Trong quá trình dạy học ở trường Tiểu học Nga Vịnh trường học đang thực hiện theo Mô hình trường học mới ở Việt Nam (VNEN). Do đó, cách dạy học đã thay đổi: Học sinh tự học là chủ yếu, giáo viên chỉ là người tổ chức, hướng dẫn và trợ giúp cho học sinh khi cần thiết. Thời gian để luyện đọc diễn cảm trước lớp không có nhiều như chương trình hiện hành nhưng không phải vì thế mà giáo viên chỉ dừng lại ở luyện đọc đúng đơn thuần mà cần biết lựa chọn cách dạy học để phát huy kĩ năng đọc sáng tạo và bồi dưỡng nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh trong phân môn Tập đọc, đó là đọc diễn cảm. Chính vì vậy, bản thân người giáo viên phải thấy rõ trách nhiệm của mình để tăng cường rèn đọc diễn cảm cho học sinh. Đó cũng chính là lí do, tôi chọn và nghiên cứu vấn đề “Nâng cao chất lượng đọc diễn cảm cho học sinh lớp 5.” Nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy – học Tiếng Việt cho học sinh Tiểu học.
Trang 1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆMNÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỌC DIỄN CẢM
CHO HỌC SINH LỚP 5
Người thực hiện: Mai Thị Hường Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Nga Vịnh
SKKN thuộc lĩnh vực môn: Tiếng việt
THANH HÓA NĂM 2015
Trang 2A ĐẶT VẤN ĐỀ
Môn Tiếng Việt nói chung và phân môn Tập đọc nói riêng chiếm vị trírất quan trọng trong chương trình Tiểu học Tập đọc là môn học mang tính chấttổng hợp Ngoài nhiệm vụ trau dồi kiến thức nó còn cung cấp những hiểu biết vềđời sống và giáo dục tình cảm, thẩm mĩ cho học sinh
Dạy Tập đọc cho học sinh Tiểu học bước đầu đem đến sự vận động khoahọc cho não bộ và các cơ quan phát âm, ngôn ngữ, đem đến những tinh hoa vănhoá, văn học nghệ thuật trong tâm hồn trẻ Rèn kĩ năng đọc, hiểu, cảm thụ vănhọc là rèn luyện tình cảm đạo đức, ý chí, ý thức, hành động đúng cho trẻ nhằmphát triển khả năng học tập các môn khác, là điều kiện phát triển toàn diện chohọc sinh Tiểu học
Nhân cách học sinh Tiểu học phát triển đúng đắn hay lệch lạc phụ thuộcvào quá trình giáo dục của người thầy mà trong đó phương tiện là nghe, nói,đọc, viết có được nhờ học Tập đọc Dạy Tập đọc đặc biệt là dạy đọc diễn cảmcho học sinh Tiểu học đòi hỏi người thầy phải có phương pháp dạy học phù hợpvới đặc điểm tâm sinh lí của học sinh Tiểu học, phù hợp với sự phát triển tiến bộcủa khoa học, xã hội, đáp ứng như cầu ham hiểu biết của học sinh Tiểu học vàtăng cường giáo dục đạo đức, nhân cách cho trẻ
