Luận văn nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại cổ phần hàng hải việt nam maritime bank

Khi tham gia c nh... Các doanh nghi p trên th tr ng này kinh doanh nh ng lo i hàng hoá và d ch v khác nhau... Th ng có hình th c tái c p v n khi vay NHNN, hình th c vay qua đêm trên th t

HÀNGăH I VI T NAM ậ MARITIME BANK

SINHăVIểNăTH C HI N : NGUY N TH TRANG

HÀăN I - 2015

HÀNGăH I VI T NAM ậ MARITIME BANK

Giáoăviênăh ng d n : Th săLêăTh HƠăThu Sinhăviênăth c hi n : Nguy n Th Trang

ChuyênăNgƠnh : NgơnăhƠng

HÀăN I - 2015

L I C Mă N

hoàn thành Khóa lu n t t nghi p này, em xin t lòng bi t n sâu s c t i Th.s Lê

Th Hà Thu đã t n tình h ng d n em trong su t quá trình hoàn thi n Khóa lu n t t nghi p

Em xin chân thành c m n các Th y, Cô trong khoa Kinh t - Qu n lý c ng nh các

Th y, Cô khác trong tr ng i h c Th ng Long đã t n tình truy n đ t nh ng ki n th c b ích trong nh ng n m em h c t p t i tr ng V i nh ng ki n th c ti p thu đ c, đó không

ch là n n t ng cho quá trình nghiên c u và hoàn thi n Khóa lu n này mà còn là hành trang

v ng ch c đ em có đ c thành công trong cu c s ng

Em c ng xin chân thành c m n Ban giám đ c Ngân hàng TMCP Hàng H i Vi t

Nam – Maritime Bank đã cho em c h i và t o đi u ki n thu n l i đ em th c t p t i chi nhánh và t o đi u ki n cho em hoàn thành bài khóa lu n này

Em xin chân thành c m n!

Sinh viên

Nguy n Th Trang

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có s h tr t giáo viên h ng d n và không sao chép công trình nghiên c u c a ng i khác Các d li u thông tin th c p đ c s d ng trong Khóa lu n có ngu n g c và đ c trích d n rõ ràng Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!

Sinh viên

Nguy n Th Trang

M C L C

L I M U

CH NGă 1:ă NH NG V Nă C ă B N V N NGă L C C NH TRANH C A

CỄCăNGỂNăHÀNGăTH NG M I 1

1.1.ăKháiăni măvƠăho tăđ ng c aăNgơnăhƠngăth ngăm i 1

1.1.1 Khái ni m v Ngân hàng th ng m i 1

1.1.2 Ho t đ ng c a Ngân hàng th ng m i 1

1.2.ăKháiăni măn ngăl c c nh tranh c aăNgơnăhƠngăth ngămai 3

1.2.1 Khái ni m c nh tranh và các lo i hình c nh tranh 3

1.2.1.1 Khái ni m c nh tranh 3

1.2.1.2 Các lo i hình c nh tranh 5

1.2.2 Khái ni m n ng l c c nh tranh c a Ngân hàng th ng m i 6

1.2.2.1 Khái ni m n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p 6

1.2.2.2 Khái ni m c nh tranh trong l nh v c ngân hàng và nh ng đ c đi m c nh tranh trong l nh v c ngân hàng 7

1.2.3 Tính t t y u c a vi c nâng cao n ng l c c nh tranh đ i v i ngân hàng th ng m i 8

1.3.ăCácăch tiêuăđánhăgiáăn ngăl c c nh tranh c aăNgơnăhƠngăth ngăm i 9

1.3.1 N ng l c tài chính 9

1.3.1.1 Kh n ng t cân đ i v n 9

1.3.1.2 T ng tài s n 12

1.3.1.3 Kh n ng sinh l i 14

1.3.1.4 Kh n ng thanh kho n 14

1.3.2 Ch t l ng ngu n nhân l c và n ng l c qu n tr đi u hành 15

1.3.3 Trình đ công ngh ngân hàng – h th ng m ng l i 16

1.4.ăMôăhìnhăn măl căl ng c nhătranhătrongăngƠnhăc a Michael E.Porter (Five Forces Model) trong vi căđánhăgiáăn ngăl c c nh tranh c aăNgơnăhƠngăth ngăm i 17

1.5.ăMôăhìnhăSWOTătrongăphơnătíchăn ngăl c c nh tranh c aăNgơnăhƠngăth ngă m i 19

1.6.ăCácănhơnăt nhăh ngăđ năn ngăl c c nh tranh c aăngơnăhƠngăth ngăm i 20 1.6.1 Các y u t ch quan thu c v ngân hàng th ng m i 20

1.6.2 Các y u t thu c v khách quan 21

K T LU NăCH NGă1 21

CH NGă 2:ă TH C TR NGă N NG L C C NH TRANH C Aă NGỂNă HÀNGă

TH NGăM I C PH NăHÀNGăH I VI T NAM ậ MARITIME BANK TRONG

GIAIă O NăN Mă2010ăậ 2014 22

2.1.ăTìnhăhìnhăho tăđ ng c aăNgơnăhƠngăTh ngăm i c ph năHƠngăH i Vi t Nam - MaritimeăBankăgiaiăđo năn mă2010ă- 2014 22

2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n c a Ngân hàng Th ng m i c ph n Hàng H i Vi t Nam – Maritime Bank 22

