Luận văn hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần kết cấu thép và thiết bị nâng hạ hoàng anh

Quy trình ghi s k toán trên máy vi tính ..... Chi tiêu là c s phát sinh c a chi phí, không có chi tiêu thì không có chi phí... K toán chiăphíănhơnăcôngătr c ti păph ngăphápăKKTX phép ch

B GIỄOăD Că ẨOăT O

B GIỄOăD Că ẨOăT O

-o0o -

KHịAăLU N T T NGHI P

TÀI : HOẨNăTHI N K TOỄNăT P H PăCHIăPHệăS N XU T VẨăTệNHăGIỄăTHẨNHăS N PH M T IăCỌNG TY C

L I C Mă N

hoàn thành khoá lu n t t nghi p này, em xin t lòng bi t n sâu s c và chân thành nh t t i giáo viên h ng d n Th.s oàn Th H ng Nhung đư t n tình h ng d n

em trong su t th i gian hoàn thành khoá lu n Nh s ch b o nhi t tình và t n tâm c a

cô, em không nh ng có th hoàn thành khoá lu n mà còn có th hoàn thi n thêm v

hi u bi t c a mình trong công tác h ch toán k toán ngoài th c t

Em xin chân thành c m n t i Ban Giám đ c và các anh ch trong phòng Tài chính - K toán t i Công ty C ph n K t c u thép và Thi t b nâng h Hoàng Anh đư

t o đi u ki n thu n l i, ch b o và h ng d n t n tình cho em đ em có th hoàn thành bài khoá lu n t t nghi p c a mình m t cách t t nh t

Em xin chân thành c m n !

L IăCAMă OAN

Em xin cam đoan khoá lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n d i s h

tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i

khác Các d li u thông tin th c p s d ng trong khoá lu n là có ngu n g c và đ c

M C L C

CH NGă1 C ăS LụăLU N CHUNG V K TOỄNăCHIăPHệăS N XU T VẨăTệNHăGIỄăTHẨNHăS N PH MăTRONGăCỄCăDOANHăNGHI P S N

XU T 1

1.1 Kháiă quátă chungă v chiă phíă s n xu tă vƠă giáă thƠnhă s n ph m trong doanh nghi p s n xu t 1

1.1.1 Chiăphíăs n xu t 1

1.1.1.1. Khái ni m chi phí s n xu t 1

1.1.1.2. Phân lo i chi phí s n xu t 2

1.1.2 GiáăthƠnhăs n ph m 4

1.1.2.1. Khái ni m giá thành s n ph m 4

1.1.2.2. Phân lo i giá thành s n ph m 5

1.1.3 M i quan h gi aăchiăphíăs n xu tăvƠăgiáăthƠnhăs n ph m 6

1.1.4 Nhi m v c a k toánăchiăphíăs n xu tăvƠătínhăgiáăthƠnhăs n ph m 7

1.2 K toánăchiăphíăs n xu tăvƠătínhăgiáăthƠnhăs n ph m trong doanh nghi p s n xu t theo quy tăđ nh s 15/2006/Q -BTC 7

1.2.1 iăt ng t p h păchiăphíăs n xu tăvƠăđ iăt ngătínhăgiáăthƠnhăs n ph m 7 1.2.2 Ph ngăpháp t p h păchiăphíăs n xu t 8

1.2.3 K toánăchiăphíăs n xu t t iăđ năv h chătoánăhƠngăt năkhoătheoăph ngă phápăkêăkhaiăth ngăxuyên 10

1.2.3.1 K toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p 10

1.2.3.2 K toán chi phí nhân công tr c ti p 12

1.2.3.3 K toán chi phí s n xu t chung 13

1.2.3.4 K toán t ng h p chi phí s n xu t 15

1.2.4 K toánăchiăphíăs n xu t t iăđ năv h chătoánăhƠng t năkhoătheoăph ngă phápăki măkêăđ nh k 16

1.2.4.1 K toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p 17

1.2.4.2 K toán chi phí nhân công tr c ti p 18

1.2.4.3 K toán chi phí s n xu t chung 18

1.2.4.4 K toán t ng h p chi phí s n xu t 18

1.2.5 Ki măkêăvƠăđánhăgiáăgiáătr s n ph m d dang cu i k 19

1.2.6 Ph ngăphápătínhăgiáăthƠnhăs n ph m 21

1.3 K toánăchiăphíăs n xu tăvƠătínhăgiáăthƠnhăs n ph mătheoăcácăhìnhăth c ghi s 24 CH NGă2 TH C TR NG K TOỄNăCHIăPHệăS N XU TăVẨăTệNHăGIỄă THẨNHăS N PH M T IăCỌNG TY C PH N K T C UăTHÉPăVẨăTHI T B NỂNGăH HOẨNHGăANH 27

2.1 T ng quan v Côngă tyă C ph n K t c uă thépă vƠă Thi t b nơngă h HoƠngă

Anh 27

2.1.1 QuáătrìnhăhìnhăthƠnhăvƠăphátătri n c aăCôngătyăC ph n K t c uăthépăvƠă Thi t b nơngăh HoƠngăAnh 27

2.1.2 căđi m ho tăđ ng s n xu t kinh doanh c aăCôngătyăC ph n K t c u thépăvƠăThi t b nơngăh HoƠngăAnh 27

2.1.2.1. Khái quát ngành ngh kinh doanh c a Công ty C ph n K t c u thép và Thi t b nâng h Hoàng Anh 27

2.1.2.2 c đi m quy trình công ngh s n xu t kinh doanh c a Công ty C ph n K t c u thép và Thi t b nâng h Hoàng Anh 28

2.1.3 căđi m t ch c b máyăqu nălýăc aăCông ty C ph n K t c uăthépăvƠă Thi t b nơngăh HoƠngăAnh 29

2.1.4 căđi m t ch c b máyăk toánăc aăCôngătyăC ph n K t c uăthépăvƠă Thi t b nơngăh HoƠngăAnh 30

2.1.5 căđi m t ch căcôngătácăk toánăc aăcôngătyăC ph n K t c uăThépăvƠă Thi t b nơngăh HoƠngăAnh 32

2.2 Th c tr ng k toánăchiăphíăs n xu tăvƠătínhăgiáăthƠnhăs n ph m t iăCôngătyă C ph n K t c uăthépăvƠăThi t b nơngăh HoƠngăAnh 33

2.2.1 iăt ng t p h păchiăphíăs n xu tăvƠătínhăgiáăthƠnhăs n ph m t iăCôngătyă CôngătyăC ph n K t c uăthépăvƠăThi t b nơngăh HoƠngăAnh 33

2.2.2 Phơnălo iăchiăphíăs n xu t t iăCôngătyăC ph n K t c uăthépăvƠăThi t b nơngăh HoƠngăAnh 33

2.2.3 K toánăchiăphíăs n xu t t iăCôngătyăC ph n K t c uăthépăvƠăThi t b nơngă h HoƠngăAnh 34

2.2.3.1 K toán t p h p chi phí nguyên v t li u tr c ti p 35

2.2.3.2 K toán t p h p chi phí nhân công tr c ti p 44

2.2.3.3 K toán t p h p chi phí s n xu t chung 52

2.2.3.4 T ng h p chi phí s n xu t 74

2.2.4 ánhăgiáăs n ph m d dang cu i k 79

2.2.5 K toánătínhăgiáăthƠnh s n ph m t iăCôngătyăC ph n K t c uăthépăvƠă Thi t b nơngăh HoƠngăAnh 79

CH NGă3 M T S GI IăPHỄPăNH MăHOẨNăTHI N K TOỄNăT P H PăCHIăPHệăS N XU TăVẨăTệNHăGIỄăTHẨNHăS N PH M T IăCỌNGăTYă C PH N K T C UăTHÉPăVẨăTHI T B NỂNGăH HOẨNGăANH 82

3.1 ánhăgiáăth c tr ng v k toánăt p h păchiăphíăs n xu tăvƠătínhăgiáăthƠnhă s n ph m t iăCôngătyăC ph n K t c uăthépăvƠăThi t b nơngăh HoƠngăAnh 82

ngă uăđi măc ăb n 82

3.1.2 Nh ng v năđ cònăt n t iăvƠănh căđi m c n kh c ph c 83

3.2 M t s ýăki n nh măhoƠnăthi n k toánăchiăphíăs n xu tăvƠătínhăgiáăthƠnhă s n ph m t iăCôngătyăC ph n K t c uăthépăvƠăThi t b nơngăh HoƠngăAnh 84

