Nhân t khách quan ..... Quá trình hình thành và phát tri n .... Nguyên nhân ..... CH NGă1.ăC ăS ăLụăLU NăCHUNGăV ăDọNGăTI NăVÀăQU NăTR DọNGăTI N TRONGăDOANHăNGHI P 1.1.ăKháiăni măvƠăphơn
Trang 1Sinh viên th c hi n :ăV ăTrƠăMi
Chuyên ngành : Tài chính
HÀ N I - 2014
Trang 3L I C Mă N
hoàn thành khóa lu n này, em xin t lòng bi t n sơu s c đ n GV.V L H ng ,
cô đƣ t n tình h ng d n em trong su t quá trình vi t khóa lu n t t nghi p này
Em xin chân thành c m n quý Th y, Cô trong khoa Kinh t Qu n lý, Tr ng i
H c Th ng Long đƣ t n tình truy n đ t ki n th c trong 4 n m h c t p V i v n ki n
th c đ c ti p thu trong quá trình h c không ch là n n t ng cho quá trình nghiên c u
khóa lu n mƠ còn lƠ hƠnh trang quí báu đ em b c vƠo đ i m t cách v ng ch c và t
tin
Em xin chân thành c m n Ban giám đ c c a Doanh nghi p T nhơn Xơy d ng và
D ch v M nh C ng đƣ cho phép vƠ t o đi u ki n thu n l i đ em th c t p t i Công
ty Em xin g i l i c m n đ n Chú Tô Thanh Bình ban Qu n lý đƣ giúp đ em trong
Trang 4L IăCAMă OAN
Em xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có s
h tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i
khác Các d li u thông tin th c p s d ng trong Khóa lu n là có ngu n g c vƠ đ c
trích d n rõ ràng
Em xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan nƠy!
Sinh viên
Trang 5M CăL C
Trang
CH NG 1 C S LÝ LU N CHUNG V DÒNG TI N VÀ QU N TR DÒNG
TI N TRONG DOANH NGHI P 1
1.1 Khái ni m và phân lo i dòng ti n 1
1.1.1 Khái ni m dòng ti n 1
1.1.2 Phân lo i dòng ti n 1
1.2 Qu n tr dòng ti n 3
1.2.1 Khái ni m qu n tr dòng ti n 3
1.2.2 Nguyên t c qu n tr dòng ti n 3
1.2.3 M c đích và vai trò qu n tr dòng ti n 4
1.2.3.1 M c đích qu n tr dòng ti n 4
1.2.3.2 Vai trò qu n tr dòng ti n 5
1.3 N i dung qu n tr dòng ti n ng n h n trong doanh nghi p 6
1.3.1 T o ngu n ti n và s d ng dòng ti n trong doanh nghi p 6
1.3.2 Qu n tr dòng ti n ho t đ ng s n xu t kinh doanh 7
1.3.2.1 Qu n lý doanh thu 7
1.3.2.2 Qu n lý chi phí 7
1.3.2.3 Qu n lý ti n và các kho n t ng đ ng ti n 8
1.3.2.4 Qu n lý ph i thu khách hàng 8
1.3.2.5 Qu n lý hàng t n kho 8
1.3.2.6 Qu n lý ph i tr ng i bán 15
1.3.2.7 M i quan h ph i thu, ph i tr 15
1.3.3 Qu n tr dòng ti n ho t đ ng tài chính ng n h n 16
1.3.3.1 N ng n h n 16
1.3.3.2 Tr lãi 17
1.4 Các ch tiêuăđánhăgiáăhi u qu qu n tr dòng ti n 17
1.4.1 Các ch tiêu chung 17
1.4.1.1 Nhóm ch s kh n ng thanh toán 17
1.4.1.2 Ch tiêu v kh n ng sinh l i 18
1.4.2 Ch tiêu đánh giá hi u qu qu n tr dòng ti n t H SXKD 19
1.4.3 Ch tiêu đánh giá hi u qu qu n tr dòng ti n t H TC 23
1.5 Các nhân t tácăđ ngăđ n hi u qu qu n tr dòng ti n ng n h n 23
1.5.1 Nhân t ch quan 23
1.5.2 Nhân t khách quan 23
Trang 61.5.2.1 c đi m kinh t k thu t c a ngành 24
1.5.2.2 Môi tr ng kinh doanh 25
CH NG 2 TH C TR NG QU N TR DÒNG TI N NG N H N T I DOANH NGHI P T NHÂN XÂY D NG VÀ D CH V M NH C NG 26
2.1.ă că đi m kinh doanh c a Doanh nghi pă T ă nhơnă Xơyă d ng và D ch v M nhăC ng 26
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 26
2.1.2 C c u t ch c và nhi m v t ng phòng ban 27
2.1.3 c đi m ho t đ ng s n xu t kinh doanh 28
2.2 Tình hình k t qu ho tăđ ng s n xu t kinh doanh doanh nghi p giaiăđo n 2010 - 2012 30
2.2.1 Tình hình tài s n - ngu n v n doanh nghi p 30
2.2.2 K t qu đ ng s n xu t kinh doanh t n m 37
2.2.3 Các ch tiêu tài chính t ng h p 40
2.3 Phân tích th c tr ng qu n tr dòng ti n ng n h n t i Doanh nghi p T ă nhân Xây d ng và D ch v M nhăC ng 42
2.3.1 Phân tích tình hình t o ngu n ti n và s d ng dòng ti n trong doanh
nghi p 42
2.3.2 Phân tích chung v l u chuy n ti n thu n trong doanh nghi p 44
2.3.3 Qu n tr dòng ti n trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh 47
2.3.3.1 Qu n lý doanh thu 47
2.3.3.2 Qu n lý chi phí 47
2.3.3.3 Qu n lý ti n và các kho n t ng đ ng ti n 46
2.3.3.4 Qu n lý ph i thu khách hàng 50
2.3.3.5 Qu n lý hàng t n kho 54
2.3.3.6 Qu n lý ph i tr ng i bán 55
2.3.3.7 M i quan h gi a các kho n ph i thu, ph i tr 57
2.3.3.8 Các ch tiêu đánh giá hi u qu qu n tr dòng ti n ng n h n t H SXKD 58
2.3.4 Qu n tr dòng ti n ng n h n t ho t đ ng tài chính 60
2.4.ă ánhăgiáăv qu n tr dòng ti n t i Doanh nghi p 62
2.4.1 u đi m 62
2.4.2 Nh ng h n ch và nguyên nhân 63
2.4.2.1 H n ch 63
2.4.2.2 Nguyên nhân 64
CH NG 3 GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU QU N TR DÒNG TI N NG N H N CHO DOANH NGHI P M NH C NG 67
Trang 73.1.ă nh h ng phát tri n c a doanh nghi p trong nh ngăn măt i 67
3.2 M t s gi i pháp nâng cao hi u qu qu n tr dòng ti n ng n h n c a Doanh
3.2.1 D báo ti n m t 66 3.2.2 M t s gi i pháp c th đ i v i tài s n ng n h n c a Doanh nghi p T
nhân Xây d ng và D ch v M nh C ng 70
TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 9DANHăM CăB NGăBI U
B ng 2.1 B ng cơn đ i k toán ậ Tài s n c a DN TNXD và DV M nh C ng giai
B ng 2.4 B ng ngu n v n DN TNXD và DV M nh C ng giai đo n 2010 ậ 2012 35
B ng 2.5 B ng t tr ng c c u ngu n v n DN TNXD và DV M nh C ng giai đo n
2010 ậ 2012 36
B ng 2.6 B ng t tr ng c c u n ng n h n DN TNXD và DV M nh C ng trong giai đo n 2010 - 2012 36
B ng 2.7 Báo cáo k t qu ho t đ ng SXKD c a DN TNXD và DV M nh C ng giai
B ng 2.17 B ng ch tiêu phân tích m t s chi phí c a DN giai đo n 2010-2012 49
B ng 2.18 B ng ch tiêu ph i thu khách hàng c a DN TNXD và DV M nh C ng giai
đo n 2010 ậ 2012 52
Trang 10B ng 2.19 B ng tài kho n ph i thu khách hàng c a DN TNXD và DV M nh C ng giai đo n 2010 ậ 2012 53
B ng 2.20 C c u hàng t n kho c a DN TNXD và DV M nh C ng giai đo n 2010 ậ
Trang 11DANHăM CăBI Uă ,ăS ă
Trang 12L IăM ă U
1.Lý do ch năđ tài
Trong n n kinh t th tr ng hi n nay thì công ty nƠo c ng c n có v n (dòng
ti n) đ ti n hành ho t đ ng kinh doanh, đ c bi t là dòng ti n trong ng n h n Cùng
v i quá trình h i nh p và phát tri n cùng n n kinh t trên th gi i vi c qu n tr dòng
ti n ng n h n đòi h i m i công ty ph i chú tr ng trong vi c huy đ ng và s d ng
chúng m t cách linh ho t Công ty s d ng ngu n ti n đó đ mua s m tài s n cho công
ty, do v y qu n lý dòng ti n ng n h n h p lý s t o đi u ki n cho công ty khai thác và
s d ng tài s n m t cách hi u qu Qua cu c kh ng ho ng kinh t n m 2008, nh n
th c đ c nh ng khó kh n mƠ mình đƣ g p ph i, các công ty luôn tìm cho riêng mình
m t h ng đi thích h p v i chính sách tài chính linh ho t và hi u qu đ ph c h i l i
và theo k p s phát tri n c a n n kinh t th gi i Do đó ngoƠi vi c làm th nƠo đ có
th huy đ ng đ c nh ng ngu n ngân qu , ngu n v n có chi phí th p nh t cùng v i
đi u ki n thanh toán thu n l i nh t đ nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh, nâng
cao tính c nh tranh c a công ty, thì v n đ làm th nƠo đ có th nâng cao hi u qu
s d ng dòng ti n ng n h n c a công ty là v n đ có ý ngh a khoa h c, có t m quan
tr ng trong s c nh tranh trên th tr ng c a các công ty và luôn nh n đ c s quan
tâm c a r t nhi u đ i t ng bên ngoài công ty H n th n a hi n nay trong b t k ho t
đ ng kinh doanh nào thì dòng ti n c a công ty luôn đ c đ t lên v trí quan tr ng hƠng đ u Chính vì v y tìm hi u v hi u qu qu n tr dòng ti n ng n h n t i các công
ty đang lƠ v n đ c p thi t đ c đ t ra trong n n kinh t hi n nay
T nh ng lý lu n nêu trên và th c ti n tìm hi u t i DN TNXD và DV M nh
C ng em đƣ ch n đ tƠi: ắNơng cao hi u qu qu n tr dòng ti n ng n h n t i Doanh
nghi p T nhơn Xơy d ng và D ch v M nh C ng” lƠm đ tài cho khóa lu n t t
nghi p c a mình
2.M c tiêu nghiên c u
Khóa lu n đi sơu vƠo nghiên c u th c tr ng, phân tích hi u qu qu n lý dòng
ti n ng n h n c a Doanh nghi p T nhơn Xơy d ng M nh C ng trong giai đo n 2010
ậ 2012 T đó ch ra nh ng u nh c đi m vƠ đ ra các gi i pháp nh m nâng cao
hi u qu qu n lý dòng ti n ng n h n cho công ty
3 iăt ng nghiên c u
Dòng ti n ng n h n và hi u qu qu n tr dòng ti n ng n h n c a DN TNXD và
DV M nh C ng
4.K t c u c a khóa lu n
Trang 13Ngoài ph n m đ u và k t lu n, danh m c tham kh o, khóa lu n đ c chia làm
Trang 14CH NGă1.ăC ăS ăLụăLU NăCHUNGăV ăDọNGăTI NăVÀăQU NăTR
DọNGăTI N TRONGăDOANHăNGHI P 1.1.ăKháiăni măvƠăphơnălo iădòngăti n
1.1.1 Khái ni m dòng ti n
Trong th c t , m t doanh nghi p liên t c lƠm n thua l s d n đ n phá s n,