Trong quá trình dạy học ở trường Tiểu học Nga Vịnh - trường học đangthực hiện theo Mô hình trường học mới ở Việt Nam (VNEN) Do đó, cách dạyhọc đã thay đổi: Học sinh tự học là chủ yếu, giáo viên chỉ là người tổ chức,hướng dẫn và trợ giúp cho học sinh khi cần thiết Thời gian để luyện đọc diễncảm trước lớp không có nhiều như chương trình hiện hành nhưng không phải vìthế mà giáo viên chỉ dừng lại ở luyện đọc đúng đơn thuần mà cần biết lựa chọncách dạy học để phát huy kĩ năng đọc sáng tạo và bồi dưỡng nâng cao kĩ năngđọc cho học sinh trong phân môn Tập đọc, đó là đọc diễn cảm Chính vì vậy,bản thân người giáo viên phải thấy rõ trách nhiệm của mình để tăng cường rènđọc diễn cảm cho học sinh Đó cũng chính là lí do, tôi chọn và nghiên cứu vấn
đề “Nâng cao chất lượng đọc diễn cảm cho học sinh lớp 5.” Nhằm góp phần
nâng cao chất lượng dạy – học Tiếng Việt cho học sinh Tiểu học
Trang 3B GIẢI QUYẾTVẤN ĐỀ
I Cơ sở lí luận của vấn đề:
Có thể nói Dạy – Học Tiếng Việt có nhiệm vụ chung là rèn luyện cho họcsinh kĩ năng: Nghe, nói, đọc, viết Vậy ở trường Tiểu học, giáo viên có nhiệm vụhình thành năng lực hoạt động dạng ngôn ngữ theo các ý sau:
+ Chuyển dạng hình thức chữ viết sang lời nói có âm thanh và thông hiểu
nó (ứng với đọc thành tiếng)
+ Chuyển trực tiếp từ hình thức chữ viết thành các đơn vị nghĩa không có
âm thanh (ứng với cách đọc thầm)
Theo yêu cầu cơ bản về kiến thức và kĩ năng đọc đối với học sinh lớp 5cần đạt được, đó là:
1.Đọc đúng, rõ ràng, rành mạch, đọc lưu loát văn bản, ngắt hơi rõ nội dung đọc, ngắt nhịp phù hợp theo thể thơ của bài đọc Tốc độ đọc như sau:
Đọc: Khoảng: 100
tiếng/phút
Khoảng:110tiếng/ phút
Khoảng: 115 tiếng/phút
Khoảng: 120 tiếng/phút 2.Đọc thầm nhanh, hiểu nội dung bài đọc
3.Đọc diễn cảm được bài văn, bài thơ (một đoạn văn hoặc một khổ thơ yêuthích), có cảm xúc, biết nhấn giọng, lên giọng ở những từ ngữ biểu cảm gợi tảbiết đọc rõ lời tác giả, lời nhân vật, (đọc phân vai), đọc thể hiện tính cách nhânvật, Nghĩa là biết làm chủ được giọng đọc sao cho đúng ngữ điệu, đúng tốc độ,cao độ, trường độ và âm sắc nhằm diễn tả nội dung đọc
Xuất phát vì những yêu cầu trên, tôi thấy ngoài việc hướng dẫn cho họcsinh lớp 5 đọc đúng, đọc rõ ràng và rành mạch, đọc thông thạo và lưu loát ra thìngười giáo viên phải đặc biệt rèn cho học sinh có kĩ năng đọc diễn cảm và đọc
diễn cảm thật tốt Do đó nâng cao chất lượng đọc diễn cảm cho học sinh Tiểu
học nói chung và học sinh Lớp 5 nói riêng là một việc hết sức quan trọng nhằmđáp ứng yêu cầu của cấp học Từ đó, giáo viên có thể giúp các em thông qua cácbài văn, bài thơ trong chương trình mà tiếp xúc với ngôn ngữ nghệ thuật Đồngthời cảm thụ được cái hay, cái đẹp của văn chương, truyền tải được nội dung vàcảm xúc của bài văn, bài thơ đến người nghe một phần lớn mà chưa cần giảnggiải
Để phát huy tối đa tính tích cực, chủ động sáng tạo của người học Người
giáo viên khi dạy phân môn Tập đọc, phải coi trọng yếu tố thực hành luyện nói
Trang 4trong suốt quá trình dạy Nghĩa là dạy cho học sinh kĩ năng đọc văn bản nhuầnnhuyễn, diễn cảm.
II Thực trạng của vấn đề nghiên cứu.