3.2.1 Tríchătr c ti năl ngăngh phépăc aăcôngănhơnătr c ti p 84

3.2.2 ụăki n v bi u m u ch ng t 86

3.2.3 M s TK 622 88

3.2.4 ụăki n v vi căxácăđ nh s kh uăhaoăhƠngătháng 90

3.2.5 ụăki n v h chătoánăph li u thu h i 94

3.2.6 ụăki n v ph n m m k toánăc aăCôngăty 95

K T LU N

TẨIăLI U THAM KH O

DANH M C B NG BI U,ăS ă

S đ 1.1 K toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p (ph ng pháp KKTX) 11

S đ 1.2 K toán chi phí nhân công tr c ti p (ph ng pháp KKTX) 13

S đ 1.3 K toán chi phí s n xu t chung (ph ng pháp KKTX) 15

S đ 1.4 K toán t ng h p chi phí s n xu t (ph ng pháp KKTX) 16

S đ 1.5 K toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p (ph ng pháp KK K) 17

S đ 1.6 K toán t ng h p chi phí s n xu t (ph ng pháp KK K) 19

S đ 1.7 Quy trình t ch c s theo hình th c Nh t ký chung 25

S đ 1.8 Quy trình ghi s k toán trên máy vi tính 25

S đ 2.1 c đi m quy trình công ngh s n xu t 28

S đ 2.2 C c u t ch c c a Công ty C ph n K t c u thép và Thi t b nâng h Hoàng Anh 29

S đ 2.3 B máy k toán c a Công ty C ph n K t c u thép và Thi t b nâng h Hoàng Anh 31

S đ 2.4 Trình t ghi s k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m 32

B ng 2.1 Phi u xu t kho nguyên v t li u 37

B ng 2.2 S chi ti t nguyên v t li u – công c d ng c 39

B ng 2.3 S chi ti t tài kho n Chi phí nguyên v t li u tr c ti p 40

B ng 2.4 S nh t ký chung 41

B ng 2.5 S cái tài kho n Chi phí nguyên v t li u tr c ti p 43

B ng 2.6 B ng ch m công c a công nhân tr c ti p s n xu t 46

B ng 2.7 B ng thanh toán ti n l ng kh i công nhân tr c ti p 47

B ng 2.8 B ng phân b ti n l ng và b o hi m xư h i 49

B ng 2.9 S chi ti t tài kho n chi phí nhân công tr c ti p 50

B ng 2.10 S nh t ký chung 51

B ng 2.11 S cái tài kho n Chi phí nhân công tr c ti p 52

B ng 2.12 B ng thanh toán ti n l ng b ph n qu n lý phân x ng 54

B ng 2.13 Phi u xu t kho nguyên v t li u phân x ng 56

B ng 2.14 Phi u xu t kho công c d ng c 57

B ng 2.15 B ng tính và phân b kh u hao 60

B ng 2.16 Hóa đ n giá tr gia t ng chi phí v n phòng ph m 61

B ng 2.17 Hoá đ n GTGT chi phí ti n m ng 62

B ng 2.19 S chi ti t tài kho n chi phí nhân viên phân x ng 65

B ng 2.20 S chi ti t tài kho n chi phí v t li u 66

B ng 2.21 S chi ti t tài kho n chi phí d ng c s n xu t 67

B ng 2.22 S chi ti t tài kho n chi phí kh u hao TSC 68

B ng 2.23 S chi ti t tài kho n chi phí d ch v mua ngoài 69

B ng 2.24 S nh t ký chung 70

B ng 2.25 S cái tài kho n chi phí s n xu t chung 73

B ng 2.26 S chi ti t tài kho n chi phí s n xu t kinh doanh d dang 75

B ng 2.27 S nh t ký chung 76

B ng 2.28 S cái tài kho n chi phí s n xu t kinh doanh d dang 78

B ng 2.29 Th tính giá thành s n ph m 80

B ng 3.1 B ng phân b ti n l ng và b o hi m xư h i 87

B ng 3.2 S nh t ký chung 89

B ng 3.3 S cái tài kho n CPNCTT 90

B ng 3.4.B ng tính và phân b kh u hao tháng 03 n m 2014 92

B ng 3.5 S chi ti t tài kho n chi phí kh u hao TSC 93

B ng 3.6 S chi ti t tài kho n chi phí s n xu t kinh doanh d dang 94

L I M U

Công tác t ch c, qu n lý doanh nghi p là m t trong nh ng đi u vô cùng quan

tr ng đ i v i m i doanh nghi p, đ c bi t là trong n n kinh t th tr ng ngày nay M t

b máy qu n lý t t, đ ng b t trên xu ng s giúp doanh nghi p có th s p x p, ki m tra c ng nh có nh ng k ho ch chính xác đ góp ph n gi m chi phí, t ng n ng su t,t

đó có th làm gia t ng l i nhu n có th t ch c và qu n lý phù h p, đem l i hi u

qu cao thì b ph n k toán là m t ph n không th thi u và vô cùng quan tr ng trong

b t k b máy qu n lý nào K toán cung c p các thông tin tài chính cho nhà qu n lý

có cái nhìn chính xác v tình hình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, t đó đ a ra

các quy t đ nh trong t ng lai

i v i các doanh nghi p thu c l nh v c s n xu t thì vi c có b máy k toán t t

l i càng quan tr ng, trong đó k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m đóng vai trò đ c bi t h n c Vi c t ch c công tác k toán chi phí s n xu t và tính giá thành

s n ph m m t cách khoa h c, h p lý, phù h p v i đi u ki n c th c a doanh nghi p

s giúp cho doanh nghi p ti t ki m chi phí, h giá thành s n ph m, đ ng th i nâng cao

đ c ch t l ng s n ph m c ng nh đáp ng đ c yêu c u ngày càng cao c a th

tr ng

Công ty C ph n K t c u thép và Thi t b nâng h Hoàng Anh là doanh nghi p

ho t đ ng s n xu t kinh doanh, s n ph m c a công ty luôn đáp ng đ c các yêu c u

c a khách hàng i v i công ty, vi c nâng cao ch t l ng s n ph m, m u mư đ phù

h p v i yêu c u c th c a t ng khách hàng là vi c vô cùng quan tr ng đ t đ c

m c tiêu này thì công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m

Công ty c n ph i đ c hoàn thi n

Qua th i gian th c t p t i Công ty C ph n K t c u thép và Thi t b nâng h

Hoàng Anh, cùng v i s giúp đ nhi t tình c a cô giáo Th.s oàn Th H ng Nhung và

phòng Tài chính - K toán, em ch n đ tài “Hoàn thi n k toán t p h p chi phí s n

xu t và tính giá thành s n ph m t i Công ty C ph n K t c u thép và Thi t b nâng h

Hoàng Anh” cho bài khóa lu n c a mình K t c u khóa lu n g m 3 ph n chính:

Ch ngă1 :ăLýălu n chung v k toánăchiăphíăs n xu tăvƠătínhăgiáăthƠnhăs n

ph mătrongăcácădoanhănghi p s n xu t

Ch ngă3:ăHoƠnăthi n k toánăchiăphíăs n xu tăvƠătínhăgiáăthƠnhăs n ph m

M c đích nghiên c u:

H th ng hoá và làm rõ nh ng v n đ lý lu n c b n v t ch c công tác k toán

t p h p CPSX và giá thành s n ph m t i các doanh nghi p s n xu t

Tìm hi u, đánh giá tình hình th c t v k toán t p h p CPSX và tính giá thành

s n ph m t i công ty C ph n K t c u thép và Thi t b nâng h Hoàng Anh T đó đ

xu t các gi i pháp nh m hoàn thi n k toán t p h p CPSX và tính giá thành s n ph m

t i Công ty

Ph m vi nghiên c u: K toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m t i

Công ty C ph n K t c u thép và Thi t b nâng h Hoàng Anh d i góc đ k toán tài

chính trong tháng 03/2015

i t ng nghiên c u: K toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m t i

Công ty C ph n K t c u thép và Thi t b nâng h Hoàng anh

Trong quá trình nghiên c u, đ c s ch d n t n tình c a cô giáo Th.s oàn Th

H ng Nhung cùng v i s giúp đ c a các anh ch phòng Tài chính - K toán t i Công

ty C ph n K t c u thép và Thi t b nâng h Hoàng Anh, em đư hoàn thành bài khoá

lu n này Do th i gian th c t p có h n và v n ki n th c c a b n thân còn h n ch nên

bài vi t không tránh kh i nh ng thi u sót Em mong nh n đ c s ch b o, góp ý c ng

nh đánh giá c a các th y cô đ bài vi t c a em đ c hoàn thi n h n

Em xin chân thành c m n cô giáo Th.s oàn Th H ng Nhung, c m n các anh

ch phòng Tài chính - K toán t i Công ty C ph n K t c u thép và Thi t b nâng h

Hoàng Anh đư h t mình giúp đ em trong su t th i gian làm khoá lu n này

Em xin chân thành c m n!

