cho th y quy mô ho t đ ng c a Công ty là r t l n
- Các kho n gi m tr doanh thu: Trong 3 n m tr l i đây, ch có n m 2013 phát
sinh kho n gi m tr doanh thu là 546.898.879 đ ng Kho n gi m tr doanh thu phát sinh trong n m 2013 là kho n chi t kh u th ng m i cho các h p đ ng l n, b i vì trong n m 2012 doanh thu gi m m nh so v i n m 2011 và không đ t ch tiêu v doanh
thu c a n m 2012 đ ra, nên trong n m 2013 Công ty đã áp d ng chính sách chi t kh u
th ng m i nh m kỦ đ c nhi u h p đ ng l n (Ngu n: Báo cáo thuy t minh tài chính
n m 2013)
- Giá v n hàng bán: N m 2013 là 126.667.811.109 đ ng, t ng 63.602.751.163
đ ng, t ng ng t ng 100,85 so v i n m 2012 N m 2014 là 93.029.815.216 đ ng,
gi m 33.637.995.893 đ ng, t ng ng gi m 26,56% so v i n m 2013 Có th th y
r ng, n m 2014 giá v n hàng bán có t c đ gi m cao h n t c đ gi m c a doanh thu,
đi u này cho th y trong n m 2014 Công ty qu n lý r t t t chi phí giá v n hàng bán,
nh v y có th giúp l i nhu n g p đ t m c t ng tr ng cao C th trong n m 2014,
so v i n m 2013 Doanh thu ho t đ ng tài chính c a Công ty đ n t các ngu n lãi ti n
g i thanh toán, lãi ti n g i ti t ki m ngân hàng và c t c, l i nhu n đ c chia nh n
đ c t vi c đ u t vào Công ty con và công ty liên doanh liên k t Doanh thu tài chính t ng hàng n m trong 3 n m g n đây là do c t c, l i nhu n đ c chia nhi u h n
i u này cho th y Công ty đang đi đúng h ng trong vi c đ u t tài chính giúp Công
ty có thêm ngu n thu khác
- Chi phí tài chính: N m 2013 là 4.795.874.431 đ ng, gi m 2.125.981.421
đ ng, t ng ng gi m 30,71% so v i n m 2012 N m 20114 là 4.271.376.824 đ ng,
gi m 524.497.607 đ ng, t ng ng gi m 10,94 đ ng Chi phí tài chính c a Công ty
ch y u đ n t vi c thanh toán các kho n lãi vay ngân hàng, c th đây là các kho n
vay ng n h n do hàng n m Công ty đ u s d ng thêm các kho n vay ng n h n đ ph c
Trang 29Chi phí qu n lý doanh nghi p t ng do Công ty tuy n thêm nhân s cho b ph n qu n
lỦ và t ng l ng c b n hàng n m cho cán b nhân viên
- L i nhu n thu n t ho t ng kinh doanh: N m 2013 là 758.093.078 đ ng,
t ng 1.256.269.102 đ ng, t ng ng t ng 252,17 so v i n m 2012 N m 2014 là 1.941.620.008 đ ng, t ng 1.183.526.930 đ ng, t ng ng t ng 156,12 so v i n m
2013 L i nhu n thu n t ho t đ ng kinh doanh gia t ng hàng n m là c s đ l i
nhu n sau thu c a Công ty t ng
- L i nhu n khác: Là m t doanh nghi p xây d ng l n nên hàng n m Công ty
luôn phát sinh các kho n thu nh p khác c ng nh chi phí khác Thu nh p khác c a
Công ty g m có nh ng kho n nh ng bán, thanh lý tài s n, thu nh p t bán nguyên v t
li u không s d ng đ n… Chi phí khác thì g m có các chi phí liên quan đ n ti p
khách, chi phí thanh lý tài s n… L i nhu n khác c a Công ty gi m d n trong giai đo n
2012 – 2014 do thu nh p khác gi m d n không đ đ bù đ p m c chi phí khác phát sinh c bi t n m 2014 l i nhu n khác c a Công ty đ t m c t ng tr ng âm khi n
Công ty ph i dùng lãi t ho t đ ng kinh doanh đ bù đ p
- L i nhu n sau thu : N m 2013 là 918.651.263 đ ng, t ng 341.249.729 đ ng,
t ng ng t ng 59,10 so v i n m 2012 N m 2014 là 1.359.335.075 đ ng, t ng 440.683.812 đ ng, t ng ng t ng 47,97 so v i n m 2013 L i nhu n sau thu ngày
