DANHăM CăVI TăT T KỦăhi uăvi tăt t Tênăđ yăđ... CH NGă1:ăLụăLU NăCHUNGăV ăHI UăQU ăS NăXU TăKINHăDOANHăC A DOANHăNGHI P 1.1.. T ngăquanăv ăhi uăqu ăs năxu tăkinhădoanh 1.1.1... Phân tí
Trang 1DOANHăC AăCỌNG TY TNHHăSÁCHăVÀăV Nă
SINHăVIểNăTH CăHI N : V NăTHANHăHÀ
MÃ SINH VIÊN : A16935 CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH
HÀăN Iăậ 2014
Trang 2DOANHăC AăCỌNGăTYăTNHH SÁCH VÀ V Nă
Giáoăviênăh ngăd n : Th.s Nguy năH ngăNga Sinhăviênăth căhi n : V năThanhăHƠ
Mã sinh viên : A16935 Chuyên ngành : Tài chính
HÀăN Iă- 2014
Trang 3L IăCÁMă N
Trong su t th i gian tìm hi u và hoàn thành khoá lu n t t nghi p, em đư nh n
đ c s giúp đ c ng nh đ ng viên nhi t tình t gia đình, b n bè và nhà tr ng
Tr c h t, em xin đ c g i l i c m n chân thành nh t t i Th c S Nguy n
H ng Nga - giáo viên tr c ti p h ng d n khoá lu n c a em.Cô đư cho em r t nhi u
l i khuyên đ có đ c nh ng s li u c n thi t trong quá trình phân tích.H n n a, cô
đã dành r t nhi u th i gian, tâm huy t và ch b o em trong su t quá trình nghiên c u, tìm hi u, th c hi n và hoàn thành khoá lu n này
Em c ng xin g i l i c m n đ n toàn b các th y cô đang gi ng d y trong
tr ng i h c Th ng Long, đ c bi t là các th y cô trong khoa Kinh t - Qu n lý c a
tr ng đư t o đi u ki n và t n tình truy n đ t cho em nh ng ki n th c b ích, giúp em hoàn thi n h n, hi u bi t sâu h n v chuyên ngành h c c a mình, qua đó t o c s
ti n đ đ em hoàn thành t t khoá lu n này
Bên c nh đó, em xin chân thành c m n Công ty Trách nhi m h u h n Sách và
V n hóa T ng h p Tri u D ng- n i em đang th c t p nói chung và t p th phòng
Tài chính - K toán c a Công ty nói riêng đư h ng d n, giúp đ , truy n đ t kinh nghi m x lý nh ng tình hu ng phát sinh trong th c t đ em có c h i hi u thêm v
Trang 4L IăCAMă OAN
Tôi xin camđoan Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n, hoàn thi n cùng v i s h tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i khác Các d li u thông tin th c p s d ng trong Khóa lu n là
có ngu n g c và đ c trích d n rõ ràng
Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!
Sinh viên
V n Thanh Hà
Trang 5M C L C
CH NGă1:ăLụăLU N CHUNG V HI U QU S N XU T KINH DOANH
C A DOANH NGHI P 1
1.1.T ng quan v hi u qu s n xu t kinh doanh 1
1.1.1 Khái ni m v hi u qu 1
1.1.2 Khái ni m v hi u qu s n xu t kinh doanh 1
1.1.3 B n ch t hi u qu s n xu t kinh doanh 2
1.1.4 Phân lo i hi u qu s n xu t kinh doanh 3
1.1.5 Vai trò hi u qu s n xu t kinh doanh 5
1.1.6 S c n thi t và ý ngh a c a vi c nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p 6
1.2 Các y u t nhăh ng t i hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p 7
1.2.1 Các y u t n i t i trong doanh nghi p 7
1.2.2 Các y u t bên ngoài doanh nghi p 12
1.3.ăCácăph ngăphápăphơnătíchăhi u qu s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p 15
1.3.1 Ph ng pháp so sánh 15
1.3.2.Ph ng pháp lo i tr 17
1.3.3.Mô hình Dupont 20
1.3.4.Ph ng pháp đ th 21
1.4.Các n i dung phân tích hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p 21
1.4.1.Phân tích khái quát hi u qu s n xu t kinh doanh 21
1.4.2.Phân tích hi u qu s d ng tài s n c a doanh nghi p 25
1.4.3.Phân tích hi u qu s d ng ngu n v n 26
1.4.4.Phân tích hi u qu s d ng chi phí 27
CH NGă2:ăPHỂNăTệCHăHI U QU S N XU T KINH DOANH C A CÔNG TY TNHH SÁCH V ÀăV NăHịAăT NG H P TRI UăD NG 29
2.1 Gi i thi u chung v CôngătyăTNHHăsáchăvƠăV năhóaăT ng h p Tri uăD ng 29
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a Công ty TNHH Sách và V n hóa T ng h p Tri u D ng 29
2.1.2 S đ c c u t ch c c a Công ty TNHH Sách và VHTH Tri u D ng 30
2.1.3 Ch c n ng và nhi m v các phòng ban c a Công ty TNHH Sách và VHTH Tri uD ng 30
2.1.4 c đi m ho t đ ng s n xu t kinh doanh 31
2.1.5 Quy trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh 31
Trang 62.2 Phân tích hi u qu s n xu t kinh doanh c a Công ty TNHH S áchăVƠăV nă
hóa T ng h p Tri uăD ng 34
2.2.1 Phân tích khái quát hi u qu s n xu t kinh doanh 34
2.2.2.Phân tích hi u qu s d ng tài s n 57
2.2.3 Phân tích hi u qu s d ng ngu n v n 62
2.2.4 Phân tích hi u qu s d ng chi phí 64
2.2.5 ánh giá tình hình ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Công ty TNHH Sách và VHTH Tri u D ng so v i tình hình chung c a doanh nghi p Vi t Nam 68
2.3 ánhăgiáăth c tr ng hi u qu s n xu t kinh doanh c a Công ty TNHH Sách vƠăV năhóaăT ng h p Tri uăD ng 72
2.3.1 Nh ng thành công đ t đ c 72
2.3.2.M t s h n ch và nguyên nhân 74
CH NGă3: NH NG GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU S N XU T KINH DOANH T I CÔNG TY TNHH SÁCH VÀ VHTH TRI UăD NG 78
3.1.ă nhăh ng phát tri n và s c n thi t trong vi c nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh t i Công ty TNHH Sách và VHTH Tri uăD ng 78
3.1.1 nh h ng phát tri n c a Công ty TNHH Sách và VHTH Tri u D ng 78
3.1.2 S c n thi t nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh t i Công ty Tri u D ng trong xu h ng h i nh p hi n nay 79
3.2 Các gi i pháp nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a Công ty Tri u D ng 81
3.2.1 Các gi i pháp v tài chính 81
3.2.2 Các gi i pháp v s n ph m, d ch v và th tr ng 87
3.2.3 Các gi i pháp khác 89
3.2.4 Ki n ngh v i các bên liên quan 90
Trang 7DANHăM CăVI TăT T
KỦăhi uăvi tăt t Tênăđ yăđ
Trang 8DANHăM CăCÁCăB NG
B ng 2.1 C c u tài s n ng n h n c a Công ty Tri u D ng trong giai đo n 2010 –
2012 36
B ng 2.2 Tình hình v n ch s h u c a Công ty Tri u D ng giai đo n 2010 – 2012 40
B ng 2.3 Ch tiêu ph n ánh kh n ng thanh toán c a Công ty Tri u D ng 41
B ng 2.4 T su t sinh l i trên doanh thu c a Công ty Tri u D ng 48
B ng 2.5 T su t sinh l i trên tài s n c a Công ty Tri u D ng 52
B ng 2.6 T su t sinh l i trên v n ch s h u c a Công ty Tri u D ng 54
B ng 2.7 Ch tiêu ROE c a Công ty Hòa Phát 56
B ng 2.8 Các ch tiêu ph n ánh hi u qu s d ng tài s n c a Công ty Tri u D ng 57 B ng 2.9 Kh n ng tr lãi vay c a Công ty Tri u D ng 64
B ng 3.1 Danh sách các nhóm r i ro 83
B ng 3.2 Danh sách các nhóm r i ro c a Công ty TNHH Sách và VHTH Tri u D ng 84
B ng 3.3 D tính phân b l i nhu n sau thu cho Công ty TNHH Sách và VHTH Tri u D ng 86
Trang 9DANHăM CăCÁCăBI Uă
Bi u đ 2.1 C c u tài s n c a Công ty Tri u D ng 35
Bi u đ 2.2 C c u ngu n v n c a Công ty Tri u D ng 38
Bi u đ 2.3 Kho n m c Vay ng n h n và ph i tr ng i bán c a Công tyTri u D ng 39
Bi u đ 2.4 Kh n ng thanh toán ng n h n c a Công ty Tri u D ng 42
Bi u đ 2.5 KNTT ng n h n c a Công ty Tri u D ng và Công ty Hòa Phát 43
Bi u đ 2.6 Kh n ng thanh toán nhanh c a Công ty Tri u D ng 44
Bi u đ 2.7 KNTT nhanh c a Công ty Tri u D ng và Công ty Hòa Phát 45
Bi u đ 2.8 Kh n ng thanh toán t c th i c a Công ty Tri u D ng 46
Bi u đ 2.9 KNTT t c th i c a Công ty Tri u D ng và Công ty Hòa Phát 47
Bi u đ 2.10 Doanh thu c a Công ty Tri u D ng 48
Bi u đ 2.11 Ch tiêu ROS c a Công ty Tri u D ng và Công ty Hòa Phát 50
Bi u đ 2.12 Ch tiêu ROA c a Công ty Tri u D ng và Công ty Hòa Phát 53
Bi u đ 2.13 Ch tiêu ROE c a Công ty Tri u D ng và Công ty Hòa Phát 56
Bi u đ 2.14 Vòng quay tài s n l u đ ng c a Công ty Tri u D ng 58
Bi u đ 2.15 Vòng quay hàng l u kho c a Công ty Tri u D ng 59
Bi u đ 2.16 Vòng quay kho n ph i thu c a Công ty Tri u D ng 59
Bi u đ 2.17 Vòng quay tài s n c đ nh c a Công ty Tri u D ng 60
Bi u đ 2.18 Vòng quay t ng tài s n c a Công ty Tri u D ng 61
Bi u đ 2.19 Vòng quay kho n ph i tr c a Công ty Tri u D ng 62
Bi u đ 2.20 H s n c a Công ty Tri u D ng 2010 – 2012 63
Bi u đ 2.21 T su t sinh l i c a giá v n hàng bán c a Công ty Tri u D ng 65
Bi u đ 2.22 T su t sinh l i c a chi phí bán hàng c a Công ty Tri u D ng 66
Bi u đ 2.23 T su t sinh l i c a chi phí QLDN c a Công ty Tri u D ng 67
Bi u đ 2.24 T su t sinh l i c a t ng chi phí c a Công ty Tri u D ng 68
Bi u đ 2.25 Lao đ ng và v n bình quân th c t c a các doanh nghi p Vi t Nam giai đo n 2002 – 2011 69
Bi u đ 2.26 Khó kh n trong vay v n ngân hàng c a DN Vi t Nam n m 2012 70
DANHăM CăCÁCăS ă S đ 2.1 C c u t ch c c a Công ty TNHH Sách và VHTH Tri u D ng 30
S đ 2.2 Quy trình s n xu t l ch T t c a Công ty Tri u D ng: 32
Trang 10L IăM ă U
1 LỦădoăch năđ ătƠi
H i nh p kinh t qu c t là m t xu th khách quan mà không m t qu c gia nào
có th phát tri n đ c n u không tham gia vào quá trình này N m b t đ c xu th chung c a th i đ i, t n m 1986 đ n nay, Vi t Nam đư ti n hành công cu c đ i m i
và đ y m nh h i nh p kinh t qu c t v i ph ng châm “đa d ng hóa, đa ph ng hóa quan h đ i ngo i” ng hành cùng v i vi c m ra m t c h i m i, không ít nh ng khó kh n và thách th c đang đ n v i Vi t Nam, đ c bi t là v i nh ng doanh nghi p
dùng Tuy đư đ t đ c nhi u thành công trong th tr ng l ch, Tri u D ng v n ph i
đ i m t tr c ti p v i nhi u s c ép t s c nh tranh gay g t c a các đ i th cùng ngành, gánh n ng v thu phí hay nh giá c c a các nguyên v t li u đ u vào đang
