Luận văn hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần kinh doanh nhà và xây dựng hải dương

Công tác k toán tính giá thành ..... Trình t k toán CPSX và tính giá thành SPXL .... 20 ph ngăphápăkêăkhaiăth ng xuyên ..... 38 Bi uă2.2.ăHóaăđ năGTGTăv muaăNVLăchoăcôngătrìnhăMôiătr ngă

SINH VIÊN TH C HI N: CHU TH VÂN ANH

MÃ SINH VIÊN : A18828 CHUYÊN NGÀNH : K TOÁN

HÀ N I ậ 2014

Giáo viên h ng d n : Th.S Nguy n Thu Hoài

Sinh viên th c hi n : Chu Th Vân Anh

L I C Mă N

c s đ ng ý c a Khoa Kinh t - Qu n lỦ Tr ng i h c Th ng Long và Giáo viên h ng d n Th.S Nguy n Thu Hoài, tôi đã th c hi n khóa lu n t t nghi p v i

đ tài “Hoàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m t i Công ty C

ph n kinh doanh nhà và xây d ng H i D ng”

hoàn thành khóa lu n này, tôi xin chân thành c m n các th y cô giáo đã

gi ng gi y trong su t quá trình h c t p t i tr ng i h c Th ng Long Xin chân thành

c m n Giáo viên h ng d n – Th.S Nguy n Thu Hoài đã t n tình, chu đáo h ng d n tôi trong quá trình th c hi n khóa lu n Tôi c ng xin g i l i c m n t i t t c các anh/ch trong phòng Tài v - K toán Công ty C ph n kinh doanh nhà và xây d ng

H i D ng đã giúp đ tôi trong th i gian th c t p t i Công ty

Do còn ít kinh nghi m trong vi c ti p c n v i th c t nên bài nghiên c u không tránh kh i nh ng thi u sót Tôi r t mong đ c s góp ý c a quý Th y cô và các anh/ch trong Công ty đ khóa lu n đ c hoàn ch nh h n

Tôi xin chân thành c m n!

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có s h

tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i khác Các d li u thông tin th c p s d ng trong Khóa lu n là có ngu n g c và đ c trích d n rõ ràng

Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!

Sinh viên

Chu Th Vân Anh

M C L C

CH NGă1 LÝ LU N CHUNG V K TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH

GIÁ THÀNH S N PH M TRONG DOANH NGHI P XÂY L P 1

1.1 Khái quát chung v k toán trong doanh nghi p xây l p 1

1.1.1 c đi m ho t đ ng s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p xây l p 1

1.1.2 c đi m t ch c k toán trong doanh nghi p xây l p 1

1.1.3 S c n thi t, yêu c u và nhi m v c a k toán k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây l p 2

1.2 Khái ni m, phân lo i chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p 4

1.2.1 Khái ni m chi phí s n xu t và phân lo i chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l p 4

1.2.2 Khái ni m giá thành s n ph m xây l p và phân lo i giá thành trong doanh nghi p xây l p 6

1.3 iăt ng,ăph ngăphápăt p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây l p 8

1.3.1 i t ng và ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t 8

1.3.2 i t ng và ph ng pháp tính giá thành s n ph m xây l p 8

1.4 K toán t p h p chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l p 10

1.4.1 K toán t p h p chi phí nguyên v t li u tr c ti p 10

1.4.2 K toán t p h p chi phí s d ng máy thi công 12

1.4.3 K toán t p h p chi phí nhân công tr c ti p 15

1.4.4 K toán t p h p chi phí s n xu t chung 16

1.5 ánhăgiáăs n ph m d dang và tính giá thành s n ph m xây l p 18

1.5.1. ánh giá s n ph m d dang 18

1.5.2 T ng h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p 18

1.6 K toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l pătheoăph ngă th c khoán g n 21

1.6.1.Tr ng h p đ n v nh n khoán không t ch c b máy k toán riêng 21

1.6.2.Tr ng h p đ n v nh n khoán có t ch c b máy k toán riêng 22

1.7 T ch c s k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p 25

CH NGă2 TH C TR NG K TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M XÂY L P T I CÔNG TY C PH N KINH DOANH NHÀ VÀ XÂY D NG H IăD NG 27

2.1 c đi m chung c a Công ty C ph n kinh doanh nhà và xây d ng H i D ng 27

2.1.1 Quá trình phát tri n, đ c đi m ho t đ ng kinh doanh và b máy qu n lý c a

Công ty 27

2.1.2 T ch c công tác k toán trong Công ty 30

2.2 Th c tr ng k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p t i Công ty C ph n kinh doanh nhà và xây d ng H iăD ng 36

2.2.1 Th c tr ng v công tác k toán t p h p chi phí s n xu t 36

2.2.2. ánh giá s n ph m d dang 70

2.2.3 Công tác k toán tính giá thành 70

CH NGă 3 PH NGă H NG HOÀN THI N K TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M XÂY L P T I CÔNG TY C PH N KINH DOANH NHÀ VÀ XÂY D NG H IăD NG 73

3.1 Nh n xét chung v tính hình k toán chi phí và tính giá thành s n ph m xây l p t i Công ty c ph n kinh doanh nhà và xây d ng H iăD ng 73

3.1.1 Nh ng u đi m 73

3.1.2 Nh ng h n ch còn t n t i và c n kh c ph c 75

3.2 M t s ý ki n nh m hoàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m t i Công ty c ph n kinh doanh nhà và xây d ng H iăD ng 76

3.2.1 Công tác h ch toán chi phí nguyên v t li u 76

3.2.2 H ch toán chi phí s d ng máy thi công và chi phí s n xu t chung 78

3.2.3 H ch toán các kho n thi t h i trong s n xu t 80

3.2.4. T ng c ng K toán qu n tr 81

K T LU N

DANH M C B NG BI U, HÌNH V ,ă TH , CÔNG TH C

S ăđ 1.1 Trình t k toán CPNVLTT 11

S ăđ 1.2 Trình t k toán CPSDMTC thuê ngoài 13

S ăđ 1.3 Trình t k toán CPSDMTCătr ng h p doanh nghi p không t ch c đ i máy thi công riêng, ho c có t ch căđ iămáyăthiăcôngăriêngănh ngăkhôngăt ch c k toánăriêngăchoăđ i 13

S ăđ 1.4 Trình t k toánăCPSDMTCătr ng h p doanh nghi p có t ch căđ i máy thi công riêng, có t ch c k toán riêng và các b ph n trong doanh nghi p không tính k t qu riêng 14

S ăđ 1.5 Trình t k toánăCPSDMTCătr ng h p doanh nghi p có t ch căđ i máy thi công riêng, có t ch c k toán riêng và các b ph n trong doanh nghi p có tính k t qu riêng 14

S ăđ 1.6 Trình t k toán CPNCTT 15

S ăđ 1.7 Trình t k toán CPSXC 17

S ăđ 1.8 Trình t k toán CPSX và tính giá thành SPXL 20

(ph ngăphápăkêăkhaiăth ng xuyên) 20

S ăđ 1.9 K toánăCPSXăvƠătínhăgiáăthƠnhăSPXLătheoăph ngăth c khoán g n t i đ năv giaoăkhoánă(tr ng h păđ năv nh n khoán không t ch c b máy k toán riêng) 21

S ăđ 1.10 K toánăCPSXăvƠătínhăgiáăthƠnhăSPXLătheoăph ngăth c khoán g n t iăđ năv giaoăkhoánă(tr ng h păđ năv nh n khoán có t ch c b máy k toán riêng) 22

S ăđ 1.11 K toánăCPSXăvƠătínhăgiáăthƠnhăSPXLătheoăph ngăth c khoán g n t iăđ năv nh năkhoánă(tr ng h păđ năv nh n khoán có t ch c b máy k toán riêngănh ngăkhôngăxácăđ nh k t qu kinh doanh riêng) 23

S ăđ 1.12 K toánăCPSXăvƠătínhăgiáăthƠnhăSPXLătheoăph ngăth c khoán g n t iăđ năv nh năkhoánă(tr ng h păđ năv nh n khoán có t ch c b máy k toán riêngăvƠăcóăxácăđ nh k t qu kinh doanh riêng) 24

