Luận văn thực trạng sử dụng vốn lưu động tại công ty cổ phần xây dựng và kinh doanh thương mại đăng dương

CỌNGăTYăC ăPH NăXỂYăD NGăVÀăKINH... CỌNGăTYăC ăPH NăXỂYăD NGăVÀăKINHăGiáoăviênăh ngăd n :ăTh.săPhanăH ngăGiang Sinhăviênăth căhi n : Nguy năThùyăMai Chu yênăngƠnh :ăăTƠiăchínhă HÀăN Iă

CỌNGăTYăC ăPH NăXỂYăD NGăVÀăKINH

CỌNGăTYăC ăPH NăXỂYăD NGăVÀăKINHă

Giáoăviênăh ngăd n :ăTh.săPhanăH ngăGiang Sinhăviênăth căhi n : Nguy năThùyăMai

Chu yênăngƠnh :ăăTƠiăchínhă

HÀăN Iă- 2014

th c trong 4 n m h c t p V i v n ki n th c đ c ti p thu trong quá trình h c không ch

là n n t ng cho quá trình nghiên c u khóa lu n mà còn là hành trang quí báu đ tôi b c vào đ i m t cách v ng ch c và t tin

Tôi xin chân thành c m n Ban lãnh đ o, phòng Kinh doanh, các anh ch cán b công nhân viên Công ty C ph n Xây d ng và Kinh doanh Th ng m i ng D ng đã cho phép, cung c p tài li u và t o m i đi u ki n thu n l i đ tôi hoàn thành khóa lu n t t nghi p này

M c dù đã có nhi u c g ng, nh ng do th i gian có h n, trình đ , k n ng c a b n thân còn nhi u h n ch nên ch c ch n đ tài khóa lu n t t nghi p c a tôi không tránh kh i

nh ng h n ch , thi u sót R t mong đ c s đóng góp, ch b o, b sung thêm c a các th y

M CăL C

PH N M U

PH N N I DUNG

CH NGă1.ăC ăS LụăLU N CHUNG V V NăL Uă NGăVÀăHI U QU S D NG V NăL Uă NG TRONG DOANH NGHI P 1

1.1 T ng quan v v năl uăđ ng 1

1.1.1 Khái ni m và đ c đi m c a v n l u đ ng trong doanh nghi p 1

1.1.2 Phân lo i v n l u đ ng trong doanh nghi p 3

1.1.2.1 Phân lo i thỀo hình thái bi u hi n 3

1.1.2.2 Phân lo i thỀo vai trò t ng lo i v n l u đ ng trong quá trình s n xu t kinh doanh 3

1.1.2.3 Phân lo i theo quan h s h u v v n 4

1.1.2.4 Phân lo i theo ngu n hình thành v n l u đ ng c a doanh nghi p 5

1.1.2.5 Phân lo i theo th i gian huy đ ng và s d ng 6

1.1.2.6 Phân lo i c n c vào kh n ng chuy n hóa thành ti n 7

1.1.3 Vai trò c a v n l u đ ng trong doanh nghi p 8

1.2 Hi u qu s d ng v năl uăđ ng t i doanh nghi p 9

1.2.1 Khái ni m hi u qu s d ng v n l u đ ng 9

1.2.2 Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng v n l u đ ng 9

1.2.2.1 Các ch tiêu v kh n ng thanh toán 9

1.2.2.2 Các ch tiêu v kh n ng sinh l i 11

1.2.2.3 Các ch tiêu v hi u qu s d ng v n l u đ ng 12

1.3.ăNơngăcaoăhi u qu s d ng v năl uăđ ng 14

1.3.1 S c n thi t ph i nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng 14

1.3.2 Các nhân t nh h ng đ n vi c nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng 15

1.3.2.1 Nhân t khách quan 15

1.3.2.2 Nhân t ch quan 16

1.3.3 Nh ng bi n pháp ch y u nh m nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng trong

các ếoanh nghi p hi n nay 17

CH NGă 2.ă TH C TR NGă VÀă NH NG Y U T NHă H NGă N HI U QU S D NG V NăL Uă NG C AăCỌNGăTYăC PH NăXỂYăD NGăVÀă KINH DOANH TH NGăM Iă NGăD NG 20

2.1 Gi i thi u v côngă tyă C ph nă Xơyă d ngă vƠă Kinhă doanhă Th ngă m iă ngă D ng 20

2.1.1 L ch s hình thành và quá trình phát tri n c a công ty C ph n Xây ế ng và Kinh ếoanh Th ng m i ng D ng 20

2.1.2 C c u t ch c và qu n lý c a công ty C ph n Xây ế ng và Kinh ếoanh Th ng m i ng D ng 20

2.1.3 T ch c b máy k toán c a công ty C ph n Xây ế ng và Kinh ếoanh Th ng m i ng D ng 22

2.2.ăTìnhăhìnhăk t qu kinh doanh c aăcôngătyăC ph năXơyăd ngăvƠăKinhădoanhă Th ngăm iă ngăD ng 22

2.2.1 K t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty t 2011 – 2013 22

2.2.2 Tình hình tài s n – ngu n v n t i công ty t 2011 - 2013 26

2.2.2.1 C c u tài s n c a công ty C ph n Xây ế ng và Kinh ếoanh Th ng m i ng D ng 26

2.2.2.2 C c u ngu n v n c a công ty C ph n Xây ế ng và Kinh ếoanh Th ng m i ng D ng 30

2.3 Th c tr ng hi u qu s d ng v năl uăđ ng t iăcôngătyăC ph năXơyăd ngăvƠă Kinh doanh Th ngăm iă ngăD ng 33

2.3.1 Chính sách qu n lý v n l u đ ng c a Công ty C ph n Xây ế ng và Kinh ếoanh Th ng m i ng D ng 33

2.3.2 Các ch tiêu v kh n ng thanh toán 35

2.3.3 Các ch tiêu v kh n ng sinh l i 37

2.3.4 Các ch tiêu v hi u qu s d ng v n l u đ ng 38

2.3.4.1 T c đ luân chuy n và hi u qu s d ng v n l u đ ng 38

2.3.4.2 Ch tiêu v t ng b ph n c u thành v n l u đ ng 40

2.4.ă ánhăgiáăhi u qu s d ng v năl uăđ ng t iăcôngătyăC ph năXơyăd ngăvƠăKinhă

doanhăTh ngăm iă ngăD ng 44

2.4.1 Nh ng k t qu đ t đ c 44

2.4.2 Nh ng h n ch và nguyên nhân 45

2.5 Gi iăphápănơngăcaoăhi u qu s d ng v năl uăđ ng t iăcôngătyăC ph năXơyă d ngăvƠăKinhădoanhăTh ngăm iă ngăD ng 46

2.5.1 Môi tr ng kinh doanh 46

2.5.1.1 Thu n l i 46

2.5.1.2 Khó kh n 46

2.5.2 nh h ng phát tri n c a công ty 47

2.5.3 Gi i pháp nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng t i công ty C ph n Xây d ng và Kinh ếoanh Th ng m i ng D ng 48

2.5.3.1 Xác đ nh nhu c u v n l u đ ng 48

2.5.3.2 T ng c ng c s v t ch t k thu t và công ngh 49

2.5.3.3 Nâng cao trình đ đ i ng qu n lý và nhân viên 49

2.5.3.4 Hoàn thi n ch đ , quy trình, h th ng thông tin qu n lý 50

2.5.3.5 Nâng cao hi u qu qu n lý hàng t n kho 51

2.5.3.6 Phát tri n tìm ki m th tr ng m i và ph i h p các bi n pháp đ y m nh tiêu th s n ph m 52

2.5.4 Ki n ngh 53

K T LU N

PH L C

DANH M CăTÀIăLI U THAM KH O

DANHăM CăVI TăT T

BCKQKD Báo cáo k t qu kinh doanh

CBCNV Cán b công nhân viên

DANH M CăCỄCăB NG BI U,ăHỊNHăV ,ă TH ,ăCỌNGăTH C

S ă đ 2.1.ă S ă đ c ă c u t ch c c aă côngă tyă C ph nă Xơyă d ngă vƠă Kinhă doanhă

Th ngăm iă ngăD ng 21

S ăđ 2.2.ăS ăđ môăhìnhăt ch căphòngăk toán 22

B ng 2.1 B ngăbáoăcáoăk t qu kinh doanh 23

Bi uăđ 2.1 S t ngătr ng c a doanh thu thu năvƠăl i nhu n sau thu trong giai đo n 2011 ậ 2013 25

Bi uăđ 2.2.ăC ăc uătƠiăs n c aăcôngătyăC ph năXơyăd ngăvƠăKinhădoanhăTh ngă m iă ngăD ng 27

B ngă2.2.ăC ăc uătƠiăs n c aăcôngătyăC ph năXơyăd ngăvƠăKinhădoanhăTh ngăm i ngăD ng 28