2.1.2 C c u t ch c c a Ngân hàng Th ng m i c ph n Hàng H i Vi t Nam – Maritime Bank 23

2.1.3 Nh ng ho t đ ng chính c a Ngân hàng Maritime Bank 25

2.2 K t qu ho tăđ ng kinh doanh c aăNgơnăhƠngăth ngăm i c ph năHƠngăH i Vi t Nam - MaritimeăBankăn mă2010ăậ 2014 26

2.3 Th c tr ng n ngăl c c nh tranh c aăNgơnăhƠngăTh ngăm i c ph năHƠngă H i Vi t Nam ậ MaritimeăBankătrongăgiaiăđo năn mă2010ăậ 2014 29

2.3.1 N ng l c tài chính 29

2.3.1.1 Kh n ng t cân đ i v n 29

2.3.1.2 T ng tài s n 36

2.3.1.3 Kh n ng sinh l i 47

2.3.1.4 Kh n ng thanh kho n 52

2.3.2 Ch t l ng ngu n nhân l c và n ng l c qu n tr đi u hành 56

2.3.3 Trình đ công ngh ngân hàng và h th ng m ng l i kênh phân ph i 58

2.4 V n d ngămôăhìnhăn măl căl ng c nh tranh c aăMichaelăE.Porterăđánhăgiáă n ngăl c c nh tranh c aăNgơnăhƠngăTh ngăm i c ph năHƠngăH i Vi t Nam ậ Maritime Bank 60

2.5 ng d ngăphơnătíchăSWOTăđánhăgiáăchungăv n ngăl c c nh tranh c aăNgơnă hƠngăTh ngăm i c ph năHƠngăH i Vi t Nam ậ Maritime Bank 63

2.5.1 i m m nh 63

2.5.2 i m y u và nguyên nhân 64

2.5.3 C h i 66

2.5.4 Thách th c 66

K T LU NăCH NGă2 67

CH NGă 3:ă GI Iă PHỄPă NỂNGă CAOă N NGă L C C NH TRANH C Aă NGỂNă HÀNGăTH NGăM I C PH Nă HÀNGăH I VI T NAM ậ MARITIME BANK TRONGăN Mă2015ăH NG T IăN Mă2020 68

3.1.ă nhăh ngăphátătri năchungăchoăNgơnăhƠngăTh ngăm i c ph năHƠngăH i

Vi t Nam ậ MaritimeăBankăn mă2015ăh ng t iăn mă2020 68 3.2 Nh ng chi năl c c aăNgơnăhƠngăth ngăm i c ph năHƠngăH i Vi t Nam ậ Maritime Bank nh mănơngăcaoăn ngăl c c nh tranh 68 3.3 Gi iăphápănơngăcaoăn ngăl c c nh tranh c aăNgơnăhƠngăTh ngăm i c ph n HƠngăH i Vi t Nam ậ Maritime Bank 69

3.3.1 Nâng cao n ng l c tài chính 69

3.3.1.1 Nâng cao ch t l ng ho t đ ng huy đ ng v n 69 3.3.1.2 Nâng cao quy mô v n đi u l , v n t có h s an toàn v n t i thi u CAR 72 3.3.1.3 Nâng cao ch t l ng tài s n 73 3.3.1.4 Nâng cao kh n ng sinh l i 75

3.3.2 Nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c và n ng l c qu n tr đi u hành 76 3.3.3 Nâng cao trình đ công ngh ngân hàng và h th ng m ng l i kênh phân

ph i 77

K T LU NăCH NGă3 79

K T LU N

TÀIăLI U THAM KH O

DANH M C THU T NG VI T T T KỦăhi uăvi tăt t Tênăđ yăđ

DANH M CăS ă , B NG BI U,ăHỊNHăV

B ng 2.1 H s an toàn v n t i thi u (CAR) c a các ngân hàng TMCP Vi t Nam 35

B ng 2.2 C c u d n cho vay c a Maritime Bank giai đo n 2010 – 2014 38

B ng 2.3 Ch tiêu đánh giá ch t l ng t ng tài s n c a Maritime Bank giai đo n 2010 – 2014 41

B ng 2.4 B ng ch tiêu ph n ánh kh n ng sinh l i c a Ngân hàng Maritime Bank n m 2010 - 2014 47

B ng 2.5 Ch tiêu đánh giá kh n ng thanh kho n c a Maritime Bank giai đo n 2010 – 2014 52

B ng 2.6 B ng thông tin c b n v nhân s c a Maritime Bank n m 2010 - 2014 56

Bi u đ 2.1 Tình hình v n huy đ ng c a các NHTMCP Vi t Nam 2010 - 2014 32

Bi u đ 2.2 V n ch s h u c a m t s ngân hàng TMCP Vi t Nam 34

Bi u đ 2.3 Bi u đ quy mô t ng tài s n c a NH TMCP Vi t Nam n m 2014 37

Bi u đ 2.4 D n cho vay trên t ng tài s n c a m t s NHTMCP Vi t Nam 40

Bi u đ 2.5 T l n quá h n c a m t s NHTMCP Vi t Nam giai đo n 2010 – 2014 42

Bi u đ 2.6 T l n x u c a m t s NHTMCP Vi t Nam giai đo n 2010 – 2014 43

Bi u đ 2.7 T l n x u trên n quá h n c a m t s NHTMCP Vi t Nam 45

Bi u đ 2.8 T l trích l p d phòng r i ro c a các NHTMCP Vi t Nam giai đo n 2010 – 2014 46

Bi u đ 2.9 T l sinh l i trên t ng tài s n c a m t s NHTMCP Vi t Nam 49

Bi u đ 2.10 T l kh n ng sinh l i trên VCSH c a m t s NHTMCP Vi t Nam giai đo n 2010 – 2014 50