S ă đ 1.12 K toán CPSX và tính giá thành SPXL theo hình th c s Nh t ký chung 25

S ăđ 1.13 Hình th c s k toán trên máy vi tính 26

(khâu k toán CPSX và tính giá thành SPXL) 26

S ăđ 2.1 Quy trình công ngh s n xu t SPXL 28

S ăđ 2.2.ăC ăc u t ch c b máy Công ty C ph n kinh doanh nhà và xây d ng H iăD ng 29

S ăđ 2.3 T ch c b máy k toán trong Công ty 31

Hình 2.1 Giao di n ph n m m Vietsun 35

Hình 2.2 Màn hình nh p li u CPNVLTT 41

Hình 2.3 Màn hình nh p li u chi phí nhân công tr c ti p 49

Hình 2.4 Màn hình nh p li u chi phí s n xu t chung 66

Bi u 2.1 Gi yăđ ngh t m ng 38

Bi uă2.2.ăHóaăđ năGTGTăv muaăNVLăchoăcôngătrìnhăMôiătr ngăđôăth T3 39

Bi u 2.3 (Trích) B ng phân b v tăt 40

Bi u 2.4 S chi ti t TK 621 43

Bi u 2.5 (Trích) S cái TK 621 44

Bi u 2.6 B ng ch m công cho công nhân tr c ti p xây l p 46

Bi u 2.7 B ng thanh toán ti năl ngăchoăcôngănhơnătr c ti p xây l p 47

Bi u 2.8 S chi ti t TK 622 50

Bi u 2.9 (Trích) S cái TK 622 51

Bi u 2.10 B ng ch m công B ph n Qu nălýăđ i xây d ng 53

Bi u 2.11 B ng thanh toán ti năl ngăB ph n Qu nălýăđ i xây d ng 54

Bi u 2.12 (Trích) B ng phân b ti năl ngăB ph n Qu nălýăđ i xây d ng 56

Bi u 2.13 S chi ti t TK 6271 57

Bi u 2.14 Phi u chi ti n mua v t li u ph c v qu nălýăchoă i xây d ng 58

Bi u 2.15 S chi ti t TK 6272 59

Bi u 2.16 B ng tính và phân b kh uăhaoăTSC 60

Bi u 2.17 S chi ti t TK 6274 62

Bi uă2.18.ăHóaăđ năGTGTăc a d ch v mua ngoài 63

Bi u 2.19 S chi ti t TK 6277 64

Bi u 2.20 (Trích) S cái TK 627 65

Bi u 2.21 S chi ti t TK 154 68

Bi u 2.23 Th tính giá thành SPXL 71

Bi u 2.24 Báo cáo CPSX và giá thành s n ph m 72

Bi uă3.1.ăHóaăđ n GTGT v muaăNVLăchoăcôngătrìnhăMôiătr ngăđôăth T3 77

Bi u 3.2 Biên b n giao nh n v tăt 78

Bi u 3.3 B ng tính và phân b kh uăhaoăTSC 79

Bi u 3.4 B ng phân tích chi phí c a công tác K toán qu n tr 82

L I M U

Trong kho ng vài n m tr l i đây, xã h i luôn đòi h i ti n lên nh ng n n kinh t

l i luôn trong tr ng thái b t n c bi t giai đo n 2011 – 2012, do s nh h ng c a suy thoái kinh t nói chung nên nhi u công ty lâm vào tình tr ng kinh doanh thua l

n ng n ti p t c t n t i và phát tri n, các doanh nghi p bu c ph i nâng cao n ng l c

c nh tranh c a hàng hóa d ch v Cùng v i s phát tri n c a xã h i, ngành công nghi p xây d ng gi m t v trí vô cùng quan tr ng trong s phát tri n c a đ t n c vì nó t o ra

"b x ng s ng" - là c s n n t ng cho n n kinh t qu c dân Tuy nhiên trên th c t ,

c ng theo chi u h ng khó kh n c a các doanh nghi p nói chung, các công ty xây d ng

v n g p r t nhi u tr ng i và ch a phát huy h t n ng l c v n có c a mình

Trong n n kinh t th tr ng thì vi c th c hi n c ch h ch toán đ c l p và t ch đòi h i các đ n v ph i trang tr i đ c chi phí b ra và thu v có lãi Hi n nay, các công trình xây l p đang đ c t ch c theo ph ng pháp đ u th u, đòi h i doanh nghi p ph i h ch toán m t cách chính xác chi phí b ra, không làm lãng phí v n đ u

t M t khác, chi phí s n xu t là c s t o nên giá thành s n ph m H ch toán chi phí

s n xu t chính xác s đ m b o tính đúng, tính đ chi phí vào giá thành giúp cho doanh nghi p xác đ nh đ c k t qu s n xu t kinh doanh T đó k p th i đ ra các bi n pháp

nh m ti t ki m chi phí h giá thành s n ph m Chính vì v y, th c hi n t t công vi c k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p là yêu c u thi t th c và hi n

là v n đ đ c đ c bi t quan tâm trong ngành công nghi p xây l p

Nh n th c đ c v n đ nêu trên, quá trình th c t p t i Công ty C ph n kinh doanh nhà và xây d ng H i D ng, đ c s giúp đ nhi t tình c a các anh, các ch trong phòng Tài v - K toán c a Công ty, k t h p v i ki n th c đã h c tr ng; đ c

bi t d i s giúp đ c a cô giáo Nguy n Thu Hoài, tôi đã ch n đ tài: “Hoàn thi n k

toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m t i Công ty C ph n kinh doanh nhà và xây d ng H i D ng” cho khóa lu n t t nghi p c a mình N i dung khóa lu n

đ c chia làm ba ch ng nh sau:

Ch ngă1: Lý lu n chung v k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m trong doanh nghi p xây l p

Ch ngă2:ăTh c tr ng k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m

xây l p t i Công ty C ph n kinh doanh nhà và xây d ng H iăD ng

Ch ngă3:ăPh ng h ng hoàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giá thành

s n ph m xây l p t i Công ty C ph n kinh doanh nhà và xây d ng H i D ng

Do còn nhi u h n ch nên bài vi t không tránh kh i nh ng thi u sót, r t mong

đ c s góp ý c a cô giáo và các anh ch trong Công ty đ tôi có đi u ki n b sung, nâng cao ki n th c c a mình Tôi xin chân thành c m n!

1

LÝ LU N CHUNG V K TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M TRONG DOANH NGHI P XÂY L P

1.1 Khái quát chung v k toán trong doanh nghi p xây l p

1.1.1 căđi m ho tăđ ng s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p xây l p

XDCB là m t ngành s n xu t v t ch t quan tr ng mang tính ch t công nghi p

nh m t o ra c s v t ch t k thu t cho n n kinh t qu c dân Vì v y m t b ph n l n

c a thu nh p qu c dân, c a qu tích l y cùng v i v n đ u t , tài chính c a n c ngoài

đ c s d ng trong l nh v c XDCB So v i các ngành khác, XDCB có nh ng đ c đi m kinh t k thu t đ c tr ng, th hi n rõ nét SPXL, quá trình t o ra s n ph m c a ngành SPXL là nh ng công trình xây d ng, v t ki n trúc, có quy mô l n, k t c u ph c

t p mang tính đ n chi c, có giá tr l n và th i gian s d ng lâu dài Nó còn có tính c

đ nh, n i s n xu t s n ph m c ng đ ng th i là n i sau này khi s n ph m hoàn thành

đ c đ a vào s d ng và phát huy tác d ng, còn các đi u ki n s n xu t ph i di chuy n theo Nói m t cách rõ h n thì nó là s n ph m c a công ngh xây l p và nó đ c g n

li n v i m t đ a đi m nh t đ nh và đ c t o ra b i v t li u xây l p, máy móc thi t b thi công và lao đ ng

Quá trình t kh i công công trình cho đ n khi công trình hoàn thành, bàn giao

đ a vào s d ng th ng là dài và chia làm nhi u giai đo n Nó ph thu c vào qui mô

c ng nh tính ch t ph c t p v k thu t c a t ng công trình M i giai đo n thi công l i bao g m nhi u công vi c khác nhau, các công vi c đ c th c hi n ch y u là ngoài

tr i nên nó ch u nh h ng r t l n c a th i ti t, thiên nhiên nh : n ng, m a, bão, Do

đó quá trình và đi u ki n thi công mang tính b t n đ nh, nó luôn bi n đ ng theo đ a