tr nên đ t đ h n Vì ho t đ ng chính c a Công ty Tri u D ng là s n xu t l ch, vì
th đ ti p t c kh ng đ nh và nâng cao v th c a mình trên th tr ng, ngoài vi c sáng t o trong kinh doanh, t n d ng s phát tri n c a công ngh hi n đ i, bi t n m b t
c h i, tranh th l i th th ng m i thì Công ty Tri u D ng r t c n chú tr ng đ n
hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p mình
Là m t sinh viên h c chuyên ngành Tài Chính c a tr ng i h c Th ng Long,
trong quá trình tìm hi u v ho t đ ng s n xu t và kinh doanh c a Công ty TNHH Sách và V n hóa T ng h p Tri u D ng, em nh n th y t m quan tr ng không th thi u đ c trong ho t đ ng qu n lý kinh doanh c a Công ty là vi c phân tích hi u qu
s n xu t kinh doanh Thông qua vi c phân tích các ho t đ ng s n xu t kinh doanh
m t cách toàn di n, Công ty s có c s đ đánh giá đ y đ nh t các ho t đ ng c a doanh nghi p mình, nh n ra đi m m nh và đi m y u trong công tác qu n tr doanh nghi p, xác đ nh đ c nh ng nhân t ch y u gây nh h ng đ n quá trình ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p Qua đó, Công ty s đ a ra nh ng gi i pháp phù h p
nh m nâng cao hi u qu kinh t c ng nh đ l i nhu n đ t đ c là t i đa
B ng nh ng ki n th c v tài chính doanh nghi p đư đ c h c và tích l y trong
th i gian h c t p t i tr ng i h c Th ng Long cùng s giúp đ c a giáo viênh ng
d n – Th c s Nguy n H ng Nga, em l a ch n đ tài khóa lu n“Phân tích hi u qu
s n xu t kinh doanh c a Công ty TNHH sách và V n hóa T ng h p Tri u D ng”
2 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u
Trang 11i t ng nghiên c u: Th c tr ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh t i Công ty TNHH Sách và V n hóa T ng h p Tri u D ng
Ph m vi nghiên c u: Ho t đ ng s n xu t kinh doanh trong giai đo n 2010 –
2012c a Công ty TNHH Sách và V n hóa T ng h p Tri u D ng
Ngoài ph n m đ u và k t lu n, khoá lu n đ c chia thành ba ch ng:
Ch ngă1: C s lý lu n v hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
Ch ngă 2: Th c tr ng v hi u qu s n xu t kinh doanh c a Công ty TNHH
Sách và V n hóa T ng h p Tri u D ng
Ch ngă3: M t s gi i pháp nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a Công
ty TNHH Sách và V n hóa T ng h p Tri u D ng
Trang 12CH NGă1:ăLụăLU NăCHUNGăV ăHI UăQU ăS NăXU TăKINHăDOANHă
C A DOANHăNGHI P
1.1 T ngăquanăv ăhi uăqu ăs năxu tăkinhădoanh
1.1.1 Kháiăni măv ăhi uăqu
Hi u qu là m t ph m trù ph n ánh trình đ s d ng các đi u ki n chính tr – xã
h i và trình đ phát tri n c a l c l ng s n xu t đ đ t đ c k t qu cao nh t trong quá trình ho t đ ng c a doanh nghi p theo mong mu n v i chi phí b ra là th p
nh t.Nh ng ch tiêu ph n ánh hi u qu trong doanh nghi p bao g m:
- Doanh thu, l i nhu n, v n kinh doanh…
- nh m c tiêu hao v t t , s n ph m
- Vòng quay TSNH
1.1.2.ăKháiăni măv ăhi uăqu ăs năxu tăkinhădoanh
Kinh doanh là vi c th c hi n m t s ho c th c hi n t t c các công đo n c a quá
trình t đ u t s n xu t đ n tiêu th ho c th c hi n d ch v trên th tr ng nh m m c đích sinh l i
Hi u qu s n xu t kinh doanh là ph m trù khoa h c c akinh t v mô nói chung,
g n v i c ch th tr ng có quan h v i t t c các y u t trong quá trình s n xu t kinh doanh nh : lao đ ng, v n, máy móc, nguyên v t li u… Nó là m c tiêu mà t t c các nhà kinh t đ u h ng t i v i m c đích r ng h s thu đ c l i nhu n cao, m
r ng đ c doanh nghi p, chi m l nh và nâng cao uy tín c a mình trên th tr ng Vì
v y doanh nghi p mu n đ t đ c m c tiêu c n ph i chú tr ng đ n đi u ki n n i t i, phát huy n ng l c hi u qu c a các y u t s n xu t và ti t ki m m i chi phí yêu c u
c a vi c nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh là ph i s d ng các y u t đ u vào
h p lý nh m đ t đ c k t qu t i đa và chi phí t i thi u
Khi đ c p đ n hi u qu kinh doanh nhà kinh t d a vào t ng góc đ xem xét đ
đ a ra các đ nh ngh a khác nhau.M i nhà kinh t l i có nh ng quan đi m khác
nhau.C th nh m t vài quan đi m mang tính ch t hi n đ i Có quan đi m cho r ng:
"Hi u qu s n xu t kinh doanh di n ra khi xư h i không t ng s n l ng m t lo i hàng hoá mà c ng không c t gi m m t lo i hàng hoá khác M t n n kinh t có hi u qu
n m trên đ ng gi i h n kh n ng s n xu t c a nó".Th c ch t quan đi m này mu n
đ c p đ n v n đ phân b có hi u qu các ngu n l c c a n n s n xu t xư h i.Trên
ph ng di n này, vi c phân b các ngu n l c c a n n kinh t sao cho vi c s d ng
m i ngu n l c s n xu t trên đ ng gi i h n kh n ng s n xu t s làm cho n n kinh t
có hi u qu
M t s tác gi khác l i cho r ng: "Hi u qu s n xu t kinh doanh th hi n ngay
t i hi u s gi a doanh thu và chi phí, n u doanh thu l n h n chi phí thì k t lu n doanh nghi p ho t đ ng có hi u qu Ng c l i doanh thu nh h n chi phí t c là doanh
Trang 13nghi p làm n thua l " Quan đi m này đánh giá m t cách chung chung ho t đ ng c a doanh nghi p, gi d nh : Doanh thu l n h n chi phí, nh ng do khách hàng chi m
d ng v n c a doanh nghi p do v y ti n chi l i l n h n doanh thu th c t , khi đó doanh nghi p b thâm h t v n, kh n ng chi tr kém c ng có th d n đ n kh ng
ho ng mà cao h n n a là có th b phá s n C ng có tác gi cho r ng "Hi u qu s n
xu t kinh doanh đ c xác đ nh b i quan h t l Doanh thu/V n hay l i nhu n/v n " quan đi m này nh m đánh giá kh n ng thu h i v n nhanh hay ch m, kh n ng sinh
l i c a m t đ ng v n b ra cao hay th p, đây c ng ch là nh ng quan đi m riêng l
ch a mang tính khái quát th c t Nhi u tác gi khác l i đ c p đ n hi u qu kinh t
d ng khái quát, h coi: "hi u qu kinh t đ c xác đ nh b i t s gi a k t qu đ t
đ c và chi phí b ra đ đ t đ c k t qu đó" Quan đi m này đánh giá đ c t t nh t trình đ l i d ng các ngu n l c m i đi u ki n "đ ng" c a ho t đ ng kinh t Theo quan đi m này thì hoàn toàn có th tính toán đ c hi u qu kinh t cùng s bi n đ ng
và v n đ ng không ng ng c a các ho t đ ng kinh t , chúng ph thu c vào quy mô và
t c đ bi n đ ng khác nhau [14]
Qua đó, chúng ta hi u r ng hi u qu kinh t hay hi u qu ho t đ ng s n xu t
kinh doanh là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình đ l i d ng các ngu n l c (lao
đ ng, máy móc, thi t b , khoa h c công ngh và v n) nh m đ t đ c m c tiêu mong
đ i mà doanh nghi p đư đ t ra
1.1.3 B n ch t hi uăqu ăs năxu tăkinhădoanh
và có tính đ n các m c tiêu c a doanh nghi p M i quan h so sánh đây có th là so sánh tuy t đ i và c ng có th là so sánh t ng đ i
V m t so sánh tuy t đ i thì hi u qu s n xu t kinh doanh là :
H = K - C
Trong đó:
Trang 14H : Là hi u qu s n xu t kinh doanh
K : Là k t qu đ t đ c
C : Là chi phí b ra đ s d ng các ngu n l c đ u vào
T công th c trên, ta th y r ng doanh nghi p đ t hi u qu s n xu t kinh doanh
khi K-C >0 hay k t qu doanh nghi p đ t đ c ph i l n h n chi phí b ra đ s d ng các ngu n l c đ u vào
Còn v so sánh t ng đ i thì :
H = K/C
Ch tiêu này là s so sánh gi a doanh thu đ t đ c v i toàn b chi phí lao đ ng
s ng và lao đ ng v t hoá mà doanh nghi p b ra trong k s n xu t kinh doanh Doanh nghi p đ t đ c hi u qu s n xu t kinh doanh khi s d ng chi phí m t cách có hi u
qu Chi phí b ra càng th p thì hi u qu đ t đ c càng cao
Do đó đ tính đ c hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p ta ph i tính
k t qu đ t đ c và chi phí b ra đ c xem xét trong m t th i k nh t đ nh N u xét
m i quan h gi a k t qu và hi u qu thì k t qu nó là c s và tính hi u qu s n xu t kinh doanh, k t qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p.C th là nh ng ch tiêu tài chính ph n ánh hi u qu kinh doanh là c s khoa h c đ đánh giá trình đ c a các nhà qu n lý, c n c đ a ra quy t đ nh trong t ng lai.Song, đ chính xác c a thông tin t các ch tiêu hi u qu phân tích ph thu c vào ngu n s li u, th i gian và không
gian phân tích
Th hai: Ph i phân bi t hi u qu xư h i, hi u qu kinh t xư h i v i hi u qu s n
xu t kinh doanh c a doanh nghi p Hi u qu xư h i ph n ánh trình đ l i d ng các ngu n l c nh m đ t đ c các m c tiêu v xư h i nh t đ nh.Các m c tiêu xư h i
th ng là: Gi i quy t công n vi c làm cho ng i lao đ ng trong ph m vi toàn xư h i hay ph m vi t ng khu v c, nâng cao trình đ v n hoá, nâng cao m c s ng, đ m b o
v sinh môi tr ng Còn hi u qu kinh t xư h i ph n ánh trình đ l i d ng các ngu n l c đ đ t đ c các m c tiêu v kinh t xư h i trên ph m vi toàn b n n kinh t
qu c dân c ng nh trên ph m vi t ng vùng, t ng khu v c c a n n kinh t [14]
1.1.4 Phơnălo iăhi uăqu ăs năxu tăkinhădoanh
Tùy theo ph m vi, k t qu đ t đ c hay chi phí b ra mà có các ph m trù hi u
qu khác nhau T đó, ta có r t nhi u tiêu chí khác nhau đ phân lo i hi u qu
- D a vào ph m vi, ta có th phân lo i thành hi u qu kinh doanh cá bi t và hi u
qu kinh t – xư h i c a n n kinh t qu c dân
Hi u qu kinh doanh cá bi t là hi u qu kinh doanh thuđ c t ho t đ ng kinh doanh c a t ng doanh nghi p Bi u hi n chung c a hi u qu kinh doanh cá bi t là l i nhu n mà m i doanh nghi p đ t đ c