1 Thực trạng:
- Đối với giáo viên:
+ Dạy còn thiếu linh hoạt trong vận dụng các phương pháp và ít sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động học tập của học sinh
+ Chỉ chú trọng rèn cho học sinh đọc đúng, đọc lưu loát mà ít chú ý đến rèn đọc nâng cao Do đó chưa giúp các em phát huy hết khả năng đọc hay, đọc diễn cảm
+ Nhiều giáo viên chưa xác định rõ trọng tâm của tiết học, ít có thủ thuật, xácđịnh điểm nhấn, điểm chốt, khắc sâu kiến thức và kỹ năng đọc diễn cảm cho học sinh
+ GV ít linh hoạt và sáng tạo trong vận dụng các phương pháp và các hình thức tổ chức dạy học mà còn rập khuôn, cứng nhắc và máy móc
- Đối với học sinh: đặc điểm tâm lý lứa tuổi của học sinh tiểu học ham chơi,khả năng tập trung chú ý nhận thức còn hạn chế, ý thức tự học chưa cao Cụ thể
là ngay từ khi nhận lớp 5B, vào đầu năm học mới, ở bài Tập đọc đầu tiên “Thư
gửi các học sinh” – Trang 4 – tập 1A Tài liệu Hướng dẫn học Tiếng Việt, tôi đã
thấy một thực trạng không được như mong muốn của lớp tôi khi vào Hoạt độngnhóm Cùng luyện đọc Đó là khi tôi đến nhóm yêu cầu các em đọc bài thì pháthiện: em thì đọc quá nhanh; Em thì đọc với âm lượng quá nhỏ; Có em đọc tonhưng ngắt nghỉ không hợp lí, chưa biết nhấn giọng thể hiện tình cảm Có emgiọng đều đều (không biết nhấn giọng, lên giọng ở những từ ngữ gợi tả, gợi cảm
như : tươi đẹp, đài vinh quang, sánh vai, được hay không, chính là, công học
tập…có em thì đọc giọng nhát gừng, bập bõm, đọc lặp từ
Đứng trước thực trạng trên, tôi quyết định khảo sát tìm hiểu kĩ hơn vềchất lượng đọc của lớp để tìm ra những cách làm phù hợp, khắc phục đượcnhững tồn tại, hạn chế…giúp học sinh đọc tốt hơn
2 Kết quả thực trạng.
Để nắm bắt được chất lượng đọc diễn cảm của học sinh trong lớp, tôi đã
tiến hành khảo sát, bằng cách tổ chức thi đọc diễn cảm bài thơ “ Sắc màu em yêu” vào ngày 27 - 8 - 2014 Kết quả thu được như sau:
Tổng số học
sinh
Đọc diễn cảm(đọc tốt)
Đọc đạt yêu cầu Đọc chưa đạt yêu
cầu
Trang 5Trước chất lượng đọc diễn cảm của học sinh như vậy, tôi thấy nó phụthuộc vào nhiều yếu tố, trong đó vai trò của người giáo viên rất quan trọng Dễnhận thấy, khi giáo viên đọc diễn cảm tốt, có phương pháp giảng dạy sát đốitượng, có hình thức tổ chức linh hoạt và phong phú thì lớp học mới có nhiều emđọc diễn cảm tốt được Để từng bước nâng dần chất lượng đọc diễn cảm cho họcsinh, tôi đã tiến hành nghiên cứu và đề ra các giải pháp và biện pháp thực hiệnsau đây:
III.CÁC GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN
Từ thực trạng trên, với kết quả đã thu được sau khi tiến hành khảo sát, tôithấy cần phải dạy Tập đọc như thế nào mà kết quả đạt được là hữu hiệu nhất, đểgiúp các em phát triển kĩ năng đọc diễn cảm tốt nhất Tôi chọn và sử dụng một
số giải pháp và tổ chức thực hiện như sau :
1 Nghiên cứu, trau dồi năng lực chuyên môn để bồi dưỡng và rèn luyện kĩ năng đọc diễn cảm, nâng cao năng lực cho học sinh.
- Tự học, tự bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn, bồi dưỡng nghiệp
vụ sư phạm: thông qua việc học hỏi từ những đồng nghiệp có kinh nghiệm,
nghiên cứu trên các phương tiện thông tin, tìm hiểu kỹ các tài liệu tham khảo,các tài liệu hướng dẫn, bài đọc cụ thể để tìm hiểu nội dung của văn bản, tìmnhững từ mấu chốt, từ trọng tâm gợi tả hình ảnh, gợi cảm xúc, gợi âm thanh,
Từ đó, tìm cách ngắt nghỉ, lấy hơi, cách nhấn giọng Với mục đích rèn đọcdiễn cảm cho bản thân và cách hướng dẫn cho học sinh đọc khi luyện đọc vănbản đó sao cho hiệu quả diễn cảm tốt nhất
- Nghiên cứu, khảo sát thực tế, tìm hiểu đối tượng học sinh để nắm bắtchất lượng đọc diễn cảm của từng học sinh trong lớp
Dựa vào kết quả khảo sát từ thực trạng của lớp 5B, tôi đã tiến hành phân họcsinh trong lớp theo các đối tượng:
+ Nhóm các học sinh hay đọc bập bõm hoặc lặp từ…
+ Nhóm các học sinh đọc nhỏ, nhanh, chưa đúng tốc độ đọc,…
+ Nhóm các học sinh đọc ngắt nghỉ chưa chính xác, chưa biết nhấn giọng,…
- Bồi dưỡng và rèn luyện kĩ năng đọc diễn cảm nâng cao năng lực cho họcsinh: Chọn học sinh có chất giọng, có năng lực đọc diễn cảm để bồi dưỡng, xâydựng thành những “hạt nhân” giúp giáo viên làm mẫu cho các bạn trong nhóm,
trong lớp Giáo viên bồi dưỡng, luyện tập cho những “hạt nhân” này đạt đến kĩ năng, kĩ xảo về đọc diễn cảm Những “hạt nhân” này sẽ giúp cho giáo viên ở hoạt động Cùng luyện đọc Những “mẫu” này rất quan trọng, không thể thiếu
trong quá trình rèn luyện đọc diễn cảm Bởi đôi khi, người giáo viên, với chất
giọng không cùng thế hệ hoặc bị hạn chế bởi năng khiếu, có thể sử dụng “mẫu”
tự nhiên, gần gũi đồng lứa này sẽ đạt hiệu quả hơn Việc theo gương bạn, phấnđấu để đạt được giống bạn là việc mà ta đã thường thấy ở trẻ Bản thân giáo viêncũng là một “mẫu” để học sinh noi theo và học tập Vì vậy người giáo viên phải
Trang 6rèn luyện mình trở thành một mẫu chuẩn mực để học sinh bắt chước Quá trìnhbồi dưỡng rèn kĩ năng đọc diễn cảm cho học sinh được tôi cụ thể hóa trong từngtiết học, được minh họa bằng một số hình ảnh sau đây:
Giáo viên dạy lớp 5B Trường Tiểu học Nga Vịnh đang bồi dưỡng gương đọc
mẫu ( hạt nhân) trong nhóm.
Trang 7Hình ảnh học sinh lớp 5B trường Tiểu học Nga Vịnh đọc mẫu trước lớp.
Hình ảnh học sinh lớp 5B Trường Tiểu học Nga Vịnh thi đọc diễn cảm giữa
- Yêu cầu thứ nhất: Đọc mẫu tốt
- Yêu cầu thứ hai: Chuẩn bị hướng dẫn học sinh đọc diễn cảm tốt.(Sát đốitượng, linh hoạt, sáng tạo)
Để thực hiện được yêu cầu thứ nhất: Đọc mẫu tốt, người giáo viên phảirèn luyện khá công phu cả về giọng đọc, kĩ thuật đọc lẫn năng lực cảm thụ vănhọc Tìm hiểu kĩ bài văn để cảm thụ sâu sắc, tinh tế sẽ tìm được cách đọc hấpdẫn và ngược lại, cứ thử đọc to lên bài văn, bài thơ thật nhiều lần cũng giúp tacảm thụ tốt hơn Người giáo viên phấn đấu để đọc mẫu thật diễn cảm vừa gâyđược hứng thú cho học sinh, vừa có cơ sở để dạy học sinh tốt Vì đặc điểm của
lứa tuổi này là “bắt chước”nên người giáo viên có ảnh hưởng trực tiếp đến học
sinh Nếu người giáo viên nào đọc không diễn cảm thì học sinh của người ấy sẽ
ít có em đọc diễn cảm tốt Giáo viên đọc mẫu nhằm minh họa, gợi ý hoặc “tạo
tình huống” cho học sinh nhận xét, giải thích, tự tìm ra cách đọc Ví dụ: Nghe
và phát hiện cách đọc của cô; ngừng nghỉ, ngắt nhịp ở chỗ nào, nhấn giọng haycao giọng, kéo dài giọng ở từ ngữ nào? Mỗi cá nhân có cách cảm thụ riêng, từ
đó có cách đọc diễn cảm bộc lộ sự sáng tạo riêng của mình
Trang 8Người giáo viên đọc mẫu tốt sẽ thâm nhập, lan truyền tới học sinh nhữnghứng thú, những ham mê đọc diễn cảm trong tiết học Để đọc tốt thì người giáoviên luôn coi trọng việc đọc mẫu để từ đó thường xuyên rèn luyện giọng đọc củamình, có ý thức tự điều chỉnh mình đọc đúng hơn và phải có ham muốn đọchay Bởi vậy, người giáo viên phải tự luyện tập, rèn kĩ năng đọc diễn cảm củamình thật tốt Muốn thế bản thân phải cố gắng, nỗ lực và kiên trì Tự học, tìm tàiliệu, tham khảo sách hướng dẫn, những bài bình của những nhà phê bình, tậpsan văn học, để nâng cao trình độ hiểu và cảm thụ văn học Ngoài ra, cũng nênnghe các nghệ sĩ ngâm thơ qua đài , ti vi, để học cách đọc hay và hấp dẫn,nâng cao kĩ năng đọc của bản thân phục vụ tốt cho việc đọc mẫu trước lớp Ngoài việc dựa vào sách hướng dẫn học để tự luyện đọc bài cho diễn cảm,người giáo viên còn phải chuẩn bị hướng dẫn học sinh đọc diễn cảm chu đáo.
Sự chuẩn bị cần được ghi trên sách bằng bút chì gạch dưới những từ ngữ cầnnhấn giọng, vạch chéo phân chia nhịp, hoặc ghi vắn tắt sắc thái tình cảm cầnđọc (câu, đoạn hoặc cả bài) Cần tránh sự chuẩn bị một cách “máy móc, “rậpkhuôn” những nội dung ghi trên sách Hướng dẫn học Tiếng Việt 5
Ngoài ra giáo viên cũng cần chuẩn bị một số phiếu có ghi sẵn các khổ thơhay các đoạn văn khác nhau (tùy thuộc vào từng bài) gạch chân những ngữ cầnnhấn mạnh, những câu, đoạn trọng tâm cần kí hiệu ngắt hơi (/), nghỉ hơi (//).Ngoài ra có thể sử dụng thêm những kí hiệu đọc diễn cảm nếu thấy cần thiếtnhư: Lên giọng ( ), xuống giọng ( ) , kéo dài () ở những từ ngữ quan trọngkhi đọc bài thơ, bài văn để khi đến các nhóm thăm dò cách đọc diễn cảm củahọc sinh bằng cách cho học sinh tự đọc ( khổ thơ, hay đoạn văn mình thích sau
đó đưa phiếu nhờ học sinh đọc ( cũng khổ thơ, hay đoạn văn ấy) và cho học sinhkhác trong nhóm nhận xét xem cách đọc nào hay hơn diễn tả tốt hơn nội dungcủa khổ thơ hay đoạn văn…Cũng không tránh khỏi khi lên lớp có nhiều tìnhhuống sư phạm mới mẻ cần xử lí, song sự chuẩn bị cho việc dạy đọc diễn cảmcàng công phu, chu đáo càng giúp cho giáo viên chủ động và sáng tạo trên lớp
3: Tổ chức luyện tập, thực hành đọc diễn cảm một cách linh hoạt, sáng tạo thông qua một số hoạt động trên lớp:
Đọc và cảm thụ, đó là hai hoạt động có mối quan hệ qua lại trong quátrình tiếp xúc với bài văn, bài thơ Cảm thụ văn học thông qua luyện đọc diễncảm là con đường phù hợp với tâm lí của học sinh tiểu học Tăng cường luyệnđọc diễn cảm cho học sinh trên lớp là yêu cầu cần được giáo viên coi trọng Ởnhững hoạt động cơ bản cụ thể trên lớp, giáo viên có thể giúp học sinh luyện đọcdiễn cảm với từng mức độ và biện pháp khác nhau
a Kiểm tra Hoạt động ứng dụng:
Bên cạnh việc kiểm tra yêu cầu luyện tập ở bài trước, giáo viên cần coitrọng việc đọc diễn cảm bài học thuộc lòng ( hoặc đoạn văn, đoạn thơ đã luyệnđọc kĩ giờ trước) Những học sinh đọc liến thoắng cần được uốn nắn đọc lại chothong thả, diễn cảm Có thể chỉ hướng dẫn cho học sinh đọc một đoạn cụ thể vìthời gian hạn chế Không nên nhận xét quá tốt những học sinh chỉ thuộc bài mà
Trang 9đọc chưa diễn cảm Gây được hứng thú đọc bài cũ cũng góp phần tạo không khíhào hứng của lớp học trước khi bước vào bài mới Giáo viên cần khuyến khíchhọc sinh xung phong lên bảng đọc bài cũ.
b Hoạt động Nghe thầy cô ( hoặc bạn) đọc bài:
Giáo viên đọc mẫu thật diễn cảm sẽ có tác dụng vừa gây hứng thú, vừa định hướng cách đọc diễn cảm bài văn trọn vẹn cho học sinh với ấn tượng ban đầu khó phai Nhiều học sinh có khả năng “bắt chước” cách đọc ban đầu của giáo viên khá nhanh Ở một đôi câu hoặc đoạn bài, có thể áp dụng quy trình đọc – hỏi để gợi ý cách đọc diễn cảm
Ví dụ: Bài 8A: Giang sơn tươi đẹp ( trang 130 – tập 1A)
Khi đọc bài: Kì diệu rừng xanh
Trước khi đọc giáo viên yêu cầu học sinh nghe cô giáo ( hoặc bạn) đọc vàphát hiện cách đọc giọng từng đoạn trong bài, hay ngắt, nhấn giọng ở những từngữ nào trong câu…sau đó yêu cầu học sinh đọc diễn cảm thử, giáo viên cùnghọc sinh khác nhận xét Như vậy việc luyện đọc diễn cảm sẽ sinh động, nhẹnhàng, hứng thú hơn
Chẳng hạn khi đọc đoạn: ”Loanh quanh trong rừng, chúng tôi đi vào một
lối đầy nấm dại, một thành phố nấm lúp xúp dưới bóng cây thưa những chiếc nấm to bằng cái ấm tích, màu sặc sỡ rực lên Mỗi chiếc nấm là một lâu đài kiến trúc tân kì Tôi có cảm giác/ mình là một người khổng lồ / đi lạc vào kinh đô của vương quốc những người tí hon Đền đài, miếu mạo, cung điện của họ/ lúp xúp
dưới chân.”
Học sinh nghe và dùng kí hiệu đánh dấu cách nhấn giọng,ngắt giọng…sau đó giáo viên cho học sinh quan sát một số hình ảnh về nấm dại…và như vậytôi tin rằng học sinh sẽ nâng được chất lượng của giọng đọc
Một số hình ảnh về nấm dại
c Hoạt động Cùng luyện đọc: Là hoạt động quan trọng chiếm gần nửa thời gian
tiết học, vì vậy giáo viên cần chú ý:
- Về trình tự : Học sinh luyện đọc câu rồi đọc đoạn bài.
Trang 10Ở phần này giáo viên cần yêu cầu nhóm trưởng điều hành nhóm mình đọc
ít nhất là 3 – 4 lượt đọc và sau mỗi lượt đọc nhóm trưởng yêu cầu thành viêntrong nhóm nhận xét rút kinh nghiệm sau đó nhóm trưởng kết luận và nêu định
hướng cho lượt đọc tiếp theo.(Ví dụ: Nhóm trưởng: Ở lượt đọc này tôi thấy các
bạn đã đọc trôi chảy, ngắt nghỉ phù hợp, ở lượt đọc tiếp theo tôi mong các bạnthể hiện được giọng đọc diễn cảm phù hợp với nội dung của bài.)
*Giáo viên cần chú ý đến đối tượng học sinh yếu để giúp đỡ từng bước (từ
yêu cầu thấp đến yêu cầu cao.)
- Về biện pháp: Cần vận dụng linh hoạt, sáng tạo để gây không khí sinh động nhưng không quá tự do.( Ví dụ: Chọn câu văn, đoạn thơ khó để học sinh thi đọc
diễn cảm; tranh luận cách đọc hay; khuyến khích học sinh nhận xét cách đọc củabạn và đọc thử theo suy nghĩ của mình; Tự giác chọn đoạn thích nhất (hoặc đoạnthuộc ngay trên lớp) để dọc diễn cảm;
- Về kĩ thuật đọc và cách biểu hiện tình cảm khi đọc: Giáo viên cần hướng dẫn
uốn nắn cụ thể rõ ràng (khi cần thiết, có thể đọc minh họa lại) Với các học sinhđọc yếu, cần lưu ý cả cách lấy hơi để ngắt nghỉ đúng, để đọc liền những từ ngữ
bị ngắt dòng do trang in của sách giáo khoa Có thể áp dụng biện pháp cho họcsinh gạch chân bằng chì để đánh dấu chỗ ngắt nghỉ, lên giọng, xuống giọng ởnhững câu, đoạn văn cần thiết trong sách giáo khoa Kỹ thuật đọc phải luôn bámsát nội dung thể loại bài văn, tránh kiểu đọc “lên trầm xuống bổng” tùy tiện hoặcquá mất tự nhiên ở một số em
- Về thái độ: Giáo viên cần kiên trì uốn nắn, sửa cách đọc cho học sinh một cách
chân thành, cụ thể Động viên học sinh đọc tốt, khuyến khích cách đọc biểu lộtình cảm riêng, sáng tạo, không rập khuôn bắt chước toàn bộ theo giáo viên
- Về thời gian luyện đọc: Cần dành nửa thời gian của tiết học để luyện đọc Tùy
trình độ của lớp mà giáo viên có thể luyện kĩ đoạn trọng tâm Nếu có thời gianthì cho vài em khá (những hạt nhân đã được đào tạo, luyện tập) đọc cho lớpnghe (Thi đọc diễn cảm) Giáo viên cần coi đó là dịp để thi đọc diễn cảm Cónhiều cách gây hứng thú cho học sinh khi học trên lớp và chuẩn bị trước bài ởnhà Kết hợp 2 cách: Chọn những bài thuộc nhất và thích nhất để đọc diễn cảm;bắt thăm đọc diễn cảm một trong tất cả các bài đã học thuộc lòng trước tiết ôntập Giáo viên cần khuyến khích đánh giá cao những học sinh vừa thuộc bài,vừa đọc diễn cảm Tiết ôn tập cũng nên dành thời gian thích đáng giúp đỡcác em đọc yếu hơn
*Một số ví dụ minh họa:
Ví dụ1: Bài 4B: Trái đất là của chúng mình ( Tiết 1)
Khi dạy hoạt động cơ bản (Bài ca về trái đất – Định Hải) ( Trang 64
-Sách hướng dẫn Tiếng việt 5 tập 1A)
Toàn bài thơ đọc với giọng nhẹ nhàng, tình cảm thể hiện ý nguyện mọingười hãy sống vì hòa bình, chống chiến tranh bảo vệ quyền bình đẳng của cácdân tộc
Trang 11GV trình chiếu thêm một số hình ảnh về khói hình nấm, bom H, Bom A và giới
thiệu bài bằng lời lẽ hấp thì đã tạo cho học sinh được một thói quen Muốn đọc
tốt một bài nào đó cần phải chú ý nhập tâm ngay từ hoạt động quan sát để trải nghiệm Từ đó học sinh sẽ xác định được giọng đọc phù hợp cho từng khổ thơ.
thơ
Trái đất này/ là của chúng mình//
Quả bóng xanh/ bay giữa trời xanh//
Bồ câu ơi, tiếng chim gù thương mến//
Hải âu ơi, cánh chim vờn sóng biển//
Cùng bay nào, cho trái đất quay!