m t t ng trong giai đo n 2012-2014 cho th y tình hình kinh doanh và công tác qu n lý
chi phí c a Công ty là t t, đ c bi t trong n m 2014 giá v n hàng bán đã đ c Công ty
qu n lý r t t t, giúp l i nhu n g p t ng cao t đó làm ti n đ đ l i nhu n sau thu
t ng
Trang 30- T su t sinh l i trên doanh thu
Bi uăđ 2.1: L i nhu n sau thu - T su t sinh l i trên doanh thu
(Ngu n:Tính toán t s li u BCTC c a Công ty c ph n c kh ây d ng s 2 Hà B c)
T su t sinh l i trên doanh thu bán hàng và cung c p d ch v cho bi t c 100
đ ng doanh thu bán hàng và cung c p d ch v thu v s t o ra bao nhiêu đ ng l i
nhu n sau thu , ch tiêu này c ng cho nhà qu n lý th y đ c hi u qu qu n lý chi phí
và doanh thu trong k
Nhìn bi u đ trên ta th y l i nhu n t ng qua t ng n m nh ng t su t sinh l i
bi n đ ng không n đ nh T su t sinh l i trên doanh thu duy trì trung bình m c 0,90 trong giai đo n n m 2012 – 2014, đ t m c cao nh t vào n m 2014 và th p nh t vào n m 2013 C th :
- N m 2012 – 2013: N m 2013 t su t sinh l i trên doanh thu là 0,66%, gi m
0,11% so v i n m 2012 i u này có ngh a là trong n m 2013 trung bình c 100 đ ng
doanh thu bán hàng và cung c p d ch v thu v s t o ra 0,66 đ ng l i nhu n sau thu ,
gi m 0,11 đ ng so v i n m 2012 N m 2013 doanh thu bán hàng và cung c p d ch v
t ng m nh nh ng t su t sinh l i trên doanh thu l i gi m cho th y công tác qu n lý các
kho n chi phí n m 2013 là k m hi u qu h n n m 2012, đ c bi t là kho n chi phí giá
v n hàng bán
- N m 2013 – 2014: N m 2014 t su t sinh l i trên doanh thu là 1,27 , t ng
0,61% so v i n m 2013 i u này có ngh a là trong n m 2014 trung bình c 100 đ ng
doanh thu thu n bán hàng và cung c p d ch v thu v s t o ra 1,27 đ ng l i nhu n sau
thu , t ng 0,61 đ ng so v i n m 2013 Trong khi doanh thu gi m trong n m 2014 thì
t su t sinh l i v n t ng g n g p đôi cho th y n m 2014 Công ty đã qu n lý các kho n
chi phí hi u qu h n nhi u so v i n m 2013
Trang 3131
2.2.2 Phân tích hi u qu s d ng tài s n
2.2.2.1 Phân tích quy m và c c u tài s n c a Công ty
B ngă2.2 ăC ăc u tài s n c a Công ty c ph năc ăkhíăxơyăd ng s 2 Hà B c
năv tính ă ng
Tuy tăđ i T ngă
Trang 3333
Bi uăđ 2.2: C ăc u bi năđ ng tài s n
(Ngu n:Tính toán t s li u BCTC c a Công ty c ph n c kh ây d ng s 2 Hà B c)
Nhìn vào bi u đ có th nh n th y r ng tài s n c a công ty có xu h ng t ng d n qua các n m, trong đó công ty đ u t nhi u vào tài s n ng n h n T tr ng tài s n ng n
h n trung bình trong giai đo n 2012-2014 chi m kho ng 85,41% Tài s n ng n h n
Ti n và các kho n t ng đ ng ti n c a Công ty là các kho n ti n m t có s n t i qu
c a Công ty và các kho n ti n g i thanh toán các ngân hàng nh m ph c v cho ho t
đ ng thanh toán t c th i Kho n m c này có s bi n đ ng m nh v giá tr t ng đ i trong 3 n m g n đây, tuy nhiên ti n và các kho n t ng đ ng ti n chi m t tr ng nh
trong t ng tài s n ng n h n nên s bi n đ ng s không gây nh h ng nhi u t i tài s n
ng n h n Vi c kho n m c này chi m t tr ng nh trong t ng tài s n ng n h n c ng
cho th y Công ty t i đa vi c dùng ti n đ đ u t sinh l i thay vì tích tr đ ph c v
cho kh n ng thanh toán t c th i, tuy nhiên đ đánh giá kh n ng thanh toán t c th i
s c n ph i phân tích các kho n n ng n h n c a Công ty