Trang 15Hi u qu kinh t – xư h i mà ho t đ ng kinh doanh đem l i cho n n kinh t qu c dân là nh ng đóng góp thông qua k t qu ph c v s n xu t, đ i s ng, chuy n d ch c
c u kinh t , thúc đ y phát tri n s n xu t, tích l y ngo i t , t ng thu cho ngân sách, c i thi n đ i s ng nhân dân…
Gi a hi u qu kinh doanh cá bi t và hi u qu kinh t – xư h i có quan h nhân
qu và tác đ ng qua l i v i nhau.Hi u qu kinh t qu c dân ch có th đ t đ c trên
c s ho t đ ng có hi u qu c a các doanh nghi p M i doanh nghi p nh m t t bào
c a n n kinh t , doanh nghi p ho t đ ng có hi u qu s đóng góp vào hi u qu chung
c a n n kinh t Ng c l i, tính hi u qu c a b máy kinh t s là ti n đ tích c c, là khung c s cho ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p đ t k t qu cao ó chính là
m i quan h gi a cái chung và cái riêng, gi a l i ích b ph n v i l i ích t ng th Tính hi u qu c a n n kinh t xu t phát t chính hi u qu c a m i doanh nghi p và
m t n n kinh t v n hành t t là môi tr ng thu n l i đ doanh nghi p ho t đ ng và ngày m t phát tri n Vì v y, trong ho t đ ng kinh doanh c a mình các doanh nghi p
ph i th ng xuyên quan tâm đ n hi u qu kinh t – xư h i, đ m b o l i ích riêng hài hòa v i l i ích chung V phía các c quan qu n lý nhà n c, v i vai trò đ nh h ng cho s phát tri n c a n n kinh t c n có các chính sách t o đi u ki n thu n l i đ doanh nghi p có th ho t đ ng đ t hi u qu cao nh t trong kh n ng có th c a mình
- D a vào chi phí ta có th phân lo i hi u qu s n xu t thành hi u qu chi phí b
ph n và hi u qu chi phí t ng h p
M i doanh nghi p ti n hành ho t đ ng kinh doanh c a mình trong nh ng đi u
ki n riêng v tài nguyên, trình đ trang thi t b k thu t, trình đ t ch c, qu n lý lao
đ ng, qu n lý kinh doanh mà Paul Samuelson g i đó là “h p đen” kinh doanh c a
m i doanh nghi p B ng kh n ng c a mình h cung ng cho xư h i nh ng s n ph m
v i chi phí cá bi t nh t đ nh và nhà kinh doanh nào c ng mu n tiêu th hàng hóa c a mình v i s l ng nhi u nh t Tuy nhiên th tr ng ho t đ ng theo quy lu t riêng c a
nó và m i doanh nghi p khi tham gia vào th tr ng là ph i ch p nh n “lu t ch i”
M t trong nh ng quy lu t th tr ng tác đ ng rõ nét nh t đ n các ch th c a n n kinh t xư h i là quy lu t giá tr Th tr ng ch ch p nh n m c hao phí trung bình xư
h i c n thi t đ s n xu t ra m t đ n v hàng hóa s n ph m Quy lu t giá tr đư đ t t t
c các doanh nghi p v i m c chi phí cá bi t khác nhau trên m t m t b ng trao đ i chung, đó là giá c th tr ng
Suy đ n cùng, chi phí b ra là chi phí lao đ ng xư h i Nh ng t i m i doanh nghi p mà chúng ta c n đánh giá hi u qu , thì chi phí lao đ ng xư h i đó l i đ c th
hi n d i các d ng chi phí c th : giá thành s n xu t, chi phí s n xu t B n thân m i
lo i chi phí trên l i có th đ c phân chia chi ti t h n.Vì v y, đánh giá hi u qu kinh
doanh không th không đánh giá hi u qu t ng h p c a các lo i chi phí trên đây và
Trang 16c ng c n thi t ph i đánh giá hi u qu c a t ng lo i chi phí hay nói cách khác là đánh giá hi u qu c a chi phí b ph n
- D a vào ph ng pháp tính toán, ta có th chia hi u qu s n xu t kinh doanh thành hi u qu tuy t đ i và hi u qu t ng đ i Vi c xác đ nh hi u qu nh m hai m c đích c b n sau:
M t là th hi n và đánh giá trình đ s d ng các d ng chi phí khác nhau trong
ho t đ ng kinh doanh
Hai là đ phân tích lu n ch ng kinh t c a các ph ng án khác nhau trong vi c
th c hi n m t nhi m v c th nào đó
T hai m c đích trên mà ng i ta phân chia hi u qu kinh doanh ra làm hai
lo i.Hi u qu tuy t đ i là l ng hi u qu đ c tính toán cho t ng ph ng án c th
b ng cách xác đ nh m c l i ích thuđ c v i l ng chi phí b ra.Hi u qu t ng đ i
D a vào l i ích nh n đ c trong kho ng th i gian ng n hay dài mà ng i ta
phân thành hi u qu tr c m t và hi u qu lâu dài Hi u qu tr c m t là hi u qu
đ c xem xét trong m t kho ng th i gian ng n.Hi u qu lâu dài là hi u qu đ c xem xét trong m t kho ng th i gian dài.Doanh nghi p c n ti n hành các ho t đ ng
kinh doanh sao cho nó mang l i c l i ích tr c m t c ng nh trong t ng lai cho doanh nghi p.Ph i k t h p hài hòa l i ích tr c m t và l i ích lâu dài, không đ c ch
vì l i ích tr c m t mà làm thi t h i đ n l i ích lâu dài c a doanh nghi p [24]
1.1.5 Vaiătròăhi uăqu ăs năxu tăkinh doanh
Hi u qu s n xu t kinh doanh là công c h u hi u đ các nhà qu n tr doanh nghi p th c hi n nhi m v qu n tr kinh doanh.Khi ti n hành b t k m t ho t đ ng
s n xu t kinh doanh nào thì các doanh nghi p đ u ph i huy đ ng và s d ng các ngu n l c mà doanh nghi p có kh n ng t o ra k t qu phù h p v i m c tiêu mà doanh nghi p đ ra m i giai đo n phát tri n c a doanh nghi p thì h đ u có nhi u
m c tiêu khác nhau, nh ng m c tiêu cu i cùng bao trùm toàn b quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p là t i đa hoá l i nhu n trên c s s d ng t i u các ngu n l c c a doanh nghi p th c hi n m c tiêu t i đa hoá l i nhu n c ng nh các
Trang 17m c tiêu khác, các nhà doanh nghi p ph i s d ng nhi u ph ng pháp, nhi u công c khác nhau.Hi u qu s n xu t kinh doanh là m t trong các công c h u hi u nh t đ các nhà qu n tr th c hi n ch c n ng qu n tr c a mình Thông qua vi c tính toán hi u
qu s n xu t kinh doanh không nh ng cho phép các nhà qu n tr ki m tra đánh giá tính hi u qu c a các ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p (các ho t đ ng
có hi u qu hay không và hi u qu đ t m c đ nào), mà còn cho phép các nhà qu n
tr phân tích tìm ra các nhân t nh h ng đ n các ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, t đó đ a ra đ c các bi n pháp đi u ch nh thích h p trên c hai
ph ng di n gi m chi phí, t ng k t qu nh m nâng cao hi u qu ho t đ ng s n xu t
kinh doanh V i t cách là m t công c qu n tr kinh doanh, hi u qu s n xu t kinh doanh không ch đ c s d ng đ ki m tra, đánh giá và phân tích trình đ s d ng
t ng h p các ngu n l c đ u vào trong ph m vi toàn doanh nghi p mà còn đ c s
d ng t ng b ph n c u thành c a doanh nghi p Do v y xét trên ph ng di n lý
lu n và th c ti n thì ph m trù hi u qu s n xu t kinh doanh đóng vai trò r t quan
tr ng và không th thi u đ c trong vi c ki m tra đánh giá và phân tích nh m đ a ra các gi i pháp t i u nh t, l a ch n đ c các ph ng pháp h p lý nh t đ th c hi n
các m c tiêu c a doanh nghi p đư đ ra
Ngoài ra, trong nhi u tr ng h p các nhà qu n tr còn coi hi u qu s n xu t kinh
doanh nh là các nhi m v , các m c tiêu đ th c hi n.Vì đ i v i các nhà qu n tr khi nói đ n các ho t đ ng s n xu t kinh doanh thì h đ u quan tâm đ n tính hi u qu c a
nó Do v y mà hi u qu s n xu t kinh doanh có vai trò là công c đ th c hi n nhi m
v qu n tr kinh doanh đ ng th i v a là m c tiêu đ qu n tr kinh doanh [25]
1.1.6 S ăc năthi tăvƠăỦăngh aăc aăvi cănơngăcaoăhi uăqu ăs năxu tăkinhădoanh
c aădoanhănghi p
- S c n thi t khách quan c a vi c nâng cao hi u qu SXKD:
Trong đi u ki n s n xu t kinh doanh theo c ch th tr ng hi n nay, đ ti p t c
t n t i và phát tri n đòi h i các doanh nghi p c n có l i nhu n đ t đ c k t qu cao nh t, các doanh nghi p c n xác đ nh ph ng h ng m c tiêu trong đ u t Mu n
v y t ch c c n ph i n m ch c các nhân t nh h ng, xu h ng c a t ng nhân t trên.D a vào nó, các t ch c th c hi n trên c s phân tích kinh doanh và đ t thành
Bên c nh đó, đ có đ c l i th c nh tranh trên th tr ng so v i các đ i th
c nh tranh, đòi h i các doanh nghi p ph i áp d ng th ng xuyên nh ng ti n b khoa
Trang 18ngu n l c m t cách hi u qu , trình đ s n xu t và m c đ hoàn thi n c a quan h s n
xu t trong c ch th tr ng Trình đ phát tri n c a l c l ng s n xu t càng cao, quan h s n xu t càng hoàn thi n.Nh v y, hi u qu s n xu t kinh doanh đem l i cho
qu c gia s phân b , s d ng các ngu n l c trong doanh nghi p m t cách h p lý nh t
i v i b n thân doanh nghi p: V m t tuy t đ i c a hi u qu kinh doanh đó chính là l i nhu n thu đ c Nó là c s đ tái s n xu t m r ng, c i thi n đ i s ng
c a cán b công nhân viên trong công ty Vi c nâng cao hi u qu SXKD đóng vai trò quan tr ng trong s t n t i và phát tri n c a t ch c.Ngoài ra còn giúp doanh nghi p
c nh tranh trên th tr ng đ u t , m r ng, c i t o, hi n đ i hóa c s v t ch t k thu t ph c v cho vi c s n xu t kinh doanh, giúp cho doanh nghi p có thêm l i th đ phát tri n trong s c nh tranh gay g t trên th tr ng hi n nay
1.2 Cácăy u t ă nhăh ngăt iăhi uăqu ăs năxu tăkinhădoanhăc aădoanhănghi p
1.2.1 Cácăy uăt ăn iăt iătrongădoanhănghi p
1.2.1.1 B máy qu n tr trong ếoanh nghi p
Các doanh nghi p ho t đ ng trong c ch th tr ng, b máy qu n tr doanh nghi p có vai trò đ c bi t quan tr ng đ i v i s t n t i và phát tri n doanh nghi p, b máy qu n tr doanh nghi p ph i đ ng th i th c hi n nhi u nhi m v khác nhau :
- Nhi m v đ u tiên c a b máy qu n tr doanh nghi p là xây d ng cho doanh nghi p m t chi n l c kinh doanh và phát tri n doanh nghi p N u xây d ng đ c
m t chi n l c kinh doanh và phát tri n doanh nghi p h p lý (phù h p v i môi
tr ng kinh doanh, phù h p v i kh n ng c a doanh nghi p) s là c s , là đ nh
h ng t t đ doanh nghi p ti n hành các ho t đ ng s n xu t kinh doanh có hi u qu
- Xây d ng các k ho ch kinh doanh, các ph ng án kinh doanh và k ho ch hoá các ho t đ ng c a doanh nghi p trên c s chi n l c kinh doanh và phát tri n doanh nghi p đư xây d ng
- T ch c th c hi n các k ho ch, các ph ng án và các ho t đ ng s n xu t kinh doanh đư đ ra
Trang 19- T ch c ki m tra, đánh giá và đi u ch nh các quá trình trên
V i ch c n ng và nhi m v vô cùng quan tr ng c a b máy qu n tr doanh nghi p, ta có th kh ng đ nh r ng ch t l ng c a b máy qu n tr quy t đ nh r t l n
t i hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p N u b máy qu n tr đ c t
ch c v i c c u phù h p v i nhi m v s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, g n
nh linh ho t, có s phân chia nhi m v ch c n ng rõ ràng, có c ch ph i h p hành
đ ng h p lý, v i m t đ i ng qu n tr viên có n ng l c và tinh th n trách nhi m cao
s đ m b o cho các ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p đ t hi u qu cao N u b máy qu n tr doanh nghi p đ c t ch c ho t đ ng không h p lý (quá
c ng k nh ho c quá đ n gi n), ch c n ng nhi m v ch ng chéo và không rõ ràng
ho c là ph i kiêm nhi m quá nhi u, s ph i h p trong ho t đ ng không ch t ch , các
qu n tr viên thi u n ng l c và tinh th n trách nhi m s d n đ n hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p không cao [9]
1.2.1.2 Lao đ ng ti n l ng
Lao đ ng là m t trong các y u t đ u vào quan tr ng, nó tham gia vào m i ho t
đ ng, m i giai đo n, m i quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Trình đ ,
n ng l c và tinh th n trách nhi m c a ng i lao đ ng tác đ ng tr c ti p đ n t t c các giai đo n, các khâu c a quá trình s n xu t kinh doanh, tác đ ng tr c ti p đ n n ng
su t, ch t l ng s n ph m, tác đ ng t i t c đ tiêu th s n ph m do đó nó nh h ng
tr c ti p đ n hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Ngoài ra công tác t
ch c ph i ph i h p lao đ ng h p lý gi a các b ph n s n xu t, gi a các cá nhân trong doanh nghi p, s d ng đúng ng i đúng vi c sao cho phát huy t t nh t n ng l c s
tr ng c a ng i lao đ ng là m t yêu c u không th thi u trong công tác t ch c lao
đ ng c a doanh nghi p nh m đ a các ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p có hi u
qu cao Nh v y n u ta coi ch t l ng lao đ ng (con ng i phù h p trong kinh doanh) là đi u ki n c n đ ti n hành s n xu t kinh doanh thì công tác t ch c lao
đ ng h p lý là đi u ki n đ đ doanh nghi p ti n hành s n xu t kinh doanh có hi u
qu Công tác t ch c b trí s d ng ngu n nhân l c ph thu c vào nhi m v s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, ph thu c vào chi n l c kinh doanh, k ho ch kinh doanh, ph ng án kinh doanh…đư đ ra Tuy nhiên công tác t ch c lao đ ng c a b t
k m t doanh nghi p nào c ng c n tuân th các nguyên t c chung và s d ng đúng
ng i đúng vi c, quy n l i và trách nhi m rõ ràng sao cho có th th c hi n nhanh
nh t, t t nh t các nhi m v đ c giao, đ ng th i ph i phát huy đ c tính đ c l p, sáng t o c a ng i lao đ ng, có nh v y s góp ph n vào vi c nâng cao hi u qu s n
xu t kinh doanh c a doanh nghi p
Bên c nh lao đ ng thì ti n l ng và thu nh p c a ng i lao đ ng c ng nh
h ng tr c ti p t i hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p vì ti n l ng là
Trang 20m t b ph n c u thành lên chi phí s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p đ ng th i nó còn tác đ ng t i tâm lý ng i lao đ ng trong doanh nghi p N u ti n l ng cao thì chi phí s n xu t kinh doanh s t ng do đó làm gi m hi u qu s n xu t kinh doanh, nh ng
l i tác đ ng t i tinh th n và trách nhi m ng i lao đ ng cao h n do đó làm t ng n ng
su t và ch t l ng s n ph m c a doanh nghi p nên làm t ng hi u qu s n xu t kinh doanh Còn n u mà m c l ng th p thì ng c l i Cho nên doanh nghi p c n chú ý
t i các chính sách ti n l ng, chính sách phân ph i thu nh p, các bi n pháp khuy n khích sao cho h p lý, hài hoà gi a l i ích c a ng i lao đ ng và l i ích c a doanh nghi p [9]
1.2.1.3 Tình hình tài chính c a ếoanh nghi p
Doanh nghi p có kh n ng tài chính m nh thì không nh ng đ m b o cho các
ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p di n ra liên t c và n đ nh mà còn giúp cho doanh nghi p có kh n ng đ u t đ i m i công ngh và áp d ng k thu t tiên ti n vào s n xu t nh m làm gi m chi phí, nâng cao n ng su t và ch t l ng s n
ph m Ng c l i, n u nh kh n ng v tài chính c a doanh nghi p y u kém thì doanh nghi p không nh ng không đ m b o đ c các ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p di n ra bình th ng mà còn không có kh n ng đ u t đ i m i công ngh , áp d ng k thu t tiên ti n vào s n xu t do đó không nâng cao đ c n ng su t và
ch t l ng s n ph m Kh n ng tài chính c a doanh nghi p nh h ng tr c ti p t i uy tín c a doanh nghi p, t i kh n ng ch đ ng trong s n xu t kinh doanh, t i t c đ tiêu
th và kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p, nh h ng t i m c tiêu t i thi u hoá chi phí b ng cách ch đ ng khai thác và s d ng t i u các ngu n l c đ u vào Vì v y
tình hình tài chính c a doanh nghi p tác đ ng r t m nh t i hi u qu s n xu t kinh doanh c a chính doanh nghi p đó [9]
1.2.1.4 c tính c a s n ph m và công tác t ch c tiêu th s n ph m
- c tính c a s n ph m: Ngày nay ch t l ng c a s n ph m tr thành m t công
c c nh tranh quan tr ng c a các doanh nghi p trên th tr ng, vì ch t l ng c a s n
ph m nó tho mưn nhu c u c a khách hàng v s n ph m, ch t l ng s n ph m càng cao s đáp ng t t h n nhu c u ngày càng t ng c a ng i tiêu dùng Ch t l ng s n
ph m luôn luôn là y u t s ng còn c a m i doanh nghi p, khi ch t l ng s n ph m không đáp ng đ c nh ng yêu c u c a khách hàng, l p t c khách hàng s chuy n sang tiêu dùng các s n ph m khác cùng lo i Bên c nh đó, nh ng đ c tính mang hình
th c bên ngoài c a s n ph m nh : m u mư, bao bì, nhưn hi u tr c đây không
đ c coi tr ng nh ng ngày nay nó đư tr thành nh ng y u t c nh tranh quan tr ng không th thi u đ c Th c t cho th y, khách hàng th ng l a ch n các s n ph m theo tr c giác, vì v y nh ng lo i hàng hoá có m u mư bao bì nhưn hi u đ p và b t
m t luôn giành đ c u th h n so v i các hàng hoá khác cùng lo i
Trang 21- Công tác t ch c tiêu th s n ph m: Tiêu th s n ph m là m t khâu cu i cùng trong quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p và quy t đ nh t i các khâu khác
c a quá trình s n xu t kinh doanh Doanh nghi p s n xu t ra s n ph m có tiêu th
đ c hay không m i là đi u quan tr ng nh t T c đ tiêu th quy t đ nh t c đ s n
xu t và nh p đ cung ng nguyên v t li u N u doanh nghi p t ch c đ c m ng l i tiêu th s n ph m phù h p v i th tr ng và các chính sách tiêu th h p lý khuy n khích ng i tiêu dùng s giúp cho doanh nghi p m r ng và chi m l nh đ c th
tr ng, t ng s c c nh tranh c a doanh nghi p, đ y nhanh t c đ tiêu th s n ph m,
t ng doanh thu, t ng l i nhu n, t ng vòng quay c a v n, góp ph n gi v ng và đ y nhanh nh p đ s n xu t c ng nh cung ng các y u t đ u vào [9]
1.2.1.5 Nguyên v t li u và công tác t ch c đ m b o nguyên v t li u
Nguyên v t li u là m t trong nh ng y u t đ u vào quan tr ng và không th thi u đ c đ i v i các doanh nghi p s n xu t công nghi p S l ng, ch ng lo i, c
c u, ch t l ng, giá c c a nguyên v t li u và tính đ ng b c a vi c cung ng nguyên
v t li u nh h ng t i hi u qu s d ng nguyên v t li u, nh h ng t i n ng su t và
ch t l ng c a s n ph m do đó nh h ng t i hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Chi phí s d ng nguyên v t li u c a các doanh nghi p công nghi p
th ng chi m t tr ng l n trong chi phí kinh doanh và giá thành đ n v s n ph m cho nên vi c s d ng ti t ki m nguyên v t li u có ý ngh a r t l n đ i v i vi c nâng cao
hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p.[9]
1.2.1.6 C s v t ch t, k thu t và công ngh s n xu t c a ếoanh nghi p
C s v t ch t k thu t trong doanh nghi p là y u t v t ch t h u hình quan
tr ng ph c v cho quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, làm n n t ng quan tr ng đ doanh nghi p ti n hành các ho t đ ng kinh doanh.C s v t ch t đem
l i s c m nh kinh doanh cho doanh nghi p trên c s s c sinh l i c a tài s n C s
v t ch t dù chi m t tr ng l n hay nh trong t ng tài s n c a doanh nghi p thì v n có vai trò quan tr ng thúc đ y các ho t đ ng kinh doanh và th hi n b m t kinh doanh
c a doanh nghi p qua h th ng nhà x ng, kho hàng, c a hàng, b n bưi C s v t
ch t k thu t c a doanh nghi p càng đ c b trí h p lý bao nhiêu thì càng góp ph n đem l i hi u qu cao b y nhiêu Bên c nh đó, trình đ k thu t và trình đ công ngh
s n xu t c a doanh nghi p nh h ng t i n ng su t, ch t l ng s n ph m, nh h ng
t i m c đ ti t ki m hay t ng phí nguyên v t li u, do đó nh h ng đ n hi u qu s n
xu t kinh doanh c a doanh nghi p N u doanh nghi p có trình đ k thu t s n xu t
t t k t h p v i công ngh s n xu t tiên ti n và hi n đ i s h tr cho doanh nghi p s
d ng ti t ki m nguyên v t li u, nâng cao n ng su t và ch t l ng s n ph m N u trình
đ k thu t s n xu t c a doanh nghi p th p kém ho c công ngh s n xu t l c h u hay
Trang 22thi u đ ng b s làm cho n ng su t, ch t l ng s n ph m c a doanh nghi p gi m đi,
s d ng lưng phí nguyên v t li u.[9]
1.2.1.7 Môi tr ng v n hóa trong ếoanh nghi p
Môi tr ng v n hoá trong doanh nghi p: Môi tr ng v n hoá do doanh nghi p xác l p và t o thành s c thái riêng c a t ng doanh nghi p ó là b u không khí, là tình c m, s giao l u, m i quan h , ý th c trách nhi m và tinh th n h p tác ph i h p trong th c hi n công vi c Môi tr ng v n hoá có ý ngh a đ c bi t và có tác đ ng quy t đ nh đ n vi c s d ng đ i ng lao đ ng và các y u t khác c a doanh nghi p Trong kinh doanh hi n đ i, r t nhi u doanh nghi p đ c bi t là các doanh nghi p liên doanh r t quan tâm chú ý và đ cao môi tr ng v n hoá c a doanh nghi p, vì đó có
s k t h p gi a v n hoá các dân t c và các n c khác nhau.Nh ng doanh nghi p thành công trong kinh doanh th ng là nh ng doanh nghi p chú tr ng xây d ng, t o
ra môi tr ng v n hoá riêng bi t khác v i các doanh nghi p khác V n hoá doanh nghi p t o ra l i th c nh tranh r t l n cho các doanh nghi p, nó nh h ng tr c ti p
đ n vi c hình thành các m c tiêu chi n l c và các chính sách trong kinh doanh c a doanh nghi p, đ ng th i t o thu n l i cho vi c th c hi n thành công chi n l c kinh doanh đư l a ch n c a doanh nghi p
Các y u t mang tính ch t v t lý và hoá h c trong doanh nghi p: Các y u t không khí, không gian, ánh sáng, đ m, đ n, các hoá ch t gây đ c h i … là nh ng
y u t nh h ng tr c ti p t i th i gian lao đ ng, t i tinh th n và s c kho c a ng i lao đ ng Vì nh ng lý do đó, nó nh h ng t i hi u qu s d ng lao đ ng c a doanh nghi p, đ ng th i còn nh h ng t i đ b n c a máy móc thi t b và ch t l ng c a
s n ph m
Môi tr ng thông tin: H th ng trao đ i các thông tin bên trong doanh nghi p bao g m t t c các thông tin có liên quan đ n t ng b ph n, t ng phòng ban, t ng
ng i lao đ ng trong doanh nghi p và các thông tin khác th c hi n các ho t đ ng
s n xu t kinh doanh thì gi a các b ph n, các phòng ban c ng nh nh ng ng i lao
đ ng trong doanh nghi p luôn có m i quan h ràng bu c đòi h i ph i giao ti p, ph i liên l c và trao đ i v i nhau các thông tin c n thi t Do đó mà hi u qu các ho t đ ng
s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p ph thu c r t l n vào h th ng trao đ i thông tin c a doanh nghi p Vi c hình thành quá trình chuy n thông tin t ng i này sang
ng i khác, t b ph n này sang b ph n khác s t o nên s ph i h p trong công
vi c, s hi u bi t l n nhau, b sung nh ng kinh nghi m, nh ng ki n th c và s am
hi u v m i m t cho nhau m t cách thu n l i, nhanh chóng và chính xác ây là đi u
ki n c n thi t đ doanh nghi p th c hi n có hi u qu các ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a mình [9]
Trang 231.2.1.8 Ph ng pháp tính toán c a ếoanh nghi p
Hi u qu s n xu t đ c xác đ nh b i k t qu đ u ra và chi phí s d ng các y u
t đ u vào, hai đ i l ng này trên th c t đ u r t khó xác đ nh đ c m t cách chính xác, nó ph thu c vào h th ng tính toán và ph ng pháp tính toán trong doanh nghi p M i doanh nghi p đ u có m t ph ng pháp, m t cách tính toán khác nhau do
đó mà tính hi u qu kinh t c a các ho t đ ng s n xu t c a doanh nghi p c ng ph thu c r t nhi u vào ph ng pháp tính toán trong doanh nghi p đó
1.2.2 Cácăy u t ăbênăngoƠiădoanhănghi p
1.2.2.1 Các y u t trong ngành
- S c nh tranh gi a các ếoanh nghi p hi n có trong ngành
M c đ c nh tranh gi a các doanh nghi p trong cùng m t ngành v i nhau nh
h ng tr c ti p t i l ng cung c u s n ph m c a m i doanh nghi p, nh h ng t i giá bán, t c đ tiêu th s n ph m do v y nh h ng t i hi u qu c a m i doanh nghi p [9]
- Kh n ng gia nh p m i c a các ếoanh nghi p
Trong c ch th tr ng n c ta hi n nay trong h u h t các l nh v c, các ngành ngh s n xu t kinh doanh có m c doanh l i cao thì đ u b r t nhi u các doanh nghi p khác chú ý đ n và s n sàng đ u t vào l nh v c đó Vì v y bu c các doanh nghi p trong các ngành có m c doanh l i cao đ u ph i t o ra các hàng rào c n tr s gia
nh p m i b ng cách khai thác tri t đ các l i th riêng có c a doanh nghi p, b ng cách đ nh giá phù h p (m c ng n ch n s gia nh p, m c giá này có th làm gi m m c doanh l i) và t ng c ng m r ng chi m l nh th tr ng Do v y nh h ng t i hi u
qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p [9]
- S n ph m thay th
H u h t các s n ph m c a doanh nghi p đ u có s n ph m thay th , s l ng,
ch t l ng, giá c , m u mư bao bì c a s n ph m thay th , các chính sách tiêu th c a các s n ph m thay th nh h ng r t l n t i l ng cung c u, ch t l ng, giá c và t c
đ tiêu th s n ph m c a doanh nghi p Do đó nh h ng t i k t qu và hi u qu s n
xu t kinh doanh c a doanh nghi p [9]
- Ng i cung ng
Các ngu n l c đ u vào c a m t doanh nghi p đ c cung c p ch y u b i các doanh nghi p khác, các đ n v kinh doanh và các cá nhân Vi c đ m b o ch t l ng,
s l ng c ng nh giá c các y u t đ u vào c a doanh nghi p ph thu c vào tính
ch t c a các y u t đó, ph thu c vào tính ch t c a ng i cung ng và các hành vi
c a h N u các y u t đ u vào c a doanh nghi p là không có s thay th và do các nhà đ c quy n cung c p thì vi c đ m b o y u t đ u vào c a doanh nghi p ph thu c vào các nhà cung ng r t l n, chi phí v các y u t đ u vào c a doanh nghi p ph
Trang 24thu c vào các nhà cung ng r t l n, chi phí v các y u t đ u vào s cao h n bình
th ng nên s làm gi m hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Còn n u các
y u t đ u vào c a doanh nghi p là s n có và có th chuy n đ i thì vi c đ m b o v
s l ng, ch t l ng c ng nh h chi phí các y u t đ u vào là d dàng và không b
ph thu c vào ng i cung ng thì s nâng cao đ c hi u qu s n xu t kinh doanh [9]
- Ng i mua
Khách hàng là m t v n đ vô cùng quan tr ng và đ c các doanh nghi p đ c
bi t quan tâm chú ý N u nh s n ph m c a doanh nghi p s n xu t ra mà không có
ng i mua ho c là không đ c ng i tiêu dùng ch p nh n r ng rưi thì doanh nghi p không th ti n hành s n xu t đ c M t đ dân c , m c đ thu nh p, tâm lý và s thích tiêu dùng… c a khách hàng nh h ng l n t i s n l ng và giá c s n ph m s n
xu t c a doanh nghi p, nh h ng t i s c nh tranh c a doanh nghi p vì v y nh
h ng t i hi u qu c a doanh nghi p [9]
1.2.2.2.Các y u t môi tr ng bên ngoài
-Nhân t môi tr ng qu c t và khu v c
Các xu h ng chính tr trên th gi i, các chính sách b o h và m c a c a các
n c trên th gi i, tình hình chi n tranh, s m t n đ nh chính tr , tình hình phát tri n kinh t c a các n c trên th gi i nh h ng tr c ti p t i các ho t đ ng m r ng th
tr ng tiêu th s n ph m c ng nh vi c l a ch n và s d ng các y u t đ u vào c a doanh nghi p Do v y mà nó tác đ ng tr c ti p t i hi u qu s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p Môi tr ng kinh t n đ nh c ng nh chính tr trong khu v c n
đ nh là c s đ các doanh nghi p trong khu v c ti n hành các ho t đ ng s n xu t kinh doanh thu n l i góp ph n nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh Ví d nh tình hình m t n đ nh c a các n c ông Nam Á trong m y n m v a qua đư làm cho hi u
qu s n xu t c a n n kinh t các n c trong khu v c và trên th gi i nói chung, hi u
qu s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p trong khu v c nói riêng b gi m r t nhi u Xu h ng t do hoá m u d ch c a các n c ASEAN và c a th gi i đư nh
h ng t i hi u qu s n xu t kinh doanh c a các n c trong khu v c [9]
- Nhân t môi tr ng n n kinh t qu c ếân
Môi tr ng chính tr , lu t pháp
Môi tr ng chính tr n đ nh luôn luôn là ti n đ cho vi c phát tri n và m r ng các ho t đ ng đ u t c a các doanh nghi p, các t ch c cá nhân trong và ngoài
n c.Các ho t đ ng đ u t nó l i tác đ ng tr l i r t l n t i các hi u qu s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p
Môi tr ng pháp lý bao g m lu t, các v n b n d i lu t, các quy trình quy ph m
k thu t s n xu t t o ra m t hành lang cho các doanh nghi p ho t đ ng, các ho t đ ng
c a doanh nghi p nh s n xu t kinh doanh cái gì, s n xu t b ng cách nào, bán cho ai
Trang 25đâu, ngu n đ u vào l y đâu đ u đ c th c hi n trên c s tuân th các quy đ nh
c a pháp lu t Các doanh nghi p ph i ch p hành các quy đ nh c a pháp lu t, ph i
th c hi n các ngh a v c a mình v i nhà n c, v i xư h i và v i ng i lao đ ng nh
th nào là do lu t pháp quy đ nh (ngh a v n p thu , trách nhi m đ m b o v sinh môi
tr ng, đ m b o đ i s ng cho cán b công nhân viên trong doanh nghi p ) Có th nói lu t pháp là nhân t kìm hưm ho c khuy n khích s t n t i và phát tri n c a các doanh nghi p, do đó nh h ng tr c ti p t i các k t qu c ng nh hi u qu c a các
ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p [9]
Môi tr ng v n hoá xã h i
Tình tr ng th t nghi p, trình đ giáo d c, phong cách, l i s ng, phong t c, t p quán, tâm lý xư h i đ u tác đ ng m t cách tr c ti p ho c gián ti p t i hi u qu s n
xu t kinh doanh c a m i doanh nghi p, có th theo hai chi u h ng tích c c ho c tiêu
c c N u không có tình tr ng th t nghi p, ng i lao đ ng có nhi u c h i l a ch n
vi c làm thì ch c ch n chi phí s d ng lao đ ng c a doanh nghi p s cao do đó làm
gi m hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p và ng c l i n u tình tr ng th t nghi p là cao thì chi phí s d ng lao đ ng c a doanh nghi p s gi m làm t ng hi u
qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, nh ng tình tr ng th t nghi p cao s làm cho c u tiêu dùng gi m và có th d n đ n tình tr ng an ninh chính tr m t n đ nh, do
v y l i làm gi m hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Trình đ v n hoá
nh h ng t i kh n ng đào t o c ng nh ch t l ng chuyên môn và kh n ng ti p thu các ki n th c c n thi t c a đ i ng lao đ ng, phong cách, l i s ng, phong t c, t p
quán, tâm lý xư h i nó nh h ng t i c u v s n ph m c a các doanh nghi p Nên
nó nh h ng tr c ti p t i hi u qu s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p [9]
Môi tr ng kinh t
Các chính sách kinh t c a nhà n c, t c đ t ng tr ng n n kinh t qu c dân,
t c đ l m phát, thu nh p bình quân đ u ng i là các y u t tác đ ng tr c ti p t i cung c u c a t ng doanh nghi p N u t c đ t ng tr ng n n kinh t qu c dân cao, các chính sách c a Chính ph khuy n khích các doanh nghi p đ u t m r ng s n
xu t, s bi n đ ng ti n t là không đáng k , l m phát đ c gi m c h p lý, thu nh p bình quân đ u ng i t ng s t o đi u ki n cho các doanh nghi p phát tri n s n xu t, nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh và ng c l i [9]
- i u ki n t nhiên, môi tr ng sinh thái và c s h t ng
Các đi u ki n t nhiên nh : các lo i tài nguyên khoáng s n, v trí đ a lý, th i ti t khí h u nh h ng t i chi phí s d ng nguyên v t li u, nhiên li u, n ng l ng, nh
h ng t i m t hàng kinh doanh, n ng su t ch t l ng s n ph m, nh h ng t i cung
c u s n ph m do tính ch t mùa v do đó nh h ng t i hi u qu s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p trong vùng
Trang 26Tình tr ng môi tr ng, các v n đ v x lý ph th i, ô nhi m, các ràng bu c xư
h i v môi tr ng đ u có tác đ ng nh t đ nh đ n chi phí kinh doanh, n ng su t và
ch t l ng s n ph m M t môi tr ng trong s ch thoáng mát s tr c ti p làm gi m chi phí kinh doanh, nâng cao n ng su t và ch t l ng s n ph m t o đi u ki n cho doanh nghi p nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh
C s h t ng c a n n kinh t quy t đ nh s phát tri n c a n n kinh t c ng nh
s phát tri n c a các doanh nghi p H th ng đ ng xá, giao thông, h th ng thông tin liên l c, h th ng ngân hàng tín d ng, m ng l i đi n qu c gia nh h ng t i chi phí kinh doanh, kh n ng n m b t thông tin, kh n ng huy đ ng và s d ng v n, kh
n ng giao d ch thanh toán c a các doanh nghi p, do đó nh h ng r t l n t i hi u
qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p [9]
- Môi tr ng khoa h c k thu t công ngh
Tình hình phát tri n khoa h c k thu t công ngh , tình hình ng d ng c a khoa
h c k thu t và công ngh vào s n xu t trên th gi i c ng nh trong n c nh h ng
t i trình đ k thu t công ngh và kh n ng đ i m i k thu t công ngh c a doanh nghi p do đó nh h ng t i n ng su t ch t l ng s n ph m t c là nh h ng t i hi u
qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p [9]
1.3 Cácă ph ngă phápă phơnă tíchă hi uă qu ă s nă xu tă kinhă doanh trong doanh nghi p
phân tích ho t đ ng s n xu t kinh doanh, ng i ta th ng dùng các bi n pháp c th mang tính ch t nghi p v k thu t Tu thu c vào tính ch t và đ c đi m riêng bi t c a t ng đ n v kinh t mà phân tích ho t đ ng l a ch n t ng ph ng pháp
c th đ áp d ng sao cho có hi u qu nh t
1.3.1 Ph ngăpháp so sánh
ây là ph ng pháp ch y u dùng trong phân tích ho t đ ng kinh doanh đ xác
đ nh xu h ng, m c đ bi n đ ng c a các ch tiêu phân tích ây là ph ng pháp
đ c s d ng lâu đ i, r ng rưi và ph bi n nh t trong phân tích ho t đ ng kinh doanh
c a doanh nghi p ti n hành đ c c n xác đ nh s g c đ so sánh, xác đ nh đi u
Trang 27i u ki n so sánh
phép so sánh có ý ngh a thì đi u ki n tiên quy t là các ch tiêu đ c s d ng
ph i đ ng nh t.Trong th c t đi u ki n có th so sánh đ c gi a các ch tiêu kinh t
c n đ c quan tâm c v th i gian và không gian
- V m t th i gian: Các ch tiêu đ c tính trong cùng m t kho ng th i gian, h ch toán ph i th ng nh t trên ba m t sau:
+ Ph i đ m b o s th ng nh t v n i dung kinh t c a ch tiêu
+ Ph i đ m b o s th ng nh t v ph ng pháp tính các ch tiêu
+ Ph i đ m b o s th ng nh t v đ n v tính các ch tiêu (k c hi n v t, giá tr
và th i gian)
- V m t không gian: Các ch tiêu c n đ c quy đ nh v cùng quy mô và đi u
ki n kinh doanh t ng t nhau
đ m b o tính đ ng nh t ng i ta c n ph i quan tâm t i ph ng di n đ c xem xét m c đ đ ng nh t có th ch p nh n đ c, đ chính xác c n ph i có, th i gian phân tích đ c cho phép …
- So sánh gi a s th c t k phân tích v i s th c t c a k kinh doanh tr c
nh m xác đ nh rõ xu h ng thay đ i v tình hình ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p, đánh giá t c đ t ng tr ng hay gi m đi c a các ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p
Hình th c so sánh
- So sánh theo chi u ngang: So sánh, đ i chi u tình hình bi n đ ng c v s tuy t
đ i và s t ng đ i trên t ng ch tiêu, trên t ng báo cáo tài chính Th c ch t c a vi c
Trang 28phân tích này là phân tích s bi n đ ng v quy mô c a t ng kho n m c, trên t ng báo cáo tài chính c a doanh nghi p.Qua đó, xác đ nh đ c m c bi n đ ng (t ng hay
gi m) v quy mô c a ch tiêu phân tích
- So sánh theo chi u d c: S d ng các t l , các h s th hi n m i t ng quan
gi a các ch tiêu trong t ng báo cáo tài chính, gi a các báo cáo tài chính c a doanh nghi p Th c ch t c a vi c phân tích này là phân tích s bi n đ ng v c c u hay
nh ng quan h t l gi a các ch tiêu trong h th ng báo cáo tài chính doanh nghi p
- So sánh xác đ nh xu h ng và tính ch t liên h gi a các ch tiêu: Các ch tiêu riêng bi t hay các ch tiêu t ng c ng trên báo cáo tài chính đ c xem xét trong m i quan h v i các ch tiêu ph n ánh quy mô chúng và chúng có th đ c xem xét trong nhi u k đ ph n ánh rõ h n xu h ng phát tri n c a các hi n t ng kinh t – tài chính c a doanh nghi p
1.3.2 Ph ngăphápălo iătr
Ph ng pháp lo i tr là ph ng pháp nh m xác đ nh m c đ nh h ng l n l t
t ng nhân t đ n ch tiêu phân tích và đ c th c hi n b ng cách: khi xác đ nh s nh
h ng c a nhân t này thì ph i lo i tr nh h ng c a các nhân t khác
Tr ngăh pă1: Các nhân t này có quan h tích s v i ch tiêu phân tích X
Nh v y, ch tiêu X đ c xác đ nh nh sau: X = a.b.c
Quy c k k ho ch là k, k th c hi n ký hi u b ng s 1 T quy c này, ch tiêu X k k ho ch và k th c hi n l n l t đ c xác đ nh:
Trang 291.3.2.2 Ph ng pháp thay th liên hoàn
Ph ng pháp thay th liên hoàn là ti n hành l n l t thay th t ng nhân t theo
m t trình t nh t đ nh Mô hình chung ph ng pháp thay th liên hoàn đ c xác đ nh
- Do nh h ng c a nhân t a: Xa = a1.bk.ck - ak.bk.ck
- Do nh h ng c a nhân t b: Xb = a1.b1.ck - a1.bk.ck
- Do nh h ng c a nhân t c: Xc = a1.b1.c1 - a1.b1.ck
Trang 30C s c a ph ng pháp này là s cân b ng v l ng gi a hai m t c a các y u t
và quá trình kinh doanh D a vào nguyên lý c a s cân b ng v l ng gi a hai m t
c a các y u t và quá trình kinh doanh, ng i ta có th xây d ng ph ng pháp phân tích mà trong đó, các ch tiêu đ c bi u hi n d i d ng t ng s ho c hi u s Nh
v y, khác v i ph ng pháp s chênh l ch và ph ng pháp thay th liên hoàn, ph ng pháp liên h cân đ i đ c v n d ng đ xác đ nh m i quan h gi a các ch tiêu nhân t
v i ch tiêu phân tích đ c bi u hi n d i d ng t ng s ho c hi u s Khái quát mô
hình chung c a ph ng pháp liên h cân đ i, nh m xác đ nh s nh h ng c a t ng nhân t đ n ch tiêu phân tích đ c trình bày nh sau:
Gi s ch tiêu c n phân tích là A ch u nh h ng c a các nhân t x, y, z và m i quan h gi a ba ch tiêu nhân t v i ch tiêu phân tích đ c bi u hi n d i d ng t ng
Trang 311.3.3 Mô hình Dupont
Mô hình Dupont là k thu t đ c s d ng đ phân tích kh n ng sinh l i c a
m t doanh nghi p b ng các công c qu n lý hi u qu truy n th ng Mô hình Dupont tích h p nhi u y u t c a báo cáo thu nh p v i b ng cân đ i k toán Trong phân tích tài chính, ng i ta v n d ng mô hình Dupont đ phân tích m i liên h gi a các ch tiêu tài chính Chính nh s phân tích m i liên k t gi a các ch tiêu tài chính, chúng
ta có th phát hi n ra nh ng nhân t đư nh h ng đ n ch tiêu phân tích theo m t trình t nh t đ nh
D i góc đ nhà đ u t c phi u, m t trong nh ng ch tiêu quan tr ng nh t là h
s l i nhu n trên v n ch s h u (ROE) Do v n ch s h u là m t ph n c a t ng ngu n v n hình thành nên tài s n, nên ROE s ph thu c vào h s l i nhu n trên
t ng tài s n M i quan h này đ c th hi n b ng mô hình Dupont nh sau:
ROE = L iănhu năsauăthu
V năch ăs ăh u
= L iănhu năsauăthu
Doanh thu x
Doanh thu
T ngătƠiăs n x V năch ăs ăh u T ngătƠiăs n
= T ăsu tăl iănhu nă
Hi uăsu tăs ăd ngă
t ngătƠiăs n x ònăb yătƠiăchính
Trong đó, ROE là t su t sinh l i trên v n ch s h u
Thông qua mô hình Dupont, ta th y ROE ph thu c vào ba nhân t :
-T su t l i nhu n biên: Ph n ánh công tác chi phí c a doanh nghi p
-Hi u su t s d ng t ng tài s n: M c đ s d ng tài s n cho ho t đ ng s n xu t
– T ng doanh thu, gi m chi phí, nâng cao ch t l ng c a s n ph m T đó t ng
l i nhu n c a doanh nghi p
– T ng hi u su t s d ng tài s n Nâng cao s vòng quay c a tài s n, thông qua
vi c v a t ng quy mô v doanh thu thu n, v a s d ng ti t ki m và h p lý v c c u
c a t ng tài s n
– Tác đ ng t i c c u tài chính c a doanh nghi p thông qua đi u ch nh t l n vay và t l v n ch s h u cho phù h p v i n ng l c ho t đ ng
Tóm l i, phân tích báo cáo tài chính b ng mô hình Dupont có ý ngh a l n đ i v i
qu n tr DN th hi n ch có th đánh giá đ y đ và khách quan các nhân t tác đ ng
đ n hi u qu s n xu t kinh doanh t đó ti n hành công tác c i ti n t ch c qu n lý c a doanh nghi p.D a vào nh ng lý thuy t trên, ta có th đ ra đ c h th ng các bi n
Trang 32pháp m t cách t m và xác th c đ quá trình c i ti n t ch c qu n lý doanh nghi p, góp ph n không ng ng trong vi c nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a t ch c trong t ng lai
1.3.4 Ph ngăphápăđ ăth
Ph ng pháp đ th là ph ng pháp nh m ph n ánh tr c quan các s li u phân tích b ng bi u đ ho c đ th Qua đó, mô t xu h ng, m c đ bi n đ ng c a ch tiêu phân tích, ho c th hi n m i quan h k t c u c a các b ph n trong m t t ng th nh t
đ nh
Ph ng pháp đ th có tác d ng minh ho k t qu tài chính đư tính toán đ c và
đ c bi u th b ng bi u đ hay đ th , giúp cho vi c đánh giá b ng tr c quan, th hi n
rõ ràng và m ch l c di n bi n c a ch tiêu phân tích qua t ng th i k Trên c s đó, xác đ nh rõ nh ng nguyên nhân bi n đ ng c a ch tiêu phân tích.T đó, đ a ra các
gi i pháp nh m nâng cao hi u qu c a ho t đ ng tài chính doanh nghi p
Ph ng pháp đ th có th ph n ánh d i nh ng góc đ sau:
- Bi u th quy mô (đ l n) các ch tiêu phân tích qua th i gian, nh : T ng tài s n,
t ng doanh thu, s n l ng, hi u qu s d ng v n, hi u qu s d ng chi phí, t su t l i nhu n ho c có th bi u hi n t c đ t ng tr ng c a ch tiêu phân tích theo th i gian, nh : t c đ t ng tài s n, t c đ t ng ch s h u, t c đ t ng hi u qu s d ng
1.4.1.1.Phân tích c c u tài s n – ngu n v n
Trong phân tích hi u qu s n xu t kinh doanh, vi c phân tích c c u tài s n – ngu n v n là m t b c đ m c n thi t giúp doanh nghi p bi t đ c c c u tài s n c a doanh nghi p mình đang m c đ nào.Thông qua vi c phân tích, nhà qu n lý s đ a
ra các gi i pháp đ nâng cao c u trúc tài s n Do đ c thù nh v y nên tr c h t ta ph i xây d ng đ c h th ng các ch tiêu phân tích c c u tài s n– ngu n v n phù h p v i
đ c đi m c a t ng doanh nghi p, sau đó ph i bi t v n d ng nh ng ph ng pháp phân tích thích h p
C ăc uătƠiăs nă
- T tr ng tài s n ng n h n
T tr ng tài s n ng n h n đ c xác đ nh b ng công th c:
Trang 33T ătr ngătƠiăs năng năh n = T ngătƠiăs năng năh n T ngătƠiăs n x 100
Ch tiêu này cho bi t, trong m t k phân tích, t tr ng tài s n ng n h n so v i toàn b tài s n là bao nhiêu.Khi so sánh qua các k phân tích, ch tiêu này th hi n s thay đ i v tài s n ng n h n trong c c u tài s n c a doanh nghi p Ch tiêu này cao
th hi n tính thanh kho n cao do tài s n ng n h n t ng lên
- T tr ng tài s n ếài h n
T tr ng tài s n dài h n đ c xác đ nh b ng công th c:
T ătr ngătƠiăs nădƠiăh n = T ngătƠiăs nădƠiăh n T ngătƠiăs n x 100
Ch tiêu này cho bi t, trong m t k phân tích, t tr ng tài s n dài h n so v i toàn
b tài s n là bao nhiêu.Khi so sánh qua các k phân tích, ch tiêu này th hi n s thay
đ i v tài s n dài h n trong c c u tài s n c a doanh nghi p
C ăc uăngu năv n
T ătr ngăv năch ăs ăh u = T ngăv năch ăs ăh u T ngăngu năv n x 100
Ch tiêu này th hi n m c đ t ch c a doanh nghi p v m t tài chính Ch tiêu này càng cao ch ng t kh n ng đ c l p tài chính hay m c đ t tài tr c a doanh nghi p càng t t
1.4.1.2 Phân tích kh n ng thanh toán
Các ch tiêu v kh n ng thanh toán cung c p cho ta bi t v kh n ng thanh toán
c a doanh nghi p m t th i k Bên c nh đó, vi c xem xét các ch tiêu v kh n ng thanh toán c ng giúp cho doanh nghi p nh n th c đ c quá kh và chi u h ng trong kh n ng thanh toán c a doanh nghi p mình Các ch tiêu sau th ng đ c s
d ng đ phân tích kh n ng thanh toán c a doanh nghi p:
- Kh n ng thanh toán ng n h n
Kh n ng thanh toán ng n h n đ c xác đ nh b ng công th c:
Trang 34Kh ăn ngăthanhătoánăng năh n= T ngătƠiăs năng năh n T ngăn ăng năh n
Ch tiêu này cho bi t, trong k phân tích, m t đ ng n ng n h n đ c đ m b o
b ng bao nhiêu đ ng tài s n ng n h n, hay doanh nghi p có th s d ng bao nhiêu
đ ng tài s n ng n h n đ chi tr cho các kho n n ng n h n Ch tiêu này đánh giá
kh n ng thanh toán các kho n n ng n h n trong vòng m t n m b ng các tài s n có
th chuy n hoá thành ti n trong vòng m t n m t i
H s này càng cao (l n h n 1), kh n ng tr n ng n h n c a doanh nghi p càng l n.N u h s này nh h n 1 thì doanh nghi p có kh n ng không hoàn thành
đ c ngh a v tr n c a mình khi t i h n.M c dù v i t l nh h n 1, có kh n ng không đ t đ c tình hình tài chính t t, nh ng đi u đó không có ngh a là công ty s b phá s n vì có r t nhi u cách đ huy đ ng thêm v n
- Kh n ng thanh toán nhanh
Kh n ng thanh toán nhanh đ c xác đ nh b ng công th c:
Kh ăn ngăthanhătoánănhanh = T ngătƠiăs năng năh nă T ngăn ăng năh n - HƠngăt năkho
Ch tiêu này cho bi t, trong k phân tích, doanh nghi p có th s d ng bao nhiêu
đ ng tài s n ng n h n đ chi tr cho các kho n n ng n h n mà không c n bán hàng
t n kho.V nguyên t c, h s này càng cao thì kh n ng thanh toán công n càng cao
và ng c l i.H s này b ng 1 ho c l n h n, cho th y kh n ng đáp ng thanh toán ngay các kho n n ng n h n cao.DN không g p khó kh n n u c n ph i thanh toán ngay các kho n n ng n h n Trái l i, n u h s thanh toán nhanh nh h n 1, DN s không đ kh n ng thanh toán ngay l p t c toàn b kho n n ng n h n hay nói chính xác h n, DN s g p nhi u khó kh n n u ph i thanh toán ngay các kho n n ng n h n
- Kh n ng thanh toán t c th i
Kh n ng thanh toán t c th i đ c xác đ nh b ng công th c:
Kh ăn ngăthanhătoánăt căth i = Ti nă+ăCácăkho năt ngăđ ngăti n T ngăn ăng năh n
Ch tiêu này cho bi t kh n ng thanh toán các kho n n ng n h n b ng ti n và các lo i tài s n có tính thanh kho n cao khác c a doanh nghi p.Nói cách khác ch s thanh toán ti n m t cho bi t, c m t đ ng n ng n h n thì có bao nhiêu ti n m t và các kho n t ng đ ng ti n đ m b o chi tr Ch s thanh toán ti n m t có giá tr b ng bao nhiêu là t i u ph thu c vào ngành ngh , đ l n c a doanh nghi p c ng nh th i gian đánh giá.So v i các ch s thanh kho n ng n h n khác nh ch s thanh toán hi n
th i, hay ch s thanh toán nhanh, ch s thanh toán ti n m t đòi h i kh t khe h n v tính thanh kho n Hàng t n kho và các kho n ph i thu ng n h n b lo i kh i công
th c tính do không có gì b o đ m là hai kho n này có th chuy n nhanh chóng sang
Trang 35ti n đ k p đáp ng các kho n n ng n h n Có r t ít doanh nghi p có s ti n m t và các kho n t ng đ ng ti n đ đ đáp ng toàn b các kho n n ng n h n, do đó ch
s thanh toán ti n m t r t ít khi l n h n hay b ng 1 i u này c ng không quá nghiêm
tr ng.M t doanh nghi p gi ti n m t và các kho n t ng đ ng ti n m c cao đ
b o đ m chi tr các kho n n ng n h n là m t vi c làm không th c t vì nh v y c ng
đ ng ngh a v i vi c doanh nghi p không bi t s d ng lo i tài s n có tính thanh kho n cao này m t cách có hi u qu Doanh nghi p hoàn toàn có th s d ng s ti n và các kho n t ng đ ng ti n này đ t o ra doanh thu cao h n
- T su t sinh l i c a tài s n (ROA)
ROA đ c xác đ nh b ng công th c:
ROA = L iănhu năsauăthu
T ngătƠiăs n x 100
Ch tiêu này cho bi t, trong m t k phân tích, doanh nghi p b ra 100 đ ng tài
s n đ u t thì thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu thu nh p doanh nghi p, ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu s d ng tài s n càng t t ây là nhân t giúp nhà
qu n tr đ u t theo chi u r ng nh đ u t xây d ng nhà x ng, mua thêm máy móc thi t b , m r ng th ph n tiêu th
- T su t sinh l i c a v n ch s h u (ROE)
ROE đ c xác đ nh b ng công th c:
ROE = L iănhu năsauăthu
V năch ăs ăh u x 100
Ch tiêu này cho bi t, trong m t k phân tích, doanh nghi p đ u t 100 đ ng
v n ch s h u thì thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu thu nh p doanh nghi p Ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu s d ng v n ch s h u c a doanh nghi p càng t t, góp ph n nâng cao kh n ng đ u t c a ch doanh nghi p ây là nhân t giúp nhà qu n tr t ng v n ch s h u ph c v cho ho t đ ng s n xu t kinh
doanh
Trang 361.4.2 Phân tích hi uăqu ăs ăd ngătƠiăs năc aădoanhănghi p
1.4.2.1 Phân tích hi u qu s ế ng tài s n ng n h n
- Vòng quay tài s n l u đ ng
Vòng quay tài s n l u đ ng đ c xác đ nh theo công th c sau:
S ăvòngăquayăc aătƠiăs năl uăđ ng = Doanhăthuăthu n
T ngătƠiăs năl uăđ ng
Ch tiêu này cho bi t, trong k phân tích c a doanh nghi p, m t đ ng tài s n
ng n h n t o ra bao nhiêu đ ng doanh thu thu n Ch tiêu này càng cao ch ng t hi u
qu s d ng tài s n l u đ ng càng l n
- Vòng quay hàng t n kho
Vòng quay hàng t n kho đ c xác đ nh theo công th c:
S ăvòngăquayăhƠngăt năkho = Giáăv năhƠngăbán
HƠngăt năkho
Ch tiêu này cho bi t, trong k phân tích, hàng t n kho quay đ c bao nhiêu vòng.Ch tiêu này càng l n thì th i gian l u kho trung bình càng nh c ng nh ch ng
t doanh nghi p bán hàng nhanh và hàng t n kho không b đ ng nhi u
- Vòng quay các kho n ph i thu
Vòng quay các kho n ph i thu đ c xác đ nh theo công th c:
S ăvòngăquayăcácăkho năph iăthu = Doanhăthuăthu n
Vòng quay tài s n c đ nh đ c xác đ nh theo công th c sau:
S ăvòngăquayăc aătƠiăs năc ăđ nh = Doanhăthuăthu n
T ngătƠiăs năc ăđ nh
Ch tiêu này cho bi t, trong k phân tích c a doanh nghi p, m t đ ng tài s n dài h n t o ra bao nhiêu đ ng doanh thu thu n Ch tiêu này càng cao ch ng t kh
n ng t o ra doanh thu thu n càng l n
Trang 371.4.2.3 Phân tích hi u qu s ế ng t ng tài s n
- Vòng quay t ng tài s n
Vòng quay t ng tài s n đ c xác đ nh theo công th c sau:
S ăvòngăquayăc aăt ngătƠiăs n = Doanhăthuăthu n T ngătƠiăs n
Ch tiêu này cho bi t, trong k phân tích c a doanh nghi p, m t đ ng tài s n
t o ra bao nhiêu đ ng doanh thu thu n Ch tiêu này càng cao ch ng t kh n ng qu n
lý tài s n càng hi u qu Ng c l i vòng quay càng nh ch ng t r ng Công ty s
d ng tài s n ch a hi u qu
1.4.3 Phơnătíchăhi uăqu ăs ăd ngăngu năv n
- Vòng quay các kho n ph i tr
Vòng quay các kho n ph i thu đ c xác đ nh theo công th c:
S ăvòngăquayăcácăkho năph iătr = Giáăv năhƠngăbán
Ph iătr ăng iăbán
Ch tiêu này cho bi t, trong k phân tích, kho n ph i tr quay đ c bao nhiêu vòng.Ch tiêu này càng nh ch ng t doanh nghi p càng chi m d ng v n và thanh toán ch m.Ng c l i, n u vòng quay các kho n ph i tr l n ch ng t doanh nghi p chi m d ng v n và thanh toán nhanh.N u vòng quay các kho n ph i tr quá nh (các kho n ph i tr l n), s ti m n r i ro v kh n ng thanh kho n
- H s n :
“N ” là t mà b t c nhà qu n tr tài chính nào c ng c n ph i quan tâm t i khi đánh giá tình hình tài chính c a doanh nghi p, đó là con dao hai l i, m t m t s làm
t ng l i nhu n cho doanh nghi p, m t khác đó là m t trong nh ng nguyên nhân d n
đ n tình tr ng phá s n n u qu n lý không t t H s n ph n ánh bình quân trong m t
đ ng v n hi n nay doanh nghi p đang s d ng có m y đ ng vay n , m c đ doanh
nghi p s d ng v n vay trong kinh doanh
H ăs ăn ă N ăph iătr VCSH
T s này cho bi t quan h gi a v n huy đ ng b ng đi vay và v n ch s
h u.H s này càng nh thì giá tr c a v n ch s h u càng l n vì ngu n v n CSH là ngu n v n không ph i hoàn tr , cho th y kh n ng t ch v tài chính c a DN càng
t t Tuy nhiên n u t l này càng cao thì có m t kh n ng l n là DN đang không th
tr đ c các kho n n theo đi u ki n tài chính th t ch t ho c có s kém c i trong
qu n lý, ho c dòng ti n c a DN s kém đi do gánh n ng t vi c thanh toán các kho n
lãi vay Thông th ng, n u h s này l n h n 1, có ngh a là tài s n c a doanh nghi p
Trang 38đ c tài tr ch y u b i các kho n n , còn ng c l i thì tài s n c a doanh nghi p
đư vay quá nhi u so v i kh n ng c a mình, ho c công ty kinh doanh kém đ n m c
l i nhu n thu đ c không đ tr lưi vay T s kh n ng tr lưi ch cho bi t kh n ng
tr ph n lưi c a kho n đi vay, ch không cho bi t kh n ng tr c ph n g c l n ph n
lãi ra sao
1.4.4 Phơnătíchăhi uăqu ăs ăd ngăchiăphí
1.4.4.1 T su t sinh l i c a giá v n hàng bán
Ch tiêu này đ c xác đ nh nh sau:
T ăsu tăsinhăl iăc aăgiáă
m c l i nhu n trong giá v n hàng bán càng l n, th hi n các m t hàng kinh doanh có
l i nh t, do v y doanh nghi p c n đ y m nh kh i l ng tiêu th
1.4.4.2 T su t sinh l i c a chi phí bán hàng
Ch tiêu này đ c xác đ nh nh sau:
T ăsu tăsinhăl iăc aăchiă
1.4.4.3 T su t sinh l i c a chi phí qu n lý ếoanh nghi p
Ch tiêu này đ c xác đ nh nh sau:
T ăsu tăsinhăl iăc aăchiă
phíăqu nălỦăDN =
LNăthu năt ăho tăđ ngăkinhădoanh
Chiăphíăqu nălỦăDN x 100
Ch tiêu này cho bi t, trong k phân tích, doanh nghi p đ u t 100 đ ng chi phí
qu n lý doanh nghi p thì thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n thu n Ch tiêu này càng
Trang 39cao ch ng t m c l i nhu n trong chi phí qu n lý doanh nghi p càng l n, doanh nghi p đư ti t ki m đ c chi phí qu n lý
1.4.4.4 T su t sinh l i c a t ng chi phí
Ch tiêu này đ c xác đ nh nh công th c d i đây:
T ăsu tăsinhăl iăc aăt ngăchiăphí = LNăk ătoánătr căthu T ngăchiăphí x 100
Ch tiêu này cho bi t, trong k phân tích, doanh nghi p đ u t 100 đ ng chi phí thì thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n k toán tr c thu Ch tiêu này càng cao
ch ng t m c l i nhu n trong chi phí càng l n, doanh nghi p đư ti t ki m đ c các kho n chi phí chi ra trong k
K TăLU NăCH NGă1
Toàn b ch ng 1 đư trình bày nh ng lý lu n chung v hi u qu s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p V ph n t ng quan, ch ng này đư làm rõ khái ni m, b n
ch t, vai trò, phân lo i c ng nh ý ngh a c a hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p.V các ph ng pháp phân tích, ch ng 1 đư trình bày các ph ng pháp phân tích hi u qu kinh doanh đ c s d ng ph bi n nh t trong ho t đ ng phân tích hi u
qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p hi n nay.Trong ch ng này còn đ c p
đ n các nhân t nh h ng đ n hi u qu SXKD Và đ hoàn thi n, ph n n i dung phân tích hi u qu SXKD đư đ c trình bày theo t ng ph n n i dung phù h p v i
ho t đ ng SXKD c a doanh nghi p ây là c s lý lu n đ so sánh và phân tích th c
tr ng hi u qu s n xu t kinh doanh c a Công ty TNHH Sách và V n hóa T ng h p Tri u D ng trong nh ng n m g n đây t i ch ng 2
Trang 40CH NGă2:ăPHỂNăTệCHăHI UăQU ăS NăXU TăKINHăDOANHăC Aă
2.1 Gi iăthi uchungăv ăCôngătyăTNHHăsáchăvƠăV năhóaăT ngăh păTri uăD ng
2.1.1 QuáătrìnhăhìnhăthƠnhăvƠăphátătri n c aăCôngătyăTNHHăSáchăvƠăV năhóaă
T ngăh păTri uăD ng
Công ty TNHH Sách và V n hóa T ng h p Tri u D ng đ c thành l p n m
2002 Hi n nay, Tr s chính c a công ty n m t i s 14 Ngô Quy n– Qu n Hoàn
Ki m– Hà N i– m t v trí kinh doanh khá thu n l i t i trung tâm c a th đô Tr i qua
h n 10 n m xây d ng và phát tri n, Tri u D ng luôn xác đ nh nhi m v chính tr là
tr ng tâm trong ho t đ ng c a mình, góp ph n thúc đ y v n hóa đ c c a m i t ng l p nhân dân Th đô nói riêng ng th i, Công ty luôn bám sát đ nh h ng ho t đ ng
c a ng và c a ngành xu t b n; hoàn thành xu t s c các nhi m v chính tr đ c
giao; tham gia tích c c các ho t đ ng tuyên truy n, c v , các phong trào, s ki n
tr ng đ i c a Th đô và đ t n c Bên c nh đó, công ty còn t ch c liên k t xu t b n,
in n và phát hành các xu t b n ph m có giá tr v n i dung c ng nh hình th c, góp
ph n ph bi n ch tr ng, chính sách c a ng, pháp lu t c a Nhà n c, nâng cao
đ i s ng v n hoá tinh th n cho nhân dân
i ng cán b , công nhân viên c a Công ty ngoài kinh nghi m v kinh doanh, phát hành sách báo, in n, xu t b n, h u h t đ u thông th o t m t ngo i ng và s
d ng thành th o tin h c, có kh n ng giao d ch, x lý thông tin nhanh và chính xác
L nh v c kinh doanh
- Chuyên kinh doanh và th c hi n công tác phát hành sách, v n hoá ph m, v n phòng ph m, các lo i gi y t ph c v công tác hành chính, kinh t , xư h i
- Các m t hàng th công m ngh , m thu t, v t t v t ph m v n hoá thông tin,
d ng c h c t p, các s n ph m ph c v cho thi u nhi
- In sách, báo, t p chí, n ph m v n hoá, tem nhưn bao bì, gi y t qu n lý v n hoá xư h i
- i lý tiêu th các s n ph m v n hoá cho các đ n v , cá nhân có yêu c u
- Tham gia các h i ch sách, tri n lưm sách trong n c
Bên c nh đó, m t ho t đ ng không th thi u trong ho t đ ng s n xu t c a công
ty t nh ng n m đ u tiên thành l p là s n xu t và kinh doanh L ch T t Thêm n a, Tri u D ng c ng là đ i lý chính phát hành các lo i l ch t t cho nhi u th ng hi u
n i ti ng khác ây là m t trong nh ng ho t đ ng chính c a Công ty Tri u D ng và doanh thu ch y u là t ho t đ ng s n xu t này
V s n xu t L ch T t:
T khi thành l p, Công ty đư mang đ n cho ng i tiêu dùng r t nhi u s n ph m
có giá tr v i th ng hi u l ch V n Xuân ây là m t th ng hi u có uy tín trong l nh