Bi uă đ 2.3.ă C ă c u ngu n v n c aă côngă tyă C ph nă Xơyă d ngă vƠă Kinhă doanhă Th ngăm iă ngăD ng 31

B ngă2.3.ăC ăc u ngu n v n c aăcôngătyăC ph năXơyăd ngăvƠăKinhădoanhăTh ngă m iă ngăD ng 32

Hìnhă2.4.ăChínhăsáchăqu nălỦăv năl uăđ ng c aăcôngătyăC ph năXơyăd ngăvƠăKinhă doanhăTh ngăm iă ngăD ng 33

B ng 2.4 V nă l uă đ ngă ròngă c aă côngă tyă C ph nă Xơyă d ngă vƠă Kinhă doanhă Th ngăm iă ngăD ng 35

B ng 2.5 Kh n ngă thanhă toánă c aă côngă tyă C ph nă Xơyă d ngă vƠă Kinhă doanhă Th ngăm iă ngăD ng 35

B ng 2.6 Kh n ngăsinhăl i c aăcôngătyăC ph năXơyăd ngăvƠăKinhădoanhăTh ngă m iă ngăD ng 37

B ng 2.7 Hi u qu s d ng v năl uăđ ng c aăcôngătyăC ph năXơyăd ngăvƠăKinhă doanhăTh ngăm iă ngăD ng 39

B ng 2.8 Ch tiêuăv s vòngăquayăhƠngăt n kho 41

B ng 2.9 Ch tiêuăv cácăkho n ph i thu 42

B ng 2 10 Ch tiêuăv kh n ngătr n 43

PH NăM ă U

1 Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠiă

V n là đi u ki n không th thi u đ c đ m t doanh nghi p đ c thành l p và t

đó ti n hành các ho t đ ng s n xu t kinh doanh V n chính là ti n đ tiên quy t đ i v i

b t k m t doanh nghi p nào trong n n kinh t th tr ng hi n nay Tuy nhiên vi c s

d ng v n nh th nào đ đ t đ c hi u qu cao m i là nhân t quy t đ nh cho s t ng

tr ng c a m i doanh nghi p Vì v y, b t c m t doanh nghi p nào khi s d ng v n s n

xu t nói chung và v n l u đ ng nói riêng đ u ph i quan tâm đ n hi u qu mà nó mang

l i

V n l u đ ng là m t b ph n l n c u thành nên tài s n c a doanh nghi p, nó là

y u t b t đ u và k t thúc c a quá trình doanh nghi p S l ng, giá tr tài s n l u đ ng

ph n ánh n ng l c s n xu t kinh doanh hi n có c a doanh nghi p Phân tích hi u qu s

d ng v n l u đ ng có ý ngh a quan tr ng, giúp cho doanh nghi p th y đ c th c ch t c a

vi c s d ng v n l u đ ng, t đó có bi n pháp nâng cao hi u qu s d ng ngu n v n l u

đ ng trong doanh nghi p

Trong quá trình h i nh p kinh t , các doanh nghi p luôn đ i m t v i s c nh tranh gay g t và đi u này đã t o nh ng c h i c ng nh thách th c cho các doanh nghi p trong quá trình s n xu t kinh doanh có th n m b t đ c nh ng c h i và v t qua thách

th c, đ ng v ng trong c nh tranh, các doanh nghi p ph i đ a ra đ c nh ng quy t đ nh đúng đ n v t o l p và qu n lý v n l u đ ng sao cho nó có hi u qu nh t nh m đem l i

l i nhu n nhi u nh t cho doanh nghi p Ngoài nh ng doanh nghi p l n và ch đ ng s m

đã tìm hi u v công tác qu n lý và s d ng v n l u đ ng t i công ty Do đó, tôi đã quy t

đ nh ch n đ tài “Th c tr ng s d ng v n l u đ ng t i công ty C ph n Xây d ng và Kinh doanh Th ng m i ng D ng”

2 L chăs ănghiênăc uă

V n l u đ ng là m t trong nh ng y u t không th thi u đ c trong m i doanh nghi p V n l u đ ng tham gia tr c ti p vào quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Tuy v n đ s d ng v n l u đ ng t i các công ty ho t đ ng trong các l nh v c

khác nhau là khác nhau, song vi c nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng luôn là m i quan tâm l n c a m i doanh nghi p T tr c t i nay đã có m t s nghiên c u v ngu n

v n l u đ ng t i các công ty nh :

N m 2011, sinh viên Lê Th Thu, i h c Th ng Long nghiên c u đ tài “Nâng cao hi u qu qu n lý và s d ng v n l u đ ng t i công ty C ph n Quang Trung” N i dung c a nghiên c u v th c tr ng qu n lý và s d ng v n l u đ ng t i công ty C ph n Quang Trung, t đó đ a ra nh ng m t thu n l i và h n ch còn t n t i, đ ra m t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu qu n lý và s d ng v n l u đ ng phù h p v i công ty

N m 2012, sinh viên Ph m Trung Kiên, i h c Kinh t qu c dân nghiên c u đ tài “Th c tr ng ho t đ ng và hi u qu s d ng v n l u đ ng t i công ty TNHH Công ngh ph m Th ng Long” Trong nghiên c u c a mình, tác gi đã trình bày v th c tr ng,

nh ng thu n l i, khó kh n, đ nh h ng và đ ra m t s gi i pháp trong công tác qu n tr

v n l u đ ng t i công ty TNHH Công ngh ph m Th ng Long

Trong các nghiên c u trên, các tác gi đ u d a vào báo cáo cu i n m nh Báo cáo

k t qu kinh doanh và B ng cân đ i k toán, các th ng kê v tình hình s d ng v n l u

đ ng trong n m t i công ty T các s li u thu th p đ c, các tác gi ch ra th c tr ng s

d ng v n l u đ ng, đ ng th i đ a ra đánh giá v nh ng m t đ t đ c và nh ng h n ch trong công tác qu n lý và s d ng v n l u đ ng Trên c s th c tr ng và nh ng k t qu thu đ c, các tác gi đ a ra các bi n pháp phù h p v i tình hình hi n t i c a công ty c ng

Ch ngă2:ă Th cătr ngăvƠănh ngăy uăt ă nhăh ngăđ năhi uăqu ăs ăd ngăv năl uă

đ ngăc aăcôngătyăC ăph năXơyăd ngăvƠăKinhădoanhăTh ngăm iă ngă

D ng

PH NăN IăDUNG

1.1.ăT ngăquanăv ăv năl uăđ ng

1.1.1 Khái ni m và đ c đi m c a v n l u đ ng trong ếoanh nghi p

ti n hành s n xu t kinh doanh, ngoài các t li u lao đ ng, các doanh nghi p còn c n có các đ i t ng lao đ ng Khác v i các t li u lao đ ng, các đ i t ng lao đ ng (nh nguyên, nhiên, v t li u, bán thành ph m,…) ch tham gia vào m t chu k s n xu t và không gi nguyên hình thái v t ch t ban đ u, giá tr c a nó đ c chuy n d ch toàn b ,

m t l n vào giá tr s n ph m

Nh ng đ i t ng lao đ ng nói trên n u xét v hình thái hi n v t đ c g i là các tài

s n l u đ ng, v hình thái giá tr đ c g i là v n l u đ ng c a doanh nghi p

“V n l u đ ng là bi u hi n b ng ti n c a tài s n l u đ ng nên đ c đi m v n đ ng

c a v n l u đ ng luôn ch u s chi ph i b i nh ng đ c đi m c a tài s n l u đ ng Trong các doanh nghi p ng i ta chia tài s n l u đ ng thành hai lo i: tài s n l u đ ng s n xu t

và tài s n l u đ ng l u thông TSL s n xu t bao g m nh ng tài s n khâu d tr s n

xu t nh nguyên v t li u chính, nguyên v t li u ph , nhiên li u,… và tài s n khâu s n

xu t nh bán thành ph m, s n ph m d dang, chi phí ch phân b ,… Còn TSL l u thông bao g m các s n ph m, thành ph m ch tiêu th , các lo i v n b ng ti n, các kho n

v n trong thanh toán, các kho n chi phí ch k t chuy n, chi phí tr tr c,… Trong quá trình s n xu t kinh doanh, các TSL s n xu t và TSL l u thông luôn v n đ ng, thay th

và chuy n hóa l n nhau, đ m b o cho quá trình s n xu t kinh doanh đ c ti n hành liên

t c.” [8, tr.78]

Trong đi u ki n n n kinh t hàng hóa – ti n t , đ hình thành các TSL s n xu t

và TSL l u thông các doanh nghi p ph i b ra m t s v n đ u t ban đ u nh t đ nh Vì

v y c ng có th nói v n l u đ ng c a doanh nghi p là s v n ti n t ng tr c đ đ u t mua s m các tài s n l u đ ng c a doanh nghi p

T h c thuy t giá tr th ng d , s l u thông v m t hi n v t và giá tr c a v n l u

đ ng các doanh nghi p s n xu t có th bi u di n b ng công th c chung:

T ậ H ậ SX ậ H’ăậ T’

(T: Ti n; H: Hàng; SX: S n xu t)

[12]

Phù h p v i các đ c đi m c a tài s n l u đ ng, v n l u đ ng c a doanh nghi p

c ng không ng ng v n đ ng qua các giai đo n c a chu kì kinh doanh: D tr s n xu t,

s n xu t và l u thông Quá trình này đ c di n ra liên t c và th ng xuyên l p l i theo

chu kì và đ c g i là quá trình tu n hoàn, chu chuy n c a v n l u đ ng Qua m i giai

đo n c a chu kì kinh doanh, v n l u đ ng l i thay đ i hình thái bi u hi n, t hình thái v n

ti n t ban đ u chuy n sang hình thái v n v t t hàng hóa d tr và v n s n xu t, r i cu i cùng l i tr v hình thái v n ti n t Sau m i chu kì tái s n xu t, v n l u đ ng hoàn thành

m t vòng chu chuy n

Kh i đ u vòng tu n hoàn, v n l u đ ng đ c dùng đ mua s m các đ i t ng lao

đ ng trong khâu d tr s n xu t, giai đo n này v n n m trong giai đo n l u thông và

n m d i hình thái v n ti n t , công th c v n đ ng c a v n trong giai đo n này nh sau:

[12]

Ti p theo là giai đo n s n xu t, các v t t d tr đ c k t h p v i s c lao đ ng đ

ch t o ra bán thành ph m và thành ph m V n n m trong giai đo n s n xu t và đ c g i

là v n s n xu t, công th c v n đ ng c a v n trong giai đo n này nh sau:

S călaoăđ ng

T ăli uăs năxu t

[12]

K t thúc vòng tu n hoàn, s n ph m đ c tiêu th hay đ c th c hi n giá tr trên th

tr ng, v n n m trong giai đo n l u thông và chuy n sang hình thái v n ti n t nh đi m

ph m thu đ c ti n bán hàng Nh v y, v n l u đ ng hoàn thành m t vòng tu n hoàn sau

m t chu kì kinh doanh

Trong quá trình s n xu t, v n l u đ ng đ c chuy n qua nhi u hình thái khác nhau qua t ng giai đo n Các giai đo n c a vòng tu n hoàn đó luôn đan xen v i nhau mà không tách bi t riêng r Vì v y trong quá trình s n xu t kinh doanh, qu n lý v n l u đ ng có

m t vai trò quan tr ng Vi c qu n lý v n l u đ ng đòi h i ph i th ng xuyên n m sát tình hình luân chuy n v n, k p th i kh c ph c nh ng ách t c s n xu t, đ m b o đ ng v n đ c

l u chuy n liên t c và nh p nhàng

Trong c ch t ch và t ch u trách v nhi m tài chính, s v n đ ng c a v n l u

đ ng đ c g n ch t v i l i ích c a doanh nghi p và ng i lao đ ng Vòng quay c a v n

càng đ c quay nhanh thì doanh thu càng cao và càng ti t ki m đ c v n, gi m chi phí s

d ng v n m t cách h p lý làm t ng thu nh p c a doanh nghi p, doanh nghi p có đi u

ki n tích t v n đ m r ng s n xu t, không ng ng c i thi n đ i s ng c a công nhân viên

ch c c a doanh nghi p

1.1.2 Phân lo i v n l u đ ng trong ếoanh nghi p

1.1.2.1 Phân lo i thỀo hình thái bi u hi n

D a vào tiêu th c này, v n l u đ ng đ c chia thành các lo i sau:

- V n b ng ti n và các kho n ph i thu:

+ V n b ng ti n: Bao g m ti n m t t i qu , ti n g i ngân hàng và ti n đang chuy n Ti n là m t lo i tài s n có tính linh ho t cao, doanh nghi p có th d dàng chuy n

đ i thành các lo i tài s n khác ho c đ tr n Do v y, trong ho t đ ng kinh doanh đòi h i

m i doanh nghi p c n ph i có m t l ng ti n c n thi t nh t đ nh

+ Các kho n ph i thu: Ch y u là các kho n ph i thu t khách hàng, th hi n s

ti n mà các khách hàng n doanh nghi p phát sinh trong quá trình bán hàng, cung ng

d ch v b ng hình th c bán tr c tr sau Ngoài ra, trong m t s tr ng h p mua s m v t

t khan hi m, doanh nghi p còn có th ph i ng tr c ti n mua hàng cho ng i cung ng,

Phân lo i v n theo tiêu chí này giúp cho các doanh nghi p xem xét, đánh giá m c

t n kho d tr , đ m b o kh n ng thanh toán c a doanh nghi p M t khác, thông qua cách phân lo i này giúp các doanh nghi p tìm ra bi n pháp phát huy ch c n ng các thành ph n

v n và bi t đ c k t c u v n l u đ ng theo hình thái bi u hi n đ đ nh h ng đi u ch nh

h p lý có hi u qu , đ m b o cho quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p đ c

di n ra m t cách th ng xuyên, liên t c

1.1.2.2 Phân lo i thỀo vai trò t ng lo i v n l u đ ng trong quá trình s n xu t kinh

doanh

D a vào vai trò c a v n l u đ ng đ i v i quá trình s n xu t kinh doanh, v n l u

đ ng c a doanh nghi p có th chia thành các lo i ch y u sau:

- V n l u đ ng trong khâu d tr s n xu t g m các kho n:

+ V n d tr nguyên v t li u chính: Là giá tr các lo i v t t d tr cho s n xu t, khi tham gia s n xu t nó h p thành th c th c a s n ph m

+ V n d tr v t li u ph : Là giá tr nh ng v t t d tr trong s n xu t giúp cho

vi c hình thành s n ph m Tuy nhiên không đóng vai trò ch y u t o nên s n ph m

+ V n d tr nhiên li u, đ ng l c ph tùng thay th : Là nh ng lo i nhiên li u,

đ ng l c ph tùng thay th ph v cho quá trình s n xu t s n ph m c a doanh nghi p

+ V n d tr công c , d ng c nh : Là giá tr nh ng t li u lao đ ng có giá tr

th p, th i gian s d ng không đ tiêu chu n tr thành tài s n c đ nh

- V n l u đ ng trong khâu tr c ti p s n xu t g m các kho n:

+ Giá tr s n ph m d dang dùng trong quá trình s n xu t, xây d ng,…

+ Bán thành ph m: Là giá tr các s n ph m d dang nh ng khác s n ph m ch t o

ch nó đã hoàn thành m t hay nhi u giai đo n ch bi n nh t đ nh

+ V n v các lo i chi phí ch k t chuy n: Là các chi phí liên quan đ n nhi u k

s n xu t kinh doanh, do có giá tr l n nên ph i ph n b d n vào chi phí s n xu t các k

+ V n trong thanh toán: G m nh ng kho n ph i thu và các kho n ti n t m ng

tr c phát sinh trong quá trình mua v t t hàng hóa ho c thanh toán n i b

Phân lo i v n l u đ ng theo ph ng pháp này cho phép bi t đ c k t c u v n l u

đ ng theo vai trò T đó giúp cho vi c đánh giá tình hình phân b v n l u đ ng trong các khâu c a quá trình luân chuy n v n, th y đ c vai trò c a t ng thành ph n v n đ i v i quá trình kinh doanh Trên c s đó đ ra các bi n pháp qu n lý thích h p nh m t o ra

m t k t c u v n l u đ ng h p lý, t ng t c đ luân chuy n v n l u đ ng

1.1.2.3 Phân lo i thỀo quan h s h u v v n

Theo cách phân lo i này có th chia v n l u đ ng thành hai lo i:

- Ngu n v n ch s h u: Là s v n l u đ ng thu c quy n s h u c a doanh nghi p Doanh nghi p có đ y đ các quy n chi m h u, s d ng, chi ph i và đ nh đo t Tùy theo t ng lo i hình doanh nghi p thu c các thành ph n kinh t khác nhau mà v n ch

s h u có n i dung c th riêng nh v n đ u t t ngân sách nhà n c; v n do ch doanh

nghi p b ra; v n góp c ph n trong công ty c ph n; v n góp t các thành viên trong doanh nghi p liên doanh; v n t b sung t l i nhu n doanh nghi p

- Các kho n n : Là các kho n v n l u đ ng đ c hình thành t v n vay các ngân hàng th ng m i ho c các t ch c tài chính khác; v n vay thông qua phát hành trái phi u; các kho n n khách hàng ch a thanh toán Doanh nghi p ch có quy n s d ng trong m t

th i h n nh t đ nh

Cách phân lo i này cho th y k t c u v n l u đ ng c a doanh nghi p đ c hình thành b ng v n c a b n thân doanh nghi p hay t các kho n n T đó có các quy t đ nh trong huy đ ng và qu n lý, s d ng v n l u đ ng h p lý h n, đ m b o an ninh tài chính trong s d ng v n c a doanh nghi p