nh ng không có gì đ m b o r ng m t doanh nghi p đang ho t đ ng có lãi, th m chí
liên t c lãi trong nhi u n m l i không có kh n ng phá s n,m c dù doanh nghi p có l i
nhu n nh ng không có ti n đ thanh toán các kho n n đ n h n và tái s n xu t doanh
nghi p v n có th ph i phá s n.Có th ví dòng ti n nh h m ch máu trong c th
doanh nghi p, doanh nghi p có th ch u lƠm n thua l trong m t th i gian nh t đ nh
(có th là vài tháng th m chí vƠi n m) nh ng n u thi u ti n trong vòng vài ngày doanh
nghi p khó có kh n ng ch ng đ và ph c h i Nh v y, rõ ràng n u doanh nghi p không có ph ng cách thích h p đ qu n lý hi u qu dòng ti n t ho t đ ng kinh
doanh, ví d nh v n b đ ng quá nhi u vào hàng t n kho và các kho n ph i thu thì
dù doanh nghi p lƠm n có lƣi thì nguy c m t kh n ng thanh toán c ng s r t cao
Nh v y, dòng ti n là m t thu t ng dùng đ ch s ti n mà m t doanh nghi p
nh n đ c ho c ph i chi ra trong m t kho ng th i gian xác đ nh, ho c trong m t d
án nh t đ nh
Dòng ti n có th đ c mô t nh m t chu k , doanh nghi p s d ng ti n đ
mua các ngu n l c, nh ng ngu n l c qua quá trình s n xu t và chuy n hóa đ t o
thành s n ph m d ch v Nh ng s n ph m và d ch v l i đ c bán cho khách hàng,
doanh nghi p thu đ c ti n và ti p t c tái đ u t ngu n l c m i vƠ nh v y chu k
m i c a dòng ti n l i ti p t c Có th th y r ng trong chu k c a dòng ti n xu t hi n dòng ti n vào và dòng ti n ra trong doanh nghi p
Dòng ti n vào trong doanh nghi p g m: dòng ti n nh n đ c t bán hàng hóa
và d ch v , dòng ti n vào t các kho n vay, l i t c nh n đ c t các kho n đ u t ,
dòng ti n nh n đ c t vi c đ u t c a ch s h u vào doanh nghi p…
Dòng ti n ra trong doanh nghi p g m: Mua hƠng hóa đ bán l i (doanh nghi p
th ng m i), mua nguyên v t li u đ s n xu t hàng hóa, tr l ng, tr các kho n chi
phí ho t đ ng, mua tài s n c đ nh, tr g c và lãi vay, tr thu …
1.1.2 Phân lo i dòng ti n
Trong th c t ho t đ ng tài chính, có r t nhi u tiêu th c phân lo i dòng ti n tùy
vào m c đích qu n lý c a doanh nghi p, c th :
- Th nh t, d a vào m i quan h gi a dòng ti n và dòng v t ch t v n đ ng
trong doanh nghi p, dòng ti n có th chia thành hai lo i là dòng ti n đ i tr ng và dòng
ti n đ i l p:
Dòng ti năđ i tr ng: là dòng ti n t ng ng v i dòng v t ch t v n đ ng ra vào
Trang 152
trong doanh nghi p Tùy vào th i đi m mà dòng ti n đ i tr ng đ c chia thành:
Dòng ti n đ i tr ng tr c ti p: dòng ti n ra ho c vào s t ng ng v i dòng v t
ch t vào ho c ra t i cùng th i đi m Dòng ti n này ch phát sinh trong tr ng h p
doanh nghi p mua bán tr ngay
Dòng ti n đ i tr ng có k h n: dòng ti n ra ho c vào doanh nghi p t ng ng
v i dòng v t ch t vào ho c ra t i m t th i đi m nƠo đó trong t ng lai Dòng ti n này
ch phát sinh trong tr ng h p mua bán ch u (đơy lƠ tr ng h p ph bi n nh t trong
ho t đ ng c a doanh nghi p)
Dòng ti n đ i tr ng đa d ng: là dòng ti n ra ho c vào doanh nghi p phát sinh
liên quan đ n nhi u ch th , ít nh t là t ba ch th tr lên Dòng ti n này ch phát sinh trong tr ng h p doanh nghi p mua bán n
Dòng ti n đ i l p: là dòng ti n ra ho c vƠo phát sinh trong tr ng h p doanh
nghi p kinh doanh ngo i t ho c mua bán ch ng khoán (dòng ti n và dòng v t ch t
không liên quan đ n nhau)
Th hai, phân lo i dòng ti n theo th i gian c a ti n: dòng ti n đ c chia
thànhdòng ti n ng n h n và dòng ti n dài h n
Dòng ti n ng n h n: là dòng ti n vào ho c ra doanh nghi p mang tính ch t
th ng xuyên ho c trong m t chu k (nh h n m t n m) Ví d mua nguyên v t li u
s n xu t kinh doanh, các kho n ti n đi vay ng n h n…
Dòng ti n dài h n: là dòng ti n vào ho c ra trong doanh nghi p có chu l l n
h n m t n m nh các kho n đ u t TSC , đ u t trái phi u dài h n…
Th ba, phân lo i theo tính ch t t ng ho t đ ng trong doanh nghi p dòng ti n
đ c chia thành ba lo i là dòng ti n t ho t đ ng s n xu t kinh doanh, dòng ti n t
ho t đ ng đ u t vƠ dòng ti n t ho t đ ng tài chính:
Dòng ti n t ho t đ ng s n xu t kinh doanh: i v i ho t đ ng s n xu t kinh
doanh, dòng ti n phát sinh ch y u liên quan đ n ho t đ ng bán hàng, cung c p d ch
v và thanh toán các kho n n liên quan đ n ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh
nghi p Vì v y, dòng ti n t ho t đ ng s n xu t kinh doanh g m: ti n thu t bán hàng
hóa, d ch v , ti n đƣ tr n cho ng i cung c p d ch v hàng hóa, ti n tr l ng cho
công nhân viên, thanh toán thu , phí l phí…
Dòng ti n t ho t đ ng đ u t : i v i ho t đ ng đ u t thì dòng ti n phát sinh
ch y u liên quan đ n vi c mua s m, thanh lý, nh ng bán tài s n c đ nh, xây d ng
c b n, ho t đ ng cho vay, mua bán các công c n c a đ n v khác Do v y dòng ti n
t ho t đ ng đ u t bao g m: ti n thu t thanh lý nh ng bán TSC , thu n cho vay,
thu h i các kho n v n đ u t vƠo đ n v khác, chi mua s m TSC , xơy d ng c b n, chi cho vay, chi đ u t vƠo các đ n v khác
Trang 16Dòng ti n t ho t đ ng tài chính: i v i ho t đ ng tài chính thì dòng ti n phát
sinh ch y u liên quan đ n các nghi p v nh n v n, rút v n t các ch s h u và các
nghi p v đi vay, tr n vay Do v y các ch tiêu thu c l u chuy n ti n t ho t đ ng tƠi chính th ng bao g m: ti n thu do ch s h u góp v n, ti n chi tr v n góp cho
ch s h u, ti n vay nh n đ c, ti n tr n vay…
1.2.ăQu nătr ădòngăti n
1.2.1 Khái ni m qu n tr dòng ti n
Cu c kh ng ho ng kinh t càng kh ng đ nh t m quan tr ng c a dòng ti n T
ch quan tơm đ n doanh thu và l i nhu n, gi đơy các doanh nghi p b t đ u ý th c v
tình tr ng khá ph bi n lƠ ắkinh doanh có l i nh ng l i m t kh n ng thanh toán”, th c
t thì vi c qu n tr dòng ti n không ph i là chuy n đ n gi n Nhi u doanh nghi p c
g ng li t kê t t c kho n thu chi và tìm bi n pháp d báo, t ng thu, gi m chi đ i v i
t ng kho n m c, đi u này t n nhi u ngu n l c, c v con ng i l n th i gian, trong
khi k t qu ch a ch c đƣ th t t t Nguyên nhơn lƠ ng i th c hi n luôn chìm ng p
trong hàng núi chi ti t nh và t n nhi u th i gian cho nh ng vi c không m y quan
tr ng N u qu n tr dòng ti n t t, doanh nghi p s đ m b o đ c kh n ng thanh toán
cho các ho t đ ng hàng ngày c a doanh nghi p Nh v y, qu n tr dòng ti n là quá
trình theo dõi, phân tích và đi u ch nh dòng ti n trong doanh nghi p hay qu n tr dòng
ti n là vi c cân đ i gi a dòng ti n vào và dòng ti n ra trong doanh nghi p Qu n tr
dòng ti n ng n h n là vi c phân tích và theo dõi, đi u ch nh dòng ti n ra vào trong
doanh nghi p có th i gian d i 1 n m Qu n tr dòng ti n dài h n là vi c cân đ i
dòng ti n ra và dòng ti n vào trong doanh nghi p v i th i h n trên 1 n m
1.2.2 Nguyên t c qu n tr dòng ti n
Nguyên t c 80/20:
80% dòng ti n đ c t o ra t 20% kho n m c, ch c n t p trung vào 20% kho n
m c này, doanh nghi p s có th ki m soát đ c 80% dòng ti n ơy lƠ cách lƠm đ m
b o hi u qu trong khi l i không c n ph i huy đ ng nhi u ngu n l c cho vi c l p k
ho ch và theo dõi
Thông th ng, dòng ti n thu - chi đ n t 3 kho n m c l n: t n kho, kho n ph i
tr và kho n ph i thu Kho n ph i tr liên quan tr c ti p đ n trách nhi m c a b ph n
cung ng - mua hàng, kho n ph i thu là trách nhi m c a b ph n kinh doanh, còn t n kho là s ph i h p gi a b ph n s n xu t và kinh doanh Ph i tr là các kho n thanh toán cho nhà cung c p đ u vào c a doanh nghi p Th i gian ph i tr , t c th i gian n
nhà cung c p, càng dài thì càng có l i cho dòng ti n Ng c l i v i kho n ph i tr ,
kho n ph i thu là ph n doanh thu khách hàng mua ch u c a doanh nghi p B ph n kinh doanh th ng có xu h ng l i l ng đ i v i các kho n bán hàng tr ch m đ đ t
m c tiêu doanh s , đi u này d n đ n doanh thu cao, nh ng kh n ng ti n m t kém do
Trang 174
th i h n tr ch m b kéo dài Vi c áp d ng quy t c 80/20 đ i v i kho n ph i thu c ng
t ng t nh kho n ph i tr , n u b ph n kinh doanh đi u ch nh chính sách bán hàng
tr ch m đ i v i 20% s l ng khách hƠng nh ng chi m đ n 80% doanh s thì dòng
ti n s b nh h ng r t m nh Vi c có thông tin k p th i t b ph n kinh doanh s
giúp b ph n tài chính có s ng phó phù h p
L ng hàng t n kho liên quan đ n trách nhi m c a b ph n s n xu t và kinh
doanh B ph n s n xu t s c n c vào k ho ch s n xu t đ tính toán tích tr nguyên
v t li u và bán thành ph m c n thi t cho quy trình s n xu t, trong khi b ph n kinh doanh thì ph i đ m b o l ng thành ph m trong kho đ đáp ng nhu c u c a khách