đi m xây l p và theo t ng giai đo n thi công c a công trình

SPXL đ c tiêu th theo giá d toán ho c giá th a thu n v i ch đ u t (giá đ u

th u) Khi th c hi n các đ n đ t hàng, các đ n v xây l p ph i bàn giao đúng ti n đ , đúng thi t k k thu t, đ m b o ch t l ng công trình

1.1.2 căđi m t ch c k toán trong doanh nghi p xây l p

Trong quá trình đ u t XDCB nh m t o ra c s v t ch t ch y u cho n n kinh t

qu c dân, các t ch c xây l p nh : T ng công ty, công ty, xí nghi p, đ i xây d ng,

gi vai trò quan tr ng Tuy các đ n v này khác nhau v quy mô s n xu t, hình th c

qu n lỦ nh ng đ u là nh ng t ch c nh n th u xây l p S khác bi t c a SPXL v i các ngành s n xu t khác có nh h ng đ n vi c t ch c k toán trong các DNXL

Tính ch t hàng hóa c a SPXL không th hi n rõ ràng, vì giá c đã đ c quy đ nh,

ng i mua, ng i bán SPXL có tr c khi xây d ng thông qua h p đ ng giao nh n

th u c đi m c a s n xu t xây l p nh h ng đ n t ch c công tác k toán trong đ n

v xây l p th hi n ch y u n i dung, ph ng pháp trình t h ch toán CPSX, phân

lo i chi phí, c c u giá thành xây l p

– i t ng h ch toán chi phí có th là HMCT, các giai đo n công vi c c a HMCT

– Xu t phát t đ c đi m c a ph ng pháp l p d toán trong XDCB, d toán đ c

l p theo t ng h ng m c chi phí có th so sánh, ki m tra chi phí s n xu t xây l p

th c t phát sinh v i d toán, chi phí s n xu t xây l p đ c phân lo i theo CPNVLTT, CPSDMTC, CPNCTT, CPSXC

1.1.3 S c n thi t, yêu c u và nhi m v c a k toán k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây l p

1.1.3.1 S c n thi t c a k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m trong

doanh nghi p xây l p

Trong công tác qu n lý t i m t DNXL, chi phí xây l p và giá thành s n ph m là

ch tiêu quan tr ng luôn đ c các doanh nghi p quan tâm vì chúng g n li n v i k t

qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh T ch c k toán đúng, đ , h p lý, chính xác chi phí, giá thành công trình có Ủ ngh a r t l n trong công tác qu n lý chi phí, giá thành xây d ng T đó ki m tra tính h p pháp c a chi phí phát sinh doanh nghi p nói chung, các đ i s n xu t nói riêng Thông qua s li u do b ph n k toán t p h p chi phí, tính giá thành th c t c a t ng công trình, HMCT, ho t đ ng kinh doanh và các

ho t đ ng khác trong doanh nghi p, ng i qu n lý có th phân tích đánh giá tình hình

th c hi n k ho ch giá thành s n ph m, tình hình s d ng lao đ ng, v t t , ti n v n có

hi u qu , ti t ki m hay lãng phí đ t đó có bi n pháp h giá thành, đ ra các quy t

đ nh phù h p v i s phát tri n s n xu t kinh doanh và yêu c u qu n tr doanh nghi p

1.1.3.2 Yêu c u c a k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m trong

doanh nghi p xây l p

Do đ c thù c a ngành XDCB và c a SPXL, cho nên vi c qu n lý v đ u t và xây

l p là m t quá trình khó kh n và ph c t p, nh t là khi chuy n đ i t n n kinh t t p trung sang n n kinh t th tr ng qu n lý ch t ch s d ng có hi u qu các ngu n

v n đ u t , Nhà n c ta đã ban hành nh ng quy ch phù h p v i đi u ki n hi n nay: Công tác qu n lỦ đ u t và xây l p ph i t o ra nh ng s n ph m, d ch v đ c xã

h i ch p nh n v giá c , ch t l ng và đáp ng đ c m c tiêu phát tri n kinh t xã h i trong t ng th i k

– Huy đ ng và s d ng có hi u qu các ngu n v n trong c ng nh n c ngoài đ u

t vào Vi t Nam, khai thác ngu n tài nguyên ti m n ng lao đ ng, đ t đai và m i

n tài nguyên khác, đ ng th i b o v môi tr ng sinh thái

3

– Xây l p ph i theo quy ho ch đ c duy t, thi t k h p lý, tiên ti n, m quan, công ngh xây l p hi n đ i Xây l p đúng ti n đ , ch t l ng cao v i chi phí h p lý và th c

hi n b o hành công trình

Và các quy ch đó đòi h i doanh nghi p ph i t ng c ng công tác qu n lý kinh

t Tr c h t là qu n lỦ chi phí, giá thành, trong đó t p trung là công tác h ch toán CPSX và tính giá thành SPXL

1.1.3.3 Nhi m v c a k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m trong

doanh nghi p xây l p

H giá thành s n ph m t o đi u ki n cho các đ n v xây l p có th gi m b t đ c

v n l u đ ng s d ng vào s n xu t ho c có th m r ng thêm s n xu t SPXL

th c hi n đ c m c tiêu ph n đ u ti t ki m CPSX, h giá thành s n ph m thì

đ n v xây l p ph i bi t s d ng nhi u bi n pháp qu n lý khác nhau M t trong nh ng

bi n pháp gi v trí quan tr ng mà không th thi u đ c ph i k đ n bi n pháp qu n lý

c a công c k toán B i vì ph i tính đúng, tính đ CPSX vào giá thành m i đ m b o phát huy đ c tác d ng c a công c k toán đ i v i vi c qu n lý s n xu t Do đó, nhi m v đ t ra cho công tác h ch toán chi phí và tính giá thành công tác xây l p là: – Xác đ nh chính xác đ i t ng t p h p CPSX và đ i t ng tính giá thành phù h p

v i đi u ki n th c t c a doanh nghi p, tho mãn yêu c u qu n lỦ đ t ra, v n d ng

ph ng pháp h ch toán CPSX và ph ng pháp tính giá thành m t cách khoa h c và

– Xác đ nh đúng đ n và bàn giao thanh toán k p th i kh i l ng công tác xây l p hoàn thành, đ nh k ki m tra và đánh giá kh i l ng thi công d dang theo nguyên t c quy đ nh

– ánh giá đúng k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a t ng công trình, HMCT K p th i l p b ng báo cáo k toán v CPSX và giá thành công tác xây l p – Cung c p chính xác, nhanh chóng các thông tin hi u d ng v CPSX và giá thành

ph c v cho yêu c u qu n lý c a lãnh đ o doanh nghi p, đ ng th i ki m tra đ c vi c

th c hi n k ho ch giá thành và nhi m v h giá thành

– V ch ra đ c nh ng nguyên nhân làm cho hoàn thành ho c ch a hoàn thành,

nh ng kh n ng ti m tàng có th khai thác và ph ng pháp ph n đ u đ không ng ng

h giá thành th c t s n ph m m t cách h p lý

1.2 Khái ni m, phân lo i chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p 1.2.1 Khái ni m chi phí s n xu t và phân lo i chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l p

1.2.1.1 Khái ni m chi phí s n xu t

Quá trình s n xu t là quá trình k t h p c a 3 y u t : t li u lao đ ng, đ i t ng lao

đ ng và s c lao đ ng Quá trình s n xu t đ ng th i là quá trình tiêu hao c a chính b n thân 3 y u t trên i u đó có ngh a là: đ ti n hành s n xu t, ng i s n xu t ph i b ra chi phí v thù lao lao đ ng, v t li u lao đ ng và đ i t ng lao đ ng Nh v y, CPSX chính là bi u hi n b ng ti n c a toàn b các hao phí mà doanh nghi p ph i tiêu dùng trong m t k đ th c hi n quá trình s n xu t