Bi u đ 2.11 T l lãi ròng c n biên c a m t s NHTMCP Vi t Nam giai đo n 2010 – 2014 51

Bi u đ 2.12 Ch s tr ng thái ti n m t c a m t s NHTMCP Vi t Nam giai đo n 2010 – 2014 54

Bi u đ 2.13 Ch s ch ng khoán thanh kho n c a các NHTMCP Vi t Nam 55

Bi u đ 2.14 M ng l i chi nhánh c a m t s NHTMCP Vi t Nam n m 2014 60

S đ 1.1 Các l c l ng đi u khi n cu c c nh tranh trong ngành 17

S đ 2.1 C c u t ch c c a Ngân hàng TMCP Hàng H i Vi t Nam 23

L I M U

1 Tínhăc p thi t c aăđ tƠi

Ch đ c nh tranh c a các ngân hàng th ng m i Vi t Nam đã, đang và ti p t c là

v n đ th i s , thu hút đ c s quan tâm l n c t góc đ nghiên c u, xây d ng, đi u hành chính sách, qu n tr và đi u hành kinh doanh ngân hàng,… Nhìn l i 15 n m v đây, k t

khi tri n khai th c hi n Lu t ngân hàng - ban hành n m 2008 và th c hi n hai Lu t m i - ban hành n m 2010 có hi u l c n m 2011, cùng cam k t m c a th tr ng d ch v tài chính gia nh p T ch c Th ng m i Th gi i (WTO); ho t đ ng ngân hàng n c ta ngày càng sôi đ ng trong môi tr ng c nh tranh ngày càng gay g t c a các lo i hình t ch c tín

d ng t n t i và phát tri n đ c, các t ch c tín d ng luôn ph i liên t c và không ng ng nâng cao n ng l c c nh tranh trong quá trình ho t đ ng, m c a th tr ng d ch v tài chính và h i nh p kinh t qu c t

Ngành ngân hàng là m t trong nh ng ngành đi tiên phong v m c a th tr ng và

h i nh p qu c t , v i s l ng ban đ u ch có b n NHTM nhà n c ho t đ ng r t h n ch

v quy mô tài s n, ho t đ ng d ch v đ n nay đã phát tri n r t nhanh v s l ng các TCTD, quy mô tài chính và kh n ng cung ng d ch v C u trúc ngân hàng c ng r t đa

d ng v hình th c s h u ngân hàng nh : Ngân hàng thu c s h u c a nhà n c, liên

doanh, 100% v n n c ngoài, ngân hàng c ph n… Bên c nh đó, c u trúc ngân hàng còn

đ c đa d ng hóa v lo i hình ngân hàng nh : Ngân hàng th ng m i, ngân hàng phát

tri n, ngân hàng h p tác xã, ngân hàng chính sách xã h i, chi nhánh ngân hàng n c ngoài, ngân hàng 100% v n n c ngoài,… n nay, h th ng ngân hàng Vi t Nam c ng đã nâng cao khá nhi u v n ng l c c nh tranh và đóng vai trò quan tr ng trong thúc đ y ti n trình

đ i m i và phát tri n n n kinh t

Sau g n 8 n m k t khi Vi t Nam gia nh p t ch c th ng m i qu c t (WTO), v

th c a Vi t Nam trên tr ng qu c t ngày càng đ c nâng cao, quá trình đ i m i đ i m i ngày càng toàn di n và rõ r t h n Trong kho ng th i gian này các t ch c trung gian tài chính và đông đ o các doanh nghi p đ u đã ch đ ng tìm ki m, nghiên c u, th c hi n

nhi u bi n pháp đ nâng cao n ng l c c nh tranh tr c yêu c u h i nh p Vì v y, nghiên

c u nh ng v n đ c b n đ nâng cao n ng l c c nh tranh h i nh p qu c t c a h th ng ngân hàng th ng m i v n ti p t c và luôn có tính c p bách đ t trong th c ti n n c ta

hi n nay

Ngân hàng Th ng m i c ph n Hàng H i Vi t Nam – Maritime Bank là m t trong

s các ngân hàng th ng m i c ph n có quy mô khá l n, m ng l i ho t đ ng r ng kh p toàn qu c ti p t c phát tri n b n v ng và nâng cao v th trên th tr ng Tài chính – Ngân hàng, Maritime Bank đã th c hi n tái c c u và b máy đi u hành, m r ng m ng

l i ho t đ ng, thay đ i mô hình ch t l ng d ch v , nâng cao n ng l c qu n tr r i ro, x

lý n x u,… Tuy nhiên, đ ng tr c nh ng thách th c và c h i m i, đòi h i Ngân hàng

Maritime Bank c n ph i ti p t c có nh ng gi i pháp phù h p, sát v i th c ti n đ nâng cao

n ng l c c nh tranh

Xu t phát t yêu c u th c t và nhu c u b c thi t hi n nay c a ngân hàng, đ c bi t

trong b i c nh h i nh p kinh t qu c t , k t h p v i nh ng ki n th c thu nh n đ c trong quá trình h c t p tài tr ng đ i h c và mong mu n nâng cao n ng l c c nh tranh cho Ngân

hàng Th ng m i c ph n Hàng H i Vi t Nam, em đã ch n đ tài: ắNơngăcaoăn ngăl c

c nh tranh c aă Ngơnă hƠngă Th ngă m i c ph n HƠngă H i Vi t Nam ậ Maritime Bank”ăđ hoàn thành bài khóa lu n t t nghi p c a mình