hàng Doanh nghi p nƠo c ng mu n duy trì đ c l ng t n kho v a đ , nh ng rƠ soát
theo nguyên t c 80/20 có th th y m t th c t trái ng c, đó lƠ s có nh ng m t hàng đem l i doanh thu ít nh ng t n kho nhi u, hay có m t vài khâu s n xu t nƠo đó đang
duy trì l ng bán thành ph m, nguyên li u quá cao so v i các khâu còn l i Vì th ,
vi c xác đ nh g n l i nh ng h ng m c chi m t n kho l n s đem l i m t dòng ti n đáng k
Nguyên lý 80/20 luôn ph i đ c xem xét m t cách linh ho t M t kho n m c
trong quá kh chi m giá tr nh , nh ng n m sau có th t ng v t đ t bi n và làm phá
s n k ho ch dòng ti n n u không đ c l ng tr c T ch n m trong 20% ít quan
M t doanh nghi p t n t i và phát tri n vì nhi u m c tiêu khác nhau nh : t i đa
hóa l i nhu n, t i đa hóa doanh thu trong rƠng bu c t i đa hóa l i nhu n,… Tuy nhiên,
l i nhu n trong s sách k toán cao mà th c t trong két s t c a doanh nghi p l i không có đ ng ti n nƠo thì đó lƠ v n đ đáng báo đ ng
M c đích c a qu n tr dòng ti n là d đoán tình tr ng thâm h t hay d th a ti n
đ t đó có nh ng ph ng án gi i quy t thông qua vi c đ i chi u s li u th c t v i s
li u k ho ch Ngoài ra, qu n tr dòng ti n còn xác l p các h n m c vay v n và t i u
hoá chi phí v n Nhà qu n tr có th d dàng ki m soát đ c tình hình tài chính, tình
hình t giá thông qua vi c phân tích dòng ti n, bên c nh đó qu n tr dòng ti n còn có
tác d ng giúp ki m soát và thi t l p các m c tiêu chi n l c, l p k ho ch đ u t th m
Trang 18ch nh và c p nh t liên t c, qu n tr dòng ti n ph i đ c ti n hành theo tu n, tháng ho c
quý b ng cách so sánh s li u th c t v i s li u trên k ho ch đ t đó có nh ng đi u
chính và c p nh t phù h p
1.2.3.2 Vai trò qu n tr dòng ti n
Do không có công c qu n tr dòng ti n hi u qu ho c ch a chú tơm đ n vi c
qu n tr dòng ti n nên m t s doanh nghi p th ng m c ph i v n đ thanh kho n, ph i
đi vay nóng, đ o n … đi u này làm cho doanh nghi p ngƠy cƠng đi vƠo dòng xoáy khó kh n, n n n ch ng ch t, d n m t kh n ng thanh toán Tình hình đó l i càng t
h n khi n n kinh t đi vƠo kh ng ho ng, lƣi vay t ng cao, khó kh n tìm ki m ngu n
v n l i cƠng khó kh n h n Qu n tr t t dòng ti n không nh ng tránh b m t kh n ng
thanh toán, r i ro t giá, r i ro lãi vay mà còn có r t nhi u l i ích khác nh :
B o đ m uy tín v i nhà cung c p, nhà th u: N u doanh nghi p luôn thanh toán
cho nhà cung c p đ , đúng h n thì nhà cung c p r t yên tâm cung c p hàng hóa, d ch
v cho doanh nghi p R t nhi u l i ích mà doanh nghi p nh n đ c t vi c nƠy nh :
đ c u tiên cung c p hƠng, u đƣi v giá, u đƣi v b o hƠnh, đ c n i r ng đi u
kho n thanh toán, hay vi c nhà cung c p s l u tơm đ n v n đ giao hàng, d ch v sau bán hƠng h n… T t c nh ng l i ích đó s giúp cho doanh nghi p luôn có ngu n
nguyên li u đ u vƠo đ c n đ nh, không m t chi phí đi tìm ngu n cung m i; t ng kh
n ng c nh tranh, t ng l i nhu n t đó t ng dòng ti n Khi nhà cung c p hoàn toàn tín
nhi m và doanh nghi p luôn hoƠn thƠnh các ngh a v thanh toán thì h s n sàng n i
l ng đi u ki n thanh toán i u này th t t t vì đơy lƠ m t ngu n tín d ng h u nh
mi n phí n u không nói là quá r , h n n a đi u này làm gi m nhu c u v n l u đ ng,
v y s lƠm t ng dòng ti n cho doanh nghi p
B o đ m uy tín v i bên cho vay: C c u s d ng v n r t quan tr ng M t công
ty qu n lý t t là doanh nghi p đó s d ng chi phí v n bình quân th p nh t và m c đ
an toàn tài chính cao nh t có đ c đi u ki n vay t t thì tr c h t doanh nghi p
ph i ch ng t đ c kh n ng tr n g c và lãi vay b ng cách qu n tr dòng ti n hi u
qu
T vi c ph i qu n tr dòng ti n t t doanh nghi p s chú ý đ n tòan b các m t
ho t đ ng khác: h ng vào th tr ng t t, thu ti n t t, qu n tr chi phí t t, d án đ u t
kh thi, tính thanh kho n cao các tài s n th ch p… Doanh nghi p có n nhi u c ng
không quá lo so v i vi c bên cho vay không ti p t c h tr , do v y vi c qu n tr dòng
ti n là m u ch t c a v n đ
B o đ m cho cán b công nhân an tâm làm vi c: Nhân l c là ngu n v n r t quý
giá đ i v i doanh nghi p, h là nh ng ng i tr c ti p t o ra giá tr cho doanh nghi p,
doanh nghi p có đ i ng t t s t ng n ng l c c nh tranh trên th tr ng S n ph m làm
ra ch t l ng t t h n, n ng su t cao h n, giá thƠnh h h n, phù h p th hi u h n,
Trang 196
khách hƠng hƠi lòng h n, hƠng bán ch y h n… Nh v y dòng ti n s t t h n N u
doanh nghi p có đ c đ i ng t t thì ph i gi và phát tri n h n b ng vi c tr thù lao
x ng đáng, b o đ m đ i s ng v t ch t cho h , đ i x t t v i h lƠm đ c đi u đó
thì ph i qu n tr t t dòng ti n, tr đ và k p th i l ng vƠ các ngh a v xã h i
khác i u đó không nh ng t t cho h mà còn t t cho doanh nghi p c v n ng l c
c nh tranh và hình nh doanh nghi p trên th tr ng lao đ ng
S d ng t i u, hi u qu ngu n v n: Ki m tra s h p lý trong vi c huy đ ng và
s d ng: ti n có b nhàn r i quá nhi u không, ti n có đ m b o s thanh kho n không,
ti n ng n h n và dài h n có đ c s d ng cơn đ i không, c c u chi phí v n bình quân
(gi a v n t có và v n vay) đƣ t i u ch a, các r i ro nào doanh nghi p ph i ho c s
ph i gánh ch u… tr l i đ c các câu h i trên thì ph i xem xét vi c qu n tr dòng
ti n
Gi v ng s tín nhi m c a các c đông: Các c đông lƠ các nhƠ đ u t , m c đích chính lƠ l i nhu n và giá tr gia t ng trên ph n đ u t s ti n h đ u t ra
không b r i ro, có th trình bày cho h ph ng pháp qu n tr dòng ti n mà doanh
nghi p đang ti n hƠnh đ h yên tâm
Ti t ki m chi phí (ti n m t có giá): Vì ti n luôn có giá tr theo th i gian nên doanh nghi p luôn ph i l u tơm đ n v n đ nƠy đ đ m b o sao cho chi phí c a vi c
c t gi ti n là nh nh t
1.3.ăN iădungăqu nătr ădòngăti năng năh nătrongădoanhănghi p
1.3.1 T o ngu n ti n và s d ng dòng ti n trong doanh nghi p
Kh n ng t o ti n, s d ng ti n lƠ c s đ đánh giá kh n ng thanh toán c a
doanh nghi p, kh n ng t o ti n c a doanh nghi p bao g m ti n thu t ho t đ ng bán
hàng, ti n thu t ho t đ ng đ u t , ti n thu t ho t đ ng tài chính Tình hình s d ng
ti n cho các m c đích: s n xu t kinh doanh, đ u t , tƠi chính
B n ch t m i quan h t đ ng th c trên cho ta th y khi phơn tích báo cáo l u
chuy n ti n t t ho t đ ng kinh doanh giúp ta nh n ra dòng ti n vào, dòng ti n ra c a
t ng đ i t ng m t cách rõ ràng
Nh v y t đ ng th c trên, đ t ng l ng ti n m t l u thông trong doanh
nghi p, ta t ng kho n m c n ph i tr b ng cách đi vay thêm ti n ho c t ng v n ch s
h u b ng cách phát hành các lo i ch ng khoán hay t ng v n góp c a các c đông
Trang 201.3.2 Qu n tr dòng ti n ho t đ ng s n xu t kinh doanh
Quy trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh bao g m t vi c mua s m hàng hóa,
nguyên v t li u đ s n xu t, sau đó bán cho các cá nhơn, t ch c c n s d ng Do v y,
dòng ti n vào ch y u c a ho t đ ng này chính là doanh thu t bán hàng hóa và cung
c p d ch v c a doanh nghi p, bên c nh đó còn có lƣi t các kho n cho vay hay c t c
nh n đ c t vi c đ u t các ch ng khoán v n Trong khi đó, kho n ti n ph i tr cho
ho t đ ng kinh doanh l i t ng đ i nhi u nh vi c thanh toán ti n hàng t n kho và các
chi phí khác cho bên cung c p, thanh toán ti n l ng cho nhơn viên, n p th cho Nhà
n c hay lãi vay cho các t ch c tín d ng Nh v y qu n lý dòng ti n t ho t đ ng s n
xu t kinh doanh s liên quan tr c ti p đ n qu n lý doanh thu, chi phí, hàng t n kho,
kho n ph i thu, ph i tr trong doanh nghi p
1.3.2.1 Qu n lý doanh thu
Doanh thu là toàn b ti n bán s n ph m, hàng hoá, cung ng, d ch v sau khi
tr đi các kho n gi m giá hàng bán, hàng bán b tr l i (n ucó ch ng t h p l ) đ c
khách hàng ch p nh n thanh toán (không phân bi t đã thu hay ch a thu đ c ti n)
Doanh thu là m t ch tiêu kinh t r t quan tr ng đ i v i các doanh nghi p, đó lƠ
y u t xác đ nh nên th ph n c a doanh nghi p trên th tr ng, do đó các doanh nghi p
cùng kinh doanh m t m t hƠng nh nhau s c nh tranh v i nhau r t m nh t vi c có
đ c doanh thu l n Các doanh nghi p luôn đ t ra cho mình m c tiêu t i đa hóa doanh
thu, và th c hi n nhi u chính sách đ có th t ng doanh thu trong m t th i gian nh t
đ nh.Bên c nh đó, doanh thu còn lƠ m c tiêu thúc đ y s n xu t kinh doanh c a doanh
nghi p, t ng l ng ti n thu v cho doanh nghi p
Trong th c t , doanh thu c a doanh nghi p cao hay th p ph thu c vào r t nhi u nhân t , khi đ a ra ph ng h ng t ng doanh thu các nhƠ qu n tr tài chính c n