Nh v y, CPSX trong DNXL là toàn b chi phí v lao đ ng s ng và lao đ ng v t hóa phát sinh trong quá trình s n xu t và c u thành lên giá thành c a SPXL; c th là quá trình chuy n bi n c a v t li u xây d ng thành s n ph m d i tác đ ng c a máy móc thi t

b cùng s c lao đ ng c a công nhân Nói cách khác, các y u t v t li u lao đ ng, đ i

t ng lao đ ng d i s tác đ ng có m c đích c a s c lao đ ng qua quá trình thi công s

tr thành s n ph m xây d ng T t c nh ng hao phí này đ c th hi n d i hình thái giá

tr thì đó là chi phí s n xu t

Chi phí s n xu t bao g m nhi u lo i khác nhau, công d ng và m c đích khác nhau; song chung quy g m có chi phí v lao đ ng s ng nh chi phí v ti n l ng và các kho n trích theo l ng; chi phí v lao đ ng v t hoá nh nguyên v t li u, kh u hao v TSC …

1.2.1.2 Phân lo i chi phí s n xu t

Trên c s phân lo i CPSX, c n c vào n i dung c a chi phí phát sinh, k toán

ti n hành t p h p CPSX cho các đ i t ng có liên quan Tu theo yêu c u qu n lỦ, đ i

t ng cung c p thông tin, giác đ xem xét mà CPSX đ c phân lo i theo nhi u cách Cách phân lo i CPSX ph bi n nh t là theo kho n m c tính giá thành Ngoài ra còn có

m t s cách khác nh : phân lo i CPSX trong m i quan h v i kh i l ng ho t đ ng; phân lo i CPSX theo m i quan h và kh n ng quy n p chi phí vào đ i t ng k toán chi phí,

Phân lo i theo kho n m c tính giá thành

ây là cách phân lo i CPSX ph bi n nh t trong DNXL vì nó là c s cho k toán t p h p CPSX và tính giá thành s n ph m theo kho n m c, là c n c đ phân tích tình hình th c hi n k ho ch giá thành và đ nh m c chi phí cho k sau

– CPNVLTT: là chi phí c a các v t li u chính, v t li u ph , v t k t c u, giá tr thi t

b kèm theo v t ki n trúc, c n thi t đ tham gia c u thành th c th xây l p

– CPSDMTC: là chi phí cho các máy thi công nh m th c hi n kh i l ng công tác xây l p b ng máy Chi phí s d ng máy thi công g m chi phí th ng xuyên và chi phí

t m th i:

5

 Chi phí th ng xuyên s d ng máy thi công g m: l ng chính, l ng ph , ph

c p l ng c a công nhân đi u khi n máy, ph c v máy ; chi phí v t li u; chi phí CCDC; chi phí kh u hao TSC ; chi phí d ch v mua ngoài; chi phí khác b ng ti n

 Chi phí t m th i s d ng máy thi công g m: Chi phí s a ch a l n máy thi công (đ i tu, trùng tu, ); chi phí công trình t m th i cho máy thi công (l u, lán, b máy,

đ ng ray ch y máy, ); chi phí t m th i phát sinh tr c ho c chi phí phát sinh sau

nh ng ph i tính vào chi phí xây l p trong k

– CPNCTT: là các chi phí ti n l ng chính, l ng ph , ph c p l ng, k c kho n

h tr l ng c a công nhân tr c ti p tham gia xây l p công trình Ph n chi phí này không bao g m các kho n trích theo l ng nh KPC , BHXH, BHYT, BHTN c a công nhân tr c ti p xây l p

– CPSXC: là các chi phí s n xu t c a đ i, công tr ng xây d ng g m: l ng nhân viên qu n lỦ đ i xây d ng; các kho n trích theo ti n l ng theo t l quy đ nh (24%);

ti n n ca c a nhân viên qu n lỦ đ i và công nhân tr c ti p tham gia xây l p; chi phí

kh u hao TSC dùng chung cho ho t đ ng c a đ i; chi phí v t li u; chi phí CCDC và các chi phí khác phát sinh trong k liên quan đ n ho t đ ng c a đ i

Phân lo i CPSX trong m i quan h v i kh i l ng ho t đ ng

Theo m i quan h c a chi phí v i kh i l ng ho t đ ng thì các chi phí đ c phân

M c đích c a cách phân lo i này là đ thi t k và xây d ng mô hình chi phí trong

m i quan h chi phí, kh i l ng ng th i xác đ nh xu h ng tác đ ng lên chi phí

M t khác, phân lo i theo cách này còn đ xem xét xác đ nh đi m hoà v n và xem xét các quy t đ nh trong s n xu t kinh doanh

Phân lo i CPSX theo m i quan h và kh n ng quy n p chi phí vào đ i t ng

k toán chi phí

Theo tiêu th c này, chi phí ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ c chia thành: chi phí tr c ti p và chi phí gián ti p

– Chi phí tr c ti p: là nh ng chi phí ch quan h tr c ti p đ n vi c s n xu t m t công trình, HMCT nên hoàn toàn có th h ch toán quy n p tr c ti p cho t ng công trình, HMCT đó

– Chi phí gián ti p: là nh ng chi phí có liên quan đ n nhi u công trình, HMCT khác nhau nên ph i t p h p quy n p cho t ng đ i t ng b ng ph ng pháp phân b gián ti p

Cách phân lo i này có Ủ ngh a thu n tuỦ đ i v i k thu t h ch toán Tr ng h p

có phát sinh chi phí gián ti p, b t bu c ph i áp d ng ph ng pháp phân b , l a ch n tiêu th c phân b phù h p M c đ chính xác c a chi phí gián ti p t p h p cho t ng

đ i t ng ph thu c vào tính h p lý và khoa h c c a tiêu chu n phân b chi phí Vì

v y, các nhà qu n tr doanh nghi p ph i h t s c quan tâm đ n vi c l a ch n tiêu th c phân b chi phí

1.2.2 Khái ni m giá thành s n ph m xây l p và phân lo i giá thành trong doanh nghi p xây l p

1.2.2.1 Khái ni m giá thành s n ph m xây l p

thi công m t công trình hay hoàn thành m t kh i l ng công vi c nh t đ nh

c n ph i đ u t vào quá trình s n xu t, thi công m t kh i l ng chi phí nh t đ nh

Nh ng chi phí này c u thành nên giá thành công trình hay HMCT hoàn thành

Nh v y, giá thành SPXL là toàn b CPSX (bao g m chi phí NVL tr c ti p, chi phí s d ng máy thi công, chi phí nhân công tr c ti p, chi phí s n xu t chung) đ c tính b ng ti n đ hoàn thành kh i l ng xây l p

1.2.2.2 Phân lo i giá thành s n ph m xây l p

đáp ng nhu c u v qu n lý, h ch toán, giá thành SPXL đ c xem xét d i nhi u góc đ , nhi u ph m vi tính toán khác nhau V i các tiêu chí khác nhau, giá thành SPXL đ c chia ra làm nhi u lo i

Phân lo i theo th i đi m tính và ngu n s li u đ tính giá thành

Trong ngành XDCB hi n nay đang t n t i ba lo i giá thành công tác xây l p theo cách phân lo i trên là: giá thành d toán, giá thành k ho ch và giá thành th c t C

c đ c tính vào giá tr d toán d toán bao g m các chi phí tr c ti p, chi phí chung

7

và l i nhu n đ nh m c Giá thành d toán nh h n giá tr d toán c a công trình

ph n thu nh p ch u thu tính tr c (thu nh p ch u thu đ c tính theo t l quy đ nh

c a Nhà n c)

Giá tr d toán = Giá thành d toán + Thu nh p ch u thu tính tr c

– Giá thành k ho ch: là giá thành đ c xác đ nh xu t phát t nh ng đi u ki n c

th m i đ n v xây l p trên c s bi n pháp thi công, các đ nh m c, đ n giá áp d ng trong đ n v Nó là c s đ doanh nghi p ph n đ u h giá thành công tác xây l p trong giai đo n k ho ch M c h giá thành k ho ch th hi n trình đ và n ng l c

qu n lý s n xu t c a doanh nghi p M i liên h gi a giá thành k ho ch và giá thành

d toán:

Giá thành k ho ch = Giá thành d toán – M c h giá thành d toán

– Giá thành th c t : là toàn b chi phí th c t đ hoàn thành, bàn giao kh i l ng xây l p mà đ n v đã nh n th u Giá thành th c t đ c xác đ nh theo s li u k toán

Vi c so sánh giá thành th c t v i giá thành d toán cho phép ta đánh giá trình

đ qu n lý c a DNXL này trong m i quan h chung v i các DNXL khác Vi c so sánh giá thành d toán v i giá thành k ho ch cho phép ta đánh giá s ti n b hay y u kém

c a DNXL trong đi u ki n c th v c s v t ch t k thu t và trình đ qu n lý c a

b n thân doanh nghi p

V nguyên t c m i quan h gi a các lo i giá thành trên ph i đ m b o nh sau: Giá thành d toán ≥ Giá thành k ho ch ≥ Giá thành th c t