1.1.2.4 Phân lo i thỀo ngu n hình thành v n l u đ ng c a ếoanh nghi p

Xét theo ngu n hình thành thì v n l u đ ng có th chia thành các ngu n nh sau:

- V n đi u l : Là s v n l u đ ng đ c hình thành t ngu n v n đi u l ban đ u khi thành l p ho c ngu n v n đi u l b sung trong quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

- V n t b sung: Là s v n doanh nghi p t b sung thêm trong quá trình ho t

đ ng s n xu t kinh doanh nh t l i nhu n đ l i ho c t các qu c a doanh nghi p ho c

do các ch s h u t b sung đ m r ng quy mô s n xu t

- V n góp liên doanh, liên k t: là v n do doanh nghi p liên doanh, liên k t v i doanh nghi p khác trong và ngoài n c đ th c hi n quá trình s n xu t kinh doanh ây

là hình th c huy đ ng v n quan tr ng vì ho t đ ng tham gia góp v n liên doanh này có

th g n li n v i vi c chuy n giao công ngh , thi t b gi a các bên tham gia nh m đ i m i

s n xu t, t ng kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p Doanh nghi p c ng có th ti p nh n máy móc, thi t b n u h p đ ng kinh doanh nghi p quy đ nh góp v n b ng máy móc thi t

b

- V n tín d ng th ng m i: Là tín d ng th ng đ c các doanh nghi p s d ng Tín d ng th ng m i chính là quan h mua bán ch u gi a các doanh nghi p, mua bán tr

ch m hay tr góp Tín d ng th ng m i luôn g n v i m t l ng hàng hóa d ch v c th ,

g n v i m t quan h thanh toán c th nên nó ch u tác đ ng c a c ch thanh toán, c a chính sách tín d ng khách hàng mà doanh nghi p đ c h ng Tín d ng th ng m i không ch là ph ng th c tài tr ti n l i và linh ho t mà nó còn t o ra kh n ng m r ng

h p tác kinh doanh m t cách lâu b n Tuy nhiên do đ c đi m c a kho n tín d ng th ng

m i th ng có th i h n ng n nh ng n u doanh nghi p qu n lý m t cách khoa ho c thì nó

có th đáp ng m t ph n v n l u đ ng cho doanh nghi p

- V n tín d ng ngân hàng: Là ph n v n mà doanh nghi p đi vay t các ngân hàng

th ng m i ây là hình th c tín d ng quan tr ng nh t Các ngân hàng có th đáp ng nhu c u v n t c th i cho doanh nghi p v i th i h n có th t vài ngày t i m t n m v i

l ng v n tùy thu c vào nhu c u s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p Ngân hàng

có th c p tín d ng cho doanh nghi p theo nhi u ph ng th c (cho vay theo t ng món hay cho vay luân chuy n) Tuy nhiên vi c l a ch n ngu n tín d ng này doanh nghi p c n phân tích k l ng v vi c l a ch n ngân hàng, cân nh c kh n ng tr n và chi phí s

d ng v n

- V n huy đ ng qua th tr ng ch ng khoán: Th tr ng ch ng khoán là n i huy

đ ng v n trung và dài h n cho các doanh nghi p Doanh nghi p có th huy đ ng qua th

tr ng ch ng khoán b ng cách phát hành trái phi u ra th tr ng nh m thu hút đ c các ngu n v n nhàn r i trong xã h i ây là công c tài chính quan tr ng th ng đ c s

d ng vào m c đích vay dài h n đ đáp ng nhu c u v n cho s n xu t kinh doanh Tuy

nhiên vi c có th vay n t ngu n này ph thu c r t l n vào uy tín và hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

- V n tín d ng thuê mua: Là m t ph ng th c giúp cho các doanh nghi p thi u

v n v n có đ c tài s n c n thi t s d ng vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a mình

ây là hình th c tài tr tín d ng thông qua các lo i tài s n, máy móc thi t b Tín d ng

thuê mua có hai ph ng th c giao d ch ch y u là thuê v n hành và thuê tài chính

- V n chi m d ng c a các đ i t ng khác: Bao g m các kho n ph i tr cán b công nhân viên, ph i n p thu và các kho n ph i n p ngân sách Nhà n c nh ng ch a

đ n h n tr , ph i n p hay các kho n ti n đ t c c S d ng ngu n v n chi m d ng này các doanh nghi p không ph i tr lãi nh ng ngu n v n này không l n, ch đáp ng nhu c u

v n l u đ ng t m th i Th i gian chi m d ng càng dài thì doanh nghi p càng có v n đ

m r ng s n xu t kinh doanh

Vi c phân chia v n l u đ ng theo ngu n hình thành giúp cho doanh nghi p th y

đ c c c u ngu n v n tài tr cho nhu c u v n l u đ ng trong kinh doanh c a mình T góc đ qu n lý tài chính m i ngu n tài tr đ u có chi phí s d ng c a nó Do đó doanh nghi p c n xem xét c c u ngu n tài tr t i u đ gi m th p chi phí s d ng v n c a mình

1.1.2.5 Phân lo i thỀo th i gian huy đ ng và s ế ng

C n c theo th i gian huy đ ng và s d ng, ta có th phân lo i v n l u đ ng nh

sau:

- Ngu n v n l u đ ng th ng xuyên: Là ngu n v n có tính ch t n đ nh nh m hình thành nên tài s n l u đ ng th ng xuyên c n thi t, bao g m các kho n d tr v

nguyên v t li u, s n ph m d dang, thành ph m n m trong biên đ dao đ ng c a chu kì kinh doanh c đi m c a ngu n v n này là th i gian s d ng kéo dài

Ngu n v n l u đ ng th ng xuyên = Tài s n l u đ ng – n ng n h n

Tài s n = Tài s n l u đ ng + Tài s n c đ nh

= N ng n h n + N dài h n + V n ch s h u

= V n t m th i + V n th ng xuyên

V n t m th i = N ng n h n

- Ngu n v n l u đ ng t m th i: Là ngu n v n có tính ch t ng n h n, ch y u là đ đáp ng các nhu c u có tính ch t t m th i v v n l u đ ng phát sinh trong quá trình s n

xu t kinh doanh Ngu n v n này bao g m các kho n vay ng n h n c a ngân hàng, các t

1.1.2.6 Phân lo i c n c vào kh n ng chuy n hóa thành ti n

Theo kh n ng chuy n hóa thành ti n ta có th phân lo i v n l u đ ng nh sau:

- Tài s n b ng ti n: ây là lo i tài s n có tính thanh kho n cao nh t đ m b o kh

n ng thanh toán các kho n n c a do n nghi p

Trong doanh nghi p tài s n b ng ti n bao g m:

+ Ti n m t

+ Ti n g i ngân hàng

+ Ti n trong thanh toán

- Vàng b c, đá quý, kim c ng: ây là nhóm tài s n đ c bi t, đ c s d ng vào

m c đích d tr Trong m t s ngành nh : tài chính, ngân hàng, b o hi m,… lo i tài s n này có giá tr r t l n

- Tài s n t ng đ ng v i ti n: Nhóm này g m các tài s n có kh n ng chuy n đ i thành ti n cao khi c n thi t Lo i tài s n này bao g m: ch ng khoán ng n h n d bán, các

gi y t có giá ng n h n đ c đ m b o ho c có đ an toàn cao (h i phi u ngân hàng, k phi u th ng m i, b ch ng t hoàn ch nh,…)

- Các kho n ph i thu: Là m t tài s n r t quan tr ng c a doanh nghi p ây chính là các kho n tín d ng th ng m i phát sinh trong quan h mua bán hàng hóa Theo m c đ

r i ro các kho n ph i thu có th chia thành:

+ tin c y cao (lo i A): Kh n ng thanh toán 100% giá tr ghi trên tài kho n + tin c y trung bình (lo i B): Kh n ng thanh toàn t 90% - 95%

+ tin c y th p (lo i C): Kh n ng thanh toán t 70% - 80%

+ Không th thu h i đ c (lo i D): Sau m t th i gian không thu h i đ c thì có th

đ c xóa kh i tài kho n ph i thu

- Hàng t n kho: Bao g m toàn b các hàng hóa v t li u đang t n t i các kho,

qu y hàng ho c trong x ng

1.1.3 Vai trò c a v n l u đ ng trong ếoanh nghi p

V n trong các doanh nghi p có vai trò quy t đ nh đ n vi c thành l p, ho t đ ng và phát tri n c a m i doanh nghi p Nó là đi u ki n tiên quy t, quan tr ng nh t trong s ra

đ i, t n t i và phát tri n c a m i doanh nghi p V n l u đ ng có nh ng vai trò ch y u

sau:

- V n l u đ ng giúp cho các doanh nghi p ti n hành ho t đ ng s n xu t kinh

doanh m t cách liên t c có hi u qu N u v n l u đ ng b thi u hay luân chuy n ch m s

h n ch vi c th c hi n mua bán hàng hóa, làm cho các doanh nghi p không th m r ng

th tr ng hay có th gián đo n s n xu t d n đ n gi m sút l i nhu n, gây nh h ng x u

đ n hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p

- V n l u đ ng có k t c u ph c t p, do tính ch t ho t đ ng không thu n nh t, ngu n c p phát và ngu n v n b sung luôn thay đ i nghiên c u nh m nâng cao hi u

qu s d ng v n l u đ ng tr c h t ph i ti n hành nghiên c u k t c u v n l u đ ng K t

c u v n l u đ ng th c ch t là t tr ng t ng kho n v n trong t ng s v n c a doanh nghi p Thông qua k t c u v n l u đ ng cho th y s phân b v n trong t ng giai đo n luân chuy n v n, t đó doanh nghi p xác đ nh ph ng h ng và tr ng đi m qu n lý nh m đáp ng k p th i đ i v i t ng th i kì kinh doanh

- V n l u đ ng là m t công c quan tr ng nh m ki m tra, ki m soát, ph n ánh tính

ch t khách quan c a ho t đ ng tài chính thông qua đó giúp các nhà qu n tr doanh nghi p đánh giá đ c nh ng m t m nh, m t y u trong kinh doanh nh kh n ng thanh toán, tình hình luân chuy n v t t , hàng hóa, ti n v n, t đó có th đ a ra nh ng quy t đ nh đúng

đ n, đ t hi u qu kinh doanh cao nh t

- V n l u đ ng là ti n đ cho s t ng tr ng và phát tri n c a các doanh nghi p

đ c bi t là đ i v i các doanh nghi p s n xu t, th ng m i và các doanh nghi p nh Vì t i các doanh nghi p này, v n l u đ ng chi m t tr ng l n trong t ng s v n, s s ng còn

c a các doanh nghi p này ph thu c r t nhi u vào vi c t ch c, qu n lý, s d ng v n l u

đ ng M c dù h u h t các v phá s n trong kinh doanh là h qu c a nhi u y u t ch không ph i vì m t lý do qu n lý v n l u đ ng không t t Nh ng c ng c n th y r ng, s

b t l c c a m t s công tác trong vi c ho ch đ nh và ki m soát ch t ch v n l u đ ng và các kho n n ng n h n h u nh là nguyên nhân d n đ n s th t b i c a h

- V n l u đ ng có kh n ng quy t đ nh đ n quy mô ho t đ ng c a doanh nghi p Trong n n kinh t th tr ng, doanh nghi p hoàn toàn t ch trong vi c s d ng v n nên khi mu n m r ng quy mô, doanh nghi p ph i huy đ ng m t l ng v n nh t đ nh đ đ u

t , ít nh t là đ đ d tr v t t hàng hóa V n l u đ ng còn giúp cho doanh nghi p ch p

đ c th i c kinh doanh và t o l i th c nh tranh cho doanh nghi p

- V n l u đ ng còn là b ph n ch y u c u thành nên giá thành s n ph m do đ c

đi m luân chuy n toàn b m t l n vào giá tr s n ph m Giá tr c a hàng hóa bán ra đ c tính toán trên c s bù đ p đ c giá thành s n ph m c ng thêm m t ph n l i nhu n Do

đó, v n l u đ ng đóng vai trò quy t đ nh trong vi c tính giá c hàng hóa bán ra

T đó có th th y r ng, v n l u đ ng có m t v trí r t quan tr ng trong quá trình

ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Vì v y, vi c s d ng v n l u đ ng nh

th nào cho có hi u qu s nh h ng r t l n đ n m c tiêu chung c a doanh nghi p

1.2.ăHi uăqu ăs ăd ngăv năl uăđ ngăt iădoanhănghi p

1.2.1 Khái ni m hi u qu s ế ng v n l u đ ng

i m xu t phát c a quá trình s n xu t kinh doanh c a m i doanh nghi p là ph i có

m t l ng v n nh t đ nh và ngu n tài tr t ng ng, không có v n s không có b t kì

ho t đ ng s n xu t kinh doanh nào Song, vi c s d ng v n nh th nào cho có hi u qu cao m i là nhân t quy t đ nh cho s t ng tr ng và phát tri n c a doanh nghi p

Hi u qu s d ng v n là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình đ khai thác, s d ng

và qu n lý ngu n v n, làm cho đ ng v n sinh l i t i đa nh m đ n m c tiêu cu i cùng c a doanh nghi p là t i đa hóa l i nhu n Hi u qu s d ng v n đ c l ng hóa thông qua h

th ng các ch tiêu v hi u su t s d ng v n, t su t doanh l i, t c đ luân chuy n v n,…

nó còn ph n ánh quan h gi a đ u ra và đ u vào c a quá trình s n xu t kinh doanh thông qua th c đo ti n t hay đây chính là m i t ng quan gi a k t qu l i nhu n thu đ c và chi phí b ra đ th c hi n s n xu t kinh doanh K t qu thu đ c càng cao so v i chi phí

1.2.2.1 Các ch tiêu v kh n ng thanh toán

Kh n ng thanh toán c a doanh nghi p là n ng l c v tài chính mà doanh nghi p

có đ c đ đáp ng nhu c u thanh toán các kho n n cho các cá nhân, t ch c có quan h cho doanh nghi p vay ho c n N ng l c tài chính đó t n t i d i d ng ti n t (ti n m t,

ti n g i,…), các kho n ph i thu t các cá nhân m c n doanh nghi p, các tài s n có th

chuy n đ i nhanh thành ti n nh : hàng hóa, thành ph m, hàng g i bán,… Các ch tiêu v

kh n ng thanh toán đ c r t nhi u ng i quan tâm nh các nhà đ u t , ng i cho vay, các nhà cung c p,… H luôn đ t ra câu h i li u doanh nghi p có đ kh n ng tr các món

n đ n h n không

- Kh n ng thanh toán ng n h n

Kh n ng thanh toán ng n h n ph n ánh m i quan h gi a tài s n ng n h n và các kho n n ng n h n Nó là th c đo v kh n ng tr n ngay, không d a vào vi c bán các

lo i v t t hàng hóa và đ c xác đ nh theo công th c:

Kh ăn ngăthanhătoánăng năh n = T ngătƠiăs năng năh n

T ngăn ăng năh n

[1, tr112]

H s kh n ng thanh toán n ng n h n cho bi t m i đ ng n ng n h n đ c bù

đ p b ng bao nhiêu đ ng tài s n ng n h n H s này càng cao ch ng t công ty càng có nhi u kh n ng s hoàn tr đ c h t các kho n n H s thanh toán ng n h n nh h n 1 cho th y công ty đang trong tình tr ng tài chính tiêu c c, có kh n ng không tr đ c các kho n n khi đáo h n Tuy nhiên đi u này không có ngh a là công ty s phá s n b i vì

có r t nhi u cách đ huy đ ng thêm v n M t khác, n u h s này quá cao c ng không

ph i là m t d u hi u t t b i vì nó cho th y doanh nghi p đang s d ng tài s n ch a đ c

hi u qu

- Kh n ng thanh toán nhanh

Kh n ng thanh toán nhanh ph n ánh kh n ng thanh toán các kho n n trong th i gian ng n, cho bi t li u công ty có đ các tài s n ng n h n đ tr cho các kho n n ng n

h n mà không c n ph i bán hàng t n kho hay không Kh n ng thanh toán nhanh đ c th

hi n b ng công th c:

Kh ăn ngăthanhătoánănhanh = T ngătƠiăs năng năh năậ HƠngăt năkho

T ngăn ăng năh n

[1, tr113]

M t doanh nghi p có t s thanh toán nhanh nh h n 1 s khó có kh n ng hoàn

tr các kho n n ng n h n và ph i đ c xem xét c n th n Ngoài ra, n u t s này nh

h n h n so v i t s thanh toán hi n hành thì đi u đó có ngh a là tài s n ng n h n c a doanh nghi p ph thu c quá nhi u và hàng t n kho

- Kh n ng thanh toán t c th i

Kh n ng thanh toán t c th i cho bi t m t doanh nghi p có th tr đ c các kho n

n c a mình nhanh đ n đâu, vì ti n và các kho n t ng đ ng ti n là nh ng tài s n có tính thanh kho n cao nh t Kh n ng thanh toán t c th i đ c th hi n b ng công th c:

Kh ăn ngăthanhătoánăt căth i = Ti nă+ăCácăkho năt ngăđ ngăti n

T ngăn ăng năh n

đi u ch nh l i c c u tài chính và ho ch đ nh chi n l c ng n ng a r i ro m c đ t t

nh t Kh n ng sinh l i là m t trong nh ng n i dung phân tích đ c các nhà qu n tr tài chính, các nhà cho vay, các nhà đ u t quan tâm đ c bi t vì nó g n li n v i l i ích c a h trong hi n t i và trong t ng lai Kh n ng sinh l i bao g m m t s ch tiêu nh sau:

- T su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA)

T su t sinh l i trên t ng tài s n đo l ng kh n ng sinh l i trên m i đ ng tài s n

c a doanh nghi p, cho bi t c 100 đ ng v n ch s h u đem đ u t s mang l i bao nhiêu

đ ng l i nhu n, đ c th hi n b ng công th c:

T ngătƠiăs n

[1, tr127]

N u h s này l n h n 0 thì có ngh a doanh nghi p làm n có lãi T s càng cao cho

th y doanh nghi p làm n càng hi u qu Còn n u t s nh h n 0 thì doanh nghi p làm

n thua l M c lãi hay l đ c đo b ng ph n tr m c a giá tr bình quân t ng tài s n c a doanh nghi p H s cho bi t hi u qu qu n lý và s d ng tài s n đ t o ra thu nh p c a doanh nghi p

- T su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE)

T su t sinh l i trên v n ch s h u ph n ánh kh n ng sinh l i c a v n ch s

h u, cho bi t c 100 đ ng v n ch s h u s t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n, đ c th

hi n b ng công th c:

V năch ăs ăh uăbìnhăquơn

T su t sinh l i trên doanh thu xem xét l i nhu n trong m i quan h v i doanh thu, cho bi t c m i 100 đ ng doanh thu mà doanh nghi p th c hi n trong kì có bao nhiêu

1.2.2.3 Các ch tiêu v hi u qu s ế ng v n l u đ ng

Hi u su t s ế ng v n l u đ ng

Hi u su t s d ng v n l u đ ng (vòng quay c a v n l u đ ng) là ch s tính b ng

t l gi a t ng doanh thu tiêu th trong m t kì chia cho v n l u đ ng bình quân trong kì

c a doanh nghi p Ch tiêu này ph n ánh t c đ luân chuy n c a v n l u đ ng nhanh hay

ch m, trong m t chu kì kinh doanh v n l u đ ng quay đ c bao nhiêu vòng

Vòngăquayăc aăVL = V năl uăđ ngăbìnhăquơnătrongăkì Doanhăthuăthu n

Th i gian c a m t vòng chu chuy n

S ăngƠyăluơnăchuy năVL = S ăngƠyătrongăkì

S ăvòngăquayăc aăVL ătrongăkì

[3]

Ch tiêu này th hi n s ngày c n thi t cho m t vòng quay c a v n l u đ ng trong

kì phân tích Th i gian luân chuy n c a v n l u đ ng càng ng n thì ch ng t doanh nghi p s d ng v n l u đ ng r t linh ho t, ti t ki m và t c đ luân chuy n c a nó s càng

l n

H s đ m nhi m c a v n l u đ ng

H ăs ăđ mănhi măVL = V năl uăđ ngăbìnhăquơn

T ngădoanhăthuăthu năth căhi nătrongăkì

[4, tr64]

H s đ m nhi m v n l u đ ng ph n ánh đ đ c m t đ ng doanh thu tiêu th thì

c n ph i b ra bao nhiêu đ ng v n l u đ ng H s này càng cao thì ch ng t hi u qu s

d ng v n l u đ ng càng cao, s v n l u đ ng ti t ki m đ c càng l n

S c sinh l i c a v n l u đ ng

M căsinhăl iăc aăVL = L iănhu n tr căthu

V năl uăđ ngăbìnhăquơnătrongăkì

[4, tr64]

Ch tiêu này đánh giá m t đ ng v n l u đ ng ho t đ ng trong kì kinh doanh thì t o

ra bao nhiêu đ ng l i nhu n

S vòng quay hàng t n kho

S vòng quay hàng t n kho là ch s ph n ánh trình đ qu n lý v n l u đ ng c a doanh nghi p, ph n ánh t c đ luân chuy n hàng hóa, v t t d n đ n kh n ng thanh toán

c a doanh nghi p nhanh hay ch m Vi c đ ng v n v t t , hàng hóa làm cho doanh nghi p không thu h i đ c v n k p th i thì công vi c thanh toán g p nhi u khó kh n

S ăvòngăquayăhƠngăt năkho = Doanhăthuăthu n

S ăhƠngăt năkhoăbìnhăquơnătrongăkì

[3]

S vòng quay các kho n ph i thu

S vòng quay các kho n ph i thu ph n ánh t c đ chuy n đ i các kho n ph i thu thành ti n m t c a doanh nghi p, h s này càng cao thì t c đ thu h i các kho n ph i thu nhanh, kì thanh toán ng n và doanh nghi p nhanh chóng thu h i v n

S ăvòngăquayăcácăkho năph iăthu = Doanhăthuăthu n

S ăd ăbìnhăquơnăcácăkho năph iăthu

S ngày đây ph n ánh đ dài th i gian thu ti n bán hàng c a doanh nghi p k t lúc xu t giao hàng cho đ n khi thu đ c ti n Kì thu ti n trung bình c a doanh nghi p ph thu c ch y u vào chính sách tiêu th và vi c t ch c thanh toán c a doanh nghi p Ch tiêu này cho th y l ng th i gian c n đ thu đ c các kho n ph i thu, th i gian càng ng n thì v n thu v càng nhanh, ng c l i kì thu ti n trung bình quá dài s d n đ n tình tr ng

n khó đòi

1.3.ăNơngăcaoăhi uăqu ăs d ngăv năl uăđ ngă

1.3.1 S c n thi t ph i nâng cao hi u qu s ế ng v n l u đ ng

V n l u đ ng đóng m t vai trò quan tr ng trong quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p M t doanh nghi p khi ti n hành s n xu t kinh doanh không th thi u v n

l u đ ng Chính vì v y vi c qu n lý và nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng là không

th thi u và là vi c c n thi t đ i v i doanh nghi p ó là nguyên nhân ch quan t phía doanh nghi p c m th y c n ph i ti n hành qu n lý và nâng cao hi u qu s d ng v n l u

đ ng Bên c nh đó yêu c u nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng còn xu t phát t nhi u y u t khác:

- m b o cho ếoanh nghi p s n xu t kinh ếoanh đ c n đ nh: V n l u đ ng

là m t b ph n không th thi u đ c trong v n s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

M c dù v n l u đ ng chi m t tr ng nh trong doanh nghi p s n xu t và chi m t tr ng khá l n trong doanh nghi p th ng m i d ch v nh ng xu t phát t vai trò c a v n l u

đ ng v i quá trình s n xu t, nó đ m b o cho quá trình tái s n xu t c a doanh nghi p di n

ra m t cách th ng xuyên liên t c và tác đ ng tr c ti p đ n hi u qu s n xu t kinh doanh

Do đ c đi m c a v n l u đ ng nên n u thi u v n, v n l u đ ng không luân chuy n đ c thì quá trình s n xu t s g p nhi u khó kh n và có th gián đo n gây nh h ng đ n hi u

qu s n xu t kinh doanh c đi m c a v n l u đ ng là cùng m t lúc v n l u đ ng có các thành ph n v n khâu d tr s n xu t, s n xu t và l u thông cho nên n u qu n lý t t, v n

l u đ ng s đ c v n đ ng, luân chuy n liên t c, th i gian v n l u đ ng l u l i các khâu ng n, t đó nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng N u qu n lý không t t thì v n

l u đ ng s không luân chuy n đ c ho c s luân chuy n ch m làm cho quá trình s n

xu t g p nhi u khó kh n

- T o đi u ki n cho ếoanh nghi p đ ng v ng và phát tri n trong n n kinh t th

tr ng: Cùng v i vi c xác đ nh v n, kh n ng s d ng v n l u đ ng có t m quan tr ng

đ c bi t đ i v i doanh nghi p th ng m i Ch khi qu n lý s d ng t t v n kinh doanh

m i m r ng đ c quy mô v v n, t o đ c uy tín trên th tr ng i u đó đ ng ngh a

v i vi c t o ra nh ng s n ph m d ch v v i ch t l ng cao, giá thành h , không nh ng mang l i l i nhu n cho doanh nghi p mà còn là c s đ m r ng s n xu t kinh doanh

- Ch ng t kh n ng qu n lý c a ếoanh nghi p trong đi u ki n c nh tranh hi n

t i: S d ng v n l u đ ng v i vòng quay nhanh, gi m r i ro là s d ng v n v i hi u qu

cao, nó đòi h i ng i đi u hành kinh doanh ph i có nh ng quy t đ nh đúng đ n Ch c n

m t quy t đ nh không chính xác thì doanh nghi p s g p nhi u tr ng i, đ c bi t là có th