cân nh c các nhân t nh h ng này
1.3.2.2 Qu n lý chi phí
Chi phí s n xu t c a doanh nghi p là bi u hi n b ng ti n c a toàn b các hao phí v lao đ ng s ng vƠ lao đ ng v t hoá mà doanh nghi p ph i chi ra đ ti n hành s n
xu t s n ph m trong m t th i gian nh t đ nh, sau quá trình s n xu t, doanh nghi p ph i
t ch c vi c tiêu th s n ph m đ thu ti n v th c hi n đ c vi c này, doanh
nghi p c ng ph i b ra nh ng chi phí nh t đ nh ch ng h n nh chi phí đóng gói s n
ph m, chi phí v n chuy n, b c d , b o qu n s n ph m H n n a trong đi u ki n n n
kinh t th tr ng có s c nh tranh nh hi n nay, ngoài các chi phí tiêu th trên, doanh
nghi p còn ph i b ra chi phí đ nghiên c u th tr ng, chi phí qu ng cáo đ gi i thi u
s n ph m, chi phí b o hành s n ph m
Tóm l i, chi phí s n xu t kinh doanh c a m t doanh nghi p là toàn b chi phí
s n xu t, chi phí tiêu th s n ph m và các kho n ti n thu mà doanh nghi p ph i b ra
Trang 218
đ th c hi n ho t đ ng s n xu t kinh doanh trong m t th i k nh t đ nh
Nh v y, qu n lý chi phí là t ng h p, phơn tích, đánh giá th c tr ng v vi c s
d ng các ngu n v n và chi phí, t đó đ a ra nh ng quy t đ nh v các chi phí ng n h n
c ng nh dƠi h n cho doanh nghi p
thanh toán 1%, còn n u không thanh toán s m thì khách hƠng có ngh a v tr n trong
vòng 30 ngày, t đó doanh nghi p mua hàng s cân nh c gi a l i ích vƠ chi phí đ tr
ti n hàng cho doanh nghi p sao cho có l i nh t i v i doanh nghi p bán hàng, khi
đ a ra đi u kho n chi t kh u ti n m t là gi m m c vay ng n h n, gia t ng đ u t ng n
h n sinh l i nh thu đ c ti n s m h n vƠ t ng tr ng doanh thu bán hàng, vì th c ra
chi t kh u ti n m t c ng có ngh a lƠ gi m giá
Còn đ i v i qu n lý chi ti n, đi u kho n chi t kh u ti n m t c ng đ i v i các
kho n thanh toán s m c ng lƠ m t đi u kho n th ng g p trong các đi u ki n mua
hàng (ví d đi u kho n 2/10 net 30) V i t cách ng i mua ch u, doanh nghi p nên
quy t đ nh thanh toán s m đ nh n chi t kh u n u chi phí c h i s d ng v n c a
doanh nghi p th p h n t l chi t kh u đ c h ng, th m chí doanh nghi p có th đi
vay ng n h n ngơn hƠng đ thanh toán s m vƠ h ng chi t kh u n u t l lãi su t đi
vay th p h n t l chi t kh u đ c h ng N u quy t đ nh không thanh toán s m và không h ng chi t kh u, doanh nghi p nên trì hoãn vi c thanh toán đ n cu i th i h n
ch m tr cho phép Trái l i, thanh toán tr h n lƠ đi u nên tránh, tr khi tình hình tài
chính không cho phép doanh nghi p thanh toán đúng h n Và v n đ quan tr ng là xây
d ng quy trình thanh toán h p lý sao cho không tr sau ngƠy đ n h n đ gi v ng uy tín, đ ng th i c ng không tr quá s m làm gi m l ng ti n s n có đ doanh nghi p
còn th c hi n đ u t , l i ích và chi phí c a t t c các ph ng th c thu chi ti n đ u ph i
đ c xem xét
1.3.2.4 Qu n lý ph i thu khách hàng
Doanh nghi p th ng bán hàng theo c hai ph ng th c: tr ngay và tr ch m
Theo cách th c th nh t ti n đ c nh n ngay l p t c, theo cách th c th hai vi c
m r ng tín d ng th ng m i d n đ n vi c hình thành kho n ph i thu khách hàng Ph i
Trang 22thu khách hàng th hi n ph n doanh thu bán hàng tr ch m mƠ ch a thu ti n Theo
th i gian, khi ng i mua thanh toán ti n, doanh nghi p s nh n đ c ti n cho s hàng bán tr c đơy N u nh khách hƠng không ti n hành thanh toán n , doanh nghi p s
ph i gánh ch u t n th t do n x u Tuy nhiên, n u nh không có tín d ng th ng m i,
s c c nh tranh c a doanh nghi p s th p, nh h ng t i hi u qu kinh t Vì v y,
kho n tín d ng th ng m i liên quan t i r i ro, thu nh p và giá tr c phi u c a doanh
nghi p nên c n đ c qu n lý m t cách hi u qu và ch t ch Trong qu n lý tài chính,
mà c th ph m vi c a v n đ đang nghiên c u là kho n ph i thu khách hàng, luôn có
s đánh đ i gi a r i ro và thu nh p Doanh nghi p mong mu n nh ng đi u kho n tín
d ng và chính sách m m d o đ có th t ng doanh thu, tuy nhiên nhƠ qu n lý thì cho
r ng kho n ph i thu khách hàng có giá tr càng th p càng t t b i nh ng lý do nh gi m
r i ro v i n khó đòi th m chí không th thu h i đ c, tránh đ ng v n hay ph i huy
đ ng thêm v n, có th dùng v n, mƠ đáng l đ u t vƠo ph i thu khách hàng, vào
nh ng d án và tài s n dài h n mang l i l i nhu n cao h n K t qu là có m t s đánh
đ i gi a r i ro và thu nh p yêu c u: m t m t, r i ro c a vi c không cung c p tín d ng
là m t doanh thu; m t khác, m t kho n ph i thu quá cao s gây ra chi phí và có th
v t quá nh ng l i ích v doanh thu và s n xu t C n thi t có m t n l c ph i h p
gi a các b ph n marketing, s n xu t vƠ tƠi chính đ cânb ng gi a r i ro và thu nh p
đ có quy t đ nh cu i cùng đúng đ n
Chính sách tín d ng và thu ti n c a doanh nghi p bao g m 4 b c: đi u kho n
vƠ đi u ki n bán tr ch m, phân tích tín d ng, quy t đ nh tín d ng, chính sách thu ti n
Nh ng quy t đ nh liên quan t i khía c nh trên s nh h ng l n đ n vi c xác đ nh th i
gian n , n u nh kho ng th i gian nƠy t ng thì giá tr c a kho n ph i thu khách hàng
c ng s t ng vƠ ng c l i M c doanh thu vƠ đ l n c a kho n ph i thu khách hàng s
nh h ng đ n l ng ti n c a doanh nghi p
Trang 2310
B că1:ă i u kho n bán tr ch m
M c dù h u h t các doanh nghi p, ho t đ ng trong nh ng l nh v c ngành ngh khác nhau đ u cung c p tín d ng th ng m i nh ng ch c ch n nó s có s đáng bi t đáng k N u nh hƠng hóa đ c s n xu t đ n chi c theo đ n đ t hàng, yêu c u c a khách thì th ng có m t kho n t m ng tr tr c N u vi c giao hƠng lƠ không th ng
xuyên hay có r i ro, ng i bán s yêu c u tr ti n ngay N u vi c c p tín d ng th ng
m i th ng đ c áp d ng thì th i gian thanh toán có th kéo dài, ví d nh t 30 đ n
60 ngƠy khuy n khích ng i mua thanh toán s m, doanh nghi p th ng cung c p
chi t kh u thanh toán
N u hàng hóa có giá tr l n hay ng i bán nghi ng kh n ng thanh toán c a khách hƠng thì ng i bán s áp d ng m t s công c khác Công c áp d ng ph bi n
nh t là h i phi u, là m t l nh yêu c u tr (do ng i bán l p) m t kho n ti n nh t đ nh
vào m t kho ng th i gian xác đ nh đ i v i m t ng i c th hay ng i gi h i phi u
VƠ ng i bán có th ch ch p nh n bán hàng khi h i phi u cho doanh thu bán hƠng đó
đ c l p Thông th ng, ng i bán s yêu c u khách hàng thanh toán s m n u khách
hàng thu c nhóm r i ro cao, giá tr kho n hàng hóa mua nh ho c n u hàng hóa mau
h ng
B c 2: Phân tích tín d ng
quy t đ nh có bán tr ch m cho khách hàng hay không, khi bán tr ch m thì
đi u kho n tín d ng c th s nh th nào, doanh nghi p ph i ti n hành phân tích tín
d ng Công vi c nƠy đòi h i nh ng thông tin: t các báo cáo tài chính do khách hàng
cung c p, doanh nghi p có th xác đ nh m c đ n đ nh, t ch tài chính và kh n ng
chi tr c a khách hàng; x p h ng tín d ng và báo cáo: doanh nghi p tham kh o b ng
x p h ng tín d ng c a các t ch c uy tín trong vi c đánh giá kh n ng tín d ng c a khách hƠng đang xem xét; các ngơn hƠng đ u có b ph n tín d ng và có th đ i di n
cung c p thông tin tín d ng cho khách hàng c a mình
D a trên kinh nghi m c a mình, doanh nghi p c ng có th đ a ra các tiêu th c
đ thu th p thông tin vƠ đánh giá kh n ng, v th tín d ng c a các khách hàng ti m
n ng c a mình
Khi đƣ thu th p đ c thông tin tín d ng, doanh nghi p s đ a ra quy t đ nh tín
d ng, có cung c p tín d ng hay không th c hi n đi u này, nhi u doanh nghi p
s d ng ph ng pháp phơn nhóm khách hƠng theo m c đ r i ro Theo ph ng pháp
này, khách hàng c a doanh nghi p có th đ c chia thƠnh các nhóm nh sau:
Trang 24B ng 1.2 Phân nhóm khách hàng r i ro
Nhóm r i ro T l doanh thu không thu
h i đ c c tính
T l khách hàng thu c nhóm r i ro (%)
Các doanh nghi p thu c nhóm 1 có th đ c m tín d ng mà không c n ph i
xem xét nhi u, g n nh t đ ng, và v th c a các doanh nghi p này có th đ c xem
xét l i m i n m m t l n Các doanh nghi p thu c nhóm 2 có th đ c cung c p tín
d ng trong m t gi i h n nh t đ nh và và v th c a các doanh nghi p này có th đ c
xem xét l i m i n m hai l n Và c t ng t nh v y, doanh nghi p s xem xét đ n
xác đ nh xem doanh nghi p có nên c p tín d ng hay không, ta so sánh giá tr
hi n t i c a l i ích và chi phí c a vi c c p tín d ng v i m t m c r i ro cho tr c Giá
CF0 : Giá tr mà doanh nghi p đ u t vƠo kho n ph i thu khách hàng
Trên c s giá tr hi n t i ròng, doanh nghi p s quy t đ nh v c p tín d ng nh