Phân lo i theo ph m vi phát sinh chi phí

Theo cách th c phân lo i này, giá thành đ c phân chia thành giá thành s n xu t

có nh c đi m là tiêu th c phân b có th không đ c chính xác

Trong các doanh nghi p s n xu t nói chung và doanh nghi p xây d ng nói riêng thì gi a CPSX và giá thành có m i quan h ch t ch v i nhau

dang cu i k

1.3 iăt ng,ăph ngăphápăt p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m

trong doanh nghi p xây l p

1.3.1 iăt ngăvƠăph ngăphápăt p h p chi phí s n xu t

1.3.1.1 i t ng t p h p chi phí s n xu t

CPSX c a doanh nghi p có th phát sinh nhi u đ a đi m khác nhau, liên quan

đ n vi c s n xu t ch t o các lo i s n ph m, lao v khác nhau Các nhà qu n tr doanh nghi p c n bi t đ c các chi phí đó phát sinh đâu, dùng vào vi c s n xu t s n ph m nào Chính vì v y CPSX kinh doanh phát sinh trong k ph i đ c k toán t p h p theo

m t ph m vi, gi i h n nh t đ nh

D a trên nh ng c n c và nh ng đ c đi m t ch c s n xu t và s n ph m trong DNXL, đ i t ng k toán t p h p CPSX có th t ng công trình, HMCT, các giai đo n quy c c a HMCT có giá tr d toán riêng hay nhóm công trình, các đ n v thi công (xí nghi p, đ i thi công)

1.3.1.2 Ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t

Xét theo cách th c t p h p chi phí vào t ng đ i t ng t p h p chi phí, k toán s

d ng hai ph ng pháp sau:

– Ph ng pháp t p h p tr c ti p: Ph ng pháp này áp d ng trong tr ng h p

CPSX phát sinh có liên quan tr c ti p đ n t ng đ i t ng k toán CPSX riêng bi t (ví

d nh : các công trình, HMCT; các đ n đ t hàng; các đ n v thi công; ) Do đó, k toán c n c vào ch ng t ban đ u đ h ch toán cho t ng đ i t ng riêng bi t Theo

ph ng pháp này CPSX phát sinh đ c tính tr c ti p cho t ng đ i t ng ch u chi phí nên đ m b o đ chính xác cao Vì v y s d ng t i đa ph ng pháp này trong đi u ki n

có th cho phép

– Ph ng pháp t p h p và phân b gián ti p: Ph ng pháp này áp d ng trong

tr ng h p CPSX phát sinh có liên quan đ n nhi u đ i t ng k toán chi phí, không t

ch c ghi chép ban đ u riêng cho t ng đ i t ng Trong tr ng h p đó, ph i t p h p chung các chi phí có liên quan đ n nhi u đ i t ng Sau đó, l a ch n tiêu chu n phân

b thích h p đ phân b kho n chi phí này cho t ng đ i t ng k toán chi phí

Th c t cho th y, trong các DNXL, do s n ph m mang tính đ n chi c, cách xa nhau v m t không gian nên ch y u s d ng ph ng pháp t p h p tr c ti p, còn v i kho n m c chi phí gián ti p ph i có tiêu th c phân b

1.3.2 iăt ngăvƠăph ngăphápătínhăgiáăthành s n ph m xây l p

9

Công vi c tính giá thành là nh m xác đ nh đ c giá thành th c t c a t ng lo i

s n ph m và toàn b s n ph m đã hoàn thành i v i DNXL đ i t ng tính giá thành

có th là công trình, HMCT xây l p hoàn thành đ t giá tr s d ng i t ng tính giá thành c ng có th là các giai đo n quy c c a HMCT có giá tr d toán riêng hoàn thành

1.3.2.2 Ph ng pháp tính giá thành SPXL

Ph ng pháp tính giá thành tr c ti p (ph ng pháp gi n đ n): Hi n nay, ph ng pháp này đ c s d ng ph bi n nh t trong các doanh nghi p vì nó phù h p v i đ c

đi m SPXL mang tính đ n chi c và đ i t ng t p h p CPSX phù h p v i đ i t ng tính giá thành, k tính giá thành phù h p v i k báo cáo, cách tính đ n gi n Theo

ph ng pháp này, đ i t ng t p h p CPSX trùng v i đ i t ng tính giá thành Giá thành theo ph ng pháp này đ c xác đ nh nh sau:

Z = Dđk + C – DckTrong đó: Z là t ng giá thành s n ph m xây l p

C là t ng CPSX đã t p h p theo đ i t ng

Dđk là giá tr công trình d dang đ u k

Dck là giá tr công trình d dang cu i k – Ph ng pháp tính giá thành theo đ n đ t hàng: Ph ng pháp này thích h p v i

đ i t ng tính giá thành là t ng công trình, HMCT Theo ph ng pháp này, k toán

ti n hành m cho m i đ n đ t hàng m t s tính giá thành Cu i m i k , chi phí phát sinh s đ c t p h p theo t ng đ n đ t hàng, theo t ng kho n m c chi phí ghi vào

b ng tính giá thành cho t ng đ n đ t hàng t ng ng Tr ng h p đ n đ t hàng g m nhi u HMCT sau khi tính giá thành cho đ n đ t hàng hoàn thành, k toán tính giá thành cho t ng HMCT theo công th c sau:

Z = Zđđh

x Zdti

ZdtTrong đó: Z là giá thành th c t c a HMCT

Zđđh là giá thành th c t c a đ n đ t hàng hoàn thành

Zdt là giá thành d toán c a các HMCT, đ n đ t hàng hoàn thành

Zdti là giá thành d toán c a HMCT i

– Ph ng pháp tính giá thành theo đ nh m c: k toán tính giá thành SPXL theo

đ nh m c đã đ c doanh nghi p xây d ng d a trên c s đ nh m c chi phí theo quy

đ nh hi n hành và d toán chi phí đã đ c ban lãnh đ o thông qua T đ nh m c này

có th so sánh v i chi phí th c t , tính ra s chênh l ch, phân tích và tìm hi u nguyên nhân chênh l ch đ có bi n pháp đi u ch nh k p th i Công th c xác đ nh giá thành

th c t c a SPXL:

ph i c n c vào t ng chi phí th c t phát sinh và t ng chi phí k ho ch ho c t ng chi phí d toán c a HMCT có liên quan đ n xác đ nh t l phân b Công th c tính:

Có th nói, đ tính giá thành SPXL hoàn thành, doanh nghi p có th l a ch n s

d ng m t trong nh ng ph ng pháp tính giá thành phù h p v i đ c đi m s n xu t kinh doanh và cách th c qu n lỦ, phân công lao đ ng c a doanh nghi p

1.4 K toán t p h p chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l p

Riêng v i DNXL, ta ch đ c p t i n i dung h ch toán hàng t n kho theo ph ng pháp Kê khai th ng xuyên Do công tác qu n lý s d ng, h ch toán tài s n, v t t r t

ph c t p do nh h ng c a đi u ki n th i ti t, thiên nhiên và r t d m t mát, h h ng; ngoài ra, máy móc, thi t b và NVL ph i t p k t ngay t i chân công trình, không có kho c đ nh nh các ngành s n xu t khác nên các DNXL s d ng ph ng pháp kê khai th ng xuyên đ h ch toán hàng t n kho, tránh x y ra m t mát l n v tài s n.Vì

v y, trong n i dung này, tôi xin đ c p đ n trình t k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p theo ph ng pháp kê khai th ng xuyên

1.4.1 K toán t p h p chi phí nguyên v t li u tr c ti p

CPNVLTT trong xây l p bao g m chi phí v các NVL chính, v t li u ph , các

c u ki n, các b ph n k t c u công trình, v t li u luân chuy n tham gia c u thành th c

th công trình xây l p ho c giúp cho vi c th c hi n và hoàn thành kh i l ng xây l p

nh : s t, thép, xi m ng, g ch, đá… Trong thi công xây l p, CPNVLTT chi m t tr ng

l n nh t trong giá thành s n ph m và đ c h ch toán tr c ti p cho t ng công trình, HMCT Do v y, ti t ki m CPNVLTT có Ủ ngh a r t quan tr ng trong m c tiêu h giá thành s n ph m