đi đ n phá s n Trong n n kinh t c nh tranh nh hi n nay các doanh nghi p ph i tìm cách

h i v n, gi m chi phí, t ng l i nhu n đ phát tri n s n xu t Khi doanh nghi p làm n có

hi u qu thì thu nh p c a công nhân viên đ c đ m b o và n đ nh

- Nâng cao hi u qu kinh ếoanh c a các ếoanh nghi p đ c bi t là các ếoanh nghi p Nhà n c: Các doanh nghi p Nhà n c làm n không hi u qu là do nhi u

nguyên nhân khách quan và ch quan Tuy nhiên nguyên nhân ph bi n nh t v n là s

d ng v n không hi u qu : vi c mua s m, d tr , s n xu t và tiêu th s n ph m thi u m t

k ho ch đúng đ n i u đó đã d n đ n vi c s d ng v n lãng phí, t c đ chu chuy n v n

l u đ ng ch m, chu kì luân chuy n v n l u đ ng dài, t su t l i nhu n th p h n lãi su t

ti t ki m Vì v y, v n đ nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng trong doanh nghi p nói chung và doanh nghi p Nhà n c nói riêng là m t v n đ h t s c quan tr ng, nó không

ch đem l i cho doanh nghi p nh ng l i ích mà còn mang l i ý ngh a cho n n kinh t qu c dân

1.3.2 Các nhân t nh h ng đ n vi c nâng cao hi u qu s ế ng v n l u đ ng

1.3.2.1 Nhân t khách quan

- C ch qu n lý và các chính sách kinh t v mô c a Nhà n c: Khi Nhà n c

có s thay đ i chính sách v h th ng pháp lu t, thu ,… s gây nh h ng không nh t i

đi u ki n ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p và t t y u v n c a doanh nghi p c ng

s b nh h ng N u các chính sách kinh t v mô c a Nhà n c ban hành t o đ c cho doanh nghi p m t môi tr ng đ u t thu n l i và n đ nh thì s t o đi u ki n cho doanh nghi p phát tri n và hi u qu kinh t s cao Ng c l i, môi tr ng kinh doanh không thu n l i s làm cho doanh nghi p g p khó kh n trong kinh doanh B t kì s thay đ i nào trong c ch qu n lý và chính sách kinh t c a Nhà n c c ng có th gây ra nh ng nh

h ng nh t đ nh t i ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p

- S phát tri n c a khoa h c công ngh : ây là y u t nh h ng đ n s t n t i

và phát tri n c a doanh nghi p c ng nh hi u su t s d ng v n l u đ ng Doanh nghi p

c n nhanh nh y trong vi c ti p c n s ti n b c a khoa h c công ngh đ nhanh chóng áp

d ng trang thi t b hi n đ i vào ho t đ ng s n xu t nh m nâng cao v c ch t l ng và

m u mã c a s n ph m, đáp ng th hi u ng i tiêu dùng, đ ng th i làm t ng kh n ng

c nh tranh v i m t hàng cùng lo i c a đ i th

- c đi m c a chu kì s n xu t kinh ếoanh: M i doanh nghi p có m t chu kì s n

xu t kinh doanh nh h ng đ n nhu c u s d ng v n l u đ ng và kh n ng tiêu th s n

ph m, do đó c ng nh h ng đ n hi u su t v n l u đ ng Nh ng doanh nghi p có chu kì kinh doanh ng n thì nhu c u v n l u đ ng th ng ít bi n đ ng vì th ng xuyên thu h i

đ c ti n bán hàng, giúp ch đ ng chi tr các kho n n đ n h n, đ m b o ngu n v n trong kinh doanh V i nh ng doanh nghi p có chu kì kinh doanh dài, nhu c u v n l u

đ ng bi n đ ng nhi u, l ng ti n thu t bán hàng không n đ nh, tình hình thanh toán, chi

tr g p nhi u khó kh n gây nh h ng đ n hi u su t s d ng v n l u đ ng Vì v y các nhà qu n lý c n ph i c n c vào đ c đi m chu kì s n xu t kinh doanh c ng nh tình hình

th c t c a doanh nghi p mà có các gi i pháp k p th i

- L m phát: M t n n kinh t phát tri n t t và b n v ng s t o ra s c mua c a th

tr ng l n, n đ nh hay gia t ng tình hình tiêu th s n ph m, gia t ng l i nhu n cho doanh nghi p, góp ph n t ng hi u qu s d ng v n Do nh h ng c a n n kinh t có l m phát cao, s c mua c a đ ng ti n b gi m sút làm v n l u đ ng trong doanh nghi p b gi m

d n theo t c đ tr t giá c a ti n t

- R i ro: Khi tham gia kinh doanh trong n n kinh t th tr ng, doanh nghi p

th ng g p r i ro b t th ng nh th tr ng có nhi u thành ph n kinh t tham gia, th

tr ng không n đ nh,… Ngoài ra, doanh nghi p còn g p ph i nh ng r i ro do thiên tai là

h a ho n, l l t,… c ng có th gây ra tình tr ng m t v n kinh doanh nói chung và v n l u

đ ng nói riêng

1.3.2.2 Nhân t ch quan

ây là nh ng nhân t có tính ch t quy t đ nh đ n hi u qu s d ng v n c ng nh

v n l u đ ng

- Xác đ nh nhu c u v n l u đ ng: Khi doanh nghi p xác đ nh nhu c u v n l u

đ ng thi u chính xác s d n đ n tình tr ng th a ho c thi u v n cho s n xu t kinh doanh

C hai chi u h ng đó đ u nh h ng không t t đ n quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh c ng nh hi u qu s d ng v n l u đ ng c a doanh nghi p N u thi u v n s gây tình tr ng gián đo n quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh nh h ng đ n n ng su t lao

đ ng, còn th a v n s gây nên tình tr ng đ ng v n, h n ch vòng quay c a v n, do đó

h p v i yêu c u th tr ng d n đ n tình tr ng đ ng v n, làm gi m hi u qu s d ng

v n

- Cách th c s ế ng v n l u đ ng: N u doanh nghi p s d ng v n l u đ ng lãng

phí trong quá trình mua s m d tr s nh h ng đ n hi u qu s d ng v n l u đ ng

Vi c mua các lo i v t t không phù h p trong quy trình s n xu t, không đúng tiêu chu n

ch t l ng và k thu t, trong quá trình s d ng l i không t n d ng h t các ph ph m, ph

li u,… c ng có tác d ng đ n hi u qu s d ng v n l u đ ng

- Trình đ và kh n ng qu n lý: N u trình đ qu n lý c a doanh nghi p t t s đ m

b o cho doanh nghi p có kh n ng thanh toán, ti t ki m chi phí, thúc đ y quá trình tiêu

th s n ph m, h n ch tình tr ng thi u ti n m t ho c lãng phí, th t thoát hàng hóa, v t t Còn ng c l i, n u trình đ qu n lý c a doanh nghi p còn y u kém, ho t đ ng s n xu t

kinh doanh thua l kéo dài làm cho v n b thâm h t sau m i chu kì s n xu t, d n đ n hi u

qu s n xu t kinh doanh gi m

ây là m t s nhân t nh h ng đ n hi u qu s d ng v n l u đ ng c a doanh nghi p doanh nghi p ngày càng t ng tr ng và phát tri n đòi h i nhà qu n tr doanh nghi p ph i n m v ng các y u t này đ t đó đ a ra các bi n pháp tài chính c n thi t góp

ph n khai thác và s d ng đ ng v n có hi u qu nh t

1.3.3 Nh ng bi n pháp ch y u nh m nâng cao hi u qu s ế ng v n l u đ ng trong các ếoanh nghi p hi n nay

Nh m cung ng đ y đ k p th i v n l u đ ng cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh

và không ng ng nâng cao hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p, làm cho đ ng v n không ng ng sinh sôi n y n , các doanh nghi p có th s d ng các gi i pháp sau:

- Xác đ nh chính xác nhu c u v n l u đ ng c n thi t cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, t đó l p k ho ch t ch c huy đ ng v n đáp ng cho ho t đ ng

kinh doanh c a doanh nghi p H n ch th p nh t tình tr ng thi u v n gây gián đo n s n

xu t kinh doanh ho c ph i đi vay v n ngoài k ho ch v i m c lãi su t cao, làm gi m l i nhu n c a doanh nghi p N u th a v n c ng ph i có bi n pháp linh ho t nh đ u t m

r ng s n xu t ho c cho vay

- L a ch n hình th c huy đ ng v n phù h p sao cho đáp ng đ nhu c u cho s n

xu t T ch c khai thác tri t đ ngu n v n bên trong doanh nghi p, đ ng th i tính toán

l a ch n huy đ ng các ngu n v n bên ngoài doanh nghi p v i m c đ h p lý c a t ng ngu n, nh m gi m m c th p nh t chi phí s d ng v n

- L a ch n c c u v n h p lý phù h p v i đ c đi m kinh t k thu t ngành C n xây d ng t tr ng c a t ng ph n m t cách h p lý, đ m b o đ y đ v n cho s n xu t kinh doanh C th :