đ c dòng ti n sau thu m i k CFt và giá tr đ u t vƠo kho n ph i thu khách hàng
CF0, đó lƠ: CF0 = VC* S * (ACP/ 365 ngày)
CFt= [ S * (1- VC) - S * BD - CD] * (1-T)
Trang 2512
Trong đó:
VC: Dòng ti n ra bi n đ i tính theo t l % trên dòng ti n vào
S: Dòng ti n vào (doanh thu) d ki n hƠng n m
ACP: Th i gian thu ti n trung bình (ngày)
BD: T l n x u trên doanh thu (%)
CD: Dòng ti n ra t ng thêm c a b ph n tín d ng cho vi c qu n lý và thu các
kho n ph i thu khách hàng
T: Thu su t thu thu nh p doanh nghi p
B c 4: Chính sách thu ti n
Khi doanh nghi p đƣ quy t đ nh c p tín d ng r i, thì còn m t công vi c n a c n
ph i làm là theo dõi ch t ch kho n ph i thu khách hƠng đ đ m b o không b th t
thoát T l thu đ c các kho n ph i thu ph n ánh tính hi u qu c a chính sách thu
ti n Ta có các b c thu h i ti n cho doanh nghi p nh sau:
C p nh t danh m c khách hàng: M t trong nh ng thách th c l n nh t mà các doanh nghi p ph i đ i m t hi n nay là vi c qu n lý danh sách khách hàng m t cách có
chi n l c nh m t i u hóa hi u su t thu h i n Qu n lý danh sách khách hàng hi u
qu s giúp các doanh nghi p phân lo i đ c khách hàng d a trên m c đ r i ro i
v i nh ng kho n n có đ r i ro th p vƠ khách hƠng không th ng xuyên thanh toán
n đúng h n, doanh nghi p ch c n có thông báo nh c nh ho c th c hi n m t cu c
g i cho khách hàng qua h th ng tr l i đi n tho i đ c đi n toán hóa đ n m đ c
thông tin v vi c thanh toán i u này s giúp ti t ki m đ c nhi u th i gian và nhân
l c đ các nhân viên có th t p trung vào nh ng kho n n có đ r i ro cao h n
Ghi nh n và thông báo công n : K toán công n có nhi m v th c hi n ki m tra trên h th ng xem khách hƠng có đ đi u ki n th c hi n công n hay không, giao
dch đƣ đúng ch a (xem khách hƠng đƣ t ng n doanh nghi p hay ch a, có th c hi n
đ y đ ngh a c n hay không,…) Sau đó k toán công n xác đ nh ch ng t , theo dõi
công n trên h th ng
Thu ti n: K toán công n th c hi n l p giao d ch thu ti n trên h th ng, xác
nh n công n , th c hi n in phi u thu và l y các xác nh n có liên quan, sau đó th c
hi n thu h i công n cho doanh nghi p
Bù tr công n : K toán công n ki m tra gi y t công n , th c hi n giao d ch
bù tr công n trên h th ng cho khách hàng, theo dõi ch ng t B ph n k toán s
th c hi n duy t ch ng t cho khách hàng r i sau đó ti p t c theo dõi công n trên h
th ng c a doanh nghi p
Trang 261.3.2.5 Qu n lý hàng t n kho
C ng nh các tƠi s n khác, vi c d tr hàng t n kho là m t quy t đ nh chi tiêu
ti n Hàng t n kho là m t t t y u khách quan, không th thi u trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh, nh ng t n kho đ ng ngh a v i vi c ắchi m gi v n” ho t đ ng Qu n tr
hàng t n kho vì th có vai trò quan tr ng trong qu n lý ngơn l u c a Doanh nghi p Theo đó, m c t n kho càng th p thì càng ti t ki m v n đ u t nh ng đi u nƠy đòi h i
ph i đ t hàng nhi u l n và t n kém chi phí đ t hàng T n kho th p có th thi u hàng
cung c p k p th i và m t khách hƠng, ng c l i n u duy trì m c t n kho cao s tránh
đ c kh n ng thi u d tr t n kho nh ng đòi h i nhi u v n đ u t
Vi c t n tr đ m t l ng thành ph m t n kho mang l i l i ích cho c hai b
ph n s n xu t và b ph n marketing c a m t doanh nghi p D i góc đ c a b ph n
marketing, v i m c tiêu th trong t ng lai d ki n không ch c ch n, t n kho thành
ph m v i s l ng l n s đáp ng nhanh chóng b t k m t nhu c u tiêu th nào trong
t ng lai, đ ng th i t i thi u hóa thi t h i do m t doanh s vì không có hàng giao ngay
hay thi t h i vì m t uy tín do ch m tr trong giao hàng khi hàng trong kho h t Còn
d i góc đ nhà s n xu t, vi c duy trì m t l ng l n thành ph m t n kho cho phép các
lo i s n ph m đ c s n xu t v i s l ng l n, vƠ đi u này giúp gi m chi phí s n xu t
trên m i đ n v s n ph m do chi phí c đ nh đ c phân b trên s l ng l n đ n v s n
ph m đ c s n xu t ra
Trong qu n lý hàng t n kho, nhà qu n lý ph i xem xét s đánh đ i gi a l i ích
và phí t n c a vi c duy trì t n kho thông qua vi c xác đ nh m c d tr kho t i u trong đó cơn đ i đ c chi phí c a vi c d tr quá nhi u và chi phí c a vi c d tr kho
quá ít D a vào m c t i u nƠy, doanh nghi p s đ a ra các quy t đ nh liên quan đ n ắGiá tr l u kho”: t ng giá tr l u kho n u d tr th c t nh h n m c d tr t i u hay
có c h i b t th ng trong đ u c , vƠ gi m giá tr hƠng l u kho khi m c d tr l n
h n m c d tr t i u T đó có nh ng đi u ch nh sao cho phù h p nh tìm thêm
ngu n nh p mua khi mu n t ng giá tr l u kho vƠ n u mu n gi m giá tr l u kho thì
xu t kho đ s n xu t kinh doanh, xem l i k ho ch nh p hƠng đ có đi u ch nh phù
h p hay bán l i nh ng hàng t n kho không ph c v cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh
n a
Mô hình qu n lý hàng t n kho: có 3 mô hình qu n lý hàng t n kho mà các doanh nghi p th ng áp d ng, tùy vào t ng lo i hình doanh nghi p c th mà mô hình
đ c s d ng t t nh t
Mô hình ABC (The ABC Inventory Method) (theo Ph l c 2)
Mô hình ABC là mô hình qu n lý hàng t n kho d a trên c s áp d ng m c đ
qu n lý khác nhau v i các nhóm hƠng l u kho có giá tr cao hay th p khác nhau V i
m t doanh nghi p có hàng nghìn danh m c hƠng l u kho v i giá tr t r t đ t đ n r t r
Trang 2714
và chúng ta chia danh m c thành 3 nhóm: A, B và C Nhóm A chi m 10% v m t s
l ng trong danh m c nh ng l i chi m đ n 50% giá tr ti n đ u t vƠo hƠng l u kho
Nhóm B chi m 30% v m t s l ng trong danh m c và chi m 35% giá tr ti n đ u t vƠo hƠng l u kho Nhóm C chi m 60% v m t s l ng trong danh m c nh ng ch
chi m 15% giá tr ti n đ u t vƠo hƠng l u kho B ng vi c chia hƠng l u kho thƠnh
nhi u nhóm, doanh nghi p có th t p trung vào nhóm mà c n s ki m soát hi u qu
nh t, mà c th đơy lƠ nhóm A, ti p theo là nhóm B và cu i cùng là nhóm C N u
nh nhóm A đ c xem xét qu n lý m t cách th ng xuyên thì nhóm B s ít đ c
th ng xuyên h n, có th là hàng tháng, hàng quý và nhóm C s ít h n n a, có th là hƠng n m u đi m c a qu n lý hàng t n kho theo mô hình ABC đó lƠ vi c phân lo i
hàng hóa theo giá tr đ áp d ng cho mô hình là công vi c đ n gi n, d ti n hƠnh, đ ng
th i qu n lý hàng t n kho có hi u qu do có th s p x p các lo i hàng hóa theo giá tr
gi m d n (doanh nghi p s t p trung vào nhóm hàng t n kho c n qu n lý ch t ch nh t
đ sau đó có hi u qu kinh doanh t t nh t) Tuy nhiên mô hình ch a gi i quy t đ c
vi c t i thi u hóa chi phí l u kho
Mô hình EOQ ( The Economic Order Quantity Model):
Qu n lý hƠng l u kho hi u qu là m t v n đ ph c t p và không bao gi có th
k t thúc đ i v i t t c các doanh nghi p M c tiêu c a mô hình qu n lý hi u qu lƠ đ xác đ nh t n su t và s l ng đ t hàng cùng v i l ng hàng t n kho trung bình c n
n m gi t i u
Quy t đ nh t n kho c b n: m c dù có r t nhi u lo i hàng hóa l u kho khác
nhau, nh ng t t c đ u bao g m 3 lo i chi phí lƠ chi phí đ t hƠng, chi phí l u kho vƠ
chi phí do thi u h t hàng hóa
Các gi đ nh c a mô hình: nhu c u v hàng t n kho là n đ nh, không có bi n
đ ng v giá hay m t mát trong khâu d tr , đ ng th i ch phát sinh hai lo i chi phí là
chi phí d tr vƠ chi phí đ t hàng, th i gian t khi đ t hƠng cho đ n khi nh n hàng là
c đ nh, và không có thi u h t x y ra n u đ n đ t hƠng đ c th c hi n đúng h n Ta
V i nh ng gi đ nh trên, ta xem xét các lo i chi phí:
Chi phí l u kho: M t doanh nghi p đang mu n xác đ nh s l n đ t hàng trong
m t n m vƠ s l ng hƠng đ t m i l n Gi s r ng doanh nghi p luôn c n hàng t n kho vƠ trong kho không có l ng d tr an toƠn, l ng hàng t n kho c a doanh nghi p
s b ng 0 tr c khi nh n đ c l ng hƠng đ t V i l ng hàng m i l n đ t là Q thì
Trang 28l ng hàng t n kho trung bình s là Q/2 T ng chi phí l u kho s b ng s l ng hàng
t n kho trung bình nhân v i chi phí d tr c a m t đ n v hƠng l u kho
Chiăphíăl uăkhoă=ă(Q/2)ă*ăC
Chiăphíăđ t hàng: T ng t nh v y, ta có th xác đ nh t ng chi phí đ t hàng
V i S là doanh s bán ra tính theo đ n v s n ph m trong m t n m, s l n đ t hàng
trong m t n m s b ng S/Q, g i O là chi phí c a m i l n đ t hàng, ta có t ng chi phí
đ t hàng trong m t n m lƠ:
T ng chi phí:
T ng chi phí = Chi phí t n kho hƠng + Chi phí đ t hàng = Q*C/ 2 + S*O/ Q
t i đa hóa giá tr tài s n c a ch s h u, doanh nghi p c n t i thi u hóa chi
phí cho l u tr hàng t n kho