2 M căđíchănghiênăc u

H th ng hóa lý lu n c b n v n ng l c c nh tranh, phân tích lý thuy t v n ng l c

c nh tranh c a Ngân hàng th ng m i;

Phân tích đánh giá th c tr ng n ng l c c nh tranh c a Ngân hàng Th ng m i c

ph n Hàng H i Vi t Nam – Maritime Bank giai đo n 2010 - 2014 T đó đánh giá đ c

nh ng đi m m nh, đi m y u, c h i và thách th c c a Ngân hàng Th ng m i c ph n Hàng H i Vi t Nam – Maritime Bank;

xu t nh ng gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh c a Ngân hàng Th ng m i

c ph n Hàng H i Vi t Nam – Maritime Bank

3 iăt ngănghiênăc u, ph măviăvƠăph ngăphápănghiênăc u

i t ng nghiên c u: N ng l c c nh tranh c a Ngân hàng Th ng m i c ph n

Hàng H i Vi t Nam – Maritime Bank trên th tr ng Vi t Nam

Ph m vi nghiên c u: tài nghiên c u nh ng v n đ c b n v lý thuy t c nh tranh

c a các Ngân hàng th ng m i Vi t Nam Bên c nh đó, nêu lên th c tr ng n ng l c c nh

tranh c a Ngân hàng Th ng m i c ph n Hàng H i Vi t Nam giai đo n 2010 - 2014 và tìm ra gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh c a ngân hàng

Ph ng pháp nghiên c u:

Lu n v n s d ng nhi u ph ng pháp khoa h c trong quá trình nghiên c u: T ng

h p, phân tích, so sánh, đ i chi u, th ng kê, kh o sát, k t h p lý lu n th c ti n, s d ng

b ng bi u, hình nh đ minh h a…

S d ng các ph ng pháp nghiên c u: Mô hình 5-force (Five Forces model), mô hình

SWOT c a Michael E.Porter,…

4 ụăngh aăth c ti n c a lu năv n

V i ph m vi nghiên c u c a đ tài, lu n v n đã h th ng hóa và làm rõ m t s v n đ trong n ng l c c nh tranh c a Ngân hàng TMCP Hàng H i Vi t Nam - Maritime Bank Thông qua th c trang ho t đ ng c a Ngân hàng TMCP Hàng H i Vi t Nam nh m đánh giá

th c tr ng, t đó đ xu t gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh c a ngân hàng trong th i

gian t i

ph n Hàng H i Vi t Nam – Maritime Bank trong giai đo n 2010 – 2014

Ch ng 3: Gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh c a Ngân hàng Th ng m i

c ph n Hàng H i Vi t Nam – Maritime Bank trong n m 2015 h ng đ n n m 2020

Ngân hàng th ng m i là t ch c kinh doanh ti n t tín d ng có v trí quan tr ng nh t

trong n n kinh t th tr ng các n c Theo Ngh đ nh c a Chính ph s 49/2001/N -CP ngày 12 tháng 9 n m 2000 đ nh ngh a: “Ngân hàng th ng m i là ngân hàng đ c th c

hi n toàn b ho t đ ng ngân hàng và các ho t đ ng kinh doanh khác có liên quan vì m c tiêu l i nhu n, góp ph n th c hi n m c tiêu kinh t nhà n c” Và đ nh ngh a v ngân hàng

th ng m i đã đ c đ c p rõ h n trong Lu t các t ch c tín d ng [10]:

Ngân hàng th ng m i là m t lo i hình t ch c tín d ng đ c th c hi n toàn b ho t

đ ng ngân hàng và các ho t đ ng khác có liên quan nh : nh n ti n g i; c p tín d ng và

cung ng d ch v thanh toán qua tài kho n

Theo đó: “T ch c tín d ng là lo i hình doanh nghi p đ c thành l p theo quy đ nh

c a Lu t này và các quy đ nh khác c a pháp lu t đ ho t đ ng kinh doanh ti n t , làm d ch

v ngân hàng v i n i d ng th c hi n m t, m t s ho c t t c các ho t đ ng c a ngân hàng” Trong đó:

Ngân hàng là lo i hình t ch c tín d ng đ c th c hi n t t c các ho t đ ng ngân hàng theo quy đ nh c a Lu t này Theo tính ch t và m c tiêu ho t đ ng, các lo i hình ngân hàng g m ngân hàng th ng m i, ngân hàng phát tri n, ngân hàng đ u t , ngân hàng chính sách, ngân hàng h p tác và các lo i hình ngân hàng khác

Ngân hàng th ng m i là lo i hình ngân hàng đ c th c hi n t t c các ho t đ ng ngân hàng và các ho t đ ng kinh doanh khác theo quy đ nh c a Lu t này nh m m c tiêu

Ngân hàng là m t s n ph m đ c đáo c a n n s n xu t hàng hoá, m t đ ng l c quan

tr ng cho s phát tri n c a n n s n xu t xã h i V i vai trò đó, ngân hàng không th đ ng ngoài ho t đ ng c a b t c qu c gia nào Vì v y, m i n c đ u xây d ng nh ng khung pháp lý quy đ nh, gi i h n ho t đ ng c a ngân hàng M i n c khác nhau s có m t khái

ni m và mô hình t ch c ngân hàng khác nhau Thông th ng, ng i ta ph i d a vào tính

ch t và m c đích, đ i t ng ho t đ ng c a nó trên th tr ng tài chính

Theo đi u IV c a Lu t t ch c tín d ng s 47/2010/QH12 c a n c C ng hòa xã h i

Ho t đ ng ngân hàng là vi c kinh doanh, cung ng th ng xuyên m t ho c m t s các nghi p v sau đây:

Nh n ti n g i là ho t đ ng nh n ti n c a t ch c, cá nhân d i hình th c ti n g i không k h n, ti n g i có k h n, ti n g i ti t ki m, phát hành ch ng ch ti n g i, k

phi u, tín phi u và các hình th c nh n ti n g i khác theo nguyên t c có hoàn tr đ y đ

ti n g c, lãi cho ng i g i ti n theo th a thu n

k t cho phép s d ng m t kho n ti n theo nguyên t c có hoàn tr b ng nghi p v cho vay,

chi t kh u, cho thuê tài chính, bao thanh toán, b o lãnh ngân hàng và các nghi p v c p tín

d ng khác

Cung ng d ch v thanh toán qua tài kho n là vi c cung ng ph ng ti n thanh toán;

th c hi n d ch v thanh toán séc, l nh chi, y nhi m chi, nh thu, y nhi m thu, th ngân hàng, th tín d ng và các d ch v thanh toán khác cho khách hàng thông qua tài kho n c a khách hàng

C th :

Cho vay là hình th c c p tín d ng, theo đó bên cho vay giao ho c cam k t giao cho khách hàng m t kho n ti n đ s d ng vào m c đích xác đ nh trong m t th i gian nh t

đ nh theo th a thu n v i nguyên t c có hoàn tr c g c và lãi

Bao thanh toán là hình th c c p tín d ng cho bên bán hàng ho c bên mua hàng thông

qua vi c mua l i có b o l u quy n truy đòi các kho n ph i thu ho c các kho n ph i tr phát

sinh t vi c mua, bán hàng hoá, cung ng d ch v theo h p đ ng mua, bán hàng hoá, cung

ng d ch v

bên nh n b o lãnh v vi c t ch c tín d ng s th c hi n ngh a v tài chính thay cho khách hàng khi khách hàng không th c hi n ho c th c hi n không đ y đ ngh a v đã cam k t; khách hàng ph i nh n n và hoàn tr cho t ch c tín d ng theo th a thu n

Chi t kh u là vi c mua có k h n ho c mua có b o l u quy n truy đòi các công c

chuy n nh ng, gi y t có giá khác c a ng i th h ng tr c khi đ n h n thanh toán

Tái chi t kh u là vi c chi t kh u các công c chuy n nh ng, gi y t có giá khác đã

đ c chi t kh u tr c khi đ n h n thanh toán

Môi gi i ti n t là vi c làm trung gian có thu phí môi gi i đ thu x p th c hi n các

ho t đ ng ngân hàng và các ho t đ ng kinh doanh khác gi a các t ch c tín d ng, t ch c tài chính khác

Tài kho n thanh toán là tài kho n ti n g i không k h n c a khách hàng m t i ngân

hàng đ s d ng các d ch v thanh toán do ngân hàng cung ng

S n ph m phái sinh là công c tài chính đ c đ nh giá theo bi n đ ng d ki n v giá

tr c a m t tài s n tài chính g c nh t giá, lãi su t, ngo i h i, ti n t ho c tài s n tài chính

3

Góp v n, mua c ph n c a t ch c tín d ng là vi c t ch c tín d ng góp v n c u

thành v n đi u l , mua c ph n c a các doanh nghi p, t ch c tín d ng khác, bao g m c

vi c c p v n, góp v n vào công ty con, công ty liên k t c a t ch c tín d ng;góp v n vào

qu đ u t và y thác v n cho các t ch c khác góp v n, mua c ph n theo các hình th c nêu trên

Kho n đ u t d i hình th c góp v n, mua c ph n nh m n m quy n ki m soát

doanh nghi p bao g m kho n đ u t chi m 50% v n đi u l ho c v n c ph n có quy n

bi u quy t c a m t doanh nghi p ho c kho n đ u t khác đ đ chi ph i quy t đ nh c a

i h i c đông ho c H i đ ng thành viên

M c dù ho t đ ng ngân hàng r t đa d ng và phong phú nh ng các ngân hàng ch

đ c th c hi n các ho t đ ng đ c nêu trong gi y phép kinh doanh c a ngân hàng Nh ng

ch c n ng này s do Ngân hàng Nhà n c quy t đ nh theo t ng tr ng h p c th

1.2 Kháiăni m n ngăl c c nh tranh c a NgơnăhƠngăth ngămai

1.2.1 Khái ni m c nh tranh và các lo i hình c nh tranh

1.2.1.1 Khái ni m c nh tranh

T lâu, “c nh tranh” là m t khái ni m đ c s d ng ph bi n trong lý thuy t kinh t , các ph ng ti n thông tin đ i chúng c ng nh các đ án, tài li u Nh ng n i dung khoa h c phong phú c a nó ch a bao gi đ t đ n s th ng nh t tuy t đ i trong cách hi u và v n

d ng c a các nhà khoa h c, các nhà kinh t h c trong ho t đ ng th c ti n Chính vì v y,