Quy đ nh v h ch toán CPNVLTT nh sau:

– NVL s d ng cho xây d ng công trình, HMCT nào thì tính tr c ti p cho công trình, HMCT đó

– Cu i k h ch toán ho c khi công trình hoàn thành ph i ti n hành ki m kê v t li u

11

– K toán ph i s d ng tri t đ h th ng đ nh m c kh u hao v t li u áp d ng trong XDCB CPNVLTT v t trên m c bình th ng không đ c ghi vào CPSX xây l p mà

h ch toán vào giá v n hàng bán trong k

Ch ng t s d ng: ch ng t ban đ u đ h ch toán CPNVLTT là Hóa đ n GTGT,

B ng t ng h p nh p xu t,

Tài kho n s d ng: TK621 - Chi phí nguyên li u, v t li u tr c ti p TK621 có th

m chi ti t cho t ng công trình, HMCT đ ph c v cho vi c tính giá thành t ng công trình, HMCT đó

S ăđ 1.1 Trình t k toán CPNVLTT

Mua NVL s d ng ngay không qua kho

K t chuy n CPNVLTT

1.4.2 K toán t p h p chi phí s d ng máy thi công

Máy thi công là m t lo i máy đ c tr ng trong ngành xây d ng, đóng vai trò là TSC và đ c s d ng tr c ti p vào vi c th c hi n các kh i l ng xây l p nh : c n

c u, máy khoan, máy tr n bê tông, CPSDMTC là toàn b các chi phí v nhiên li u,

v t li u, nhân công và các chi phí liên quan đ n s d ng máy thi công đ c chia thành: chi phí th ng xuyên và chi phí t m th i Quy đ nh v h ch toán CPSDMTC nh sau: – N u DNXL không t ch c đ i máy thi công riêng mà giao máy cho các đ i, xí nghi p s d ng ho c tr c tiêp thuê ngoài thì chi phí s d ng máy phát sinh đ c h ch toán th ng vào CPSDMTC

– N u DNXL t ch c đ i máy thi công riêng thì tùy thu c vào đ i máy có t ch c

k toán riêng hay không mà CPSDMTC đ c h ch toán phù h p

– Tính toán phân b CPSDMTC cho các đ i t ng s d ng: công trình, HMCT

ph i d a trên c s : giá thành m t gi máy, ho c m t ca máy ho c m t đ n v kh i

l ng công vi c thi công b ng máy hoàn thành

– Cu i k k t chuy n CPSDMTC đ tính giá thành s n ph m xây l p

– CPSDMTC v t trên m c bình th ng không đ c ghi nh n vào CPSX xây l p

mà đ c ghi nh n vào giá v n hàng bán trong k

– Không h ch toán vào CPSDMTC các kho n trích theo l ng ph i tr công nhân

s d ng máy thi công (BHXH, BHYT, KPC , BHTN)

Ch ng t s d ng: th TSC , Biên b n giao nh n TSC , B ng theo dõi ca xe, Tài kho n s d ng: TK 623 – Chi phí s d ng máy thi công

N TK 623 Có Các CP liên quan đ n MTC (CP NVL,

CP ti n l ng c a công nhân đi u khi n

máy, CP kh u hao)

- Các kho n gi m CPSDMTC

- K t chuy n ho c phân b CPSDMTC cho các công trình, HMCT

TK623 bao g m 6 tài kho n c p 2:

- TK6231: Chi phí công nhân

- TK6232: Chi phí v t li u

- TK6233: Chi phí d ng c

- TK6234: Chi phí kh u hao máy thi công

- TK6237: Chi phí d ch v thuê ngoài

- TK6238: Chi phí khác b ng ti n

13

S ăđ 1.2 Trình t k toán CPSDMTC thuê ngoài

S ăđ 1.3 Trình t k toán CPSDMTC tr ng h p doanh nghi p không t ch căđ i

máy thi công riêng, ho c có t ch căđ iămáyăthiăcôngăriêngănh ngăkhôngăt ch c k

K t chuy n CPSDMTC

ch a l n máy thi công

Chi phí nhân công đi u khi n máy thi công

Chi phí, d ch v mua ngoài khác

Thu GTGT

K t chuy n CPSDMTC

TK 632

CPSDMTC v t trên

m c bình th ng

S ăđ 1.4 Trình t k toán CPSDMTC tr ng h p doanh nghi p có t ch căđ i máy

thi công riêng, có t ch c k toán riêng và các b ph n trong doanh nghi p không tính

k t qu riêng

S ăđ 1.5 Trình t k toán CPSDMTC tr ng h p doanh nghi p có t ch căđ i máy

thi công riêng, có t ch c k toán riêng và các b ph n trong doanh nghi p có tính k t

K t chuy n CPNCTT

K t chuy n CPSXC

K t chuy n CPNCTT

K t chuy n CPSXC

TK 512

TK 3331

K t chuy n giá v n Xác đ nh k t qu riêng

Bán lao v máy l n nhau

Thu GTGT

15

1.4.3 K toán t p h p chi phí nhân công tr c ti p

CPNCTT là kho n chi phí v ti n l ng chính, l ng ph , ph c p có tính ch t

l ng c a công nhân tr c ti p tham gia thi công xây l p công trình Chi phí này bao

g m các kho n ph i tr cho ng i lao đ ng thu c biên ch c a doanh nghi p và cho lao đ ng thuê ngoài theo t ng lo i công vi c Quy đ nh v h ch toán CPNCTT nh sau: – Ti n l ng, ti n công ph i tr cho công nhân liên quan đ n công trình, HMCT nào thì h ch toán tr c ti p cho công trình, HMCT đó Tr ng h p ti n l ng, ti n công công nhân liên quan đ n nhi u công trình, HMCT thì k toán áp d ng ph ng pháp phân b cho t ng công trình, HMCT theo tiêu th c h p lí

– Các kho n trích theo ti n l ng c a CNTT xây l p (BHXH, BHYT, BHTN, KPC ) đ c h ch toán vào CPSXC

– K toán ph i s d ng tri t đ h th ng đ nh m c CPNCTT áp d ng trong XDCB CPNCTT v t trên m c bình th ng không đ c ghi nh n vào CPSX xây l p mà h ch toán vào giá v n hàng bán trong k

Ch ng t s d ng: H p đ ng lao đ ng, H p đ ng giao khoán, B ng ch m công,

Tr ng h p thuê ngoài

tr l ng tr c ti p

Trích tr c ti n l ng ngh phép c a công nhân tr c ti p s n xu t

K t chuy n CPNCTT

1.4.4 K toán t p h p chi phí s n xu t chung

CPSXC là nh ng chi phí c n thi t còn l i th c t phát sinh trong quá trình thi công xây l p Chi phí này là các kho n chi phí s n xu t c a t , đ i xây d ng bao g m:

l ng nhân viên qu n lỦ đ i, các kho n trích theo l ng (BHXH, BHYT, KPC , BHTN) c a nhân viên qu n lỦ đ i, công nhân tr c ti p tham gia thi công xây l p, công nhân đi u khi n máy thi công, chi phí NVL, CCDC, chi phí kh u hao TSC dùng cho

ho t đ ng chung c a đ i và các kho n chi phí khác phát sinh liên quan đ n ho t đ ng chung c a đ i

Quy đ nh v h ch toán CPSXC nh sau:

– Ph i t ch c h ch toán CPSXC theo t ng công trình, HMCT và chi ti t theo các kho n chi phí theo quy đ nh Tr ng h p CPSXC liên quan đ n nhi u công trình, HMCT k toán ph i ti n hành t p h p CPSXC theo t ng n i phát sinh chi phí, sau đó phân b CPSXC cho công trình, HMCT có liên quan theo tiêu th c h p lý

– Th ng xuyên kiêm tra tình hình th c hi n d toán CPSXC

– Khi th c hi n khoán CPSXC cho các đ i xây l p thì ph i qu n lý t t CPSXC đã giao khoán, t ch i không thanh toán cho các đ i nh n khoán CPSXC ngoài d toán,

b t h p lí

– Ph n CPSXC v t m c bình th ng không đ c tính vào CPSX xây l p mà ghi vào giá v n hàng bán