Mô hình EOQ (mô hình s l ng hi u qu EOQ ậ Ph l c 3): Theo ng d ng
toán h c, t ng chi phí cho hƠng l u kho s đ t giá tr nh nh t t i đi m mƠ đ o hàm
b c nh t c a nó b ng 0 i tìm giá tr c a bi n Q mà t i đó đ o hàm b c nh t c a t ng chi phí cho hƠng l u kho b ng 0
Kho ng th i gian d tr t i u (T*): lƠ kho ng th i gian k t khi trong kho có
s l ng hƠng hoá lƠ Q* (l ng d tr t i u) cho đ n khi s l ng này h t vƠ đ c đáp ng ngày b ng s l ng hàng hoá t i u Q* c a đ n đ t hàng m i Trên c s đó,
Trong các kho n ph i tr , ph i tr nhà cung c p th ng có ý ngh a quan tr ng
đ i v i kh n ng thanh toán vƠ uy tín c a doanh nghi p Khi các kho n ph i tr ng i
bán không có kh n ng thanh toán, d u hi u r i ro tài chính xu t hi n, uy tín c a doanh
nghi p gi m đi Khi các kho n ph i tr đ c thanh toán đúng h n, uy tín c a doanh
nghi p đ c nâng cao, đó là nhân t góp ph n xây d ng th ng hi u c a doanh
nghi p M t khác các kho n ph i tr quá h n chi m t tr ng l n, mà doanh nghi p không có kh n ng thanh toán, t t nhiên nguy c phá s n d x y ra Do v y doanh
nghi p th ng xuyên phân tích tình hình ph i tr ng i bán trên nh ng ph ng di n
sau:
1.3.2.7 M i quan h ph i thu, ph i tr
Trong th c t ho t đ ng kinh doanh c a các doanh nghi p, t n t i quan h ph i
thu, ph i tr là m t t t y u khách quan c a n n kinh t th tr ng Song quan h này
th ng ph thu c vào nh ng nhân t sau:
Trang 2916
c đi m ho t đ ng s n xu t kinh doanh, ngành ngh kinh doanh, tính ch t
c nh tranh c a các s n ph m trên th tr ng Thông th ng các s n ph m đ c quy n
thì tr s c a các ch tiêu nƠy th ng th p h n các s n ph m c nh tranh
C ch tài chính c a các doanh nghi p trong môi tr ng kinh doanh C ch tài chính đ c xây d ng khoa h c ngay t ban đ u thì quan h chi m d ng và b chi m
d ng v n h n ch th p nh t vì khi đó doanh nghi p ho t đ ng trong m t th th ng nh t
c a các d đoán có đ tin c y cao
Môi tr ng tài chính, kinh doanh t ng th c a toàn b n n kinh t Khi n n kinh
t n đ nh, t ng tr ng b n v ng thì các ch tiêu v n chi m d ng và b chi m d ng
th p nh t Ng c l i trong môi tr ng kh ng ho ng tài chính c a các doanh nghi p
th ng chi m d ng v n c a nhau d n đ n tình hình tài chính c a các đ n v không
lành m nh ph n ng theo dây chuy n
1.3.3 Qu n tr dòng ti n ho t đ ng tài chính ng n h n
Dòng ti n trong ho t đ ng tài chính bao g m các kho n thu t phát hành c
phi u, góp v n hay chi tr v n góp cho các ch s h u; ti n vay ng n h n, dài h n mà doanh nghi p nh n đ c c ng nh chi tr n g c vay, tr n thuê tƠi chính…
1.3.3.1 N ng n h n
i v i doanh nghi p đang phát tri n, có m t m c n h p lý là m t cách kinh
doanh hi u qu Có m t s ch doanh nghi p nh đang t hào r ng h không bao gi
b m c n , đi u đó không ph i lúc nƠo c ng lƠ th c t S t ng tr ng luôn đòi h i m t
s v n đáng k vƠ đ có đ c nó b n c n ph i tìm ki m m t kho n vay t ngân hàng,
t các cá nhân, m t kho n vay n xoay vòng, mua ch u ti n hàng, ho c các ki u vay
n tài chính khác V y, n bao nhiêu là nhi u? Câu tr l i n m ch ph i phân tích
c n th n dòng ti n và các nhu c u c th c a công vi c kinh doanh c a doanh nghi p
đ đ a ra đ c vay n h p lý nh t Nói chung, n có th là m t ý t ng t t n u doanh
nghi p c n ph i c i thi n ho c duy trì dòng ti n hay đ u t đ t ng tr ng Có hai
chính sách qu n lý n mà các doanh nghi p đang dùng đó lƠ chính sách qu n lý n
phái c p ti n đ c th c hi n khi doanh nghi p duy trì n ng n h n m c cao M c n
ng n h n: Chính sách c p ti n luôn duy trì m c n ng n h n cao, bao g m ph i tr
Trang 30ng i bán, vay ng n h n, n đ ng ph i tr khác và n dài h n đ n h n tr Cách ti p
c n qu n lý c p ti n t ng ph i tr ng i bán đ n h t m c có th và thanh toán chúng
ch m c ng đ n h t m c có th mi n sao không gây m t uy tín tín d ng
Vay ng n h n c ng đ c s d ng r ng rƣi Còn đ i v i chính sách th n tr ng,
n ng n h n luôn duy trì m c th p đ đ m b o doanh nghi p gi m thi u r i ro,
không nh h ng đ n uy tín doanh nghi p
Th i gian quay vòng ti n: Chính sách c p ti n có th i gian quay vòng c a ti n
ng n, thông qua vi c t ng giá tr kho n ph i tr ng i bán và các kho n n đ ng khác,
làm gi m vòng quay các kho n ph i tr , t ng th i gian tr n trung bình và làm gi m
th i gian quay vòng c a ti n Chính sách th n tr ng thì ng c l i, có th i gian quay
vòng ti n dƠi h n do doanh nghi p gi m giá tr kho n ph i tr ng i bán, gi m th i
gian tr n trung bình
1.3.3.2 Tr lãi
Trong n n kinh t th tr ng, ngu n v n kinh doanh đ c tài tr b ng n vay
th ng đ c chi m t tr ng l n trong c c u ngu n v n Lãi ti n vay là m t kho n
m c chi phí ch u nh h ng bi n đ ng c a s ti n vay, th i gian vay và lãi su t vay
S d ng sai m c đích ngu n v n n vay là m t trong các nguyên nhân ch y u
d n đ n s m t cơn đ i và phá s n các doanh nghi p Chính vì các nhà qu n lý c n tính
toán c th vi c vay bao nhiêu và tr lƣi nh th nào đ luôn duy trì ho t đ ng s n xu t
kinh doanh c a doanh nghi p, tránh vi c không tr lãi ho c tr lãi quá h n làm nh
h ng đ n ho t đ ng doanh nghi p c ng nh lƠm gi m uy tín c a doanh nghi p, gây khó kh n cho vi c huy đ ng n sau này
1.4 Cácăch ătiêuăđánhăgiáăhi uăqu ăqu nătr ădòngăti n
1.4.1 Các ch tiêu chung
1.4.1.1 Nhóm ch s kh n ng thanh toán
T ng n ng n h n
Kh n ng thanh toán ng n h n cho bi t m t đ ng n ng n h n đ c đ m b o
b ng bao nhiêu đ ng TSNH hay khi các kho n n ng n h n đ n h n, doanh nghi p có
th s d ng bao nhiêu đ ng TSNH đ chi tr N u m t doanh nghi p g p khó kh n v
tài chính, doanh nghi p s chi tr cho các hóa đ n thanh toán b ch m tr h n (các
kho n ph i tr nhà cung c p) ho c ph i đi vay thêm ti n t ngơn hƠng… T t c các
ho t đ ng này s làm cho các kho n n ng n h n t ng lên N u n ng n h n t ng nhanh h n TSNH, kh n ng thanh toán ng n h n s gi m xu ng vƠ đơy lƠ d u hi u c a khó kh n, r c r i tài chính có th x y ra đ i v i doanh nghi p Doanh nghi p c ng nên
so sánh con s này c a doanh nghi p mình v i các doanh nghi p cùng ngành N u t
Trang 3118
s này c a doanh nghi p có s khác bi t quá l n so v i trung bình chung c a ngành thì doanh nghi p nên xem xét t i sao có s khác bi t l n này
N u kh n ng thanh toán ng n h n l n 1 cho th y doanh nghi p hoàn toàn có
th thanh toán các kho n n ng n h n b ng tài s n ng n h n (chính sách qu n lý v n
th n tr ng)
T ng n ng n h n
Kh n ng thanh toán nhanh cho ta bi t m t đ ng n ng n h n khi đ n h n tr
n , doanh nghi p có th s d ng bao nhiêu đ ng TSNH đ chi tr mà không c n bán
hàng t n kho Hàng t n kho thông th ng có tính thanh kho n kém nh t trong các
TSNH c a doanh nghi p, vì th chúng là các tài s n có kh n ng l n nh t b thi t h i
giá tr trong tr ng h p thanh lý Do v y, th c đo kh n ng chi tr các kho n n ng n
h n không c n đ n vi c bán hàng t n kho
1.4.1.2 Ch tiêu v kh n ng sinh l i
T su t sinh l i trên doanh thu (ROS) = EAT
Doanh thu thu n
T s này ph n ánh quan h gi a l i nhu n và doanh thu nh m cho bi t m t
đ ng doanh thu t o ra đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n ROS cho bi t c m i đ ng
doanh thu t o ra đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n
T su t sinh l i trên t ng TS (ROA) = EAT
T ng TS
ROA cho bi t bình quân m i đ ng tài s n c a doanh nghi p t o ra bao nhiêu
đ ng l i nhu n cho c đông ROA ph thu c nhi u vào k t qu kinh doanh trong k và
đ c đi m c a ngành s n xu t kinh doanh Các ngành nh d ch v , du l ch, t v n,
th ng m i… t s nƠy th ng r t cao, trong khi các ngƠnh nh công nghi p ch t o, ngƠnh hƠng không… t s này l i th ng r t th p Do đó, đ đánh giá m t cách chính xác h n, c n ph i so sánh v i bình quân c a ngành ho c so sánh v i m t doanh nghi p
Ngoài nh ng ch tiêu đánh giá trên, ta có th phân tích bi n đ ng các dòng ti n
trong doanh nghi p v i m c đích tìm ra kh n ng, xu h ng cơn đ i dòng ti n cho nhu
c u c a t ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh, c c u dòng ti n c a t ng ho t đ ng
Trang 321.4.2 Ch tiêu đánh giá hi u qu qu n tr dòng ti n t H SXKD
M t s ch tiêu đánh giá hi u qu qu n lý chi phí trong doanh nghi p
T su t sinh l i c a giá v n hàng bán = L i nhu n g p v hàng bán * 100
Giá v n hàng bán
Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích, doanh nghi p đ u t 100 đ ng giá v n hƠng bán thì thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n g p Ch tiêu này càng cao ch ng t