“c nh tranh” luôn là ch đ nghiên c u thu hút đ c s quan tâm l n t tr c đ n nay

Kh i ngu n c a các nghiên c u v c nh tranh là tri t h c c a Locke, Bentham coi cá nhân con ng i (l i ích, nhu c u, ho t đ ng) gi v trí trung tâm H coi quy n t do c a

cá nhân con ng i là t nhiên và không mâu thu n v i m c đích chung c a xã h i

Các nhà kinh t h c th k 17, 18 đã ti n hành nghiên c u c nh tranh trên n n t ng

c a th gi i quan t s n đó mà đi n hình là Adam Smith và David Ricardo [7] Phát tri n các k t qu nghiên c u c a Adam Smith, David Ricardo đã đ a ra lý thuy t l i th so sánh

đ lý gi i ngu n g c th ng m i gi a nh ng ng i s n xu t có l i th tuy t đ i cao và

th p Theo ông, m i qu c gia đ u có c c u các ngành s n xu t lo i hàng hóa có chi phí r

và đ t khác nhau Ch c n các n c ti n hành s n xu t lo i hàng hóa có chi phí th p t ng

đ i so v i các lo i hàng hóa khác và ti n hành trao đ i th ng m i ngang giá, bình đ ng

v i nhau thì t t c các n c đ u có nhi u c a c i h n T t ng v l i th so sánh này đã

t o c s hi u sâu s c h n tác đ ng c a trao đ i hàng hóa theo nguyên t c th tr ng, c nh tranh đ n t ng tr ng c a c i c a các qu c gia

Karl Marx đã k th a lý lu n c nh tranh c a Adam Smith và David Ricardo t m cao h n, g m c nh tranh đ chi m đo t giá tr th ng d , c nh tranh thông qua c i ti n ch t

l ng và c nh tranh ngu n l c gi a các ngành Ba m t đó di n ra xoay quanh vi c trao đ i ngang giá hàng hóa Trên c s ng h thuy t giá tr - lao đ ng c a Smith, Karl Marx đã

ch ra c ch chuy n hóa giá tr c a hàng hóa thành giá tr th tr ng, giá c s n xu t thông

qua c nh tranh n i b ngành và c nh tranh gi a các ngành [1]

Lý thuy t c nh tranh c a Karl Marx

Karl Marx phân tích c nh tranh trên 3 khía c nh: c nh tranh v giá tr th ng d , c nh

tranh ch t l ng, c nh tranh gi a các ngành và đ u di n ra xoay quanh giá tr và ch có lao

đ ng tr u t ng m i t o ra giá tr m i Marx ch ra c c u chuy n hóa giá tr th ng d thành l i nhu n bình quân và giá tr hàng hóa thành giá c s n xu t trong đi u ki n t do

c nh tranh Marx đã đ nh ngh a “c nh tranh là s đ u tranh, ganh đua, thi đua gi a các đ i

t ng cùng ph m ch t, cùng lo i, đ ng giá tr nh m đ t đ c nh ng u th l i ích, m c tiêu xác đ nh” Trong l nh v c kinh t c nh tranh th hi n đó là s “đ i đ ch gi a các hãng kinh doanh trên cùng m t th tr ng đ giành đ c nhi u khách hàng h n, thu hút đ c

nhi u l i nhu n cho b n thân, th ng là b ng cách bán theo giá th p h n hay cung c p m t

ch t l ng hàng hóa cao h n” K t qu c a c nh tranh là thanh l c, lo i b nh ng doanh

nghi p kinh doanh kém phát tri n ó c ng là quy lu t t t y u c a ho t đ ng kinh t [7]

Lý thuy t v l i th c nh tranh c a Michael E.Porter

Michael E.Porter – Giáo s tr ng Kinh doanh Harvard, h c gi có nhi u nh h ng

nh t trong nghiên c u v c nh tranh qu c t đã đ nh ngh a: “C nh tranh là giành l y th

ph n B n ch t c nh tranh là tìm ki m l i nhu n, là kho n l i nhu n cao h n m c l i

nhu n trung bình mà doanh nghi p đang có K t qu c a quá trình c nh tranh là s bình quân hóa l i nhu n trong ngành theo chi u h ng c i thi n sâu d n đ n h qu giá c có

th gi m đi” [3] Trong cu n “Chi n l c c nh tranh” xu t b n n m 1980, Michael

E.Porter cho r ng: Y u t hàng đ u quy t đ nh lên kh n ng sinh l i c a doanh nghi p chính là m c đ h p d n c a ngành; th hi n qua n m ngu n l c: Nhà cung c p, ng i

mua, s n ph m thay th , nh ng đ i th m i ti m n ng và c nh tranh gi a các đ i th trong ngành Và ông c ng kh ng đ nh “c nh tranh là v n đ c b n quy t đ nh s thành công hay

th t b i c a doanh nghi p S c nh tranh c ng xác đ nh đ c tính phù h p c a các ho t

đ ng c a doanh nghi p đ đ t đ n k t qu cu i cùng, ch ng h n nh c i ti n, liên k t v n hóa ho c s th c thi đúng đ n” [4] Theo ông, c a c i c a doanh nghi p nhi u hay ít là do

n ng su t quy t đ nh N ng su t ph thu c vào môi tr ng c nh tranh (mô hình kim

c ng) đ c xác đ nh b i 4 y u t chính: i u ki n v các y u t s n xu t; đi u ki n v

nhu c u; chi n l c, c u trúc và c nh tranh trong n c c a các công ty; các ngành công

nghi p có liên quan và các ngành b tr … Chính ph và Nhà n c đóng m t vai trò quan

tr ng trong vi c nâng cao n ng l c c nh tranh qu c gia, ngành và toàn c u hóa là vô cùng

quan tr ng b i môi tr ng kinh doanh bao g m nhi u y u t nh : các đi u ki n v c u; các

đi u ki n y u t s n xu t, chi n l c doanh nghi p; c c u và đ i th c nh tranh; các ngành liên quan và s h tr Các y u t này luôn tác đ ng qua l i, nh h ng l n nhau, thúc đ y s phát tri n và ch u s tác đ ng c a m nh m c a Nhà n c Khi tham gia c nh

5

Th nh t, ch y đua các y u t s n xu t: đây là giai đo n c nh tranh d a trên nh ng

y u t s n xu t c b n nào đó đ s n xu t v i giá ho c công ngh th p, r giai đo n này các doanh nghi p r t nh y c m v i tính chu k c a kinh t th gi i và t giá h i đoái

Th hai, ch y đua đ u t : l i th c nh tranh d a trên yêu c u c a doanh nghi p và

n ng l c đ u t c a qu c gia Các doanh nghi p ti p t c c nh tranh v giá và các s n ph m

đ c tiêu chu n hóa nh ng v n l c h u v th h công ngh so v i các n c khác

Th ba, ch y đua sáng t o: doanh nghi p n i đ a có kh n ng c nh tranh quy mô

l n v i doanh nghi p n c ngoài và thành công nh s c i ti n nhanh, không ng ng phát

tri n

ra Các doanh nghi p trong giai đo n này m t l i th c nh tranh qu c t , né tránh c nh tranh, h ng v t o d ng v th v ng ch c ch n trên th tr ng, c i ti n công ngh ch m l i

ch y u tìm cách sáp nh p, thôn tính l n nhau

1.2.1.2 Các lo i hình c nh tranh

C nh tranh là m t hi n t ng g n li n v i kinh t th tr ng, khái ni m c nh tranh đã

xu t hi n trong quá trình hình thành và phát tri n s n xu t, trao đ i hàng hoá và phát tri n

kinh t th tr ng Trong b t k l nh v c nào c ng đ u có c nh tranh Có nhi u hình th c

đ c dùng đ phân lo i lo i hình c nh tranh bao g m: c n c vào ch th tham gia, ph m

vi ngành kinh t và tính ch t c a c nh tranh

C n c ch th tham gia, “c nh tranh” bao g m các lo i hình sau:

C nh tranh gi a ng i mua và ng i bán: Trong n n kinh t , ng i mua luôn mu n

mua đ c r , ng c l i ng i bán l i luôn mu n đ c bán đ t ây là s c nh tranh đ c

th c hi n trong quá trình m c c và cu i cùng giá c đ c hình thành và hành đ ng mua – bán đ c th c hi n Cu c c nh tranh này di n ra theo lu t “mua r bán đ t”

C nh tranh gi a nh ng ng i mua v i nhau: ây là cu c c nh tranh trên c s quy

lu t cung - c u Khi m t lo i hàng hoá d ch v nào đó mà m c cung c p nh h n nhu c u tiêu dùng trên th tr ng thì cu c c nh tranh s tr nên quy t li t và giá d ch v hàng hoá

đó s t ng K t qu cu i cùng là ng i bán s thu đ c l i nhu n cao, còn ng i mua thì

m t thêm m t s ti n

C nh tranh gi a ng i bán v i nhau: ây là cu c c nh tranh gay go và quy t li t

nh t Khi s n xu t hàng hoá phát tri n, s ng i bán càng t ng lên thì c nh tranh càng

quy t li t b i vì b t c doanh nghi p nào c ng mu n giành l y l i th c nh tranh, chi m

l nh th ph n c a đ i th K t qu đánh giá doanh nghi p nào chi n th ng trong c nh tranh này là vi c t ng doanh s tiêu th , t ng th ph n và cùng v i đó s là t ng l i nhu n và m

r ng s n xu t

C n c vào ph m vi ngành kinh t , “c nh tranh” đ c chia thành hai lo i:

C nh tranh trong n i b ngành: ây là hình th c c nh tranh gi a các doanh nghi p

trong cùng m t ngành, cùng s n xu t, tiêu th m t lo i hàng hóa ho c d ch v nào đó Trong đó các đ i th tìm cách thôn tính l n nhau, giành gi t khách hàng v phía mình,

chi m l nh th tr ng Nh ng doanh nghi p chi n th ng trong cu c c nh tranh n i b ngành s m r ng ph m vi ho t đ ng trên th tr ng Nh ng doanh nghi p thua s ph i thu

h p ph m vi ho t đ ng th m chí là phá s n

C nh tranh gi a các ngành: Là s c nh tranh gi a các ch doanh nghi p trong các

ngành kinh t khác nhau, nh m giành l y l i nhu n l n nh t Trong quá trình c nh tranh này, các ch doanh nghi p luôn say mê v i nh ng ngành đ u t có l i nhu n nên đã

chuy n v n t ngành ít l i nhu n sang ngành nhi u l i nhu n

C n c vào hình thái và tính ch t c a c nh tranh trên th tr ng thì “c nh tranh” đ c chia làm hai lo i:

ng i tiêu dùng nào có quy n hay kh n ng kh ng ch th tr ng, làm nh h ng đ n giá

c Trong th tr ng c nh tranh hoàn h o t t c các hàng hóa trao đ i đ c coi là gi ng

nhau; t t c nh ng ng i bán và ng i mua đ u có hi u bi t đ y đ v các thông tin liên quan đ n vi c mua bán, trao đ i; không có gì c n tr vi c gia nh p hay rút kh i th tr ng