CH NGă1 C ăS LụăLU N CHUNG V K TOỄNăCHIăPHệăS N XU T

VẨăTệNHăGIỄăTHẨNHăS N PH MăTRONGăCỄCăDOANHă

NGHI P S N XU T 1.1 Kháiă quátă chungă v chiă phíă s n xu tă vƠă giáă thƠnhă s n ph m trong doanh nghi p s n xu t

Trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh, chi phí chính là v n đ mà t t c các doanh nghi p luôn quan tâm Làm sao đ ho t đ ng có hi u qu v i m c chi phí t i thi u là

m c tiêu mà m i doanh nghi p đ u h ng đ n i v i các doanh nghi p s n xu t, chi phí s n xu t c ng là đi u mà h đ c bi t quan tâm, b i chi phí s n xu t chính là chi phí chi m ph n l n trong c c u chi phí c a các doanh nghi p này Chi phí s n xu t là m t

y u t quan tr ng c u thành nên giá thành c a s n ph m, t đó nhà qu n lý s ra quy t

đ nh đ duy trì ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p Do đó, chi phí và giá thành

s n ph m có m i quan h ch t ch v i nhau, là hai y u t quan tr ng đ i v i các doanh nghi p s n xu t

1.1.1 Chi phí s n xu t

1.1.1.1 Khái ni m chi phí s n xu t

Chi phí s n xu t là bi u hi n b ng ti n c a toàn b hao phí v lao đ ng s ng, lao

đ ng v t hóa và các chi phí khác mà doanh nghi p đư chi ra đ ti n hành các ho t đ ng

s n xu t trong m t th i k nh t đ nh (tháng, quý, n m)

Th c ch t chi phí là s d ch chuy n v n – chuy n d ch giá tr c a các y u t s n

xu t vào các đ i t ng tính giá thành (s n ph m, lao v , d ch v )

i v i doanh nghi p s n xu t thì ho t đ ng s n xu t kinh doanh th c ch t là s

k t h p c a 3 y u t c b n là: T li u lao đ ng, đ i t ng lao đ ng và s c lao đ ng Các y u t v t li u lao đ ng, đ i t ng lao đ ng (bi u hi n c th là hao phí v lao

đ ng hóa) d i s tác đ ng có m c đích c a s c lao đ ng (bi u hi n là hao phí v lao

đ ng s ng) qua quá trình bi n đ i s t o nên các s n ph m, d ch v t ng ng v i các

y u t hình thành nên các kho n chi phí

có th bi t đ c s chi phí mà doanh nghi p đư b ra đ s n xu t kinh doanh trong th i k ho t đ ng là bao nhiêu nh m t ng h p, tính toán, ph c v cho yêu c u

hoàn toàn khác nhau nh ng l i có m i quan h m t thi t v i nhau Chi tiêu là c s phát sinh c a chi phí, không có chi tiêu thì không có chi phí

Phân lo i chi phí s n xu t là vi c s p x p chi phí s n xu t kinh doanh vào t ng

lo i, t ng nhóm khác nhau theo nh ng đ c tr ng nh t đ nh Trên th c t có r t nhi u cách phân lo i chi phí khác nhau và m i cách đ u đáp ng ít nhi u cho m c đích qu n

lý, h ch toán, ki m tra, ki m soát chi phí phát sinh các góc đ khác nhau Sau đây là

m t s cách phân lo i ch y u:

Phơnălo iăchiăphíăs n xu t kinh doanh theo y u t chiăphí

Theo cách phân lo i này, đ ph c v cho vi c t p h p qu n lý chi phí theo n i dung kinh t ban đ u th ng nh t c a nó mà không xét đ n công d ng c th , đ a đi m

phát sinh c a chi phí, chi phí s n xu t đ c phân theo y u t và theo quy đ nh hi n hành thì toàn b chi phí đ c chia thành 7 y u t sau:

- Y u t chi phí nguyên li u, v t li u: Bao g m toàn b giá tr nguyên v t li u

chính, v t li u ph , ph tùng thay th , công c , d ng c mà doanh nghi p đư s d ng cho các ho t đ ng s n xu t và qu n lý s n xu t trong k (lo i tr s dùng không h t

nh p l i kho và ph li u thu h i)

- Y u t chi phí nhiên li u, đ ng l c: s d ng vào quá trình s n xu t kinh doanh

trong k (lo i tr s dùng không h t nh p l i kho và ph li u thu h i)

- Y u t d ch v mua ngoài: Ph n nh toàn b s ti n mà doanh nghi p đư chi tr

v các lo i d ch v mua t bên ngoài ph c v cho ho t đ ng s n xu t doanh nghi p

- Y u t chi phí khác b ng ti n: Bao g m toàn b các chi phí khác dùng cho ho t

đ ng s n xu t trong k ngoài các y u t đư nêu trên

Vi c phân lo i theo y u t cho bi t k t c u, t tr ng c a t ng y u t chi phí đ phân tích, đánh giá tình hình th c hi n chi phí s n xu t làm c s cho vi c xây d ng

k ho ch cung ng v t t , ti n v n, công lao đ ng, xây d ng k ho ch kh u hao,ầ

Phơnălo i theo kho n m căchiăphíătrongăgiáăthƠnhăs n ph m

C n c vào ý ngh a c a chi phí trong giá thành s n ph m và đ thu n l i cho vi c tính giá thành toàn b , chi phí s n xu t đ c phân chia theo kho n m c Cách phân

lo i này d a trên công d ng c a chi phí và m c phân b chi phí cho t ng đ i t ng Giá thành toàn b c a s n ph m g m 5 kho n m c chi phí sau:

- Chi phí nguyên li u, v t li u tr c ti p: Là toàn b chi phí nguyên v t li u đ c

s d ng tr c ti p cho quá trình s n xu t ch t o s n ph m lao v , d ch v

cho công nhân s n xu t, các kho n trích theo ti n l ng c a công nhân s n xu t nh BHXH, BHYT, KPC ầ

- Chi phí s n xu t chung: Là các kho n chi phí s n xu t liên quan đ n vi c ph c

v và qu n lý s n xu t t i phân x ng ho c t đ i s n xu t Ví d nh chi phí nhân viên phân x ng, chi phí v t li u, công c d ng c , kh u hao tài s n c đ nhầ

- Chi phí bán hàng: G m toàn b chi phí phát sinh liên quan đ n ho t đ ng tiêu

th s n ph m, hàng hóa, lao v

- Chi phí qu n lý ếoanh nghi p: Là các kho n chi phí liên quan đ n vi c ph c v

và qu n lý s n xu t kinh doanh có tính ch t chung c a toàn doanh nghi p

Cách phân lo i này có ý ngh a r t l n trong vi c cung c p s li u đ tính giá thành cho nh ng s n ph m hoàn thành, ph c v cho yêu c u qu n lý chi phí s n xu t theo

đ nh m c, đ ng th i là c n c đ phân tích tình hình th c hi n k ho ch giá thành và

đ nh m c s n xu t cho k sau

Phơnălo i theo kh n ngăquyăn p c aăchiăphíăv iăcácăđ iăt ng k toánăchiăphí

Theo cách này, chi phí s n xu t kinh doanh đ c chia thành hai lo i:

- Chi phí tr c ti p: Là chi phí liên quan tr c ti p đ n t ng đ i t ng k toán t p

h p chi phí mà có th quy n p tr c ti p cho t ng đ i t ng ch u chi phí

h p chi phí khác nhau nên không th quy n p tr c ti p cho t ng đ i t ng t p h p chi phí đ c mà ph i t p h p theo t ng n i phát sinh chi phí sau đó phân b cho t ng đ i

t ng theo ph ng pháp phân b gián ti p

Phân lo i theo kh n ng quy n p c a chi phí v i các đ i t ng k toán chi phí có ý ngh a v m t k thu t quy n p chi phí vào đ i t ng t p h p chi phí s n xu t Qua cách phân lo i này, các nhân viên k toán qu n tr có th t v n cho nhà qu n tr doanh

nghi p đ a ra và th c hi n m t c c u t ch c s n xu t, kinh doanh h p lý đ đa s các kho n chi phí có th quy n p tr c ti p cho t ng đ i t ng t p h p chi phí, giúp

vi c ki m soát chi phí thu n l i h n

Phơnălo iăchiăphíăs n xu t theo m i quan h v i m căđ ho tăđ ng

thu n l i cho vi c l p k ho ch, đi u tra chi phí, đ ng th i làm c n c đ đ ra các quy t đ nh kinh doanh, toàn b chi phí s n xu t kinh doanh đ c phân chia theo

m i quan h v i kh i l ng s n ph m s n xu t hoàn thành trong k Theo cách này, chi phí đ c chia thành các lo i sau:

- Chi phí kh bi n (bi n phí): là nh ng chi phí có s thay đ i v l ng t ng quan t l thu n v i s thay đ i c a kh i l ng s n ph m s n xu t trong k

- Chi phí b t bi n (đ nh phí): là nh ng chi phí không thay đ i v t ng s cho dù

có s thay đ i trong m c đ ho t đ ng c a s n xu t ho c thay đ i kh i l ng s n

Nh v y, m i cách phân lo i chi phí s n xu t có ý ngh a riêng, ph c v cho t ng

đ i t ng cung c p thông tin c th Tùy theo m c đích s n xu t kinh doanh, nhà qu n

lý s ch n ra tiêu th c phân b chi phí phù h p nh t đ giúp cho công vi c tính giá thành tr nên chính xác và d dàng h n

1.1.2 Giá thành s n ph m

Trong s n xu t, chi phí s n xu t ch là m t m t th hi n s hao phí đánh giá

ch t l ng kinh doanh c a các doanh nghi p, chi phí s n xu t ph i đ c xem xét trong

m i quan h v i m t th hai c ng là m t c b n c a quá trình s n xu t kinh doanh, đó

là k t qu s n xu t kinh doanh thu đ c Quan h so sánh đó hình thành nên khái ni m giá thành s n ph m

1.1.2.1 Khái ni m giá thành s n ph m

Giá thành s n ph m là bi u hi n b ng ti n c a toàn b các kho n hao phí v lao

đ ng s ng và lao đ ng v t hóa có liên quan đ n kh i l ng công vi c s n ph m, lao v

đư hoàn thành

Chi phí s n xu t và giá thành s n ph m có m i liên h m t thi t v i nhau, chi phí

s n xu t là c n c đ tính giá thành s n ph m S ti t ki m hay lưng phí chi phí s n

xu t s nh h ng tr c ti p đ n giá thành, đòi h i qu n lý giá thành s n ph m g n li n

v i qu n lý chi phí s n xu t

Giá thành s n xu t là ch tiêu kinh t t ng h p ph n ánh ch t l ng ho t đ ng s n

xu t, ph n ánh k t qu s d ng các ngu n l c trong quá trình s n xu t c ng nh các

gi i pháp kinh t k thu t mà doanh nghi p đư th c hi n nh m đ t đ c m c đích s n

xu t v i kh i l ng s n ph m nhi u nh t, chi phí s n xu t ti t ki m và h đ c giá thành s n ph m

1.1.2.2 Phân lo i giá thành s n ph m

đáp ng yêu c u qu n lý, h ch toán và k ho ch giá thành c ng nh yêu c u xây d ng giá c hàng hóa, giá thành đ c xét d i nhi u góc đ , ph m vi tính toán khác nhau Vì th , có r t nhi u cách phân lo i giá thành đ có th phù h p v i t ng doanh nghi p

Phơnălo iăgiáăthƠnhătheoăth iăđi mătínhăvƠăngu n s li uăđ tínhăgiáăthƠnh

G m có 3 lo i:

tr c khi b c vào ti n hành s n xu t kinh doanh Giá thành k ho ch đ c tính trên

c s chi phí s n xu t k ho ch và s n l ng k ho ch, đ ng th i đ c xem là m c tiêu ph n đ u c a doanh nghi p, là c n c đ so sánh, phân tích, đánh giá tình hình

th c hi n k ho ch giá thành và h giá thành

xác đ nh tr c khi ti n hành s n xu t kinh doanh, đ c tính trên c s các đ nh m c chi phí hi n hành t i t ng th i đi m nh t đ nh trong k k ho ch nên giá thành đ nh

m c luôn thay đ i phù h p v i s thay đ i c a các đ nh m c chi phí đ t đ c trong quá trình th c hi n s n xu t s n ph m

- Giá thành th c t : Khác v i hai lo i giá thành trên, giá thành th c t c a s n

ph m ch có th tính toán đ c sau khi đư k t thúc quá trình s n xu t s n ph m và d a trên c s các chi phí s n xu t th c t phát sinh trong quá trình s n xu t s n ph m t p

h p đ c trong k

Phơnălo iăgiáăthƠnhătheoăph măviăphátăsinhăchiăphí

Theo cách này, giá thành s n ph m g m:

chi phí phát sinh liên quan đ n vi c s n xu t, ch t o s n ph m trong ph m vi phân

x ng, b ph n s n xu t, bao g m ba kho n m c: Chi phí nguyên v t li u tr c ti p, Chi phí nhân công tr c ti p, Chi phí s n xu t chung

- Giá thành tiêu th (giá thành toàn b ): Là ch tiêu ph n ánh toàn b các kho n

chi phí phát sinh liên quan đ n vi c s n xu t, tiêu th s n ph m và đ c tính theo công

th c:

Giá thành toàn b

+

Chi phí qu n

lý doanh

nghi p

1.1.3 M i quan h gi a chi phí s n xu t và giá thành s n ph m

Giá thành s n ph m và chi phí s n xu t là hai ch tiêu có m i liên quan ch t ch

v i nhau trong quá trình s n xu t t o ra s n ph m Chi phí bi u hi n hao phí c a s n

xu t, còn giá thành bi u hi n k t qu c a quá trình này

V b n ch t, chi phí s n xu t và giá thành s n ph m là hai khái ni m gi ng nhau

nh ng l i có s khác nhau các ph ng di n:

- Chi phí s n xu t luôn g n li n v i th i k đư phát sinh chi phí, còn giá thành s n

ph m g n v i kh i l ng s n ph m, công vi c, lao v đư hoàn thành

- Chi phí s n xu t trong k bao g m c chi phí s n xu t ra nh ng s n ph m hoàn

thành, s n ph m h ng và s n ph m d dang cu i k Còn giá thành s n ph m không liên quan đ n s n ph m h ng và s n ph m d dang cu i k nh ng l i có liên quan đ n chi phí c a s n ph m d dang k tr c chuy n sang

Chi phí s n xu t là c n c đ có th tính đ c giá thành s n ph m hoàn thành

Qu n lý giá thành s n ph m hay chính là qu n lý chi phí phát sinh trong quá trình kinh doanh c a doanh nghi p M i quan h gi a chi phí s n xu t và giá thành s n ph m

đ c th hi n qua s đ sau:

S đ 1.1 M i quan h gi a chi phí s n xu t và giá thành s n ph m

CPSX d dang đ u k CPSX phát sinh trong k

T ng giá thành s n ph m hoàn thành CPSX d dang cu i k Qua s đ ta có th ph n ánh m i quan h gi a chi phí s n xu t và giá thành s n

ph m qua công th c sau:

b ng nhau thì t ng giá thành s n ph m b ng chi phí s n xu t phát sinh trong k

T vi c n m đ c m i quan h gi a chi phí s n xu t và giá thành s n ph m, nhà

qu n lý s có nh ng quy t đ nh chính xác h n trong công vi c nh m đem l i hi u qu kinh t , t ng kh n ng c nh tranh gi a các doanh nghi p

1.1.4 Nhi m v c a k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m

đáp ng đ c yêu c u v qu n lý và s d ng có hi u qu các ngu n l c kinh t ,

k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m ph i th c hi n các nhi m v sau:

thành s n ph m phù h p v i đ c thù và yêu c u qu n lý c a doanh nghi p

dang cu i k , và ph ng pháp tính giá thành thích h p

- Tính toán, ph n ánh chính xác, đ y đ , k p th i tình hình phát sinh chi phí s n

xu t các b ph n s n xu t c ng nh v i toàn doanh nghi p g n li n v i các lo i chi phí s n xu t khác nhau c a t ng lo i s n ph m đ c s n xu t

- T ch c ki m kê, đánh giá kh i l ng s n ph m d dang m t cách khoa h c,

h p lý, xác đ nh giá thành và h ch toán giá thành s n ph m hoàn thành trong k m t cách đ y đ và chính xác

- nh k l p các báo cáo v CPSX và giá thành cho các c p qu n lý doanh nghi p, ti n hành phân tích tình hình th c hi n các đ nh m c và d toán chi phí, phân tích tình hình th c hi n giá thành và k ho ch h giá thành s n ph m

1.2 K toánăchiăphíăs n xu tăvƠătínhăgiáăthƠnhăs n ph m trong doanh nghi p s n

Vi c xác đ nh đ i t ng t p h p chi phí s n xu t là công vi c đ u tiên và quan

tr ng đ i v i k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m i t ng t p h p chi phí s n xu t th c ch t là xác đ nh n i phát sinh chi phí (t i phân x ng, b ph n

s n xu t, giai đo n công ngh ) hay đ i t ng ch u chi phí (s n ph m, đ n hàng) Tùy thu c vào đ c đi m, tình hình c th mà đ i t ng t p h p chi phí s n xu t trong doanh nghi p có th là t ng lo i s n ph m, nhóm s n ph m, t ng đ n đ t hàngầ Vi c

ch n l a đ i t ng chi phí ph i phù h p v i doanh nghi p, t o đi u ki n cho vi c t p

h p chi phí m t cách chính xác, nhanh g n, thu n l i cho vi c tính giá thành s n ph m Chi phí s n xu t sau khi đ c t p h p là c s đ tính giá thành s n ph m i

t ng tính giá thành là s n ph m, d ch v , đòi h i k toán ph i tính đ c t ng giá thành và giá thành đ n v s n ph m

C ng nh khi xác đ nh đ i t ng t p h p chi phí s n xu t, tùy thu c vào đ c đi m,

t ch c s n xu t, quy trình công ngh s n xu t c a doanh nghi p mà đ i t ng tính giá thành có th là t ng lo i s n ph m hoàn ch nh, t ng chi ti t

phân bi t đ c đ i t ng t p h p chi phí s n xu t và đ i t ng tính giá thành ngay c khi chúng đ ng nh t là m t, c n d a trên các c s sau:

- c đi m quy trình công ngh s n xu t:

 S n xu t gi n đ n: i t ng h ch toán chi phí s n xu t là s n ph m hay toàn b quá trình s n xu t (n u s n xu t m t th s n ph m) ho c nhóm s n ph m (n u

s n xu t nhi u th s n ph m cùng ti n hành trong m t quá trình lao đ ng) i t ng tính giá thành là s n ph m cu i cùng

là s n ph m, nhóm s n ph m, giai đo n công ngh , tùy thu c vào quy trình công ngh

gi n đ n hay ph c t p i t ng tính giá thành là thành ph m hay bán thành ph m

- Yêu c u và trình đ qu n lý, t ch c s n xu t kinh doanh:

 Trình đ cao: có th chi ti t đ i t ng h ch toán chi phí s n xu t và tính giá thành các góc đ khác nhau

 Trình đ th p: đ i t ng có th b h n ch và thu h p l i

Ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t là cách th c mà k toán s d ng đ t p h p, phân lo i các kho n chi phí s n xu t phát sinh trong m t k theo các đ i t ng t p h p chi phí đư xác đ nh N i dung c b n c a các ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t là

c n c vào các đ i t ng t p h p chi phí s n xu t đư xác đ nh đ m các s k toán

nh m ghi chép, ph n ánh các chi phí phát sinh theo đúng các đ i t ng ho c tính toán, phân b chi phí phát sinh cho các đ i t ng đó

Tùy thu c vào kh n ng quy n p c a chi phí vào các đ i t ng t p h p chi phí, k toán s áp d ng các ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t m t cách thích h p Thông

th ng t i các doanh nghi p có hai ph ng pháp t p h p chi phí sau:

a Ph ng pháp t p h p chi phí tr c ti p

Ph ng pháp t p h p chi phí tr c ti p đ c áp d ng đ t p h p nh ng chi phí có liên quan tr c ti p đ n các đ i t ng chi phí đư xác đ nh, t c là các chi phí phát sinh liên quan đ n đ i t ng nào đ c t p h p và quy n p tr c ti p cho đ i t ng đó

Ph ng pháp này yêu c u k toán ph i t ch c công tác h ch toán m t cách c th ,

t m t khâu l p ch ng t ban đ u, t ch c h th ng tài kho n, h th ng s k toán theo đúng đ i t ng t p h p chi phí đư xác đ nh

Ph ng pháp t p h p chi phí tr c ti p th ng đ c s d ng đ t p h p chi phí nguyên v t li u tr c ti p, chi phí nhân công tr c ti p liên quan đ n s n xu t s n ph m,

đ m b o đ chính xác cao

b Ph ng pháp t p h p chi phí gián ti p

Ph ng pháp này đ c s d ng đ t p h p các chi phí gián ti p, đó là các chi phí phát sinh liên quan đ n nhi u đ i t ng t p h p chi phí mà k toán không th t p h p

tr c ti p các chi phí này cho t ng đ i t ng, ví d nh chi phí kh u hao TSC , chi phí

d ch v mua ngoài Các chi phí này khi phát sinh đ c ghi chép trên ch ng t ban

đ u và t p h p vào tài kho n chung sau đó phân b cho t ng đ i t ng ch u chi phí theo tiêu chu n phân b thích h p Vi c phân b các chi phí này đ c th c hi n theo trình t nh sau:

- B c 1: Xác đ nh h s phân b :

H = Ti

T

Trong đó: H: H s phân b chi phí

Ti: i l ng c a tiêu chu n dùng đ phân b chi phí đ i t ng i

T: T ng tiêu chu n phân b c a các đ i t ng c n phân b chi phí

- B c 2: Xác đ nh m c chi phí c n phân b cho t ng đ i t ng:

Ci = H x C

Trong đó: Ci: Ph n chi phí phân b cho đ i t ng i

C: T ng chi phí c n phân b

1.2.3 K toán chi phí s n xu t t i đ n v h ch toán hàng t n kho thỀo ph ng

pháp kê khai th ng xuyên

Ph ng pháp kê khai th ng xuyên là ph ng pháp theo dõi và ph n ánh tình hình hi n có, bi n đ ng t ng gi m hàng t n kho nói chung và v t li u, công c , d ng

c nói riêng m t cách th ng xuyên, lên trên các tài kho n ph n ánh t ng lo i Ph ng pháp này có đ chính xác cao và cung c p thông tin v hàng t n kho m t cách k p th i,

c p nh t ây là ph ng pháp h ch toán hàng t n kho đ c áp d ng ph bi n nh t trong các doanh nghi p hi n nay

1.2.3.1 K toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p

a Khái ni m

Chi phí nguyên v t li u tr c ti p là nh ng chi phí v nguyên li u, v t li u chính,

v t li u ph , nhiên li uầ đ c xu t dùng tr c ti p cho vi c ch t o s n ph m hay th c

hi n các d ch v Chi phí này th ng chi m m t t tr ng l n trong giá thành s n ph m,

do v y chi phí nguyên v t li u tr c ti p th ng đ c xây d ng các đ nh m c và qu n

lý theo các đ nh m c đư xây d ng

Sau khi xác đ nh đ i t ng k toán t p h p chi phí s n xu t, k toán ti n hành xác

đ nh chi phí nguyên v t li u tr c ti p trong k cho t ng đ i t ng t p h p chi phí, t ng

h p theo t ng tài kho n s d ng, l p b ng phân b chi phí nguyên v t li u làm c n c

h ch toán t ng h p chi phí nguyên v t li u tr c ti p

i v i nh ng v t li u xu t dùng có liên quan tr c ti p đ n t ng đ i t ng t p

h p chi phí riêng bi t (phân x ng, b ph n s n xu t, s n ph m, lo i s n ph m, lao

v ầ) thì h ch toán tr c ti p cho đ i t ng đó Trong tr ng h p nguyên v t li u xu t dùng có liên quan t i nhi u đ i t ng t p h p chi phí thì phân b theo tiêu th c phù

h p: đ nh m c tiêu hao, h s , tr ng l ng, s l ng s n ph mầ

b Tài kho n s d ng

có th qu n lý và theo dõi các kho n chi phí nguyên v t li u tr c ti p, k toán

s d ng tài kho n 621 – Chi phí nguyên v t li u tr c ti p đ h ch toán và đ c m chi

ti t theo t ng đ i t ng t p h p chi phí s n xu t (phân x ng, b ph n s n xu t, s n

ph m, nhóm s n ph mầ)

- K t chuy n chi phí NVL tr c ti p vào

TK 154 – Chi phí s n xu t kinh doanh d dang

- K t chuy n chi phí NVL tr c ti p trên

m c bình th ng vào TK 632 – Giá v n hàng bán

S ăđ 1.1 K toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p (ph ng pháp KKTX)

1.2.3.2 K toán chi phí nhân công tr c ti p

a Khái ni m

Chi phí nhân công tr c ti p là kho n thù lao ph i tr cho các công nhân tr c ti p

s n xu t s n ph m, tr c ti p th c hi n các lao v , d ch v nh ti n l ng chính, l ng

ph và các kho n ph c p khác có tính ch t l ng (ph c p khu v c, đ c h i, ph c p làm đêm, ph c p làm thêm gi , ti n n caầ) Ngoài ra, chi phí nhân công tr c ti p còn bao g m các kho n đóng góp cho các qu nh BHXH, BHYT, KPC , BHTN do

ch s d ng lao đ ng ch u và đ c tính vào chi phí SXKD theo m t t l nh t đ nh v i

s ti n l ng c a công nhân tr c ti p s n xu t, ho c các kho n trích tr c l ng theo

k ho ch c a công nhân tr c ti p s n xu t đ i v i các doanh nghi p s n xu t mang tính ch t th i v

Chi phí nhân công tr c ti p th ng đ c tính tr c ti p vào t ng đ i t ng ch u chi phí có liên quan Tr ng h p chi phí nhân công tr c ti p s n xu t nh ng có liên quan

đ n nhi u đ i t ng mà không h ch toán tr c ti p đ c ti n l ng, các kho n ph c p

ho c ti n l ng chính tr theo th i gian mà ng i lao đ ng th c hi n nhi u công tác khác nhau trong ngàyầ thì có th t p trung sau đó ch n tiêu chu n phân b thích h p

đ tính toán, phân b cho đ i t ng ch u chi phí liên quan Tiêu chu n đ phân b chi phí nhân công tr c ti p có th là đ nh m c chi phí, gi công đ nh m c, gi công k

K t c u TK 622 – Chi phí nhân công tr c ti p:

TK 622 – Chi phí nhân công tr c ti p

T p h p chi phí nhân công tr c ti p s n

S ăđ 1.2 K toán chiăphíănhơnăcôngătr c ti pă(ph ngăphápăKKTX)

phép cho công nhân

1.2.3.3 K toán chi phí s n xu t chung

a Khái ni m

Chi phí s n xu t chung là nh ng chi phí c n thi t còn l i đ s n xu t s n ph m sau chi phí nguyên v t li u tr c ti p và chi phí nhân công tr c ti p ây là nh ng chi phí phát sinh trong ph m vi phân x ng, b ph n s n xu t c a doanh nghi p Các chi phí

s n xu t chung th ng đ c theo dõi chi ti t theo t ng phân x ng, b ph n s n xu t

Do chi phí s n xu t chung th ng liên quan đ n nhi u lo i s n ph m, d ch v trong phân x ng nên vi c phân b chi phí cho t ng đ i t ng theo tiêu th c phù h p (s n ph m đ nh m c, l ng công nhân th c t nh n đ c, s gi làm vi c c a công nhânầ) là c n thi t

Chi phí s n xu t chung có th chia làm 2 lo i:

- Chi phí s n xu t chung c đ nh ( nh phí s n xu t chung): Là chi phí s n xu t

gián ti p th ng không thay đ i theo s l ng s n ph m s n xu t ra nh chi phí kh u hao TSC , chi phí b o d ng thi t b , chi phí hành chính trong các phân x ngầ

- Chi phí s n xu t chung bi n đ i (Bi n phí s n xu t chung): Là chi phí s n xu t

gián ti p thay đ i tr c ti p theo s l ng s n ph m s n xu t ra nh chi phí nguyên v t

li u gián ti p, chi phí nhân công gián ti pầ

i v i chi phí s n xu t chung, k toán s phân b h t cho l ng s n ph m, d ch

v hoàn thành theo công th c sau:

phân b

b Tài kho n s d ng

h ch toán các chi phí s n xu t chung đư phát sinh trong quá trình s n xu t, k toán s d ng tài kho n 627 – Chi phí s n xu t chung Tài kho n này đ c theo dõi chi

ti t theo t ng phân x ng, b ph n phát sinh chi phí

Tài kho n 627 đ c chi ti t thành 6 tài kho n c p 2:

- Các kho n gi m chi phí s n xu t chung

- Chi phí s n xu t chung c đ nh không phân b đ c ghi nh n vào giá v n hàng bán trong k do m c s n ph m th c t s n

xu t ra th p h n công su t bình th ng

- K t chuy n chi phí s n xu t chung vào

TK 154 – Chi phí s n xu t kinh doanh d dang

S ăđ 1.3 K toánăchiăphíăs n xu t chung (ph ngăphápăKKTX)

TK 334, 338 TK 627 TK 111, 112, 152

Chi phí nhân viên phân x ng, các kho n trích theo l ng

Các kho n ghi gi m chi phí s n xu t chung

TK 152, 153 TK 154

Chi phí v t li u, d ng c , công c

(lo i phân b 1 l n)

K t chuy n ho c phân b CPSXC trong k theo tiêu chí

Chi phí theo d toán ho c phân b các

kho n chi phí tr tr c không phân b vào giá thành s n ph m

TK 111, 112, 331

Chi phí d ch v mua ngoài khác b ng ti n

TK 133 Thu GTGT đ u vào

1.2.3.4 K toán t ng h p chi phí s n xu t

Chi phí s n xu t sau khi đ c t p h p trên t ng kho n m c nêu trên, cu i k s

đ c k toán k t chuy n và t ng h p t t c vào bên N c a TK 154 – Chi phí s n xu t kinh doanh d dang Tài kho n 154 đ c m chi ti t theo t ng ngành s n xu t, t ng

n i phát sinh chi phí hay t ng lo i chi phí, nhóm s n ph m, chi ti t s n ph m, t ng lao

v , d ch v ầ c a các b ph n s n xu t kinh doanh chính, s n xu t kinh doanh ph (k

c thuê ngoài gia công ch bi n)

K t c u TK 154 – Chi phí s n xu t kinh doanh d dang:

TK 154 – Chi phí s n xu t kinh doanh d dang

T p h p các chi phí s n xu t trong k (chi

phí nguyên v t li u tr c ti p, chi phí nhân

công tr c ti p, chi phí s n xu t chung)

- Các kho n ghi gi m chi phí s n xu t

- T ng giá thành s n xu t th c t hay chi phí th c t c a s n ph m, lao v , d ch v

1.2.4 K toán chi phí s n xu t t i đ n v h ch toán hàng t n kho thỀo ph ng

K toán t p h p chi phí s n xu t trong các doanh nghi p áp d ng ph ng pháp

ki m kê đ nh k không c n ph i theo dõi th ng xuyên tình hình bi n đ ng c a hàng

t n kho Vì v y, k toán chi phí s n xu t trong các doanh nghi p áp d ng ph ng pháp này có nh ng đi m khác bi t nh t đ nh

n cu i k , doanh nghi p m i ph i ti n hành ki m kê t t c các lo i nguyên v t

li u, thành ph m trong kho c ng nh các s n ph m d dang đ xác đ nh chi phí s n

xu t kinh doanh trong k Chính vì th , ph ng pháp này ch ph n ánh giá tr t n kho

c a các đ i t ng d a trên k t qu ki m kê Do v y, m c dù ph ng pháp ki m kê

đ nh k th c hi n khá đ n gi n và ti t ki m nh ng đ chính xác không cao, không

ph n ánh k p th i đ c nh ng bi n đ ng x y ra trong k đ i v i các đ i t ng k toán

1.2.4.1 K toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p

Do đ c đi m c a ph ng pháp ki m kê đ nh k nên chi phí nguyên v t li u xu t dùng r t khó phân đ nh là xu t cho m c đích s n xu t, qu n lý hay xu t khi tiêu th

s n ph m, lao v , d ch v nên k toán c n theo dõi chi ti t các chi phí phát sinh liên quan đ n t ng đ i t ng (phân x ng, đ i t ng s n xu t, lao v ầ) ho c đ a vào

m c đích s d ng hay t l đ nh m c đ phân b v t li u xu t dùng cho t ng m c đích

t p h p các kho n chi phí nguyên v t li u tr c ti p đư xu t dùng cho s n xu t

s n ph m, k toán s d ng TK 621 – Chi phí nguyên v t li u tr c ti p Các chi phí

đ c ph n ánh trên TK 621 không ghi theo t ng ch ng t xu t dùng nguyên, v t li u

mà đ c ghi m t l n vào cu i k h ch toán, sau khi ti n hành ki m kê và xác đ nh

đ c giá tr nguyên v t li u t n kho và đang đi đ ng N i dung ph n ánh c a TK 621

gi ng nh ph ng pháp kê khai th ng xuyên Ph ng pháp k toán nh sau:

S ăđ 1.5 K toánăchiăphíănguyênăv t li u tr c ti pă(ph ngăphápăKK K)

K t chuy n giá tr NVL t n kho cu i k

1.2.4.2 K toán chi phí nhân công tr c ti p

Chi phí nhân công tr c ti p phát sinh trong k theo ph ng pháp ki m kê đ nh k

đ c t p h p và có tài kho n s d ng gi ng nh ph ng pháp kê khai th ng xuyên

Cu i k khi tính giá thành s n ph m, d ch v , lao v , k toán th c hi n bút toán k t chuy n toàn b chi phí này vào TK 631 – Giá thành s n xu t và chi ti t theo t ng đ i

t ng

1.2.4.3 K toán chi phí s n xu t chung

Toàn b chi phí s n xu t chung đ c t p h p vào TK 627 – Chi phí s n xu t chung và đ c h ch toán t ng t nh v i doanh nghi p áp d ng ph ng pháp KKTX i v i công c d ng c (TK 153), nguyên v t li u (TK 152) xu t dùng chung

t i phân x ng, k toán s h ch toán nh nguyên v t li u chính theo ph ng pháp

ki m kê đ nh k nêu trên Cu i k toàn b chi phí phát sinh s đ c k t chuy n vào

TK 631 đ tính giá thành

1.2.4.4 K toán t ng h p chi phí s n xu t

i v i ph ng pháp kê khai th ng xuyên, k toán s d ng TK 154 – Chi phí

s n xu t kinh doanh d dang đ t ng h p chi phí s n xu t phát sinh trong k Nh ng khi doanh nghi p h ch toán theo ph ng pháp ki m kê đ nh k , k toán s s d ng TK

631 – Giá thành s n xu t đ tính chi phí s n xu t và xác đ nh giá thành

Tài kho n này c ng đ c h ch toán chi ti t theo t ng đ a đi m phát sinh chi phí (phân x ng, b ph n s n xu tầ) và theo nhóm, lo i s n ph m, chi ti t s n ph m,

d ch v ầ t ng t nh TK 154 – Chi phí s n xu t kinh doanh d dang

1.2.5 Ki m kê và đánh giá giá tr s n ph m d dang cu i k

S n ph m d dang là nh ng s n ph m ch a k t thúc giai đo n ch bi n, còn đang

n m trong quá trình s n xu t tính đ c giá thành s n ph m, doanh nghi p c n thi t

ph i ti n hành ki m kê và tính giá s n ph m d dang Tùy theo đ c đi m t ch c s n

xu t, quy trình công ngh , v tính ch t c a s n ph m và yêu c u trình đ qu n lý c a

t ng doanh nghi p mà doanh nghi p v n d ng ph ng pháp đánh giá s n ph m d dang cu i k thích h p Sau đây là m t s ph ng pháp đánh giá s n ph m d dang

th ng đ c áp d ng trong các doanh nghi p hi n nay:

Ph ng pháp này d a theo m c đ hoàn thành và s l ng s n ph m d dang đ quy đ i s n ph m d dang thành s n ph m hoàn thành Tiêu chu n quy đ i th ng d a vào gi công ho c ti n l ng đ nh m c đ m b o tính chính xác c a vi c đánh giá,

ph ng pháp này ch nên áp d ng đ tính các chi phí ch bi n, còn các chi phí NVL chính ph i xác đ nh theo s th c t đư dùng Chi phí s n xu t d dang cu i k đ c xác đ nh b ng công th c:

CPSX d dang

cu i k =

Chi phí NVL chính tính cho SPDD +

Chi phí ch bi n tính cho SPDD

 i v i nh ng chi phí s n xu t b toàn b m t l n ngay t đ u quy trình công ngh :

u đi m c a ph ng pháp này là k t qu tính toán có đ chính xác cao vì chúng

đ c tính đ y đ các kho n m c chi phí Bên c nh đó, ph ng pháp này c ng có

nh c đi m là kh i l ng tính toán r t l n, m t nhi u th i gian, khi ki m kê s n ph m

d dang c n xác đ nh m c đ ch bi n hoàn thành c a s n ph m d dang t ng giai

đo n công ngh mà vi c xác đ nh này khá ph c t p

- Xácăđ nhăgiáătr s n ph m d dangătheoăchiăphíănguyênăv t li uăchính

Theo ph ng pháp này, ch có chi phí NVL chính m i đ c tính cho c s n ph m hoàn thành và s n ph m d dang cu i k Còn các chi phí khác đ c tính h t cho thành ph m Do v y trong SPDD cu i k ch bao g m giá tr NVL chính

u đi m c a ph ng pháp này là đ n gi n, kh i l ng tính toán ít, nh ng thông tin v chi phí s n xu t d dang có đ chính xác không cao vì không tính đ n các chi phí ch bi n khác

Ph ng pháp này th ng áp d ng nh ng doanh nghi p có chi phí v t li u chính chi m t tr ng l n trong giá thành s n ph m, còn các chi phí khác nh chi phí nguyên

v t li u ph , chi phí nhân công tr c ti pầ chi m t l nh trong t ng chi phí

- Xácăđ nhăgiáătr s n ph m d dangătheoă50%ăchiăphíăch bi n

i v i nh ng lo i s n ph m mà chi phí ch bi n chi m t tr ng th p trong t ng chi phí, đ đ n gi n hóa cho vi c tính toán, k toán th ng s d ng ph ng pháp này

Th c ch t đây là m t d ng c a ph ng pháp tính giá theo s n l ng t ng đ ng, trong đó gi đ nh s n ph m d dang đư hoàn thành m c đ 50% so v i thành ph m

Giá tr SPDD = Giá tr NVL chính

n m trong SPDD + 50% chi phí ch bi n

- Xácăđ nhăgiáătr s n ph m d dangătheoăchiăphíăđ nh m c ho c k ho ch

Theo ph ng pháp này, k toán c n c vào kh i l ng s n ph m d dang, m c đ hoàn thành đư xác đ nh t ng công đo n s n xu t và đ nh m c t ng kho n m c chi phí t ng công đo n đó đ xác đ nh đ c chi phí đ nh m c c a kh i l ng s n ph m

d dang theo đ nh m c

Chi phí SPDD cu i k = Kh i l ng SPDD cu i k x nh m c chi phí

ánh giá s n ph m d dang theo ph ng pháp này phù h p v i các doanh nghi p

đư xây d ng đ c h th ng đ nh m c và d toán chi phí cho s n ph m u đi m l n

nh t chính là công vi c tính toán nhanh, tuy nhiên đ chính xác l i không cao vì chi phí th c t có th s không sát v i chi phí đ nh m c đư xây d ng

Tính giá thành s n ph m là ph ng pháp s d ng chi phí s n xu t đư t p h p đ tính giá thành th c t c a s n ph m hoàn thành Th c ch t c a vi c tính giá thành s n

ph m là vi c s d ng các ph ng pháp tính toán, phân b các chi phí c u thành trong

s n ph m, lao v trên c s chi phí đư t p h p đ c Do v y, tính giá thành s n ph m

ph i ph thu c vào đ i t ng t p h p chi phí s n xu t và đ i t ng tính giá thành Bên c nh đó, đ có th tính giá thành m t cách h p lý, chính xác, k toán c n xác

đ nh đ c k tính giá thành K tính giá thành là th i k mà b ph n k toán tính giá thành c n ti n hành công vi c tính giá cho các đ i t ng tính giá thành trên c s chi phí s n xu t đư t p h p đ c Xác đ nh k tính giá thành cho t ng đ i t ng tính giá thành thích h p s giúp cho t ch c công vi c tính giá thành s n ph m khoa h c, h p

lý, đám b o cung c p s li u v đánh giá thành th c t s n ph m trung th c, k p th i Tùy thu c vào yêu c u qu n lý c a nhà qu n lý và đ c đi m s n xu t c a doanh nghi p, k toán có th ch n k tính giá thành và ph ng pháp tính giá thành phù h p

và hi u qu v i tình hình ho t đ ng kinh doanh M t s nh ng ph ng pháp tính giá thành th ng đ c áp d ng:

- Ph ngăphápătr c ti p (gi năđ n)

Ph ng pháp này áp d ng trong các doanh nghi p có quy trình s n xu t gi n đ n,

s n xu t ra m t ho c m t vài s n ph m nh ng s n xu t v i s l ng l n và chu k s n

xu t ng n, s n ph m d dang không có ho c có nh ng không đáng k

Do s l ng m t hàng ít nên vi c h ch toán CPSX t i các doanh nghi p này đ c

ti n hành theo s n ph m, m i s n ph m đ c m m t s (ho c th ) h ch toán CPSX

T ng giá thành s n ph m hoàn thành và giá thành đ n v đ c tính theo công th c:

Ph ng pháp này áp d ng trong các doanh nghi p mà quá trình s n xu t s n ph m

đ c th c hi n nhi u b ph n s n xu t, nhi u giai đo n công ngh nh các doanh nghi p khai thác, c khí ch t o, luy n kim, may m cầ

i t ng h ch toán chi phí s n xu t là các b ph n, chi ti t s n ph m ho c giai

đo n công ngh hay b ph n s n xu t i t ng tính giá thành là s n ph m, d ch v hoàn thành Giá thành s n ph m đ c xác đ nh b ng cách c ng chi phí c a các giai

Theo ph ng pháp này, tr c h t, k toán c n c vào h s quy đ i đ quy đ i các

lo i s n ph m v s n ph m g c r i t đó d a vào t ng chi phí liên quan đ n giá thành các lo i s n ph m đư t p h p đ tính giá thành t ng lo i s n ph m

th c t và chi phí s n xu t k ho ch (ho c đ nh m c) k toán s tính ra giá thành đ n

v và giá thành t ng lo i s n ph m

T l chi phí = T ng giá thành th c t c a t t c các lo i s n ph m

T ng giá thành k ho ch ( ho c đ nh m c) c a t t c các lo i s n ph m Giá thành th c t đ n

v s n ph m t ng lo i =

Giá thành k ho ch (ho c

đ nh m c) c a t ng s n ph m x T l chi phí

- Ph ngăphápălo i tr giáătr s n ph m ph

i v i các doanh nghi p mà trong cùng m t quá trình s n xu t, bên c nh các s n

ph m chính thu đ c còn có th thu đ c nh ng s n ph m ph tính giá thành s n

ph m chính, k toán ph i lo i tr giá tr s n ph m ph ra kh i t ng chi phí s n xu t s n

ph m chính Giá tr s n ph m ph có th đ c c tính ho c xác đ nh d a theo giá thành k ho ch, giá v n c a s n ph m ph (giá bán tr lưi đ nh m c và thu n u có)ầ

i t ng t p h p CPSX là toàn b quy trình công ngh s n xu t, còn đ i t ng tính giá thành là s n ph m chính đư hoàn thành

Ph ng pháp liên h p là ph ng pháp áp d ng t i nh ng doanh nghi p có t ch c

s n xu t tính ch t quy trình công ngh và tính ch t s n ph m làm ra đòi h i vi c tính

giá thành ph i k t h p nhi u ph ng pháp khác nhau Trên th c t k toán có th k t

h p ph ng pháp tr c ti p v i t ng c ng chi phí, t ng c ng chi phí v i t l , h s v i

lo i tr s n ph m ph

1.3 K toánăchiăphíăs n xu tăvƠătínhăgiáăthƠnhăs n ph mătheoăcácăhìnhăth c ghi s

th c hi n ch c n ng ghi chép, ph n ánh m t cách có h th ng các thông tin k toán theo th i gian c ng nh theo đ i t ng, m i m t doanh nghi p tùy thu c vào đ c

đi m s n xu t kinh doanh, kh i l ng nghi p v phát sinh, nhu c u h ch toánầ c a mình l a ch n hình th c s k toán phù h p và ph i tuân th các lo i s , quan h đ i chi u ki m tra, trình t , ph ng pháp ghi chép các lo i s k toán Theo quy t đ nh s

15/2006/Q -BTFC, doanh nghi p đ c áp d ng các hình th c s k toán: Hình th c

k toán Nh t ký chung, Hình th c k toán Nh t ký - S Cái, Hình th c k toán Ch ng

t ghi s , Hình th c k toán trên máy vi tính

có th có cái nhìn khái quát v hình th c ghi s đ ng th i có th l y đó làm

ti n đ lý thuy t cho ch ng sau, em xin trình bày c th v đ c đi m c a hình th c

li u trên các s Nh t ký đ ghi s cái theo t ng nghi p v phát sinh

Hình th c này g m các lo i ch y u sau: S Nh t ký chung; S nh t ký đ c bi t;

S cái; Các s , th k toán chi ti t

- u đi m: D ghi, d đ i chi u

- Nh c đi m: D b ghi trùng l p

S ăđ 1.7 Quyătrìnhăt ch c s theoăhìnhăth c Nh tăkýăchung

Ch ng t k toán: Phi u xu t kho, Phi u nh p kho, Phi u thu, Phi u Chi, Hóa đ n, B ng tính l ngầ

S Nh t ký đ c bi t S nh t ký chung S th k toán chi ti t

TK 621, 622, 627,(631),154

S cái TK 621, 622, 627 B ng t ng h p chi ti t (631), 154

B ng cân đ i TK Báo cáo k toán Ghi chú:

S ăđ 1.8 Quyătrìnhăghiăs k toán trênămáyăviătính

h p, s chi ti t)

Ph n m m k toán

t k toán cùng lo i Báo cáo qu n tr

Ghi chú: Nh p s li u hàng ngày

In s , báo cáo cu i tháng, cu i n m

i chi u, ki m tra Qua ch ng 1 đư đ c trình bày trên, k t h p v i c s lý thuy t đư đ c h c

t i tr ng, và tr i qua th i gian th c t t i Công ty C ph n K t c u thép và Thi t b

nâng h Hoàng Anh, em đư có nh ng hi u bi t và cái nhìn t ng quát v th c tr ng k

toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m t i Công ty Trong ch ng 2,

em xin trình bày chi ti t: “Th c tr ng k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m t i Công ty C ph n K t c u thép và Thi t b nâng h Hoàng Anh”

CH NGă2 TH C TR NG K TOỄNăCHIăPHệăS N XU TăVẨăTệNHăGIỄă

THẨNHăS N PH M T IăCỌNGăTYăC PH N K T C U THÉPăVẨăTHI T B NỂNGăH HOẨNHGăANH

2.1 T ng quan v Côngă tyă C ph n K t c uă thépă vƠă Thi t b nơngă h HoƠngă Anh

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a Công ty C ph n K t c u thép và

Công ty C ph n K t c u thép và Thi t b nâng h Hoàng Anh (HACRANE Jsc.)

đ c thành l p theo gi y ch ng nh n đ ng ký kinh doanh s 0103013933 do S k

ho ch và đ u t thành ph Hà N i c p ngày 26 tháng 09 n m 2006

- a ch đ ng ký kinh doanh: Lô 5 khu G đ ng Nguy n Tuân, Qu n Thanh Xuân, Thành ph Hà N i

- a ch v n phòng giao d ch: Phòng 604, Tòa nhà LICOGI 12, s 21 ph i

T , ph ng i Kim, Qu n Hoàng Mai, Thành ph Hà N i

- i n tho i: 04 7305 2268 Fax: 0473052638

- Mư s thu : 0102035322

- V n đi u l : 30.000.000.000 VN

- a ch Nhà máy: Km 35, Qu c l 10, An Lưo, H i Phòng

K t khi đ c thành l p đ n nay, Công ty C ph n K t c u thép và Thi t b nâng

h Hoàng Anh luôn dành h t tâm huy t cho vi c phát tri n và c i ti n các s n ph m

c a mình Hi n nay, công ty có g n 250 cán b , công nhân viên và k s có nhi u n m kinh nghi m trong thi t k , ch t o k t c u thép và thi t b nâng h c bi t là s giúp

đ , chuy n giao công ngh c a các chuyên gia đ n t C ng hòa Liên bang c, toàn

b các s n ph m c a công ty đ c ch t o theo thi t k và quy trình công ngh hi n

đ i cùng v i h th ng qu n lý ch t l ng s n ph m theo quy trình ISO 9001:2008 Cho đ n nay, s n ph m c a nhà th u Hoàng Anh đư đ c kh ng đ nh trên nhi u công trình quan tr ng c a các T ng công ty l n: T p đoàn D u khí Vi t Nam, T ng Công ty Công nghi p tàu thu Vi t Nam, T p đoàn Than Khoáng s n TKV, T ng công ty LILAMA và nhi u doanh nghi p l n t i th tr ng Vi t Nam

và Thi t b nâng h Hoàng Anh

2.1.2.1 Khái quát ngành ngh kinh doanh c a Công ty C ph n K t c u thép và Thi t

b nâng h Hoàng Anh

L nh v c s n xu t, kinh doanh chính c a Công ty C ph n K t c u thép và Thi t

b nâng h Hoàng Anh bao g m:

- Thi t k , ch t o và l p đ t thi t b nâng h

- Thi t k , ch t o các s n ph m c khí

- Thi t k , ch t o và l p đ t h th ng nhà x ng

- Mua bán, xu t nh p kh u các m t hàng Công ty kinh doanh và các thi t b công

nghi p khác

2.1.2.2 c đi m quy trình công ngh s n xu t kinh doanh c a Công ty C ph n K t

c u thép và Thi t b nâng h Hoàng Anh

S ăđ 2.1 căđi măquyătrìnhăcôngăngh s n xu t

Khi khách hàng đ a ra các yêu c u v s n ph m, công ty và khách hàng cùng th o

lu n v s n ph m, các đi u kho n áp d ng trong quá trình h p tác gi a hai bên Sau khi hai bên th ng nh t các đi u kho n thì công ty ti p nh n đ n hàng và kí k t h p

đ ng

B că2:ăTínhănhuăc u NVL cho s n xu t

Tính toán s l ng NVL cho t ng s n ph m, sau đó t ng h p thành Yêu c u NVL chung c a đ n hàng đ thu n ti n cho vi c đ t mua đ u vào s n xu t

B c 3: Giao k ho ch s n xu tăđ năhƠng

Sau khi ti p nh n đ n hàng, c n c vào th i h n giao hàng đ giao k ho ch s n

xu t cho các đ n v s n xu t

B că4:ă tămuaăvƠăti p nh n NVL theo k ho ch s n xu tăđ năhƠng

Công ty s ph i đ t mua và nh p kho NVL đ u vào n u trong kho không đ NVL

xu t dùng cho s n xu t s n ph m Sau đó, d a trên đ nh m c và ti n đ s n xu t,

x ng s n xu t s ti p nh n NVL đ c xu t kho đ s n xu t s n ph m