m c l i nhu n trong giá v n hàng bán càng l n, th hi n m t hàng kinh doanh có l i
nh t, do v y doanh nghi p cƠng đ y m nh kh i l ng tiêu th Ch tiêu nƠy th ng
ph thu c vƠo đ c đi m kinh doanh c a t ng ngành ngh c th Thông th ng doanh
nghi p kinh doanh d ch v n u ng ch tiêu này khá cao t 35 ậ 50% nh ng các doanh
nghi p xây d ng ch tiêu nƠy th ng t 10 - 15%
T su t sinh l i c a chi phí bán hàng = L i nhu n thu n t H KD*100
Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích, doanh nghi p đ u t 100 đ ng chi phí
doanh nghi p thì thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n Ch tiêu này càng cao ch ng t
m c l i nhu n trong chi phí qu n lý doanh nghi p càng l n, doanh nghi p đƣ ti t ki m
Phân tích tình hình ph i thu khách hàng thông qua nh ng ch tiêu:
H s thu n (Vòng quay các kho n ph i thu) = Doanh thu thu n
Bình quân ph i thu khách hàng
Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích các kho n ph i thu quay đ c bao
nhiêu vòng quay bình quân doanh nghi p m t bao nhiêu ngày cho m t kho n ph i thu, kho n thu quay đ c bao nhiêu vòng Ch tiêu này càng cao ch ng t doanh nghi p
thu h i ti n hàng k p th i, ít b chi m d ng v n Tuy nhiên ch tiêu này quá cao có th
ph ng th c thanh toán ti n c a doanh nghi p quá ch t ch , khi đó s nh h ng đ n
Trang 3320
s n l ng hàng tiêu th Ch tiêu nƠy c ng cho bi t m c đ h p lý các kho n ph i thu
đ i v i t ng m t hàng c th c a doanh nghi p trên th tr ng
Bên c nh đó ta còn xác đ nh th i gian c a m t vòng quay các kho n ph i thu
(hay th i gian thu n trung bình) nh sau:
Th i gian thu n trung bình = 365
H s n
Th i gian thu n trung bình cho ta bi t m t đ ng mà doanh nghi p bán ch u thì
sau bao lâu m i thu h i l i đ c Ch tiêu này càng ng n ch ng t t c đ thu h i ti n
hàng càng nhanh, doanh nghi p ít b chi m d ng v n Ng c l i, th i gian thu n
trung bình càng dài, ch ng t t c đ thu h i ti n hàng càng ch m, s v n doanh nghi p
b chi m d ng càng nhi u Khi phân tích ch tiêu này, ta có th so sánh th i gian thu
n trung bình v i k k ho ch ho c so sánh th i gian bán hƠng quy đ nh ghi trong các
h p đ ng kinh t v i khách hàng mua ch u Qua phân tích, ta s th y đ c tình hình
thu h i các kho n công n c a doanh nghi p, đ t đó có các bi n pháp thu h i n
nh m góp ph n n đ nh tình hình tài chính
Phân tích hi u qu c a hàng t n kho:
H s l uăkhoă(VòngăquayăhƠngăt n kho) = Giá v n hàng bán
Hàng t n kho bình quân
Ch tiêu vòng quay hàng t n kho cho bi t bình quân hàng t n kho quay đ c
bao nhiêu vòng trong k đ t o ra doanh thu Ch tiêu này càng cao ch ng t hàng t n
kho v n đ ng không ng ng đó lƠ nhơn t đ t ng doanh thu, góp ph n t ng l i nhu n
hàng, trung bình m t bao nhiêu ngày Ch tiêu này càng th p ch ng t hàng t n kho
v n đ ng nhanh, dó là nhân t góp ph n t ng doanh thu vƠ t ng l i nhu n c a doanh
nghi p
H s đ m nhi m hàng t n kho = Hàng t n kho bình quân
T ng doanh thu thu n
Ch tiêu này cho bi t doanh nghi p mu n có m t đ ng doanh thu thu n thì c n bao nhiêu đ ng v n đ u t cho hƠng t n kho Ch tiêu này th p thì hi u qu s d ng
v n đ u t cho hƠng t n kho càng cao
Phân tích tình hình ph i tr ng i bán thông qua nh ng ch tiêu:
H s tr n (Vòng quay các kho n ph i tr ) = Doanh thu thu n
Bình quân ph i tr ng i bán
Trang 34Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích các kho n ph i tr ng i bán quay
đ c bao nhiêu Ch tiêu này càng cao ch ng t doanh nghi p thanh toán ti n hàng k p
th i, ít đi chi m d ng v n c a các doanh nghi p Tuy nhiên ch tiêu này quá cao có th
do doanh nghi p th a ti n, luôn thanh toán tr c th i h n, nh h ng đ n hi u qu s
d ng v n Ch tiêu nƠy c ng cho bi t m c đ h p lý các kho n ph i tr đ i v i t ng
m t hàng c th c a doanh nghi p trên th tr ng
Bên c nh đó ta còn xác đ nh th i gian c a m t vòng quay ph i tr ng i bán
(hay th i gian tr n trung bình) nh sau:
Th i gian tr n trung bình = 365
H s tr n
Th i gian tr n trung bình cho bi t m t đ ng doanh nghi p mua ch u thì sau
bao lâu m i ph i thanh toán Ch tiêu này càng ng n ch ng t kh n ng thanh toán ti n
hàng càng nhanh, doanh nghi p ít đi chi m d ng v n c a các đ i tác Ng c l i, th i
gian c a m t vòng quay càng dài, ch ng t kh n ng thanh toán ch m, s v n doanh
nghi p đi chi m d ng nhi u, nh h ng t i uy tín vƠ th ng hi u trên th ng tr ng
Khi phân tích ch tiêu này, ta có th so sánh th i gian tr n trung bình v i k k ho ch
ho c so sánh th i gian mua hƠng quy đ nh ghi trong các h p đ ng kinh t v i các nhà
cung c p Qua phân tích, ta s th y đ c tình hình thanh toán công n c a doanh
nghi p, đ t đó có các bi n pháp huy đ ng v n, đáp ng nhu c u thanh toán, góp
Ch tiêu nƠy cao h n 50%, ch ng t các kho n ph i thu nhi u h n ph i tr , khi
đó doanh nghi p có nguy c v n b chi m d ng nhi u h n v n chi m d ng, th ng
d n đ n hi u qu s d ng v n gi m
Ch tiêu này th p h n 50%, ch ng t các kho n ph i tr nhi u h n ph i thu, kho
đó doanh nghi p b chi m d ng v n ít h n chi m d ng v n c a các đ i t ng vƠ nh
v y d n đ n hi u qu s d ng v n t ng
T l ph iăthuăđ n h n so v i ph i tr đ n h n=Các kho n ph iăthuăđ n h n*100
Các kho n ph i tr đ n h n
Ch tiêu nƠy cao h n 50%, ch ng t các kho n ph i thu đ n h n nhi u h n ph i
tr đ n h n, nh v y khâu thu h i ti n hàng khó kh n h n kinh doanh nghi p thanh
toán ti n S n ph m bán c nh tranh h n so v i khi mua các y u t đ u vào
Trang 35Ch tiêu nƠy cao h n 50%, ch ng t các kho n ph i thu quá h n nhi u h n ph i
tr quá h n, khi đó doanh nghi p b chi m d ng v n nhi u h n v n chi m d ng c a
ng i bán, th ng d n đ n hi u qu s d ng v n gi m
Ch tiêu này th p h n 50%, ch ng t các kho n ph i tr quá h n nhi u h n ph i
thu quá h n, khi đó doanh nghi p b chi m d ng v n ít h n chi m d ng v n c a cá đ i
t ng vƠ nh v y d n đ n hi u qu s d ng v n t ng
Các ch tiêu trên th hi n s t ng đ i, do v y khi phân tích các ch tiêunày c n
đ c xem xét trong m i quan h v i các ch tiêu th hi n s tuy t đ i v s ph i thu,
ph i tr , ph i thu quá h n, ph i tr quá h n đ th y đ c th c ch t tài chính c a doanh
nghi p nh th nào
T l ph i thu quá h n so v i t ng ph i thu = Các kho n ph i thu quá h n * 100
T ng ph i thu
Ch tiêu này mà cao ch ng t các kho n ph i thu quá h n chi m t tr ng đáng
k trong t ng các kho n ph i thu d n đ n kh n ng thu h i n khó kh n, nh h ng
đ n tình hình tài chính c a doanh nghi p
T l ph i thu quá h n so v i t ng tài s n = Các kho n ph i thu quá h n* 100
T ng tài s n
Ch tiêu này mà cao ch ng t các kho n ph i thu quá h n chi m t tr ng đáng
k trong t ng tài s n d n đ n kh n ng thu h i n khó kh n, d u hi u r i ro tài chính
xu t hi n, nguy c phá s n có th x y ra
T l ph i tr quá h n so v i t ng ph i tr = Các kho n ph i tr quá h n*100
T ng ph i tr
Ch tiêu này mà cao ch ng t các kho n ph i tr quá h n chi m t tr ng đáng
k trong t ng các kho n ph i tr d n đ n kh n ng thanh toán kém, d u hi u r i ro tài
chính xu t hi n, nguy c phá s n có th x y ra
T l ph i tr quá h n so v i t ng ngu n v n = Các kho n ph i tr quá h n* 100
T ng ngu n v n
Ch tiêu này mà cao ch ng t các kho n ph i tr quá h n chi m t tr ng đáng
k trong t ng ngu n v n d n đ n kh n ng t ch trong ho t đ ng tài chính th p, d u
hi u r i ro tài chính xu t hi n, nguy c phá s n có th x y ra
Trang 361.4.3 Ch tiêu đánh giá hi u qu qu n tr dòng ti n t H TC
Lãi vay
T s TIE đo l ng chi ti t đ n gi i h n nào thì thu nh p ho t đ ng có th gi m
xu ng tr c khi doanh nghi p không th tr chi phí lƣi vay hƠng n m Không có kh
n ng tr lãi vay có th làm cho các ch n ki n doanh nghi p và có th doanh nghi p b
công b phá s n Lƣi vay đ c chi tr t các thu nh p tr c thu nên thu không tác
đ ng đ n kh n ng chi tr lãi vay hi n hành c a doanh nghi p
N g c + Chi phí lãi vay
T s kh n ng tr n đo l ng kh n ng tr n c g c và lãi c a doanh nghi p
t các ngu n nh doanh thu, kh u hao và l i nhu n tr c thu Thông th ng n g c
s đ c trang tr i t doanh thu và kh u hao, trong khi l i nhu n tr c thu s d ng đ
tr lãi vay T s này cho bi t m i đ ng n g c vƠ lƣi có bao nhiêu đ ng có th s
d ng đ tr n
T su t sinh l i c a ti n vay = EAT *100
Ti n vay bình quân
Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích, doanh nghi p s d ng 100 đ ng ti n
vay ph c v cho ho t đ ng kinh doanh thì thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhuân k toán
sau thu Ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu kinh doanh càng t t, đó lƠ nhơn t
h p d n nhà qu n tr đ a ra quy t đ nh vay ti n đ u t vƠo ho t đ ng s n xu t kinh
doanh Ch tiêu nƠy c ng ch ng t t c đ t ng tr ng c a doanh nghi p
1.5.ăCácănhơnăt ătácăđ ngăđ năhi uăqu ăqu nătr ădòngăti n ng năh n
1.5.1 Nhân t ch quan
Nhân t t ch c qu n lý tài chính doanh nghi p: Nhân t nƠy tác đ ng m nh m
t i chi phí s n xu t kinh doanh và h giá thành s n ph m B i l chi phí s n xu t kinh oanh là bi u hi n b ng ti n c a toàn b lao đ ng s ng vƠ lao đ ng v t hoá qua đó ta
th y đ s n xu t kinh doanh doanh nghi p c n ph i có m t l ng v n ti n t nh t đ nh,
qua quá trình s n xu t l ng v n ti n t này s b tiêu hao nên vi c qu n lý và s d ng
chúng t t là m t trong nh ng ho t đ ng tài chính ch y u c a doanh nghi p Ho t
đ ng tƠi chính có tác đ ng l n t i vi c h th p chi phí s n xu t kinh doanh và giá
thành s n ph m t đó lƠm t ng l i nhu n c a doanh nghi p
1.5.2 Nhân t khách quan
nh h ng v giá c th tr ng, lãi su t và ti n thu : Giá c th tr ng, giá c
s n ph m mà doanh nghi p tiêu th có nh h ng l n t i doanh thu, do đó c ng có nh
h ng l n t i kh n ng tìm ki m l i nhu n C c u tài chính c a doanh nghi p c ng
đ c ph n nh n u có s thay đ i v giá c S t ng, gi m lãi su t và giá c phi uc ng
Trang 3724
nh h ng t i s chi phí tài chính và s h p d n c a các hình th c tài tr khác nhau
M c lãi su t c ng lƠ m t y u t đo l ng kh n ng huy đông v n vay S t ng hay
gi m thu c ng nh h ng tr c ti p t i tình hình kinh doanh, t i kh n ng ti p t c đ u
t hay rút kh i đ u t
S c nh tranh s n ph m đang s n su t và các s n ph m t ng lai gi a các
doanh nghi p có nh h ng l n đ n kinh t , tài chính c a doanh nghi p và có liên
quan ch t ch đ n kh n ng tƠi tr đ doanh nghi p t n t i vƠ t ng tr ng trong m t
n n kinh t luôn luôn bi n đ i vƠ ng i giám đ c tài chính ph i ch u trách nhi m v
vi c cho doanh nghi p ho t đ ng khi c n thi t
Y u t l m phát ti n t c ng nh h ng r t l n đ n vi c ho ch đ nh chi n l c
vƠ sách l c kinh doanh N u l m phát gia t ng s làm t ng giá c y u t đ u vào k t
qu d n t i s lƠ t ng giá thƠnh vƠ t ng giá bán Nh ng t ng giá bán l i khó c nh tranh
M t khác, khi có y u t l m phát t ng cao, thì thu nh p th c t c a ng i dân l i gi m đáng k vƠ đi u này l i d n t i làm gi m s c mua và nhu c u th c t c a ng i tiêu
dùng Nói cách khác khi có y u t l m phát t ng cao thì th ng khó bán đ c hàng
hóa d n t i thi u h t tài chính cho s n xu t kinh doanh, vi c t ch c th c hi n chi n
l c kinh doanh khó th c thi đ c Vì v y vi c d đoán chính xác y u t l m phát là
r t quan tr ng trong đi u ki n hi n nay
1.5.2.1 c đi m kinh t và k thu t c a ngành
c đi m kinh t và k thu t c a ngành kinh doanh có nh h ng không nh
t i qu n tr tài chính doanh nghi p M i ngành kinh doanh có nh ng đ c đi m v m t
kinh t và k thu t khác nhau Nh ng nh h ng đó th hi n:
nh h ng c a tính ch t ngành kinh doanh: nh h ng này th hi n trong
thành ph n vƠ c c u v n kinh doanh c a doanh nghi p, nh h ng t i quy mô c a
v n s n xu t kinh doanh, c ng nh t l thích ng đ hình thành và s d ng chúng, do
đó nh h ng t i t c đ luân chuy n v n (v n c đ nh và v n l u đ ng) nh h ng t i
ph ng pháp đ u t , th th c thanh toán chi tr
nh h ng c a tính th i v và chu k s n xu t kinh doanh: Tính th i v và chu
k s n xu t có nh h ng tr c h t đ n nhu c u v n s d ng và doanh thu tiêu th s n
ph m Nh ng doanh nghi p s n xu t có chu k ng n thì nhu c u v n l u đ ng gi a
các th i k trong n m th ng không có bi n đ ng l n, doanh nghi p c ng th ng xuyên thu đ c ti n bán hƠng, đi u đó giúp cho doanh nghi p d dƠng đ m b o s cân
đ i gi a thu và chi b ng ti n; c ng nh trong vi c t ch c đ m b o ngu n v n cho nhu
c u kinh doanh Nh ng doanh nghi p s n xu t ra nh ng lo i s n ph m có chu k s n
xu t dài, ph i ng ra m t l ng v n l u đ ng t ng đ i l n, doanh nghi p ho t
đ ngtrong ngành s n xu t có tính ch t th i v , thì nhu c u v n l u đ ng gi a các quý trong n m th ng có s bi n đ ng l n, ti n thu v bán hƠng c ng không đ c đ u,
Trang 38tình hình thanh toán, chi tr , c ng th ng g p nh ng khó kh n Cho nên vi c t ch c
đ m b o ngu n v n c ng nh đ m b o s cơn đ i gi a thu và chi b ng ti n c a doanh
nghi p c ng khó kh n h n
1.5.2.2 Môi tr ng kinh doanh
B t c m t doanh nghi p nƠo c ng ho t đ ng trong m t môi tr ng kinh doanh
nh t đ nh Môi tr ng kinh doanh bao g m t t nh ng đi u ki n bên ngoài nh h ng
m i ho t đ ng c a doanh nghi p S n đ nh c a n n kinh t : s n đ nh hay không n
đ nh c a n n kinh t , c a th tr ng có nh h ng tr c ti p t i m c doanh thu c a
doanh nghi p, t đó nh h ng t i nhu c u v v n c a doanh nghi p Nh ng bi n
đ ng c a n n kinh t có th gây nên nh ng r i ro trong kinh doanh mà các nhà qu n tr
tài chính ph i l ng tr c, nh ng r i ro đó có nh h ng t i các kho n chi phí nh chi
phí tr lãi hay vi c t ng tƠi s n
Trang 3926
2.1 căđi măkinhădoanhăc aăDN TNXD và DV M nhăC ngă
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n
- Tên doanh nghi p : Doanh nghi p t nhơn xơy d ng và d ch v M nh C ng
- Tr s chính : S 189, đ ng inh Tiên HoƠng, ph 9, Thành ph Ninh
Chính sách m c a và s h i nh p sâu r ng đƣ khi n cho di n m o n n kinh t
n c ta thay đ i l n trong nh ng n m g n đơy: t c đ t ng tr ng luôn đ c gi
m c cao và n đ nh, t ng s n ph m qu c n i có xu h ng t ng, v th đ t n c trong
khu v c c ng nh trên th gi i đ c nâng cao S thay đ i y đƣ t o nhi u đi u ki n
thu n l i cho s ra đ i và phát tri n m nh m c a các doanh nghi p Vi t Nam trên m i
l nh v c N m b t k p th i xu th phát tri n c a ngành và nhu c u c a th tr ng, ngày
10/12/2007 Doanh nghi p ABC đ c thành l
DN TNXD và DV M nh C ng đ c phòng Kinh doanh c a S k ho ch và
u t Ninh Bình c p gi y phép kinh doanh s 2700514639 do S K ho ch vƠ u
t Tp.HƠ N i c p n m 2010
V i ch c n ng, nhi m v chính c a đ n v lƠ lƠm công tác đ u t ậ xây d ng,
DN TNXD và DV M nh C ng luôn coi tr ng th tr ng và không ng ng m r ng
ngành ngh ho t đ ng nh : xơy d ng nhà các lo i, các công trình k thu t dân d ng;
xây d ng và s a ch a các công trình c u tàu, b n c ng, các công trình bi n, thông tin liên l c, đ ng dây và tr m bi n áp 110KV; thi công đ ng cáp quang, san l p m t
b ng; kh o sát thi t k vƠ t v n xây d ng, trang trí n i- ngo i th t; kh o sát, dò tìm,
x lý bom mìn, v t n ; khai thác đá vƠ các lo i v t li u xây d ng; ch bi n g và các
s n ph m t g , tre, n a; v n t i đ ng b ; duy tu, tôn t o, s a ch a, nâng c p các
công trình b o t n, b o tàng và di tích l ch s v n hóa,…
V i ph ng chơm ho t đ ng nh trên, DN b c đ
ng th i gian ho t đ ng m i 5 n m nh ng DN ng b c
phát tri n nh t đ
Trang 40Trong th i gian ho t đ ng 5 n m v a qua, DN TNXD và DV M nh C
công trình dân d ng và giao thông Trong th i gian s p t i, DN s ti n hành b sung thêm ngành ngh kinh doanh và v n đi u l nh m th c hi n m c tiêu phát tri n DN
thành m t DN đa ngƠnh ngh , phát tri n v ng m nh, đem l i ngày càng nhi u l i ích
cho xã h i, b n thân doanh nghi p vƠ ng i lao đ ng
2.1.2 C c u t ch c và nhi m v t ng phòng ban
(Ngu n: Phòng T ch c – Hành chính)
Giám đ c: LƠ ng i đ i di n theo pháp lu t c a doanh nghi p ch u trách nhi m
tr c pháp lu t v toàn b m i ho t đ ng c a doanh nghi p, đi u hành, qu n lý, x lý
các ho t đ ng hàng ngày c a doanh nghi p, ngoƠi ra giám đ c c ng lƠ ng i tr c ti p
đi giao d ch các h p đ ng mua bán hàng hoá c a doanh nghi p
Phó giám đ c: Nh n thông tin t c p d i và có trách nhi m báo cáo tr c ti p
v i Giám đ c
Phòng t ch c hành chính: Tham m u cho ban Giám đ c và t ch c th c hi n
công tác t ch c qu n tr nhân s , và các công tác hành chính c a doanh nghi p
Ho ch đ nh, tuy n d ng và s d ng nhân l c hi u qu m b o quy n l i, ngh a v cho ng i lao đ ng
Phòng tài chính k toán: Tham m u cho ban Giám đ c công ty trong l nh v c
qu n lý tài chính k toán c a toàn doanh nghi p Th c hi n vƠ h ng d n các b ph n
c a doanh nghi p th c hi n các công tác tài chính k toán theo đúng quy đ nh c a lu t
Phòng qu n lý
d án
i thi công s 1