Ch ng t s d ng: B ng ch m công, B ng thanh toán l ng, B ng phân b

l ng và BHXH, B ng thanh toán d ch v mua ngoài, Hóa đ n GTGT, Phi u chi,

B ng phân b kh u hao TSC , B ng phân b NVL, CCDC,

Tài kho n s d ng: TK 627 – Chi phí s n xu t chung

N TK 627 Có

T p h p CPSXC th c t phát sinh (l ng

nhân viên qu n lỦ đ i, các kho n trích

theo l ng, chi phí NVL, CCDC, chi phí

kh u hao TSC dùng cho ho t đ ng

chung c a đ i, )

- Các kho n gi m CPSXC

- K t chuy n ho c phân b CPSXC cho các đ i t ng ch u chi phí

TK627 bao g m 6 tài kho n c p 2:

– TK6271: Chi phí nhân viên phân x ng

K t chuy n, phân b CPSXC cho các đ i

1.5 ánhăgiáăs n ph m d dang và tính giá thành s n ph m xây l p

1.5.1 ánhăgiáăs n ph m d dang

S n ph m d dang trong XDCB là kh i l ng xây l p ch a hoàn thành nghi m thu bàn giao và đ c thanh toán ánh giá SPXL d dang là tính toán xác đ nh CPSX cho kh i l ng xây l p d dang cu i k

Vi c đánh giá SPXL d dang cu i k tùy thu c vào đ i t ng tính giá thành mà DNXL đã xác đ nh N u xác đ nh đ i t ng tính giá thành là công trình, HMCT hoàn thành thì CPSX tính cho SPXL d dang cu i k là t ng CPSX xây l p phát sinh t khi

kh i công đ n cu i k báo cáo mà công trình, HMCT ch a hoàn thành

N u xác đ nh đ i t ng tính giá thành là kh i l ng công vi c hay giai đo n xây

l p đ t đi m d ng k thu t h p lý có giá tr d toán riêng hoàn thành thì SPXL d dang là kh i l ng công vi c hay giai đo n xây l p ch a hoàn thành Do đó, CPSX tính cho SPXL d dang cu i k đ c tính trên c s phân b chi phí xây l p th c t đã phát sinh cho các kh i l ng xây l p đã hoàn thành và ch a hoàn thành trên c s tiêu

th c phân b là giá tr d toán hay chi phí d toán Trong đó, các kh i l ng hay giai

đo n xây l p d dang có th đ c tính theo m c đ hoàn thành

Chi phí th c t c a kh i l ng hay giai đo n xây l p d dang cu i k đ c xác

Cđk là chi phí s n xu t kinh doanh d dang đ u k

Ctk là chi phí s n cu t kinh doanh phát sinh trong k

Chtdt là giá thành kh i l ng xây l p hoàn thành theo d toán

C’ckdt là giá thành kh i l ng xây l p d dang cu i k theo d toán

1.5.2 T ng h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p

Trong ho t đ ng xây l p, s n ph m cu i cùng là các công trình, HMCT hoàn thành đ t giá tr s d ng N u DNXL xác đ nh đ i t ng tính giá thành là t ng công trình, HMCT xây l p hoàn thành thì giá thành các công trình, HMCT đã hoàn thành

đ c xác đ nh trên c s t ng c ng các CPSX phát sinh t khi kh i công đ n khi hoàn thành ph n ánh các th tính giá thành công trình, HMCT

Tr ng h p ph ng th c thanh toán gi a bên giao th u (bên A) và DNXL (bên B) là theo kh i l ng hay giai đo n xây l p đ t đi m d ng k thu t h p lý hoàn thành thì ngoài vi c tính giá thành s n ph m cu i cùng, k toán còn ph i tính giá thành c a các giai đo n xây l p đã hoàn thành và đ c ch p nh n thanh toán trong k

19

t p h p CPSX kinh doanh, ph c v cho vi c tính giá thành SPXL, k toán s

d ng TK 154 - Chi phí s n xu t kinh doanh d dang Tài kho n này đ c m chi ti t theo đ a đi m phát sinh chi phí, theo t ng công trình, HMCT

CPNVLTT, CPSDMTC, CPNCTT,

CPSXC phát sinh trong k liên quan

đ n giá thành s n ph m xây l p công

trình ho c giá thành xây l p theo giá

khoán n i b

Giá thành s n xu t SPXL hoàn thành bàn giao

t ng ph n, ho c toàn b tiêu th trong k ;

ho c bàn giao cho đ n v nh n th u chính xây

S ăđ 1.8 Trình t k toán CPSX và tính giá thành SPXL

K t chuy n CPNCTT cu i k

K t chuy n CPSDMTC cu i k

K t chuy n CPSXC cu i k

K t chuy n các kho n làm gi m giá thành

Giá thành th c t CT, HMCT bàn giao

đó, các đ n v xây l p có th nh n khoán kh i l ng công vi c, HMCT ho c c CT

Khi nh n khoán, hai bên nh n và bàn giao ph i ký k t h p đ ng giao khoán Trong h p đ ng ph i ghi rõ n i dung công vi c, trách nhi m và quy n l i c a m i bên trong th i gian th c hi n h p đ ng Khi bên nh n khoán hoàn thành bàn giao kh i

l ng công vi c thì hai bên ti n hành nghi m thu và thanh lý h p đ ng giao khoán Do

v y, ph ng th c này r t phù h p v i các DNXL trong n n kinh t th tr ng vì nó

g n l i ích v i trách nhi m c a ng i lao đ ng, đ ng th i nâng cao quy n t ch , phát huy kh n ng trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a đ n v nh n khoán

1.6.1 Tr ng h păđ năv nh n khoán không t ch c b máy k toán riêng

T i đ n v giao khoán: k toán s d ng “TK 1413 – T m ng chi phí xây l p

giao khoán n i b ” đ ph n ánh quan h thanh toán n i b v các kho n t m ng Tài kho n này đ c m chi ti t cho t ng đ n v nh n khoán, t ng công trình, HMCT

S ăđ 1.9 K toánăCPSXăvƠătínhăgiáăthƠnhăSPXLătheoăph ngăth c khoán g n t iăđ nă

v giao khoán (tr ng h păđ n v nh n khoán không t ch c b máy k toán riêng)

Thu GTGT

K t chuy n chi phí

T i đ n v nh n khoán: Do không t ch c b máy k toán riêng nên b ph n này

ch th c hi n công tác t p h p ch ng t liên quan t i kh i l ng xây l p nh n khoán

và n p l i cho đ n v giao khoán

1.6.2 Tr ng h păđ năv nh n khoán có t ch c b máy k toán riêng

l ng xây l p giao khoán n i b

Nh n giá tr kh i l ng xây l p n i b hoàn thành, bàn giao c a đ n v nh n khoán

S còn ph i thu v kho n ng đ th c hi n

kh i l ng xây l p n i b đ n v nh n

khoán

S ăđ 1.10 K toán CPSX và tính giá thành SPXL theoăph ngăth c khoán g n t i

đ năv giao khoán (tr ng h păđ năv nh n khoán có t ch c b máy k toán riêng)

1.6.2.2 T i đ n v nh n khoán

K toán s d ng “TK 3362 – Ph i tr giá tr kh i l ng xây l p giao khoán n i b ”

Giá tr kh i l ng xây l p hoàn thành, bàn

giao cho đ n v giao khoán

Thu GTGT

23

Khi đ n v nh n khoán t ch c b máy k toán riêng, có th x y ra hai tr ng

h p: “đ n v nh n khoán không xác đ nh k t qu kinh doanh riêng” và “đ n v nh n khoán có xác đ nh k t qu kinh doanh riêng”

n v nh n khoán không xác đ nh k t qu kinh doanh riêng

S ăđ 1.11 K toánăCPSXăvƠătínhăgiáăthƠnhăSPXLătheoăph ngăth c khoán g n t i

đ năv nh n khoán (tr ng h păđ năv nh n khoán có t ch c b máy k toán riêng

nh ngăkhôngăxácăđ nh k t qu kinh doanh riêng)