+ m b o t tr ng h p lý gi a v n l u đ ng và v n c đ nh trong t ng ngu n v n

c a doanh nghi p

+ m b o tính đ ng b gi a các công đo n trong quá trình s n xu t

- Qu n lý s v n b ng ti n b ng vi c xác đ nh m c t n qu h p lý và d đoán,

qu n lý các ngu n xu t nh p ngân qu ng l c c a vi c d tr ti n m t cho các ho t

đ ng là đ doanh nghi p có th mua s m hàng hóa, v t li u và thanh toán chi phí c n thi t cho các ho t đ ng bình th ng c a doanh nghi p Ngoài s qu n lý lành m nh v n l u

đ ng đòi h i duy trì m t m c d tr ti n m t khá r ng rãi vì:

+ Doanh nghi p ph i có d tr ti n m t v a đ đ h ng chi t kh u mua hàng đúng kì h n, làm t ng h s kh n ng thanh toán nhanh c a doanh nghi p

+ Vì các t s kh n ng thanh toán là các t s c n b n trong l nh v c tín d ng, doanh nghi p c n có các t s trên g n v i tiêu chu n trung bình c a các doanh nghi p cùng ngành, có uy tín cao, doanh nghi p có th mua hàng v i th i h n ch u khá lâu và vay ngân hàng m t cách d dàng

+ Có ti n m t r ng rãi, doanh nghi p có th t n d ng ngay đ c các c h i kinh doanh t t, và h n n a doanh nghi p ph i có v n l u đ ng đ đ ng phó v i các tr ng

tr ng

- Qu n lý t t công tác thanh toán và công n : Tr c tiên, đ i v i các kho n ph i thu, doanh nghi p ph i xây d ng chính sách tín d ng th ng m i h p lý và m c đ n

ph i thu c a doanh nghi p, l p b ng phân tu i các kho n n ph i thu c a khách hàng đ

có nh ng bi n pháp c n thi t nh m thu h i n Ngoài ra doanh nghi p còn ph i ch đ ng phòng ng a r i ro b ng các bi n pháp nh l p qu d phòng các kho n ph i thu khó đòi, mua b o hi m Còn đ i v i các kho n ph i tr , doanh nghi p ph i thanh toán các kho n

ph i tr đúng h n, c n th ng xuyên ki m tra, đ i chi u các kho n ph i tr v i kh n ng thanh toán c a doanh nghi p đ ch đ ng đáp ng các yêu c u thanh toán khi đ n h n,

đ ng th i c n l a ch n các hình th c thanh toán phù h p an toàn và hi u qu nh t đ i v i doanh nghi p

- T ng c ng phát huy vai trò c a tài chính trong qu n lý và s d ng v n l u đ ng,

t ng c ng ki m tra vi c s d ng v n các khâu Vi c ki m tra ph i áp d ng k l ng và

có h th ng ng th i ph i k p th i có s đi u ch nh phù h p, t o đi u ki n cho s luân chuy n c a v n l u đ ng, giúp nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng

Trên đây là m t s bi n pháp c b n nh m th c hi n nâng cao hi u qu s d ng

v n l u đ ng c a doanh nghi p Trên th c t , do các doanh nghi p thu c nh ng ngành ngh kinh doanh, l nh v c kinh doanh khác nhau nên m i doanh nghi p c n c n c vào các gi i pháp chung đ t đó đ ra cho mình nh ng bi n pháp riêng c th , có tính kh thi

nh m không ng ng nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng c a doanh nghi p mình

CH NGă 2.ă TH Că TR NGă VÀă NH NGă Y Uă T ă NHă H NGă Nă HI Uă

2.1.ă Gi iă thi uă v ă côngă tyă C ă ph nă Xơyă d ngă vƠă Kinhă doanhă Th ngă m iă ngă

2009 v i ngu n v n đi u l là 9 t đ ng Công ty có tr s t i s 33 ph Trung Thành, th

tr n Ch Chu, huy n nh Hóa, t nh Thái Nguyên

Công ty C ph n Xây d ng và Kinh doanh Th ng m i ng D ng thu c hình

th c công ty c ph n ho t đ ng theo Lu t doanh nghi p và các quy đ nh hi n hành khác

c a Nhà n c C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam V i s tham gia góp v n c a các c đông, tháng 11 n m 2009, công ty chính th c đ c thành l p theo gi y ch ng nh n đ ng

ký kinh doanh s 4600775158 do S K ho ch và u t t nh Thái Nguyên c p

Công ty có t cách pháp nhân và ch u trách nhi m tr c pháp lu t và quy n h n ngh a v đ c quy đ nh, có đi u l t ch c ho t đ ng, có b máy qu n lý đi u hành, có tài kho n t i ngân hàng, có tài s n và ch u trách nhi m v tài s n đó

Sau khi đ c thành l p, công ty đã tham gia xây d ng, t v n thi t k nhi u công trình v các l nh v c công trình dân d ng, giao thông, th y l i, xây l p h th ng đi n đ n 35KV, l p đ t h th ng c p thoát n c, san i m t b ng đ ng th i s n xu t và mua bán

v t li u xây d ng

Tuy ra đ i và ho t đ ng v i th i gian ch a dài nh ng k t khi thành l p t n m

2009 đ n nay, công ty C ph n Xây d ng và Kinh Doanh Th ng m i ng D ng đã có nhi u c g ng trong tìm ki m th tr ng ho t đ ng, song song v i đó là s n l c, không

ng ng nâng cao n ng l c v phát tri n ngu n nhân l c c ng nh trang thi t b k thu t đ

đ m b o thi công xây d ng các công trình, bao g m c các d án đòi h i ch t l ng cao

và k t c u ph c t p

M c dù phát tri n trong th i đi m th tr ng kinh t xây d ng g p nhi u khó kh n,

đ c bi t là giai đo n n m 2010 – 2011 nh ng Công ty v n không ng ng phát tri n và đ t

đ c nhi u doanh thu cùng l i nhu n đ c nâng cao theo m i n m

2.1.2 C c u t ch c và qu n lý c a công ty C ph n Xây ế ng và Kinh ếoanh

Th ng m i ng D ng

Công ty C ph n Xây d ng và Kinh doanh Th ng m i ng D ng t ch c b máy qu n lý theo c c u tr c tuy n Mô hình t ch c qu n lý này v n hành theo c ch nhà qu n tr ra quy t đ nh và giám sát tr c ti p đ i v i c p d i và ng c l i, m i ng i

c p d i ch nh n s đi u hành và ch u trách nhi m tr c m t ng i lãnh đ o tr c ti p

c p trên

S ăđ 2.1.ăS ăđ ăc ăc uăt ăch căc aăcôngătyăC ăph năXơyăd ngăvƠăKinhădoanhă

Th ngăm iă ngăD ng

PHÒNG K TOÁN

PHÒNG KINH DOANH

linh ho t v i môi tr ng, đ c bi t là khi công ty ho t đ ng trong l nh v c r t c n đ n s

linh ho t là xây d ng

2.1.3 T ch c b máy k toán c a công ty C ph n Xây ế ng và Kinh ếoanh Th ng

m i ng D ng

Công ty C ph n Xây d ng và Kinh doanh Th ng m i ng D ng có quy mô

nh , đ a bàn ho t đ ng t ch c kinh t t p trung t i m t đ a đi m Công ty th c hi n t

ch c k toán t p trung và k toán hàng t n kho c a công ty đ c ti n hành theo ph ng pháp nh p tr c xu t tr c

S ăđ 2.2.ăS ăđ ămôăhìnhăt ăch căphòngăk ătoán

(Ngu n: Phòng K toán)

T ch c b máy h ch toán – k toán c a công ty có nhi m v tham gia vi c phân tích ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty, đ xu t các ph ng án kinh t mang tính

hi u qu cao C n c vào quy mô đ c đi m t ch c s n xu t và yêu c u qu n lý tài chính,

c n c kh i l ng công theo hình th c t p trung, t t c các công vi c k toán đ u t p trung phòng K toán V i hình th c t ch c và c c u b máy k toán nh trên, phòng

K toán đã th c hi n đ y đ vi c qu n lý v t t , ti n v n, ch p hành đ y đ các ch đ chính sách tài chính c a Nhà n c, xác đ nh k t qu s n xu t kinh doanh, l p đ y đ các bao cáo theo yêu c u c a công ty, ph c v k p th i công tác qu n lý c a công ty

2.2.ăTìnhăhìnhăk tăqu ăkinhădoanhăc aăcôngătyăC ăph năXơyăd ng vƠăKinhădoanhă

Th ngăm iă ngăD ng

2.2.1 K t qu ho t đ ng s n xu t kinh ếoanh c a công ty t 2011 – 2013

D i đây là b ng báo cáo k t qu kinh doanh c a công ty C ph n Xây d ng và Kinh doanh Th ng m i ng D ng trong 3 n m 2011, 2012 và 2013:

B ngă2.1.ăB ngăbáoăcáoăk tăqu ăkinhădoanh

3 Doanh thu thu n

v bánă hƠngă vƠă