Các nhà nghiên cứu về báo chí đã chỉ ra rằng, đứng trước một sự kiện xảy ra mỗi loại hình báo chí sẽ có những cách tiếp cận và phản ánh khác nhau. Thông thường phát thanh sẽ đưa tin, truyền hình diễn tả còn báo in thì phân tích, bình luận. Điều này cho thấy ưu thế đặc biệt của loại hình báo phát thanh, đặc biệt là trong bối cảnh bùng nổ thông tin như hiện nay khi tin tức chính là món ăn không thể thiếu đối với mỗi người. Quả thực phát thanh có những đặc trưng riêng biệt của mình như truyền tải thông tin bằng ngôn ngữ nói kết hợp với tiếng động và âm nhạc thông qua sóng điện từ. Vì thế, phát thanh thường truyền đi thông tin một cách nhanh nhất, kĩ thuật truyền tin đơn giản, cách truyền tải thông tin gần gũi, truyền cảm, chi phí rẻ…đã làm cho phát thanh luôn có mặt bên cạnh thính giả. Đặc biệt, ở các nước phát triển, phát thanh được coi như một phương tiện truyền thanh có mối quan hệ tình cảm rất mạnh với tính giả. Trong lịch sử xã hội loài người đã ứng dụng thành công nhiều thành tựu khoa học kĩ thuật vào đời sống. Trong lĩnh vực truyền thông đó là sự xuất hiện của các loại hình báo chí hiện đại như truyền hình, báo mạng điện tử…Trước thực tế đó, nhiều người cho rằng, phát thanh đang bị lỗi thời, lạc hậu và mất dần vị thế của mình. Nhưng thực tế ở nhiều quốc gia, nhất là những nước phát triển, phát thanh vẫn được lựa chọn và phát huy lợi thế riêng của mình. Để có thể cạnh tranh được với các loại hình báo chí khác, đáp ứng nhu cầu thông tin nhanh chóng, tức thì của xã hội hiện đại, phát thanh nói chung và phát thanh ở Việt Nam nói riêng đã và đang từng bước hoàn thiện và hiện đại hoá bằng sự kết hợp giữa việc đầu tư, ứng dụng khoa học công nghệ vào từng khâu sản xuất chương trình, cập nhật thông tin nhanh hơn, nội dung hấp dẫn hơn, tính trực tiếp và tính tương tác ngày càng nhiều hơn…Chính vì lẽ đó, việc thực hiện đề tài “Trình bày những phương thức sản xuất chương trình phát thanh hiện đại ngày nay” sẽ phần nào giúp cho chúng ta có cái nhìn cụ thể hơn về loại hình phát thanh hiện đại. PHẦN II: NỘI DUNG Về cơ bản, sự ra đời và ứng dụng phương thức sản xuất của phát thanh hiện đại xuất phát từ nhu cầu đòi hỏi thực tế của công chúng và nhu cầu đổi mới của chính ngành phát thanh là khắc phục những hạn chế của phương thức phát thanh truyền thống và phát huy tính nhanh nhạy, ngắn gọn, tức thời của thông tin phát thanh. I. Phát thanh truyền thống Phương thức sản xuất chương trình phát thanh theo công nghệ truyền thống quy trình sản xuất gồm nhiều công đoạn phức tạp. Phóng viên đi viết tin bài sau đó nộp về cho ban biên tập. Khi đã tập hợp được một số lượng tin bài sửa chữa, cắt gọt, bổ sung tạo ra sự hoàn chỉnh về nội dung và hình thức phù hợp với yêu cầu viết cho phát thanh. Thời lượng các phần cũng sẽ được xác định cho phù hợp. Biên tập viên viết lời giới thiệu, viết lời dẫn và phần kết cấu của chương trình. Văn bản sau khi biên tập xong sẽ được duyệt và chuyển tới phát thanh viên đọc và thu in hoàn chỉnh vào băng từ rồi cho phát sóng. Phương thức sản xuất phát thanh truyền thống, kết cấu và nội dung chương trình thường chặt chẽ do đã được lựa chọn, sửa chữa. Người thể hiện chương trình chủ yếu là phát thanh viên chuyên nghiệp nên ít khi có những nhầm lẫn, sai xót. Bên cạnh đó, phương thức này còn rất phù hợp cho những chương trình đòi hỏi pha âm phức tạp. Tuy nhiên phương thức này cũng bộc lộ những điểm hạn chế đó là, quá trình sản xuất và truyền thông tin phải trải qua nhiều khâu, xử lí mất nhiều thời gian. Do đó sẽ làm mất đi tính thời sự, trực tiếp của thông tin. Nói cách khác, với phương thức sản xuất truyền thống, công chúng phải tiếp nhận sự kiện khi nó đã xảy ra chứ không phải sự kiện đang diễn ra. Điều này đồng nghĩa với việc phát thanh không phát huy được ưu thế nổi bật của mình so với các loại hình báo chí khác.