TK 3362

Giá tr xây

l p giao khoán bàn giao

TK 111, 112,

152, 153

Nh n t m ng; t m ng

b sung

TK 111, 112

Hoàn t m

ng th a

n v nh n khoán có xác đ nh k t qu kinh doanh riêng

S ăđ 1.12 K toánăCPSXăvƠătínhăgiáăthƠnhăSPXLătheoăph ngăth c khoán g n t i

đ năv nh n khoán (tr ng h păđ năv nh n khoán có t ch c b máy k toán riêng

vƠăcóăxácăđ nh k t qu kinh doanh riêng)

(n u có)

TK 1541

T ng h p CPSX

b sung

TK 632

K t chuy n giá thành công trình

TK 111, 112

Hoàn t m ng th a

25

1.7 T ch c s k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p

Theo Quy t đ nh 15/2006/Q -BTC, tùy vào đ c đi m kinh doanh c a mình mà doanh nghi p có th áp d ng m t trong b n hình th c ghi s là: hình th c Nh t ký chung, hình th c s Nh t ký – s cái, hình th c Nh t ký ch ng t và hình th c CH ng

t ghi s

Hi n nay, ph n l n các doanh nghi p nói chung đ u s d ng hình th c s k toán

là Nh t ký chung Hình th c k toán Nh t kỦ chung có u đi m là đ n gi n, thích h p

v i m i đ n v k toán và thu n l i cho vi c s d ng k toán máy, thu n ti n đ i chi u, ki m tra chi ti t theo t ng ch ng t g c c tr ng c b n c a hình th c k toán

Nh t ký chung là t t c các nghi p v kinh t , tài chính phát sinh đ u ph i đ c ghi vào s Nh t ký, mà tr ng tâm là s Nh t ký chung, theo trình t th i gian phát sinh và theo n i dung kinh t (đ nh kho n k toán) c a nghi p v đó Sau đó l y s li u trên các s Nh t kỦ đ ghi S Cái theo t ng nghi p v phát sinh

Yêu c u k toán c a DNXL là đ chính xác cao, s li u các kho n m c chi phí

c n c p nh t k p th i, h ch toán hàng t n kho theo ph ng pháp kê khai th ng xuyên, Theo nh ng yêu c u trên thì hình th c s Nh t ký chung là phù h p nh t v i doanh nghi p xây l p Vì v y tôi xin đ c đ c p c th v hình th c s k toán Nh t

th tính giá thành

B ng cân đ i s phát sinh Báo cáo tài chính

Công ngh hi n đ i ngày càng phát tri n, m i thao tác trên s sách đ u đ c th c

hi n nhanh chóng b ng máy vi tính và các ph n m m ng d ng i v i công vi c c a

k toán ngày nay c ng v y, vi c tính toán s li u và l p s sách đ u thông qua ph n

m m máy tính Ngoài m t trong b n hình th c s nêu trên, ph n l n các công ty s có thêm hình th c s k toán trên máy vi tính

S ăđ 1.13 Hình th c s k toán trên máy vi tính

(khâu k toán CPSX và tính giá thành SPXL)

S k toán

- S t ng h p

- S chi ti t (TK 621,

622, 623, 627, 154)

- Báo cáo tài chính

- Báo cáo k toán qu n

tr

27

TH C TR NG K TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH

S N PH M XÂY L P T I CÔNG TY C PH N KINH DOANH NHÀ

2.1 c đi m chung c a Công ty C ph n kinh doanh nhà và xây d ng H i D ng

2.1.1 Quá trình phát tri n,ăđ că đi m ho tăđ ng kinh doanh và b máy qu n lý

2.1.1.2 c đi m ho t đ ng kinh doanh

Công ty C ph n kinh doanh nhà và xây d ng H i D ng là công ty h ch toán kinh t đ c l p đ m b o s n xu t kinh doanh đ c thu n l i, Công ty áp d ng hình

th c khoán toàn b các HMCT cho các đ i, t s n xu t Qua vi c khoán qu n đã gi m thi u đ c nh ng chi phí b t h p lí trong công tác qu n lỦ nâng cao đ c công tác

ki m tra giám sát ch t ch công trình

Công ty ti n hành thi công xây l p các công trình trên đ a bàn toàn t nh H i

D ng do 7 đ i xây d ng th c hi n Công ty đ c trang b thi t b xây d ng hi n đ i

ch y u nh p kh u t Pháp, Trung Qu c, Liên Xô và m t s thi t b trong n c: ôtô, máy tr n bê tông, máy tr n v a, máy c t, u n, ép, máy c a đá, máy vi tính, máy in Công ty ho t đ ng trong các l nh v c sau:

– Kinh doanh và phát tri n nhà

– Xây d ng các công trình: Công nghi p, dân d ng, giao thông, th y l i, nông nghi p và phát tri n nông thôn, đ ng dây t i đi n, tr m bi n áp đ n 35KV, h th ng

c p thoát n c và x lỦ n c th i

– Kh o sát, thi t k , l p d toán các công trình do công ty qu n lý thi công

– L p h s m i th u và đánh giá phân tích h s d th u xây l p công trình

– Giám sát thi công xây d ng và l p đ t thi t b các công trình xây d ng: dân d ng, công nghi p, giao thông, th y l i, đ ng dây t i đi n, tr m bi n áp đ n 35kV, h

th ng c p thoát n c

– T v n l p quy t toán, h p đ ng kinh t

Công ty có r t nhi u ho t đ ng kinh doanh đa d ng, tuy nhiên ho t đ ng chính

v n là xây xây l p m i các công trình

S ăđ 2.1 Quy trình công ngh s n xu t SPXL

ào móng công trình; gia công n n móng công trình ch ng lún và thi công móng

c a công ty

Ban giám đ c g m 5 thành viên: 1 giám đ c và 4 phó giám đ c Giám đ c Công

ty là ng i đi u hành cao nh t, ph trách chung toàn b ho t đ ng s n xu t kinh doanh; đ ng th i ch u trách nhi m tr c nhà n c v các l nh v c ho t đ ng c a doanh nghi p, tr c ti p ph trách công tác tài chính – k toán, k ho ch thi đua khen

th ng; là ng i tr c ti p ký k t và thanh lý h p đ ng kinh t , h p đ ng lao đ ng; là

ch t ch các h i đ ng Ngoài ra, giám đ c còn tr c ti p qu n lý phòng tài v B n phó giám đ c, m i ng i tr c ti p đi u hành m t b ph n, phòng ban trong công ty: 1 phó giám đ c ph trách, đi u hành phòng t ch c hành chính; 1 phó giám đ c ph trách,

đi u hành phòng qu n lỦ nhà; 1 phó giám đ c ph trách qu n lý, giám sát vi c thi công

c a các công trình; 1 phó giám đ c ph trách, đi u hành phòng d án Các phòng có quan h ch t ch v i nhau và ch u s qu n lý c a Giám đ c

hi n công tác bán nhà cho ng i đang thuê theo NDD61/CP c a chính ph và đ án bán nhà c a t nh

Cácăđ i xây d ng:

Là b ph n tr c thu c công ty, đ c công ty cho phép thành l p do ban Giám

đ c b nhi m nh m th c hi n và đáp ng yêu c u c a các phòng ban ch c n ng trên,

th c hi n ch c n ng h ch toán qu n lí n i b

Phòng d án:

Giúp Giám đ c công ty qu n lỦ và đi u hành t t c các d án do công ty làm ch

đ u t bao g m: Các khu quy ho ch nhà chung c , quy ho ch dân c và nhà bán cho dân

2.1.2 T ch c công tác k toán trong Công ty

2.1.2.1 T ch c b máy k toán

phát huy vai trò quan tr ng trong công tác qu n lý s n xu t kinh doanh, công

ty ph i t ch c b máy k toán khoa h c, h p lỦ đ m b o cho k toán th c hi n t t nhi m v , ch c n ng c a mình, đáp ng đ c yêu c u qu n lý trong n n kinh t th

tr ng Công ty C ph n kinh doanh nhà và xây d ng H i D ng đã x p x p l i c

c u b máy k toán g n nh , đ m b o cung c p thông tin đ y đ , k p th i đáp ng

đ c yêu c u qu n lý

Là m t doanh nghi p h ch toán đ c l p nên vi c h ch toán k toán t i công ty

c ng ph i th c hi n đ y đ các qui đ nh c a ch đ k toán do nhà n c ban hành

Xu t phát t đ c đi m kinh doanh và qu n lý, phòng k toán c a công ty đ c t

ch c theo hình th c v a t p trung v a phân tán: