ó là các ngân hàng... hàng, làm t ng thu nh p cho ngân hàng... Không có c ph ng án kinh doanh và d toán tài chính.
Trang 1SINH VIÊN TH C HI N : HOÀNG TH THUăH NG
HÀ N I ậ 2014
Trang 2Mã sinh viên : A15846
Chuyên ngành : Tài chính - Ngân hàng
HÀ N I ậ 2014
Trang 3L I C Mă N
T c ng có câu: “Không th y đ mày làm nên” Trên th c t không có s thành công c a sinh viên nào mà không g n li n v i nh ng s h tr , s giúp đ dù ít hay nhi u, dù tr c ti p hay gián ti p c a nh ng ng i th y
Em xin chân thành c m n quỦ th y cô trong Khoa Qu n lý, ngành Ngân hàng
c a tr ng đ i h c Th ng Long đ c bi t chân thành g i l i c m n t i cô TS Nguy n
Th Thúy đã t n tình ch b o, h ng d n cho quá trình nghiên c u khóa lu n b n thân
em
Em xin chân thành c m n Ban lãnh đ o Ngân hàng th ng m i c ph n Sài Gòn – Hà N i (SHB) đã ti p nh n em th c t p Em xin g i l i c m n đ n các anh ch phòng Tín d ng đã giúp đ và t o đi u ki n cho em trong quá trình thu th p tài li u
Cu i cùng, em xin chúc quý th y cô d i dào s c kh e và thành công trong s nghi p nghi p tr ng ng i cao quỦ ng kính chúc các cô, chú, anh, ch làm vi c t i Ngân hàng th ng m i c ph n Sài Gòn – Hà N i (SHB) luôn d i dào s c kh e, đ t
đ c nhi u thành công trong công vi c
Trang 4L I CAMă OAN
Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có s h
tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i khác Các d li u thông tin th c p s d ng trong Khóa lu n là có ngu n g c và đ c trích d n rõ ràng
Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!
Sinh viên Hoàng Th Thu H ng
Trang 6M C L C
CH NGă1 C ă S LÝ LU N CHUNG V PHÒNG NG A R I RO TÍN
D NG C AăNGỂNăHÀNGăTH NGăM I 1
1.1 C ăs lý lu n v r i ro tín d ng trong ho tăđ ngăngơnăhƠngăth ngăm i 1
1.1.1 R i ro tín d ng trong ho t đ ng ngân hàng th ng m i 1
1.1.2 Nguyên nhân gây r i ro tín d ng 9
1.1.3 H u qu r i ro tín d ng 14
1.2 Phòng ng a r i ro tín d ng 15
1.2.1 Khái ni m phòng ng a r i ro tín d ng 15
1.2.2 Vai trò c a công tác phòng ng a r i ro tín d ng 16
1.2.3 N i dung công tác phòng ng a r i ro tín d ng 17
1.2.4 Nhân t nh h ng đ n công tác phòng ng a r i ro tín d ng 29
K T LU NăCH NGă1 31
CH NGă2 TH C TR NG PHÒNG NG A R I RO TÍN D NG T I NGỂNăHÀNGăTH NGăM I C PH N SÀI GÒN ậ HÀ N I (SHB) 32
2.1 T ng quan v NgơnăhƠngăth ngăm i c ph n Sài Gòn ậ Hà N i 32
2.1.1 S hình thành và phát tri n c a Ngân hàng th ng m i c ph n Sài Gòn - Hà N i (SHB) 32
2.1.2 S n ph m và d ch v c a Ngân hàng th ng m i c ph n Sài Gòn – Hà N i (SHB) 33
2.2 K t qu ho tă đ ng kinh doanh ch y u c a Ngơnă hƠngă th ngă m i c ph n Sài Gòn ậ Hà N i (SHB) 36
2.2.1 Di n bi n kinh t giai đo n t 2011-2013 36
2.2.2 Tình hình ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng th ng m i c ph n Sài Gòn – Hà N i (SHB) 38
2.3 Th c tr ng phòng ng a r i ro t i H i s chính Ngân hàng TMCP Sài Gòn ậ Hà N i (SHB) 49
2.3.1 Mô hình qu n lý r i ro 49
2.3.2 C ch chính sách tín d ng 53
2.3.3 R i ro tín d ng t i Ngân hàng th ng m i c ph n Sài Gòn – Hà N i (SHB) 57
2.3.4 Ki m tra, ki m soát tín d ng 61
2.3.5 T ch c và phân lo i n 62
2.3.6 X lý r i ro tín d ng 65
Trang 72.4 ánhăgiáăth c tr ng phòng ng a r i ro tín d ng c a Ngân hàng TMCP
Sài Gòn ậ Hà N iă(SHB)ăgiaiăđo n 2011 ậ 2013 66
2.4.1 Nh ng k t qu đ t đ c 66
2.4.2 Nh ng t n t i, h n ch và nguyên nhân 67
K T LU NăCH NGă2 70
CH NGă3 GI I PHÁP PHÒNG NG A R I RO TÍN D NG T I NGÂN HÀNGăTH NGăM I C PH N SÀI GÒN ậ HÀ N I (SHB) 71
3.1 nhăh ng ho tăđ ng tín d ng và phòng ng a r i ro tín d ng th i gian t i cho Ngân hàng TMCP Sài Gòn ậ Hà N i (SHB) 71
3.2 Gi i pháp phòng ng a r i ro tín d ng 71
3.3 Ki n ngh 74
K T LU NăCH NGă3 75
K T LU N 76
TÀI LI U THAM KH O 77
Trang 8DANH M C B NG BI U
Hình 1.1 Các b c ch m đi m x p h ng tín d ng n i b 19
B ng 1.1 Ch m đi m tín d ng cá nhân 19
B ng 1.2 i m tr ng s các ch tiêu phi tài chính 20
B ng 1.3 Ch m đi m ch tiêu Báo cáo l u chuy n ti n t 21
B ng 1.4 Ch m đi m ch tiêu N ng l c qu n lý 21
B ng 1.5 Ch m đi m uy tín giao d ch v i Ngân hàng 22
B ng 1.6 Ch m đi m môi tr ng kinh doanh 23
B ng 1.7 Ch m đi m ch tiêu đ c đi m ho t đ ng khác 24
B ng 1.8 Ch m đi m các ch tiêu tài chính 25
B ng 2.1 Tình hình huy đ ng v n t i Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i (SHB) giai đo n 2011 – 2013 40
B ng 2.2 Tình hình s d ng v n c a Ngân hàng SHB giai đo n 2011 – 2013 44
B ng 2.3 Ho t đ ng kinh doanh khác c a Ngân hàng SHB giai đo n 2011 – 2013 46
B ng 2.4 K t qu ho t đ ng kinh doanh Ngân hàng SHB giai đo n 2011 - 2013 48
Hình 2.1 Mô hình qu n lý r i ro c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i (SHB) 49
B ng 2.5 Ch m đi m tín d ng cá nhân Ngân hàng SHB 55
B ng 2.6 Ch m đi m x p h ng tín d ng khách hàng doanh nghi p 56
B ng 2.7 Tình hình n quá h n Ngân hàng SHB giai đo n 2011 – 2013 57
B ng 2.8 Tình hình n x u Ngân hàng SHB giai đo n 2011 - 2013 59
B ng 2.9 Tình hình n x u/ n quá h n Ngân hàng SHB giai đo n 2011 – 2013 59
B ng 2.10 Tình hình phân lo i n c a Ngân hàng giai đo n 2011 – 2013 62
Trang 9L I M U
a Vài nét v đ tài nghiên c u
T khi con ng i b t đ u bi t s d ng ti n nh m t ph ng ti n trao đ i và
ph ng ti n thanh toán, các nhu c u v ti n t c ng b t đ u n y sinh và ngày càng tr nên đa d ng, chính đi u này đã thúc đ y s ra đ i và phát tri n c a m t lo t hình th c trung gian tài chính chuyên kinh doanh v ti n t ó là các ngân hàng
Trong nh ng th p k g n đây xu h ng t do hoá, toàn c u hoá kinh t và qu c
t hoá các lu ng tài chính đã làm thay đ i c n b n h th ng ngân hàng S phát tri n
c a các th tr ng tài chính qu c t cho phép ngân hàng s d ng v n hi u qu h n
ng th i th tr ng đ c m r ng, ho t đ ng kinh doanh tr nên ph c t p h n, áp
l c c nh tranh gi a các ngân hàng tr nên gay g t h n cùng v i nó m c đ r i ro c ng
t ng lên
Do v y, ho t đ ng kinh doanh ngân hàng luôn ti m n nh ng r i ro Trong các
ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng thì ho t đ ng tín d ng là ho t đ ng quan tr ng
nh t và th ng chi m kho ng 70 -80% ho t đ ng sinh l i c a ngân hàng Tuy nhiên,
ho t đ ng tín d ng c ng là ho t đ ng ti m n r i ro cao nh t đ c bi t là r i ro tín d ng Khi r i ro tín d ng x y ra m t ngân hàng thì s kéo theo r i ro thanh kho n và các
r i ro khác t đó có th d n đ n tình tr ng phá s n c a ngân hàng và h u qu n ng n
h n là nh h ng t i toàn b h th ng ngân hàng Công tác phòng ng a t t r i ro tín
d ng s h n ch đ c vi c không thu h i đ c v n và lãi c a ngân hàng hay gi m chi phí x lý r i ro Bên c nh đó, ngân hàng làm t t công tác phòng ng a r i ro tín d ng
c ng góp ph n nâng cao hi u qu s d ng v n c a khách hàng, t đó nâng cao hi u
qu s d ng v n cho ngân hàng và hi u qu s d ng v n cho n n kinh t Do đó công tác phòng ng a r i ro tín d ng không ch quan tr ng đ i v i NHTM nói riêng và toàn
h th ng n n kinh t nói riêng Nh v y, đòi h i s đ u t thích đáng trong vi c đ u t tìm ra nh ng gi i pháp nh m ng n ng a, h n ch t i đa nh ng r i ro có th x y ra và
do đ c thù kinh doanh c a Ngân hàng nên v n t n t i m t s h n ch c n ph i kh c
ph c và hoàn thi n công tác phòng ng a r i ro tín d ng
Là sinh viên n m cu i c a khoa Kinh t - Qu n lý chuyên ngành Tài chính Ngân hàng, v i mong mu n đ c nâng cao nghi p v đ ng th i áp d ng nh ng ki n th c đã
đ c h c áp d ng vào th c t , bên c nh đó đ c Ban lãnh đ o H i s chính Ngân
Trang 10hàng th ng m i c ph n Sài Gòn - Hà N i (SHB) t o đi u ki n, em đã và đang đ c
Nghiên c u các n i dung liên quan đ n phòng ng a r i ro tín d ng áp d ng v i các NHTM Vi t Nam nói chung và Ngân hàng th ng m i c ph n Sài Gòn – Hà N i (SHB) nói riêng
Trên c s lý lu n th c ti n k t h p v i phân tích th c tr ng và đ c thù hành
đ ng c a Ngân hàng SHB đ xây d ng m t chi n l c phòng ng a r i ro tín d ng hi u
qu , t đó đ xu t các gi i pháp, ki n ngh hoàn thi n nâng cao công tác phòng ng a
r i ro tín d ng c a Ngân hàng SHB góp ph n vào quá trình chuy n dch c c u kinh t theo h ng Công nghi p hoá – Hi n đ i hoá, thúc đ y n n kinh t n c ta h i nh p và phát tri n
t c s lý thuy t đ n th c ti n nh m làm sang t v n đ nghiên c u
e ụăngh aăkhoaăh c và th c ti n c aăđ tài
Thông qua khóa lu n, tác gi đã h th ng lý lu n v r i ro tín d ng, các ch tiêu đánh giá c ng nh n i dung phòng ng a r i ro tín d ng
T vi c phân tích đánh giá th c tr ng r i ro tín d ng, c ng nh nh ng gi i pháp phòng ng a r i ro tín d ng t i Ngân hàng th ng m i c ph n Sài Gòn - Hà N i (SHB), tác gi đ xu t nh ng gi i pháp có tính khoa h c và phù h p v i tình hình th c
Trang 11t , góp ph n hoàn thi n b sung các gi i pháp phòng ng a r i ro tín d ng t i ngân hàng
Trang 12CH NGă1 C ă S LÝ LU N CHUNG V PHÒNG NG A R I RO TÍN
D NG C AăNGỂNăHÀNGăTH NGăM I 1.1 C ăs lý lu n v r i ro tín d ng trong ho tăđ ngăngơnăhƠngăth ngăm i
1.1.1 R i ro tín d ng trong ho t đ ng ngân hàng th ng m i
a Khái ni m
Theo y ban Basle: “R i ro tín d ng là kh n ng khách hàng vay ho c các bên
đ i tác không th c hi n ngh a v tài chính c a mình theo nh ng đi u kho n đã cam
k t R i ro th t thoát đ i v i m t ngân hàng là s v n c a ng i đ c giao c trong
h p đ ng, trong đó s v n đ c xác đ nh là b t k vi ph m nghiêm tr ng nào đ i
v i ngh a v h p đ ng khi hoàn tr n và lãi”
Theo quy t đ nh 493/2005/Q – NHNN ngày 22/4/2005 c a Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam thì “R i ro tín d ng là kh n ng x y ra t n th t trong ho t
đ ng ngân hàng c a t ch c tín d ng do khách hàng không th c hi n đ c ho c không
có kh n ng th c hi n ngh a v c a mình theo cam k t”
b Phân lo i r i ro tín d ng
Có nhi u cách phân lo i RRTD, vi c phân lo i RRTD tùy thu c vào m c đích nghiên c u, phân tích i v i h th ng NHTM thì vi c phân lo i RRTD có Ủ ngh a vô cùng quan tr ng trong vi c thi t l p chính sách, quy trình, th t c và c mô hình t
ch c qu n lỦ và đi u hành nh m đ m b o nh n bi t đ y đ các y u t gây ra r i ro và phân bi t trách nhi m rõ ràng gi a các b ph n, gi a các khâu trong toàn b quá trình tác nghi p th m đ nh, c p tín d ng, giám sát thu h i n và x lý kho n n n u nó có
d u hi u không bình th ng Th c t cho th y s phân chia trách nhi m càng rõ ràng, càng c th s giúp quá trình phòng ng a r i ro có hi u qu
C n c vào nguyên nhân phát sinh RRTD c a NHTM có th chia thành 2 nhóm sau:
R i ro đ o đ c là r i ro do thông tin không cân x ng t o ra sau khi cu c giao d ch di n ra
R i ro do s l a ch n đ i ngh ch là do thông tin không cân x ng t o ra
tr c khi cu c giao d ch di n ra
C n c vào m c đ t n th t, RRTD đ c chia làm 2 nhóm:
R i ro đ ng v n: R i ro này là do khách hàng không hoàn tr n đúng
h n nh h ng t k ho ch s d ng v n c a ngân hàng Thông th ng Ngân hàng th ng l p k ho ch s d ng v n và ngu n v n này là ngu n
v n thu t n và lãi t phía khách hàng N u khách hàng không tr n đúng
Trang 132
h n thì các k ho ch này s b đình tr nh h ng t i uy tín Ngân hàng, gia
t ng chi phí c h i cho Ngân hàng
R i ro m t v n: Khi khách hàng không tr đ c m t ph n ho c toàn b kho n tín d ng R i ro này x y ra làm gi m s c m nh tài chính c a Ngân hàng, gi m quy mô n u g c không tr đ c n , gi m kh n ng sinh l i n u lãi vay không đ c thanh toán
C n c theo đ i t ng s d ng, RRTD có th chia làm ba nhóm:
R i ro khách hàng cá th : RRTD x y ra đ i v i đ i t ng khách hàng là cá nhân
R i ro công ty, t ch c kinh t , đ nh ch tài chính: RRTD x y ra đ i v i khách hàng là công ty, t ch c kinh t , đ nh ch tài chính
R i ro qu c gia hay khu v c đ a lý: RRTD x y ra đ i v i t ng qu c gia, đ i
v i ho t đ ng vay n , vi n tr
C n c vào tính t ng th c a r i ro, RRTD đ c chia thành:
R i ro giao d ch: Là m t r i ro mà nguyên nhân phát sinh là do h n ch trong quá trình giao d ch và xét duy t cho vay, đánh giá khách hàng R i ro giao d ch bao g m: r i ro l a ch n, r i ro b o đ m và r i ro nghi p v
R i ro danh m c: Là r i ro mà phát sinh là do nh ng h n ch trong qu n lý danh m c cho vay c a ngân hàng, đ c phân chia thành r i ro n i t i và r i
ro t p trung
C n c vào giai đo n phát sinh r i ro, RRTD đ c chia làm 3 nhóm:
R i ro tr c khi cho vay: r i ro x y ra ki ngân hàng phân tích, đánh giá sai
v khách hàng d n đ n cho vay các khách hàng không đ đi u ki n đ m
R i ro sau khi cho vay: r i ro này x y ra khi cán b tín d ng không n m
đ c tình hình s d ng v n vay, kh n ng tài chính t ng lai c a khách hàng
C n c vào ph m vi c a RRTD, chia là hai nhóm:
Trang 14 R i ro tín d ng cá bi t
R i ro tín d ng h th ng
(Ngu n: Quy đ nh v r i ro tín d ng theo quy t đ nh 493/2005/Q – NHNN)
c Các d u hi u nh n bi t r i ro tín d ng
Ho t đ ng ngân hàng nói chung và r i ro tín d ng nói riêng luôn ti m n nh ng
r i ro ti m tàng có th bùng phát b t k khi nào, vi c chu n hóa và đ a ra nh ng đánh giá đ nh n bi t d u hi u r i ro tín d ng c a các NHTM luôn là m t bài toán c n ph i
có l i gi i đáp Quan đi m c a y ban Basel cho r ng: “S y u kém trong h th ng ngân hàng c a m t qu c gia, dù là qu c gia phát tri n hay đang phát tri n đ u có th
đe d a đ n s n đ nh v m t tài chính trong c n i b qu c gia và trên th tr ng qu c
t ” Nhu c u c n nâng cao s c m nh c a h th ng tài chính đòi h i b n thân các NHTM ph i đ a ra nh ng gi i pháp đ phòng ng a và h n ch r i ro tín d ng trong đó
có vi c nh n bi t phát hi n s m nh ng r i ro ti m n trong ho t đ ng tín d ng luôn đóng m t vai trò tiên quy t
(Ngu n: Báo cáo c a U ban Basel – 6/2008)
Phát hi n s m các d u hi u:
i v i m t ngân hàng không ch là v n đ làm sao đ qu n lý t t mà còn là vi c
s đ i m t v i nh ng v n đ v c p tín d ng trong m t s giai đo n nh th nào
Các kho n tín d ng và n có v n đ s gia t ng khi khách hàng vay không th
th c hi n đ y đ nh ng đi u kho n đã cam k t ho c th ng xuyên x y ra vi c nh ng
ng i vay thi u trách nhi m, c ý không tr n , vi ph m nghiêm tr ng k lu t tài chính
Ki m soát hi u qu các kho n tín d ng có v n đ ph thu c vào hai y u t c
(Ngu n: Quy đ nh v r i ro tín d ng theo quy t đ nh 493/2005/Q – NHNN)
Nhóm d u hi u báo tr c t r i ro v ngành ngh kinh doanh – đ c đi m
phân tích ngành ngh kinh doanh:
L ng hàng bán tr c đây và l i nhu n;
b n (ngh a là s kéo dài trong kho ng th i gian nào)
Chính sách c a Chính ph ;
Trang 154
Các đi u ki n lao đ ng;
Các đi u ki n c nh tranh;
Chu k c a ngành ngh kinh doanh
Nhóm d u hi u báo tr c t r i ro trong kinh doanh (r i ro v c c u chi n
l c và ho t đ ng):
K ho ch chi n l c và s không đ ng nh t trong vi c l p k ho ch;
Vi c mua và bán v i quy mô l n;
C c u l i quy mô l n, m r ng hay thu h p ngân hàng;
S t giá c phi u trên th tr ng;
Nh ng thay đ i trong nhu c u th tr ng, c phi u b nh h ng b i công ngh hay các quy ch ho c vi c b quy ch ;
Gi i thi u hay h y b s n ph m và d ch v chính;
Không có s phân bi t v s n ph m có c c u chi phí cao;
Ch t l ng s n ph m d ch v gi m, không sáng t o linh ho t;
Nh ng đi u ch nh quan tr ng c a lu t pháp nh h ng t i tính c nh tranh;
H th ng phân ph i không hi u qu trong đi u ki n th tr ng bi n đ ng;
òn b y ho t đ ng (t l chi phí c đ nh) kém, th p
Nhóm d u hi u báo tr c thông qua thông tin tài chính:
Ki m soát tài chính y u kém và không th ng nh t trong báo cáo tài chính;
Báo cáo mu n ho c không đ y đ v thông tin tài chính;
Trì hoãn vi c chu n b các báo cáo tài chính;
Xu t hi n nh ng d u hi u h ch toán sáng t o hay tô v báo cáo tài chính;
Thay đ i đ n v ki m toán;
Gi m các kh n ng tài chính, ch tiêu tài chính;
T l n trên v n c ph n (v n kh d ng, lu ng ti n, gi i h n, t l chi phí
x u đi);
L và các kho n d phòng quá l n, ngoài d ki n;
Tài kho n rút quá s d xu t hi n;
T ng s d c a khách hàng có tình tr ng rút quá tri n miên;
S d có nh ng thay đ i b t th ng hay có s gia t ng s d g c;
Doanh s trên tài kho n đ i v i các nghi p v : Chuy n ti n, thu n , th tín
d ng th c hi n qua ngân hàng gi m m nh;
Trang 16 Xu t hi n nh ng hi n t ng sai ph m hay thanh toán ch m các ngh a v ;
Giá tr các kho n đ m b o không đ c ki m tra th ng xuyên;
Ngân hàng khó kh n trong vi c ti p nh n đ c k p th i các thông tin v hàng hóa s n ph m d ch v trong khi và các tài kho n ph i thu;
Xu t hi n s ch m tr quá m c nào trong vi c nh n báo cáo tài chính, đ c
bi t n u h p đ ng vay có đi u kho n yêu c u giao hàng ph i th c hi n trong m t kho n th i gian nh t đ nh;
Nh ng gi i thích v s ch m tr c a khách hàng th ng là nh ng d u hi u báo tr c v b n thân khách hàng;
l i cho các nhân viên ki m toán c a công ty trong vi c trì hoãn (có th
là nh ng khác bi t không th hòa h p đ c gi a khách hàng và nhân viên
ki m toán) Cung c p chính sách tín d ng quá nhi u không phù h p v i phân khúc th tr ng t i u c a ngân hàng
Nhóm d u hi u báo tr c thông qua thông tin cá nhân/Công tác qu n lý:
L i s ng phung phí c a các v lãnh đ o;
Vi c né tránh c a các nhà qu n lý ngân hàng;
Xu t hi n nh ng yêu c u xin mi n kho n đ m b o và nh ng yêu c u xin
mi n b o lãnh cá nhân;
S c ép thanh toán c a nhà cung c p c ng nh t phía khách hàng;
Tinh th n nhân viên kém, làm vi c không đ t hi u qu ;
Nh ng thay đ i b t th ng trong cán b qu n lý ho c cán b ch ch t;
Ban qu n lý b chi ph i b i m t ng i sáng l p,…;
N ng l c c a ban qu n lỦ không đ và không th t s hi u qu ;
Thông tin qu n lý ch m và thi n c n, thi u t m nhìn;
Các ch tiêu không đ t đ c mà không có s ph n h i k p th i và s gi i thích rõ ràng c a ban qu n lý;
Không có h th ng qu n lý chi phí
Nhóm d u hi u báo tr c thông qua thông tin bên ngoài:
Thông tin v th tr ng và ngành ngh kinh doanh không đ ;
Ngành ngh kinh doanh đang g p khó kh n và nh h ng t h u qu c a
ho t đ ng khác trong xã h i;
Thông tin khách quan t các ngân hàng khác cho th y tình hình không th t
s thu n l i và phát tri n;
Trang 176
Gia t ng các kho n vay t NHNN và các ngân hàng khác;
D lu n xã h i v ngân hàng không t t, nhi u thông tin x u xu t hi n;
Nh n di n r i ro qua các d u hi u c nh báo:
Nh n di n r i ro, qua đó có nh ng gi i pháp t i u giúp ng n ng a và x lý các tín d ng có r i ro là khâu quan tr ng quy t đ nh đ n hi u qu kinh doanh c a ngân hàng Sau khi kho n vay phát sinh và đ c phân lo i, cán b tín d ng ph i theo dõi, giám sát vay đ nh n di n r i ro thông qua các d u hi u c nh báo sau:
ngh gia h n, đi u ch nh k h n n nhi u l n không rõ lỦ do, nguyên c n
ho c thi u c n c thuy t ph c mang tính khách quan v gia h n n hay đi u
ch nh k h n n ;
S s t gi m b t th ng s d tài kho n ti n g i t i ngân hàng; xu t phát
nh ng thay đ i b t th ng ngoài d ki n và không gi i thích đ c v t ng
m c l u chuy n ti n g i thanh toán c a khách hàng;
Ch m thanh toán các kho n lãi đ n h n; Thanh toán các kho n n g c không đ y đ , đúng h n;
Xu t hi n n quá h n do khách hàng không có kh n ng hoàn tr ho c khách hàng không mu n tr n ho c do vi c tiêu th , thu h i công n ch m
Trang 18 Có d u hi u cho th y khách hàng trông ch các ngu n thu nh p b t th ng khác không ph i t ho t đ ng s n xu t kinh doanh chính ho c t ho t đ ng
đ c đ xu t trong ph ng án vay v n đ đáp ng các ngh a v thanh toán;
Có d u hi u s d ng ngu n v n v i giá cao v i m i đi u ki n;
Có d u hi u s d ng nhi u tài kho n tài tr ng n h n cho các ho t đ ng đ u
s c c a cán b tín d ng Nó c ng đòi h i các gi i pháp và chi n l c x lý có tính dài
h n h n Bi u hi n c th :
Có chênh l ch l n gi a doanh thu hay dòng ti n th c t so v i m c d ki n khi khách hàng đ ngh c p tín d ng; nh ng thay đ i b t l i trong c c u ngu n v n, t l thanh kho n hay m c đ ho t đ ng c a khách hàng;
Xu t hi n ngày càng nhi u các kho n chi phí qu ng cáo, ti p khách, t p trung quá m c chi phí đ gây n t ng nh thi t b v n phòng r t hi n đ i,
ph ng ti n giao thông đ t ti n;
Xu t hi n b t đ ng và mâu thu n trong qu n tr đi u hành, tranh ch p trong quá trình qu n lý; hay đ i th ng xuyên c c u t ch c c a ban đi u hành
Xu t hi n h i ch ng h p đ ng l n: s n sàng t b các h p đ ng nh và v a
nh ng có kh n ng thu đ c t su t l i nhu n cao đ tìm ki m các h p
đ ng có giá tr l n v i các b n hàng có “tên tu i” dù l i nhu n thu v có
kh n ng đ t th p h n; s n sàng c t gi m l i nhu n đ đ t đ c các h p
đ ng l n, theo đu i chi n l c “m n th ng hi u n i”
Xu t hi n d u hi u h i ch ng s n ph m đ p m t: m i mê theo đu i m t s n
ph m không thích h p v m t th i gian và n ng l c hi n t i mà không chú
Ủ đ n các y u t khác;
Có d u hi u phát hi n ra quá trình kh o sát, th m đ nh d án sai d n đ n
vi c đ u t d án không hi u qu ;
Nh ng thay đ i t chính sách c a Nhà n c; đ c bi t là tác đ ng c a các chính sách thu , xu t nh p kh u, thay đ i các bi n c kinh t v mô: t giá, lãi su t, thay đ i công ngh k thu t s n xu t, th hi u tiêu dùng, m t nhà
Trang 198
cung ng ho c khách hàng l n; thêm đ i th c nh tranh tác đ ng b t l i đ n chi n l c và k ho c s n xu t, kinh doanh c a khách hàng;
Do áp l c n i b d n t i tung ra th tr ng các s n ph m d ch v quá s m khi ch a h i t đ các đi u ki n chín mu i ho c đ t ra các h n m c th i gian kinh doanh, doanh s không th c t , t o mong đ i trên th tr ng không đúng lúc;
Khó kh n trong vi c phát tri n s n ph m, d ch v m i
Nhóm d u hi u xu t phát t chính sách tín d ng c a ngân hàng, bi u hi n
c th g m:
S đánh giá và phân lo i không chính xác v m c đ r i ro c a khách hàng,
ví d : đánh giá quá cao n ng l c tài chính c a khách hàng so v i th c t ; đánh giá khách hàng ch thông qua thông tin “t nh” do khách hàng cung c p
mà thi u đi thông tin “đ ng” và các thông tin nh y c m t nh ng kênh thông tin khác; b qua các “nghi ng ” đ c ph n ánh qua c u trúc và c
c u s li u khi phân tích d li u tài chính, có d u hi u che gi u vi c “đ o
n ” c a khách hàng thông qua vi c c p đ u đ n, th ng xuyên và liên t c các kho n vay m i hay che gi u “n quá h n” thông qua vi c đi u ch nh k
h n và gia h n n tràn lan thi u c n c xác th c;
C p tín d ng d a trên các cam k t không ch c ch n và thi u tính b o đ m
c a khách hàng v vi c duy trì m t kho n ti n g i l n hay các l i ích do khách hàng đem l i t kho n tín d ng đ c c p;
Cho vay d a trên các s ki n b t th ng x y ra, ch ng h n nh sáp nh t, thay đ i đ a v pháp lý t chi nhánh lên công ty “con” h ch toán đ c l p;
Các đi u ki n ràng bu c trong h p đ ng tín d ng m p m , không rõ ràng; không xác đ nh rõ l ch hoàn tr đ i v i t ng kho n vay; c ý th a hi p các nguyên t c tín d ng v i khách hàng m c dù bi t có ti m n r i ro;
Chính sách tín d ng quá c ng nh c ho c quá l ng l o đ kh h cho khách hàng l i d ng; h s tín d ng không đ y đ , thi u s tuân th không đ y đ các quy đ nh hi n hành v phê duy t tín d ng;
Cung c p tín d ng v i kh i l ng l n cho khách hàng không thu c phân
đo n th tr ng t i u c a ngân hàng;
Có khuynh h ng c nh tranh thái quá: gi m th p lãi su t cho vay, phí d ch
v hay th c hi n chi n l c “gi chân” khách hàng b ng các kho n tín
d ng khác m c dù bi t rõ các kho n tín d ng s c p ti m n nguy c r i ro cao và khó thu h i v n
Trang 201.1.2 Nguyên nhân gây r i ro tín d ng
1.1.2.1 R i ro tín d ng do nguyên nhân khách quan
R i ro do môi tr ng kinh t không n đ nh:
S bi n đ ng quá nhanh và không d đoán đ c c a th tr ng th gi i
N n kinh t Vi t Nam còn l thu c quá nhi u vào s n xu t nông nghi p và công nghi p ph c v nông nghi p (nuôi tr ng, ch bi n th c ph m và nguyên li u…) v n
r t nh y c m v i r i ro th i ti t và giá c th gi i nên d b t n th ng và nh h ng khi th tr ng th gi i bi n đ ng x u
Ngành d t may trong m t s n m g n đây đã g p không ít khó kh n vì b kh ng
ch h n ng ch làm nh h ng tr c ti p đ n ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p nói riêng và c a các ngân hàng cho vay nói chung Ngành thu s n c ng g p nhi u lao đao vì các v ki n bán phá giá t i th tr ng M trong nh ng n m v a qua
Không ch xu t kh u, các m t hàng nh p kh u c ng d b t n th ng không kém
M t hàng s t thép c ng b nh h ng c a giá thép th gi i Vi c t ng giá phôi thép làm cho m t s doanh nghi p s n xu t thép trong n c ph i ng ng s n xu t do chi phí giá thành r t cao trong khi không tiêu th đ c s n ph m
R i ro t t y u c a quá trình t do hoá tài chính, h i nh p qu c t
Quá trình t do hoá tài chính và h i nh p qu c t có th làm cho n x u gia t ng khi t o ra m t môi tr ng c nh tranh gay g t, khi n h u h t các doanh nghi p, nh ng khách hàng th ng xuyên c a ngân hàng ph i đ i m t v i nguy c thua l và quy lu t
ch n l c kh c nghi t c a th tr ng Bên c nh đó, b n thân s c nh tranh c a các NHTM trong n c và qu c t trong môi tr ng h i nh p kinh t c ng khi n cho các ngân hàng trong n c v i h th ng qu n lý y u kém g p ph i nguy c r i ro n x u
t ng lên b i h u h t các khách hàng có ti m l c tài chính l n m nh và v ng vàng s b ngân hàng n c ngoài thu hút
S t n công c a hàng nh p l u
Vi t Nam v i hàng tr m kilômet (km) biên gi i trên b và trên bi n cùng đ a hình ph c t p và tình hình đ i s ng nghèo khó c a dân c vùng biên gi i, cu c chi n buôn l u đã kéo dài dai d ng t nhi u n m nay mà k t qu là hàng l u v n tràn lan t i các thành ph l n, làm điêu đ ng các doanh nghi p trong n c và các ngân hàng đ u
t v n cho các doanh nghi p này Các m t hàng kim khí đi n máy, g ch men, v i vóc,
qu n áo, m ph m, thi t b đi n t , là nh ng ví d tiêu bi u và n i c m cho tình hình buôn l u n c ta
(Ngu n: Báo cáo c a U ban Basel – 6/2008)
Trang 2110
Thi u s quy ho ch, phân b đ u t m t cách h p lỦ đã d n đ n kh ng ho ng
v đ u t trong m t s ngành
N n kinh t th tr ng t t y u s d n đ n c nh tranh, các nhà kinh doanh s tìm
ki m ngành nào có l i nh t đ đ u t và r i b nh ng ngành không đem l i l i nhu n cho h Do đó, s chuy n d ch v n t ngành này qua ngành khác là m t hi n t ng khách quan Tuy nhiên, n c ta nh ng n m g n đây, s c nh tranh đã phát tri n m t cách t phát, hoàn toàn không đi kèm v i s quy ho ch h p lỦ, phân công lao đ ng, chuyên môn hoá lao đ ng, s b t l c trong vai trò c a hi p h i ngh nghi p và s đi u
ti t v mô c a Nhà n c i u này d n đ n s gia t ng quá nhi u v n đ u t vào m t
s ngành, còn l i các ngành khác thi u h t v n d n đ n tình tr ng kh ng ho ng th a, lãng phí ngu n tài nguyên qu c gia
R i ro do môi tr ng pháp lỦ ch a thu n l i:
S kém hi u qu c a c quan pháp lu t c p đ a ph ng
Trong nh ng n m qua, Chính ph , Qu c h i và NHNN đã ban hành nhi u lu t,
v n b n d i lu t h ng d n thi hành lu t liên quan đ n ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng Tuy nhiên, lu t và các v n b n đã có song vi c tri n khai vào ho t đ ng ngân hàng l i h t s c ch m ch p và còn nhi u v ng m c, b t c p nh m t s v n b n
c ng ch thu h i n Nh ng v n b n này đ u có quy đ nh: “Trong tr ng h p khách hàng không tr đ c n , NHTM có quy n x lý tài s n đ m b o n vay” Trên th c t , các NHTM không làm đ c đi u này vì ngân hàng là m t t ch c kinh t , không ph i
là c quan quy n l c nhà n c, không có ch c n ng c ng ch bu c khách hàng bàn giao tài s n đ m b o cho ngân hàng đ x lý ho c chuy n tài s n đ m b o n vay đ Toà án x lỦ thông qua con đ ng t t ng…cùng nhi u các quy đ nh khác d n đ n tình tr ng NHTM không th gi i quy t đ c n t n đ ng và tài s n t n đ ng
S thanh tra, ki m tra, giám sát ch a hi u qu c a NHNN
Bên c nh nh ng c g ng, n l c cùng k t qu đ t đ c, ho t đ ng thanh tra cùng
đ m b o an toàn h th ng ch a th t s có s c i thi n c n b n v ch t l ng N ng l c thanh tra, giám sát c a cán b thanh tra còn nhi u thi u sót, ch a đáp úng đ c quy
đ nh c ng nh m t s yêu c u c a nghi p v m i hay công ngh m i Vai trò ki m toán ch a phát huy đ c t i đa và h th ng thông tin ch a đ c t ch c m t cách h u
hi u Thanh tra t i ch v n là ph ng pháp ch y u, ch a ki m soát đ c toàn b ,
t ng quát h t th tr ng tài chính ti n t , giám sát r i ro còn y u kém Thanh tra ngân hàng v n t n t i ho t đ ng m t cách th đ ng theo ki u x lý m t v vi c đã x y ra, ít
và ch a có công tác ng n ch n, phòng ng a r i ro và vi ph m Mô hình thanh tra còn nhi u b t c p, do đó còn nhi u ho t đ ng NHTM không đ c c nh báo b i thanh tra NHNN có bi n pháp ng n ch n t đ u, đ đ n khi h u qu n ng n đã x y ra r i m i
Trang 22can thi p Hàng lo t sai ph m trong ho t đ ng cho vay, b o lãnh tín d ng m t s NHTM d n đ n nh ng r i ro r t l n, có nguy c đe d a s an toàn c a c h th ng có
th ng n ch n ngay đ c t đ u n u b máy thanh tra phát hi n, ng n ch n đ ng th i
x lý nh ng sai ph m nh s m h n
H th ng thông tin qu n lý còn b t c p
Hi n nay, Vi t Nam ch a có m t c ch công b thông tin đ y đ , minh b ch
v doanh nghi p và ngân hàng Thông tin tín d ng ngân hàng (CIC) c a NHNN đã
ho t đ ng đ c h n m t th p niên và b c đ u đã đ t nh ng k t qu r t đáng khích l trong vi c cung c p thông tin k p th i, chính xác v tình hình ho t đ ng tín d ng
nh ng ch a ph i là c quan đ nh m c tín nhi m doanh nghi p m t cách đ c l p, hi u
qu , thông tin cung c p đ n đi u, thi u c p nh t N u các ngân hàng c g ng ch y theo thành tích, m r ng tín d ng trong đi u ki n tín d ng không cân x ng thì s gia t ng nguy c n x u cho ngân hàng
(Ngu n: Báo cáo c a U ban Basel – 6/2008)
1.1.2.2 R i ro tín d ng do nguyên nhân ch quan
R i ro do các nguyên nhân t phía khách hàng vay là t ch c:
S d ng v n sai m c đích, không có thi n chí trong vi c tr n vay: a s các doanh nghi p khi vay v n ngân hàng đ u có các ph ng án kinh doanh
c th , kh thi S l ng doanh nghi p s d ng v n sai m c đích, c ý l a
đ o ngân hàng đ chi m đo t tài s n không nhi u Tuy nhiên, khi v vi c phát sinh l i h t s c n ng n , liên quan đ n uy tín c a các cán b , làm nh
h ng x u đ n các doanh nghi p khác
Kh n ng qu n lý kinh doanh kém: Khi các doanh nghi p vay ti n ngân hàng đ m r ng quy mô kinh doanh, đa ph n là t p trung v n đ u t vào tài s n v t ch t ch ít doanh nghi p nào m nh d n đ i m i cung cách qu n
lỦ, đ u t cho b máy giám sát kinh doanh, tài chính, k toán theo đúng chu n m c Quy mô kinh doanh phình ra quá to so v i t duy qu n lý là nguyên nhân d n đ n s phá s n c a các ph ng án kinh doanh đ y kh thi
mà l ra nó ph i thành công trên th c t
Tình hình tài chính doanh nghi p y u kém, thi u minh b ch: Quy mô tài
s n, ngu n v n nh bé, t l n cao so v i v n t có là đ c đi m chung c a
h u h t doanh nghi p n c ta Ngoài ra, thói quen ghi chép đ y đ , chính xác, rõ ràng các s sách k toán v n ch a đ c các doanh nghi p tuân th nghiêm ch nh và trung th c Do v y, s sách k toán mà các doanh nghi p cung c p cho ngân hàng nhi u khi ch mang tính ch t hình th c h n là th c
t Khi cán b ngân hàng l p các b n phân tích tài chính c a doanh nghi p
Trang 2312
d a trên s li u do các doanh nghi p cung c p, th ng thi u th c t và xác
th c ây c ng là nguyên nhân vì sao mà ngân hàng v n luôn xem n ng
ph n tài s n th ch p nh là ch d a cu i cùng đ phòng ch ng r i ro tín
d ng Chính đi u này đã gây tác đ ng l n và nh h ng làm h n ch đ n
kh n ng cung ng và ti p c n ngu n v n c a các NHTM
R i ro do các nguyên nhân đ n t khách hàng vay là cá nhân:
M c dù quan h gi a ngân hàng và khách hàng là cá nhân đ n gi n h n nhi u so
v i các doanh nghi p, song trên th c t , s l ng khách hàng cá nhân l i r t l n, phân tán trong khi giá tr các món vay l i nh nên vi c tìm hi u nguyên nhân t phía khách hàng này có Ủ ngh a h t s c quan tr ng
V i khách hàng là cá nhân, nguyên nhân r i ro có th là:
Ho t đông kinh doanh không thu n l i, g p khó kh n, kh n ng qu n lý y u kém
Ngu n hoàn tr chính t thu nh p c b n b m t ho c suy gi m do m t vi c, chuy n sang công vi c kém h n ho c không còn kh n ng lao đ ng…
Cá nhân g p nh ng chuy n b t th ng trong cu c s ng, vì v y h ph i s
d ng m t s ti n l n nh h ng t i kh n ng hoàn tr n ngân hàng
o đ c cá nhân không t t; c tình l a đ o ngân hàng, s d ng ti n vay
b a bãi…Cán b thi u đ o đ c và trình đ chuyên môn nghi p v
R i ro do các nguyên nhân đ n t phía ngân hàng cho vay
L ng l o trong công tác ki m tra n i b các ngân hàng
Ki m tra n i b có đi m m nh h n thanh tra NHNN tính th i gian vì nó nhanh chóng, k p th i ngay khi v a phát sinh v n đ và tính sâu sát c a
ng i ki m tra viên, do vi c ki m tra th ng xuyên cùng v i công vi c kinh doanh Nh ng trong th i gian tr c đây, công vi c ki m tra n i b c a các ngân hàng h u nh ch t n t i trên hình th c, b máy, con ng i và c c u
ch a phù h p… Ki m tra n i b c n ph i đ c xem nh m t h th ng
“th ng” c a c xe tín d ng C xe càng lao đi v i v n t c l n thì h th ng này càng ph i an toàn, hi u qu thì m i tránh đ c cho c xe kh i đi vào
nh ng ngã r r i ro v n luôn luôn t n t i th ng tr c trên con đ ng đi t i
B trí cán b thi u đ o đ c và trình đ chuyên môn nghi p v
M t s v án kinh t l n trong th i gian qua có nh ng liên quan nhi u đ n cán b NHTM, đ u có s ti p tay c a m t s cán b ngân hàng c ng v i khách hàng làm gi h s vay, hay nâng giá tài s n th ch p, c m c lên quá cao so v i th c t đ rút ti n ngân hàng
Trang 24 o đ c cán b là m t trong nh ng y u t t i quan tr ng đ gi i quy t v n
đ h n ch r i ro tín d ng M t cán b kém v n ng l c có th b i d ng thêm, nh ng m t cán b tha hoá v đ o đ c dù có gi i v m t nghi p v thì
th t vô cùng nguy hi m khi đ c b trí trong công tác tín d ng
Thi u giám sát và qu n lý sau khi cho vay
Các ngân hàng th ng t p trung cho vi c th m đ nh tr c khi cho vay mà l i là trong vi c ki m tra, giám sát đ ng v n sau khi cho vay Khi ngân hàng cho vay thì kho n vay c n đ c qu n lý m t cách ch đ ng thì kh n ng hoàn tr n s đ c đ m
b o Theo dõi n là m t trong nh ng trách nhi m quan tr ng đ i v i cán b tín d ng nói riêng và ngân hàng nói chung Vi c theo dõi ho t đ ng c a khách hàng vay nh m tuân th các đi u kho n đã đ ra trong h p đ ng tín d ng gi a khách hàng và ngân hàng nh m tìm ra nh ng c h i kinh doanh m i và m r ng c h i kinh doanh Tuy nhiên, trong th i gian qua NHTM ch a th c hi n t t công tác này b i m t ph n do y u
t tâm lý ng i gây phi n hà c a cán b ngân hàng, m t ph n do h th ng qu n lý thông tin doanh nghi p l c h u, không cung c p k p th i, đ y đ nh ng thông tin mà NHTM yêu c u
S h p tác gi a các NHTM còn l ng l o, vai trò c a thông tin tín d ng ch a
th t s hi u qu
Kinh doanh ngân hàng là m t ngh đ c bi t huy đ ng v n đ cho vay hay nói cách khác là đi vay đ cho vay, do v y, v n đ r i ro trong ho t đ ng tín d ng là không
th tránh kh i, các ngân hàng c n ph i h p tác ch t ch v i nhau nh m h n ch r i ro
S h p tác này sinh ra do nhu c u qu n lý r i ro đ i v i khách hàng khi khách hàng này vay ti n t i nhi u ngân hàng Trong qu n tr tài chính khi khách hàng, kh n ng tr
n m t khách hàng là m t con s c th , có gi i h n c a nó N u do s thi u trao đ i thông tin, d n đ n vi c nhi u ngân hàng cùng cho vay m t khách hàng đ n m c v t quá gi i h n t i đa này thì r i ro chia đ u cho t t c các ngân hàng ch không ch riêng
c a m t ngân hàng nào
Trong tình hình c nh tranh gi a các NHTM ngày cang gay g t nh hi n nay, vai trò c a thông tin tín d ng là r t quan tr ng trong vi c cung c p thông tin k p th i, chính xác đ các ngân hàng có quy t đ nh cho vay h p lỦ áng ti c là hi n nay ngân hàng d li u c a thông tin tín d ng ch a đ y đ và thông tin còn quá đ n đi u, ch a
Trang 2514
quan đ n v n đ n i t i c a b n thân n n kinh t nh t là các n n kinh t đang trong quá trình chuy n đ i
(Ngu n: Báo cáo c a U ban Basel – 6/2008)
1.1.2.3 Nguyên nhân t tài s n đ m b o
Tài s n đ m b o thu c quy n s h u c a ng i đi vay dùng đ c m c th ch p cho ngân hàng khi tham gia các h p đ ng vay v n Trong tr ng h p khách hàng hoàn toàn m t kh n ng tr n , tài s n đ m b o s giúp ngân hàng thu h i m t ph n kho n vay thông qua phát m i tài s n, giá tr thu l i không nh mong đ i Các tài s n có kh
n ng phát m i th p còn gây khó kh n cho ngân hàng tìm ng i mua, t ng chi phí thanh lý tài s n đó
1.1.3 H u qu r i ro tín d ng
1.1.3.1 i v i n n kinh t
R i ro tín d ng tác đ ng đ n n n kinh t m t cách gián ti p thông qua các ho t
đ ng c a ngân hàng Do ngân hàng là kênh huy đ ng v n, trung gian c a n n kinh t ; ngân hàng nh n ti n g i t dân c và các t ch c kinh t đ cho vay và đ u t vào nên kinh t , cho nên m t khi x y ra r i ro tín d ng làm m t kh n ng thanh toán c a ngân hàng khi n cho vi c h n ch vi c cho vay đ i v i các doanh nghi p, h s n xu t kinh doanh i u này d n t i làm gi m lu ng ti n ch y vào n n kinh t , kìm hãm s t ng
tr ng và phát tri n kinh t do nh ng doanh nghi p không có v n đ s n xu t hay b phá s n Vi c h n ch tín d ng, c ng nh h ng t i các cá nhân trong xã h i, do nhu
c u vay v n đ ph c v đ i s ng c ng g p khó kh n Ngoài ra vi c m t thanh kho n
c ng khi n cho hi n t ng dân c t đ n rút ti n có th lan sang ngân hàng khác, gây
ra s b t l i cho h th ng ngân hàng, d x y ra kh ng ho ng tài chính
N u không có NHTW nh là m t c u cánh cu i cùng đ ng ra đ m b o kh n ng thanh toán cho ngân hàng m t khi ngân hàng lâm vào tình tr ng m t kh n ng thanh toán khi x y ra r i ro tín d ng, th c t là t t c nh ng ng i g i ti n, cho vay ngân hàng s có kh n ng không l y l i đ c nh ng kho n ti n g i, ti n cho vay, đ i s ng
c ng nh ho t đ ng s n xu t kinh doanh tr nên khó kh n Nh v y nh ng h u qu
c a r i ro tín d ng không ch x y đ n cho ngân hàng, ng i đi vay mà ngay c b n thân nh ng ng i cung c p v n cho ngân hàng
Tín d ng c ng là m t công c đi u hành ho t đ ng v mô n n kinh t c a chính
ph Khi ngân hàng b phá s n, g p khó kh n hay ho t đ ng đình tr thì hi u qu c a chính sách ti n t c a chính ph b gi m xu ng, gây xáo tr n v mô n n kinh t
1.1.3.2 i v i ng i ngân hàng
Làm t ng chi phí và gi m l i nhu n
Có th nói thu nh p c a ngân hàng t lãi cho vay chi m t l cao trong t ng thu
nh p c a ngân hàng, m t khi x y ra r i ro tín d ng, ngân hàng không nh ng không thu
Trang 26h i đ c kho n n g c và lãi mà còn b gi m l i nhu n tín d ng Ngoài ra vi c không thu h i đ c v n c ng khi n cho ngân hàng m t đi l i nhu n vì không th tái đ u t
v n vào ph ng án đ u t kh thi khác Khi kho n vay g p r i ro ngân hàng bu c ph i trích l p d phòng r i ro và tìm ki m ngu n huy đ ng v n khác khi n cho chi phí ho t
đ ng c a ngân hàng t ng lên
Gi m kh n ng thanh toán và nguy c phá s n
Không nh ng th r i ro tín d ng còn d n t i kh n ng m t thanh kho n c a ngân hàng v i vi c khách hàng t rút ti n ra kh i ngân hàng Tình th này khi n ngân hàng có kh n ng ph i bu c đóng c a và tuyên b phá s n n u nh ngân hàng m t kh
n ng thanh toán Không nh ng th m t ngân hàng b khó kh n v thanh khoán s ch u
nh ng quy đ nh kinh doanh h n ch c a NHNN
R i ro tín d ng làm gia t ng chi phí ho t đ ng c a ngân hàng, đ đ m b o l i nhu n không b gi m, ngân hàng bu c ph i gi m chi phí khác nh ti n l ng, gi m lao
đ ng, gi m đ u t vào công ngh , h n ch vi c m r ng m ng l i chi nhánh… i u này ph n nào nh h ng không t t t i m t nhân s , công ngh , th ph n ho t đ ng và
nh t là uy tín c a ngân hàng trên th ng tr ng
Gi m uy tín và n ng l c c nh tranh c a ngân hàng
Khi ngân hàng r i vào tình tr ng r i ro tín d ng và m t kh n ng thanh toán thì
b t bu c ph i đi vay nhi u ngu n khác nhau, uy tín c a ngân hàng trên th tr ng tài chính s b suy gi m đáng k H n th n a t l n quá h n trên t ng d n cao khi n cho vi c huy đ ng v n tr nên khó kh n do nh h ng tâm lý c a các đ i tác cho vay
v n và g p nhi u s c nh tr nh t các ngân hàng khác
Nói chung, r i ro tín d ng c a m t ngân hàng x y ra m c đ khác nhau: nh
nh t thì ngân hàng b gi m l i nhu n, không thu h i đ c lãi cho vay, n ng nh t khi ngân hàng không thu đ c c v n và lãi, n th t thu v i t l cao d n đ n ngân hàng b
l và m t v n N u trình tr ng kéo dài không kh c ph c đ c, ngân hàng s b phá s n, gây h u qu nghiêm tr ng cho n n kinh t nói chung và h th ng ngân hàng nói riêng
(Ngu n: Quy t đ nh 493/2005/Q – NHNN v phân lo i r i ro)
Trang 2716
Phòng ng a r i ro tín d ng là nh ng bi n pháp đ c xây d ng và th c thi nh ng chính sách h n ch r i ro trong quá trình cho vay nh m m c tiêu an toàn, hi u qu và phát tri n b n v ng c a ngân hàng
(Ngu n: www.cib.vn)
1.2.2 Vai trò c a công tác phòng ng a r i ro tín d ng
R i ro trong kinh doanh ti n t và d ch v c a ngân hàng là v n đ c n và đáng
đ c quan tâm do s n ph m kinh doanh c a ngân hàng đ c bi t và kinh doanh c a ngân hàng nh y c m cao, nh h ng khá m nh t i s n đ nh kinh t - xã h i N u m t ngân hàng g p ph i tình tr ng thi u kh n ng thanh toán, có nguy c ho c th c s d n
đ n phá s n, d gây tâm lý ho ng lo n, khi n m i ng i đ xô t i ngân hàng rút h t
ti n g i nhanh chóng đ tránh b t n th t, d gây đ v h th ng
L ch s ho t đ ng kinh doanh trong gi i ngân hàng trên th gi i đã ch ng ki n không ít ngân hàng r i vào tình tr ng phá s n, đóng c a ngân hàng, h u qu c a vi c này không ch gi i h n trong ph m vi m t qu c gia mà còn lan r ng sang các qu c gia khác trong khu v c th m chí nh h ng t i c n n kinh t toàn c u
M t minh ch ng đi n hình là cu c kh ng ho ng tài chính ti n t Châu Á n m
1997 đã khi n cho h u h t các t ch c tín d ng, ngân hàng, t ch c tài chính trong khu
v c b phá s n Nhi u ngân hàng Thái Lan, Indonesia hay Nh t B n ph i ti n hành sát nh p hay b thu mua b i các ngân hàng l n và nhi u công ty môi gi i, kinh doanh
ch ng khoán b phá s n
Không ch x y ra riêng đ i v i Châu Á mà Châu Âu c ng gánh ch u nhi u t n
th t n ng n t nh ng cu c kh ng ho ng tài chính N i b t là cu c kh ng ho ng tín
d ng th c p nhà t i M n m 2008 đã nh h ng không nh và hàng lo t t i các n n kinh t khác, gây nên cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u và đ c ví nh cu c kh ng
ho ng l n nh t t sau n m 1933 t i th i đi m hi n t i Có th th y, n u nh ng t n th t tín d ng gây ra m c ki m soát đ c thì đ c x lỦ t ng đ i d dàng trong gi i h n cho phép c a qu d phòng r i ro c a TCTD nh ng t n th t mà quá l n, h u qu gây
ra m c nghiêm tr ng, khó l ng không ch đ i v i chính b n thân TCTD đó mà còn lan ra nh h ng t i nh ng TCTD khác và nh ng doanh nghi p có liên quan, nh
h ng t i quy n l i ng i g i ti n, cu i cùng nh h ng t i n n kinh t toàn c u, nguy c ti m n cho kh ng ho ng tài chính
Tóm l i, vai trò c a công tác phòng ng ng r i ro trong ho t đ ng kinh doanh ngân hàng nói chung và trong ho t đ ng tín d ng nói riêng là h t s c quan tr ng đ i
v i s t n t i và phát tri n c a m i ngân hàng N u công tác phòng ng a r i ro tín
d ng ho t đ ng th t s t t và hi u qu s h n ch nh ng r i ro x y ra đ i v i ngân
Trang 28hàng, làm t ng thu nh p cho ngân hàng H n n a, công tác phòng ng a r i ro tín d ng
đ c th c hi n t t s t o đi u ki n cho s phát tri n cho ngân hàng và đó là đ ng l c
t t, b c đà v ng ch c cho phát tri n n n kinh t
(Ngu n: www.cib.vn)
1.2.3 N i dung công tác phòng ng a r i ro tín d ng
N i dung công tác phòng ng a r i ro tín d ng đ c hi u là nh ng bi n pháp mà ngân hàng th c hi n nh m phòng ng a, h n ch nh ng r i ro x y ra, t n th t trong
ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng Do nh h ng tiêu c c c a r i ro tín d ng, m i ngân hàng đ u có nh ng bi n pháp riêng bi t nh m h n ch r i ro tín d ng, kh c ph c
nh ng t n th t trong ho t đ ng cho vay c a ngân hàng N i dung công tác phòng ng a
r i ro tín d ng:
1.2.3.1 Các bi n pháp
a Ch n l căng i vay và giám sát quá trình s d ng ti n vay
Ch n l c ng i vay là m t khâu quan tr ng nh t trong quy trình tín d ng ngân hàng, phán quy t tín d ng s quy t đ nh đ n thu nh p và kh n ng x y ra t n th t c a ngân hàng Vi c l a ch n ng i vay giúp ngân hàng lo i tr đ c nh ng khách hàng
ti m n nhi u r i ro, sàng l c, phân lo i khách hàng đ có chính sách qu n lí và ch m sóc phù h p th c hi n t t nguyên t c này đòi h i ngân hàng ph i có đ c m t b
ph n thu th p thông tin t t, b ph n này s giúp cán b tín d ng có c s đ đánh giá chính xác v khách hàng tránh r i ro t l a chon đ i ngh ch i u này c ng có ngh a ngân hàng c n ph i luôn t o cho mình th ch đ ng khi b t kì khách hàng nào đ n vay v n Nguyên t c c ng ch ra ngân hàng c n thi t l p cho mình m t quy trình giám sát quá trình s d ng ti n vay ch t ch V n đ này l i ch có th th c hi n t t khi thông tin ngân hàng n m đ c là chính xác và k p th i
b aăraăquyăt c cho vay, chuyên môn hoá vi c cho vay và duy trì quan h khách hàng lâu dài
Quy t c cho vay là nh ng quy đ nh c a ngân hàng d a trên quy đ nh c a pháp
lu t và quy đ nh c a NHNN c ng nh h ng d n c a H i s chính v nh ng đi u kho n mà khách hàng ph i tuân th trong m t quy trình tín d ng ngân hàng M i m t
h th ng NHTM có m t h th ng các quy t c riêng, nh ng nhìn chung là th ng nh t
v i nhau đi m là đ u giúp cho ngân hàng và khách gi m thi u đ c chi phí, th i gian và lo i tr đ c nh ng hành vi, giao d ch l a đ o, gian l n S chuyên môn hoá trong ho t đ ng tín d ng giúp cán b tín d ng có th phát huy h t n ng l c c a mình
và cho phép khách hàng đ n xin vay gi m th i gian m t cách t i đa khi đ n giao d ch
Trang 2918
v i ngân hàng c bi t, các ngân hàng c n có m c đ u tiên cho nh ng khách hàng
có m i quan h lâu dài, n đ nh v i mình
ti n nh t đ nh.Vi c đa d ng hoá ho t đ ng tín d ng không nh ng giúp cho ngân hàng
có thêm ngu n thu nh p m i, có thêm đ c nh ng có h i kinh doanh m i mà quan
tr ng h n n a là giúp cho ngân hàng h n ch đ c nh ng r i ro đ c thù
d B oăđ m, b o lãnh, b o hi m
B o đ m, b o lãnh, b o hi m là nh ng bi n pháp c n thi t đ NHTM gi m thi u
đ c nh ng t n th t mà ngân hàng ph i gánh ch u khi khách hàng không có kh n ng hoàn tr kho n tín d ng ngân hàng đã gi i ngân ây không ph i là m t nguyên t c b t
bu c trong quy trình cho vay, không ph i t t c các kho n tín d ng đ u ph i có b o
đ m, b o lãnh hay b o hi m, tuy nhiên đ t b o v mình tr c nh ng khách hàng có
m c đ r i ro cao, nh ng khách hàng m o hi m ngân hàng c n ràng bu c trách nhi m c a các khách hàng này và đ m b o ngu n thu th hai khi r i ro x y ra Khi đó
đ m b o ti n vay là m t bi n pháp h u ích ây không ph i là m t nguyên t c khi quy t đ nh cho vay mà ch giúp các ngân hàng có th t o cho mình m t ngu n thu th hai khi có r i ro trong kho n vay đã c p Ngân hàng c n nêu rõ cho cán b tín d ng
hi u r ng không ph i m i kho n tín d ng c n ph i có đ m b o Tuy nhiên đ t b o v mình tr c nh ng khách hàng có m c r i ro
e X p h ng tín d ng
X p h ng tín d ng đ c th c hi n d a trên nguyên t c ch y u bao g m phân tích tín nhi m trên c s ý th c và thi n chí tr n c a khách hàng trong l ch s , đánh giá ti m n ng tr n qua đo l ng n ng l c tài chính c a khách hàng T đó đánh giá
r i ro toàn di n và th ng nh t d a vào h th ng ký hi u x p h ng Trong phân tích x p
h ng tín d ng c ng c n chú Ủ đ n phân tích đ nh tính đ b sung cho nh ng thi u sót
c a phân tích đ nh l ng Các ch tiêu phân tích có th thay đ i phù h p v i y u t môi tr ng chung
Các b c x p h ng tín d ng n i b :
Trang 30Hình 1.1 Các b c ch m đi m x p h ng tín d ng n i b
(Ngu n: Quy đ nh Hi p c Basel)
X p h ng tín d ng cá nhân:
Mô hình x p h ng tín d ng cá nhân t i ngân hàng đ c quy đ nh: ch tiêu ch m
đi m thông tin cá nhân và ch tiêu ch m đi m quan h v i ngân hàng
S ng cùng m t gia đình khác
S ng cùng
m t s gia đình khác
5 Thu nh p cá >120 tri u 36 – 120 12 – 36 tri u <12 tri u
B că1 • Thuăth păthôngătin
B că2 • Phơnălo iătheoăngƠnh,ăquyămô
B că3 • Phơnătíchăcácăch ătiêuăvƠăchoăđi m
B că4 • aăraăk tăqu ăx păh ngătínăd ng
B că5 • Phêăchu năvƠăs ăd ngăk tăqu ăX păh ngătínăd ng
Trang 31 Ch tiêu phi tài chính:
B ng 1.2 i m tr ng s các ch tiêu phi tài chính
Trang 32 L u chuy n ti n t : c s đ doanh nghi p tr n g c và lãi cho ngân hàng
B ng 1.3 Ch m đi m ch tiêu Báo cáo l u chuy n ti n t
B ng l i nhu n thu n
<l i nhu n thu n
G n
đi m hòa v n
N ng l c, kinh nghi m qu n lí:
ây là m t ch tiêu khó đánh giá song l i có nh h ng l n đ n s c m nh tín
d ng c a doanh nghi p V i nh ng tình hu ng b t ng trong kinh doanh, n u không
có ng i lãnh đ o dày d n kinh nghi m cùng v i trình đ qu n lý cao thì doanh nghi p
d d n đ n ch ho t đ ng thua l , m t kh n ng tr n Ngân hàng đã xây d ng h
th ng đánh giá n ng l c qu n lý c a doanh nghi p d a trên các tiêu chí:
c thi p
l p
T n t i
nh ng không
Trang 3322
ki m tra
th ng xuyên
đ c ghi chép
t u c th trong l nh
v c liên quan đ n
d án
ang xây
d ng uy tín/ thành
t u trong
l nh v c d
án ho c ngành liên quan
R t ít
ho c không có
Rõ ràng có
th t b i trong l nh
v c liên quan đ n
d án trong quá kh
Rõ ràng ban qu n
lỦ có th t
b i trong công tác
tr ng
Ph ng án kinh doanh
và d toán tài chính
d toán tài chính
nh ng không c
th rõ ràng
Ch có 1 trong 2 :
ph ng án kinh doanh
ho c d toán tài chính
Không có
c ph ng
án kinh doanh và
d toán tài chính
(Ngu n: Quy đ nh Hi p c Basel)
36 tháng
v a qua
Luôn tr đúng h n
trong
kho ng 12 tháng v a
qua
Không có thông tin (khách
hàng m i)
Không tr đúng h n
Trang 34(Ngu n: Quy đ nh Hi p c Basel)
Môi tr ng kinh doanh:
Hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p ph thu c r t nhi u vào môi tr ng ho t
đ ng và ng c l i môi tr ng c ng ch u tác đ ng t ng h p c a các doanh nghi p trong cùng nghành, cùng l nh v c Vì v y, đ đánh giá m c đ tác đ ng c a môi tr ng kinh doanh, Ngân hàng có s d ng m t s ch tiêu sau:
B ng 1.6 Ch m đi m môi tr ng kinh doanh
Phát tri n kém ho c
Bình th ng, đang s t
gi m
Th p đang s t
24 tháng qua
Không m t
kh n ng
thanh toán trong vòng
12 tháng qua
ã t ng b
m t kh
n ng thanh
toán trong vòng 24 tháng qua
ã t ng b
m t kh
n ng thanh
toán trong vòng 12 tháng qua
hàng m i)
Không
Trang 35t ho t đ ng xu t nh p kh u; S ph thu c vào đ i tác; V th c a doanh nghi p…
B ng 1.7 Ch m đi m ch tiêu đ c đi m ho t đ ng khác
đ i tác đang phát tri n
Ph thu c nhi u vào các đ i tác n
đ nh
Ph thu c nhi u vào cá
đ i tác đang chu n b phá
s n
Trang 36(Ngu n: Quy đ nh Hi p c Basel)
Ch tiêu tài chính
Trên c s xác đ nh quy mô ngành ngh , l nh v c s n xu t, CBTD ch m đi m các ch s tài chính b ng cách nh p s li u báo cáo do khách hàng cung c p vào h
th ng x p h ng tín d ng n i b theo các ch tiêu sau:
B ng 1.8 Ch m đi m các ch tiêu tài chính
qu c gia
c quy n
qu c gia
Tr c thu c UBNN đ a
l n
Tr c thu c
UBNN
đ a
trung bình
Tr c thu c UBNN đ a
Trang 3713 T nng thu nh p tr c thu / Doanh thu
14 T ng thu nh p tr c thu / T ng tài s
15 T ng thu nh p tr c thu / Ngu n v n ch s h u
(Ngu n: Quy đ nh Hi p c Basel)
1.2.3.2 Các ch tiêu đo l ng r i ro tín d ng
a Ch tiêuăđ nh tính
S phù h p c a chính sách tín d ng
Chính sách tín d ng ngân hàng quy t đ nh vi c m r ng hay thu h p tín d ng
nh m đ t đ c m c tiêu riêng c a ngân hàng: tìm ki m l i nhu n, h n ch r i ro hay
đ m b o an toàn trong kinh doanh c a ngân hàng N u ngân hàng t p trung m c tiêu tìm ki m l i nhu n thì ngan hàng ph i ti n hành m r ng đi u ki n tín d ng, ch p
nh n các kho n vay có m c đ r i ro cao
Tính h p lý c a quy trình tín d ng
Quy trình tín d ng là t ng h p các nguyên t c, quy đ nh c a ngân hàng trong
vi c c p tín d ng v i các b c c th đ c thi t l p v i m t trình t nh t đ nh k t khi nh n h s xin c p tín d ng cho đ n khi k t thúc h p đ ng R i ro tín d ng s
đ c h n ch khi quy trình này đ c t ch c m t cách khoa h c, h p lỦ và đ c tuân
Trang 38phá v k ho ch kinh doanh và đ c bi t nh h ng đ n kh n ng thanh toán c a t
ch c tín d ng
N quá h n làm t ng chi phí c a ngân hàng V i m t kho n tín d ng đang g p
r i ro, ngân hàng ph i ch u kho n chi phí giám sát, x lý tài s n đ m b o, chi phí pháp
lý Trong khi đó, kho n n này không mang l i ngu n thu cho ngân hàng đ tr lãi vay cho v n vay, v n huy đ ng t khách hàng
N quá h n làm ch m quá trình tu n hoàn, chu chuy n v n, làm gi m hi u qu
s d ng v n, gi m l i nhu n, gi m hi u qu kinh doanh ng th i h n ch kh n ng tín d ng, gi m uy tín, kh n ng c nh tranh c a ngân hàng
T l n quá h n = T ng n quá h n / T ngăd ăn
T l n quá h n càng cao thì r i ro c a Ngân hàng càng l n và t n th t ngân hàng gánh ch u càng l n
N x u và n x u trên t ng d n
Theo Quy t đ nh 493/Q – NHNN và theo Quy t đ nh 780/Q -NHNN v vi c phân lo i n đ i v i n đ c đi u ch nh k h n tr n , gia h n n NHNN ban hành ngày 23/4/2012, n x u là các kho n n nhóm 3, nhóm 4, nhóm 5 c th :
N nhóm 3 (N d i tiêu chu n):
Là nh ng kho n n quá h n t 90 – 180 ngày
Các kho n n đ c c c u l i nh ng th i h n tr n đã quá h n d i 90 ngày
N đ c đánh gia không thu h i đ c c g c và lãi khi đ n h n, và có kh
Trang 3928
T l n x u c ng là m t ch tiêu đánh giá ch t l ng tín d ng c a t ch c tín
d ng N u t l này càng cao thì r i ro tín d ng càng cao vì đây là nh ng khách hàng
có d u hi u khó kh n trong v n đ tài chính nên g p khó kh n trong ngh a v tr n cho ngân hàng:
T n n x u = N x u / T ngăd ăn
Nguyên nhân c a các kho n n x u là khách hàng ch mu n vay nh ng không n
l c đ tr n cho ngân hàng i u này gây cho ngân hàng khó kh n trong vi c b o toàn và nâng cao hi u qu s d ng v n N u n x u không đ c gi i quy t m t cách tri t đ thì đ n m t th i đi m nào đó thì kh n ng trích l p d phòng r i ro không đ
bù đ p t n th t đó và vi c nâng cao ti m l c tài chính đ m b o t l an toàn v n c a ngân hàng s g p khó kh n Nh v y, các ngân hàng nên th ng xuyên phát hi n,
ki m tra và đánh giá n x u đ có c s trích l p d phòng và đ m b o t l an toàn
đ p ch y u cho nh ng kho n tín d ng b t n th t, qu th ng đ c trích t l i nhu n sau thu Theo quy t đ nh 493/2005/Q – NHNN và Thông t 18/2007 c a NHNN cùng Quy t đ nh 780/Q -NHNN quy đ nh: D phòng r i ro bao g m d phòng chung
và d phòng c th đ i v i các nhóm n 1,2,3,4 và 5 l n l t là 0%, 5%, 20%, 50% và 100% Trong đó, t l trích l p d phòng c th đ c quy đinh tính b i công th c:
(Ngu n: Quy t đ nh 493/2005/Q – NHNN, Quy t đ nh 780/2012/Q – NHNN)
Trang 401.2.4 Nhân t nh h ng đ n công tác phòng ng a r i ro tín d ng
a Nhân t conăng iătrongăđóăcóăcánăb tín d ng
Trình đ cán b Ngân hàng th ng m i các c p là m t y u t quan tr ng trong quy t đ nh tính hi u qu c a công tác phòng ng a r i ro tín d ng đ t đ c hi u
qu c a công tác phòng ng a r i ro tín d ng nh t đ nh thì c n có đ i ng lãnh đ o ngân hàng có t m hi u bi t sâu, có kh n ng phâ tích và t m nhìn xa h n
Trên c s n ng l c đ i ng lãnh đ o, ngân hàng s xây d ng nh ng ch tiêu đánh giá tín d ng phù h p v i m t đ i ng nhân viên giàu kinh nghi m, trình đ chuyên môn t t trong th m đ nh cho vay thì ngân hàng s có nh ng bi n pháp phòng
ng a và h n ch r i ro m c bình th ng và ng c l i n u đ i ng nhân viên ch a có kinh nghi m thì bi n pháp phòng ng a r i ro tín d ng đ c xây d ng, ki m tra và giám sát liên t c
b Nhân t công ngh ngân hàng
Công ngh ngân hàng hi n đ i là m t trong nh ng đòi h i quan tr ng hàng đ u
đ h tr ho t đ ng và công tác phòng ng a r i ro tín d ng V i s h tr tích c c c a các ph n m m t ng h p và phân tích thông tin m t cách nhanh chóng, chính các giúp cho CBTD có th đ a ra nh ng quy t đ nh đúng đ n, h p lý, khoa h c d a trên nh ng
k t qu x lý c a thông tin đã đ c phân tích
S bi n đ ng c a môi tr ng v mô, kinh t chính tr , bi n đ ng thiên tai
Các y u t môi tr ng v mô luôn có m t nh h ng nh t đ nh t i công tác phòng ng a r i ro tín d ng do đ c thù kinh doanh ngân hàng đ c bi t nh y c m Chính
ph theo đu i m c tiêu t ng tr ng kinh t cao, đi u này s ti m n nguy c làm l m phát leo thang Khi l m phát t ng cao s làm chi phí đ u vào t ng gây khó kh n trong tiêu th s n ph m H u qu là n ng l c tr n c a các khách hàng s b suy gi m Chính ph thay đ i các chính sách tài chính, ti n t … s nh h ng tr c ti p t i ho t
đ ng kinh doanh c a các ngân hàng Thiên tai, đ ch h a, nh ng nhu c u thay đ i c a
ng i tiêu dùng ho c k thu t công ngh m t ngành nào đó…có th khi n c s s n
xu t kinh doanh phá s n và đ t ng i kinh doanh vào th thua l , m t kh n ng tr n khi n cho các ngân hàng có kh n ng m t v n.Vì v y m t ngân hàng ho t đ ng trong môi tru ng kinh doanh đ y bi n đ ng thì yêu c u qu n tr r i ro tín d ng càng cao
đ c bi t công tác phòng ng a r i ro tín d ng
Tính hi u qu c a h th ng ki m soát n i b ngân hàng
H th ng ki m soát n i b đóng vai trò quan tr ng đ i v i qu n tr r i ro nói chung và đ i v i công tác phòng ng a r i ro nói riêng H th ng ki m soát n i b ho t
đ ng nh m gi m b t nguy c r i ro ti m n trong kinh doanh; đ m b o tính chính xác
c a các s li u k toán và báo cáo tài chính; đ m b o s d ng t i u các ngu n l c và