Trang 1PHẦN I: MỞ ĐẦU
Các nhà nghiên cứu về báo chí đã chỉ ra rằng, đứng trước một sự kiệnxảy ra mỗi loại hình báo chí sẽ có những cách tiếp cận và phản ánh khácnhau Thông thường phát thanh sẽ đưa tin, truyền hình diễn tả còn báo in thìphân tích, bình luận Điều này cho thấy ưu thế đặc biệt của loại hình báo phátthanh, đặc biệt là trong bối cảnh bùng nổ thông tin như hiện nay khi tin tứcchính là món ăn không thể thiếu đối với mỗi người Quả thực phát thanh cónhững đặc trưng riêng biệt của mình như truyền tải thông tin bằng ngôn ngữnói kết hợp với tiếng động và âm nhạc thông qua sóng điện từ Vì thế, phátthanh thường truyền đi thông tin một cách nhanh nhất, kĩ thuật truyền tin đơngiản, cách truyền tải thông tin gần gũi, truyền cảm, chi phí rẻ…đã làm chophát thanh luôn có mặt bên cạnh thính giả Đặc biệt, ở các nước phát triển,phát thanh được coi như một phương tiện truyền thanh có mối quan hệ tìnhcảm rất mạnh với tính giả
Trong lịch sử xã hội loài người đã ứng dụng thành công nhiều thànhtựu khoa học kĩ thuật vào đời sống Trong lĩnh vực truyền thông đó là sự xuấthiện của các loại hình báo chí hiện đại như truyền hình, báo mạng điện tử…Trước thực tế đó, nhiều người cho rằng, phát thanh đang bị lỗi thời, lạc hậu vàmất dần vị thế của mình Nhưng thực tế ở nhiều quốc gia, nhất là những nướcphát triển, phát thanh vẫn được lựa chọn và phát huy lợi thế riêng của mình
Để có thể cạnh tranh được với các loại hình báo chí khác, đáp ứng nhu cầuthông tin nhanh chóng, tức thì của xã hội hiện đại, phát thanh nói chung vàphát thanh ở Việt Nam nói riêng đã và đang từng bước hoàn thiện và hiện đạihoá bằng sự kết hợp giữa việc đầu tư, ứng dụng khoa học công nghệ vào từngkhâu sản xuất chương trình, cập nhật thông tin nhanh hơn, nội dung hấp dẫnhơn, tính trực tiếp và tính tương tác ngày càng nhiều hơn…Chính vì lẽ đó,
việc thực hiện đề tài “Trình bày những phương thức sản xuất chương trình phát thanh hiện đại ngày nay” sẽ phần nào giúp cho chúng ta có cái nhìn cụ
thể hơn về loại hình phát thanh hiện đại
Trang 2PHẦN II: NỘI DUNG
Về cơ bản, sự ra đời và ứng dụng phương thức sản xuất của phát thanhhiện đại xuất phát từ nhu cầu đòi hỏi thực tế của công chúng và nhu cầu đổimới của chính ngành phát thanh là khắc phục những hạn chế của phương thứcphát thanh truyền thống và phát huy tính nhanh nhạy, ngắn gọn, tức thời củathông tin phát thanh
I Phát thanh truyền thống
Phương thức sản xuất chương trình phát thanh theo công nghệ truyềnthống quy trình sản xuất gồm nhiều công đoạn phức tạp Phóng viên đi viếttin bài sau đó nộp về cho ban biên tập Khi đã tập hợp được một số lượng tinbài sửa chữa, cắt gọt, bổ sung tạo ra sự hoàn chỉnh về nội dung và hình thứcphù hợp với yêu cầu viết cho phát thanh Thời lượng các phần cũng sẽ đượcxác định cho phù hợp Biên tập viên viết lời giới thiệu, viết lời dẫn và phầnkết cấu của chương trình Văn bản sau khi biên tập xong sẽ được duyệt vàchuyển tới phát thanh viên đọc và thu in hoàn chỉnh vào băng từ rồi cho phátsóng
Phương thức sản xuất phát thanh truyền thống, kết cấu và nội dungchương trình thường chặt chẽ do đã được lựa chọn, sửa chữa Người thể hiệnchương trình chủ yếu là phát thanh viên chuyên nghiệp nên ít khi có nhữngnhầm lẫn, sai xót Bên cạnh đó, phương thức này còn rất phù hợp cho nhữngchương trình đòi hỏi pha âm phức tạp Tuy nhiên phương thức này cũng bộc
lộ những điểm hạn chế đó là, quá trình sản xuất và truyền thông tin phải trảiqua nhiều khâu, xử lí mất nhiều thời gian Do đó sẽ làm mất đi tính thời sự,trực tiếp của thông tin Nói cách khác, với phương thức sản xuất truyền thống,công chúng phải tiếp nhận sự kiện khi nó đã xảy ra chứ không phải sự kiệnđang diễn ra Điều này đồng nghĩa với việc phát thanh không phát huy được
ưu thế nổi bật của mình so với các loại hình báo chí khác
Trang 3Hơn nữa, phương thức sản xuất chương trình phát thanh truyền thốngthường tạo ra sự gò bó, khuôn mẫu, làm cho chương trình khô cứng, thiếutính gần gũi, thân thiện với công chúng Điều quan trọng hơn, do các côngđoạn sản xuất chương trình thường tách rời nhau nên các phóng viên, biên tậpviên, kĩ thuật viên thường làm việc độc lập Điều này phần nào làm hạn chếkhả năng sáng tạo của nhà báo.
II Phát thanh trực tiếp- ưu thế của phát thanh hiện đại
Những năm 30 của thế kỷ XX, ở các nước có kĩ thuật tiên tiến trênthế giới, hình thức phát thanh trực tiếp đã manh nha Chương trình phát thanhtrực tiếp đầu tiên từ năm 1936 khi Đài BBC tường thuật vụ cháy “Lâu đài phalê” Crystal Place tại Luân Đôn (Anh) với những “lời bình trực tiếp tại chỗcùng với tiếng động xung quanh” Đây cũng chính là sự kiện mở đầu cho mộtthời kì phát triển và đổi mới của phát thanh hiện đại Nó đã khắc phục đượcnhững hạn chế căn bản của phát thanh truyền thống và nhanh chóng được ứngdụng phổ biến ở các đài phát thanh trên thế giới Đài phát thanh ở Anh, Pháp,
Mỹ, Đức….bên cạnh một số chương trình sản xuất theo phương thức truyềnthống thì đã có nhiều kênh chương trình được sản xuất trực tiếp
1 Một số quan niệm về phát thanh trực tiếp
Mặc dù công nghệ phát thanh trực tiếp đã được sử dụng khá lâu, nhưngcho đến nay, khái niệm phát thanh trực tiếp vẫn chưa được hiểu một cáchthống nhất Có nhiều quan điểm khác nhau khi nói về những đặc trưng và đặcđiểm phương thức này Tuy nhiên, người ta không thể phủ nhận những ưu thế
và tính hiện đại của phát thanh trực tiếp, về khả năng tạo ra một phong cáchlàm việc mới cho đội ngũ những người làm công tác phát thanh Phương thứcnày hầu như loại bỏ tình trạng đọc để tin thu băng trước, do đó đã rút ngắnđược khoảng cách từ nguồn thông tin đến đối tượng tiếp nhận, giúp cho côngchúng tiếp nhận sự kiện qua những góc nhìn mới mẻ
Trang 4Có quan niệm cho rằng, phát thanh trực tiếp nghĩa là đọc trực tiếp trướcmáy Các tin, bài đã được chuẩn bị từ trước, một phần đã được ghi âm trước,một phần sẽ do phát thanh viên đọc và phát sóng thẳng (không qua khâu ghiâm) Để quá trình này được đảm bảo đúng với dự kiến, người biên tập viên và
kỹ thuật viên cũng phải có mặt trong khi phát thanh viên đang đọc để xử lýnhững tình huống bất ngờ Toàn bộ số tin, bài này đã được cắt gọt trước đểtương ứng với thời lượng của chương trình Nếu quá trình thực hiện vượt thờigian quy định, biên tập viên sẽ quyết định bỏ đi những thông tin ở cuối Nếu
đã hết nội dung mà thời gian của chương trình vẫn còn, có thể đưa thêm mộtbản nhạc (hoặc ca khúc) để tránh tình trạng trống sóng
Ý kiến khác cho rằng, phát thanh trực tiếp thực chất là những chương
trình tường thuật về các sự kiện được thực hiện trực tiếp ngay tại hiện trường(như tường thuật một kỳ đại hội, một cuộc bầu cử, một lễ hội, một buổi giaolưu, một trận thi đấu thể thao…) Trong toàn bộ chương trình không có thôngtin nào được ghi âm trước mà tất cả đều là phát sóng trực tiếp
Rõ ràng là những quan niệm nêu trên không phải là không có có cơ sở.Tuy nhiên, những cách hiểu này chỉ mới đề cập đến hai trong nhiều dạngchương trình cụ thể của phát thanh trực tiếp đó là chương trình đọc thẳng vàchương trình trực tiếp Trong thực tế trên thế giới và ở nước ta, PTTT có thể
có hàng chục dạng chương trình khác nhau, có thể được thực hiện ngay tạistudio, thực hiện tại hiện trường hoặc là kết hợp cả hai phương pháp kể trên Theo tác giả Lương Phán (2002) cho rằng, phát thanh trực tiếp có thể được
hiểu là phương thức mà quá trình “sản xuất chương trình phát thanh được
thực hiện đồng thời với quá trình phát sóng nhằm chuyển đến người nghe những thông tin đồng thời với sự kiện đang xảy ra và có thể thu hút người nghe tham gia vào quá trình sản xuất chương trình” Ông còn cho rằng:
“điều quan trọng nhất, cốt lõi nhất của phát thanh trực tiếp chính là phóng viên hoặc người đưa tin, cộng tác viên phải đang ở chỗ xảy ra sự kiện hoặc là
Trang 5người trong cuộc đang trực tiếp nói trước máy đang phát sóng Với tiếng nói của phóng viên, của người trong cuộc đang ở nơi xảy ra sự kiện sẽ làm độ tin cậy của của vấn đề, sự kiện tăng lên rõ rệt”
Trong cuốn Cẩm nang hướng dẫn phát thanh trực tiếp của Đài Tiếng nói
Việt Nam (tái bản tháng 8/2005) thì phát thanh trực tiếp được định nghĩa nhưsau: “Phát thanh trực tiếp là phương thức thông tin linh hoạt, đáp ứng đượccác yêu cầu của phát thanh hiện đại Cùng với sự phát triển của khoa học,công nghệ, phát thanh trực tiếp được trang bị thêm những thiết bị mới, pháthuy được các thế mạnh của báo nói, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu ngàycàng cao của phát thanh hiện đại”
Theo PGS,TS Nguyễn Đức Dũng, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, đặcđiểm cơ bản của phát thanh trực tiếp đó là quá trình hình thành chương trìnhphát thanh diễn ra đồng thời với thời gian mà chương trình đó được phátsóng
Dù hiểu theo cách nào thì các quan niệm cũng chỉ ra được những ưu thếcủa phát thanh trực tiếp Phương thức này đã ứng dụng được những thành tựucủa khoa học kĩ thuật tiến tiến của thời đại, làm cải tiến việc sản xuất cácchương trình phát thanh đã có bước nhảy vọt quan trọng về chất lượng
2 Đặc điểm của phát thanh trực tiếp
Có thể nói, đặc điểm quan trọng nhất của một chương trình phát thanh trựctiếp đó là chương trình được hình thành đến đâu được phát sóng ngay đếnđấy Một chương trình phát thanh trực tiếp chỉ được coi là hoàn thành khi quátrình sản xuất chương trình đó kết thúc Trước đây, với kĩ thuật thu thanhbăng từ, sẽ rất khó thực hiện công nghệ phát thanh trực tiếp, nhưng với phátthanh trực tiếp công nghệ máy tính đã được áp dụng nên phần lời nói và âmnhạc được phối hợp hài hoà
Trang 6Trong phát thanh trực tiếp, ngoài các yếu tố được thực hiện trực tiếp như:đọc thẳng; gọi điện tới phòng thu; tường thuật trực tiếp; phỏng vấn trực tiếp;khách mời tại phòng thu; toạ đàm trực tiếp; phóng sự trực tiếp; phát thanh lưuđộng…), người ta vẫn phải sử dụng những chất liệu không trực tiếp để xâydựng chương trình như: các ca khúc, bài phỏng vấn, phóng sự đã được thuthanh hoàn chỉnh với những tiếng động nền, phát biểu của các nhân chứnghoặc đã được dựng sẵn thành những chuyên mục, tiết mục của chương trình.Ngoài ra còn có các loại nhạc xen, nhạc cắt, nhạc nền… đã được chuẩn bị sẵnsàng từ trước Đó chính là sự kết hợp tuyệt vời, sự kế thừa và phát huy những
ưu thế của phát thanh truyền thống trong lòng phát thanh hiện đại
Trong một chương trình phát thanh trực tiếp có thể bao hàm nhiều nộidung khác nhau, được thực hiện bởi những nhóm phóng viên khác nhau, ởnhững địa điểm, thời điểm khác nhau Vấn đề là toàn bộ những nội dung đóphải được liên kết lại trong một chương trình có tính thống nhất cao, hoànchỉnh về mặt tính chất, về chủ đề chung của cả chương trình và quá trình liênkết đó cũng đồng thời là quá trình phát sóng
Một chương trình phát thanh trực tiếp nhìn chung phải có sự ổn định vềnội dung với một chủ đề có tính thống nhất cao Tuy nhiên, với các dạngchương trình phát thanh trực tiếp được thực hiện tại hiện trường hoặc cácchương trình có sự tham gia của thính giả, người ta phải chấp nhận cả nhữngyếu tố ngẫu nhiên, đột xuất ngoài dự kiến Những yếu tố này có tính hai mặt -vừa làm phong phú cho chương trình, đồng thời cũng có thể phá vỡ tính thốngnhất của chương trình Do đó, để có thể đảm bảo sự liên kết hợp lý giữa cácthành phần khác nhau được tập hợp trong một chương trình phát thanh trựctiếp, đòi hỏi phải có sự nhạy bén của đạo diễn và của những người tham giathực hiện chương trình Chẳng hạn, tại một buổi toạ đàm về một vấn đề nào
đó, các khách mời trao đổi hoặc phát biểu quá dài hoặc lan man Trong trườnghợp đó, nếu những người thực hiện chương trình đó không biết cách dẫn dắt
Trang 7và làm chủ vấn đề, buổi toạ đàm sẽ dễ bị đi chệch hướng, vi phạm thời lượngchương trình hoặc không đạt được mục tiêu của chương trình Hoặc khitruyền thông tin tại hiện trường có thể ảnh hưởng ít nhiều đến chất lượng phátsóng.
Chương trình phát thanh trực tiếp ngoài việc phải có lượng thông tinnhanh, phong phú, mới mẻ còn phải đáp ứng được nhu cầu của thính giả quanhững yếu tố thuộc về hình thức thể hiện như: thông tin ngắn gọn, cấu trúcchương trình mở, linh hoạt, dẫn chương trình sinh động, kết hợp hợp lý giữalời nói với tiếng động, âm nhạc…Điều này đã làm nổi bật đặc trưng tiêu biểucủa phát thanh khi tác động tới thính giả một cách tự nhiên, gần gũi, thânthiện
Trong phát thanh trực tiếp, bố cục các thông tin có vai trò rất quan trọngtrong việc thu hút, lôi cuốn thính giả Thông tin cô đọng, ngắn gọn sẽ làm bớt
đi sức ép tâm lý đối với những phóng viên, biên tập viên thực hiện chươngtrình, đồng thời phát huy đặc tính của phát thanh là người tiếp nhận thông tinqua cơ quan thính giác Âm nhạc và tiếng động có vai trò rất quan trọng trongphát thanh trực tiếp, góp phần tạo ra sự sinh động của các chương trình
3 Sự khác biệt giữa phương thức sản xuất phát thanh truyền thống và phát thanh hiện đại.
Có thể nói điểm khác biệt lớn nhất của phát thanh trực tiếp đó là nó pháthuy ưu thế của dạng chương trình mở Điều này thể hiện ở tính tương tác giữanhà đài với thính giả Nếu trong phát thanh truyền thống, thính giả tiếp nhậnthông tin một cách thụ động, thông tin phát thanh như những món ăn đã đượcchế biến sẵn, người nghe buộc phải chấp nhận thông tin đó dù không phù hợpvới sở thích hay nhu cầu của mình.Với phát thanh trực tiếp, thính giả có thểtham gia trực tiếp vào chương trình ở những mức độ khác nhau Cụ thể như,tính giả có thể gọi điện giao lưu, trao đổi, trò chuyện với nhà đài và thông quanhà đài để trao đổi thông tin với người khác về những vấn đề mà mình quan
Trang 8tâm (ví dụ như chương trình Chuyện của tôi, ca nhạc theo yêu cầu thínhgiả phát trên sóng của Đài Tiếng nói Việt Nam, khi một câu chuyện, mộttình huống nào đó đặt ra, bạn nghe đài có thể gọi điện đến đài để bày tỏnhững quan điểm, suy nghĩ của mình về vấn đề đó) Bên cạnh đó, thính giảhiện nay còn có thể tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất chương trình,đặc biệt là trong các bản tin Với quy trình sản xuất đến đâu, phát sóng đến
đó, khi có một sự kiện, một vấn đề nào đó đang diễn ra mà một thính giả đãđược chứng kiến sự kiện đó thì thính giả chi cần điện thoại cung cấp thông tinđến đài và toàn bộ nội dung thông tin sự kiện của thính giả sẽ được phát sóngngay mà không cần qua khâu biên tập, cắt gọt hay sửa chữa Một cuộc phỏngvấn, toạ đàm hay bình luận tại phòng thu cũng làm cho những vấn đề đượcnên lên một cách hấp dẫn, sinh động nhiều chiều, khắc phục được tính gò bó,khô cứng và áp đặt của phát thanh truyền thống Chính điều này làm chongười nghe có cảm giác được sống thật, được cùng chứng kiến và suy ngẫm
về vấn đề nào đó
Phát thanh trực tiếp đưa đến cho làn sóng phát thanh sự sinh động bằngnhững thông tin mới mẻ và sự gần gũi với đời sống của con người Ưu thế củaphát thanh là ngôn ngữ nói và quá trình chuyển tải thông tin đến người nghenhư là một cách giao tiếp trực tiếp với sự gần gũi, thân mật, ngôn ngữ dễ hiểu,giọng điệu truyền cảm Với phát thanh trực tiếp, ưu thế đó được đẩy mạnhlên một bước bởi nó không chỉ thể hiện được những ưu thế của lối truyền tảithân mật, mang tính đối thoại trực tiếp mà nó còn mang đến cho người nghenhững thông tin nóng hổi, mới mẻ, giàu tính khách quan về những cái đang và
sẽ diễn ra mà người nghe quan tâm Đây là điều mà phát thanh truyền thốngkhông thể có được
Như đã phân tích ở trên, phương thức sản xuất truyền thống cácphóng viên, biên tập viên và kĩ thuật viên thường làm việc khá độc lập Chính
vì lẽ đó, trong quá trình biên tập, sửa chữa và phát sóng có thể làm giảm đi
Trang 9tính khách quan, chân thực của vấn đề, sự kiện Tuy nhiên các chương trìnhphát thanh trực tiếp đòi hỏi trong quá trình sản xuất phải có sự kết hợp ăn ý
của một nhóm sản xuất chương trình chuyên nghiệp Sự phối hợp giữa các
thành viên trong nhóm là những điều kiện tiền đề có tác động quyết định chấtlượng và hiệu quả của chương trình phát thanh trực tiếp Khi thực hiện phátthanh trực tiếp, do cùng làm việc, cùng phải chịu trách nhiệm nên mối quan
hệ giữa phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên hết sức chặt chẽ và điều này
đã tạo cho họ có tính tập thể cao, giúp cho mỗi thành viên tự nâng cao trình
độ, chuyên môn nghiệp vụ của mình Do yêu cầu các chương trình phải sinhđộng và sát hợp với thực tế, các phóng viên phải biết cách phát hiện, lựachọn, tổng hợp, phân tích và phản ánh nhanh các sự kiện, vấn đề Điều đó đãgóp phần làm cho đội ngũ phóng viên ngày càng yêu nghề, năng động sángtạo và có khả năng làm việc tập thể
Một điểm khác biệt giữa phát thanh trực tiếp với phát thanh truyền thống
đó là việc ứng dụng công nghệ và thế mạnh của internet và kĩ thuật số trongsản xuất chương trình Từ chỗ sử dụng kĩ thuật AM là sóng chung, với dảisóng rộng, chất lượng âm thanh không đảm bảo Đến những năm 40 của thế
kỉ XX đã xuất hiện kĩ thuật FM đã kết hợp hài hoà giữa sóng chung, sóngngắn và cực ngắn với chất lượng sóng cao hơn và chi phí đầu tư, khai thác rẻhơn, gọn nhẹ hơn Đến cuối thế kỉ XX, sự xuất hiện của phát thanh kĩ thuật
số, khắc phục được những nhược điểm cơ bản của phát thanh truyền thốngnhư nhiễu, méo và đặc biệt là giải quyết được sự chật chội, chen chúc của giảitần số Phát thanh số đã vượt trội hơn hẳn về chất lượng âm thanh
4 Phát thanh trực tiếp ở Việt Nam
Ngày 7/9/1945, Đài Tiếng nói Việt Nam chính thức ra đời trong điều kiện
kỹ thuật hết sức đơn giản và lạc hậu Cơ sở vật chất ban đầu chỉ có một trungtâm điện đài ở Bạch Mai (vốn là trung tâm máy phát sóng liên lạc bằng tínhiệu morse, được cải tiến thành máy phát tiếng bằng sóng ngắn 19m, 25m,
Trang 1031m, 41m, 49m), công suất trung bình từ 300-500W Những chương trìnhphát thanh đầu tiên được phát trực tiếp do thiếu các phương tiện thu thanh,ghi âm nên không có khả năng làm chương trình thu in trước
Theo nhà báo Vĩnh Trà, “cuộc tường thuật trực tiếp đầu tiên” của ĐàiTiếng nói Việt Nam đã được thực hiện vào ngày 31/5/1946, nhận lời mời củaChính phủ Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh lên đường thăm nước Pháp với tưcách là thượng khách của Tổng thống Pháp Cùng ngày, phái đoàn Chính phủnước Việt Nam dân chủ cộng hòa do đồng chí PhạmVăn Đồng dẫn đầu cũnglên đường sang đàm phán chính thức với Chính phủ Pháp tại Phôngtennơblô
từ ngày 6-7 đến ngày 10-9-1946” Phái đoàn ta về nước, Bác Hồ ở lại tranhthủ nhân dân, chính giới Pháp và gặp gỡ bà con Việt kiều Ngày 14-9-1946,
Hồ Chủ tịch ký với Pháp Hiệp ước tạm thời và sau đó trở về nước bằng đườngbiển (ngày 21-10-1946) Nhân dân cả nước lo lắng dõi theo cuộc hành trìnhnày của Bác “Thấu hiểu tâm trạng và tình cảm của đồng bào chiến sỹ cảnước, Đài Tiếng nói Việt Nam quyết định tường thuật trực tiếp tại chỗ lễ đónBác trở về tại thành phố cảng Hải Phòng” Đó là một quyết định mạnh dạn,táo bạo, xuất phát từ sự tôn trọng nguyện vọng của cả dân tộc Đây là cuộctường thuật trực tiếp đầu tiên nên mọi công việc mới mẻ Tuy nhiên, với tinhthần chuẩn bị kỹ lưỡng, khẩn trương cả về kỹ thuật và đội ngũ phóng viên,biên tập, phát thanh viên, chương trình tường thuật trực tiếp đầu tiên này đãđược thực hiện một cách thành công Bằng hình thức trò chuyện trực tiếp vớiBác, hai phóng viên Hoàng Tuấn và Nguyễn Văn Nhất đã chuyển đến đồngbào tiếng nói khỏe khoắn, nồng ấm của Bác Suốt chặng đường đi tàu hỏa từHải Phòng về Hà Nội và tại cuộc mít tinh lớn của nhân dân Thủ đô đón Bác ở
ga Hàng Cỏ đều được truyền trực tiếp Chương trình này không có nhạc cắt
và bài hát minh họa mà chỉ có tiếng của những bánh sắt con tàu đang chạylàm âm thanh nền