c a ng i mua hay ng i bán chi n th ng trong cu c c nh tranh các doanh nghi p

ph i t tìm cách gi m chi phí, h giá thành ho c t o nên s khác bi t v s n ph m c a mình so v i các đ i th khác

ph bi n nh t hi n nay S c m nh th tr ng thu c v m t s doanh nghi p s n xu t kinh

doanh l n Các doanh nghi p trên th tr ng này kinh doanh nh ng lo i hàng hoá và d ch

v khác nhau S khác bi t gi a nh ng lo i hàng hoá, d ch v này nhãn hi u Có nh ng

lo i hàng hoá, d ch v ch t l ng nh nhau song s l a ch n c a ng i tiêu dùng l i c n

c vào uy tín, nhãn hi u s n ph m Các hình th c c a c nh tranh không hoàn h o đó là đ c

quy n, c nh tranh mang tính đ c quy n…

1.2.2 Khái ni m n ng l c c nh tranh c a Ngân hàng th ng m i

1.2.2.1 Khái ni m n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p

C ng gi ng nh khái ni m v “c nh tranh”, khái ni m “n ng l c c nh tranh” c ng là

đ tài ch a có đ c s th ng nh t tuy t đ i trong cách hi u và v n d ng c a các nhà kinh

t Trong t đi n thu t ng chính sách th ng m i (1997) đ nh ngh a n ng l c c nh tranh là

n ng l c c a m t doanh nghi p “không b doanh nghi p khác đánh b i v n ng l c kinh t ”

[6] Còn theo T ch c H p tác và Phát tri n Kinh t OECD (Organization for Economic

Cooperation and Development), “n ng l c c nh tranh là s c s n xu t ra thu nh p t ng đ i cao trên c s s d ng các y u t s n xu t có hi u qu làm cho các doanh nghi p, các ngành, các đ a ph ng, các qu c gia và khu v c phát tri n b n v ng trong đi u ki n c nh

7

tranh qu c t ” (1996) [6] đ nh ngh a này, n ng l c c nh tranh đ ng ngh a v i n ng su t các y u t đ u vào

Nghiên c u toàn di n nh t, đ y đ nh t v n ng l c c nh tranh là h c thuy t c a

Michael E.Porter - giáo s tr ng Kinh doanh Harvard, ng i đ c coi là h c gi có nhi u

nh h ng nh t trong nghiên c u v c nh tranh và n ng l c c nh tranh qu c t Nhà kinh t

h c cho r ng n ng l c c nh tranh là “kh n ng t o l p nh ng s n ph m có quy trình công

ngh đ c đáo t o ra nh ng giá tr gia t ng cao phù h p v i nhu c u c a khách hàng, chi phí

th p, n ng su t cao nh m nâng cao l i nhu n” [2]

Tóm l i, n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p là toàn b nh ng kh n ng, ti m l c

mà doanh nghi p đó có th duy trì v trí c a nó trên th tr ng c nh tranh m t cách lâu dài Các doanh nghi p t n t i trong th tr ng c nh tranh ph i có nh ng v trí nh t đ nh, chi m

l nh nh ng ph n th tr ng nh t đ nh ây là đi u ki n duy nh t duy trì s t n t i c a

doanh nghi p trong th tr ng.[5]

1.2.2.2 Khái ni m c nh tranh trong l nh v c ngân hàng và nh ng đ c đi m c nh tranh trong l nh v c ngân hàng

Trên c s các nghiên c u v c nh tranh và đ c đi m ho t đ ng c a ngân hàng, ta có

khái ni m v n ng l c c nh tranh c a ngân hàng: “N ng l c c nh tranh c a m t ngân hàng

th ng m i là kh n ng t o ra và s d ng có hi u qu các l i th so sánh, đ giành th ng

đ ng b c a ngân hàng trong m t l nh v c khi cung ng cho khách hàng nh ng s n ph m

d ch v có ch t l ng cao, chi phí r nh m kh ng đ nh v trí c a ngân hàng v t lên kh i các ngân hàng khác trong cùng l nh v c ho t đ ng y”

Gi ng nh b t c lo i hình đ n v nào trên th tr ng, các NHTM trong kinh doanh luôn ph i đ i m t v i s c nh tranh gay g t Tuy nhiên so v i vi c c nh tranh c a các t

ch c kinh t khác, c nh tranh ngân hàng c ng có nh ng đ c tr ng nh t đ nh:

Th nh t, ngân hàng kinh doanh trong l nh v c ti n t là l nh v c kinh doanh khá

nh y c m, ch u nh ng tác đ ng to l n b i nh ng nhân t kinh t , chính tr , xã h i, tâm lý,

truy n th ng v n hóa… m i nhân t có s thay đ i nh nh t c ng đ u tác đ ng r t nhanh chóng và m nh m đ n môi tr ng kinh doanh chung Ch ng h n, m i tin đ n dù là th t

thi t c ng có th gây nên ch n đ ng l n trên toàn h th ng, th m chí là đe d a đ n s t n

vong c a c h th ng M t ngân hàng th ng m i có kh n ng ho t đ ng kém, kh n ng

thanh kho n th p c ng có th tr thành gánh n ng c a toàn ngành c ng nh các t ch c

kinh t và dân c trên đ a bàn… C ng chính vì v y trong ho t đ ng kinh doanh, các

NHTM v a ph i c nh tranh m r ng th ph n, nh ng không ph i c nh tranh b ng m i giá,

s d ng m i th đo n, b t ch p pháp lu t đ thôn tính đ i th c a mình B i vì, n u đ i th

là NHTM khác suy y u d n đ n s p đ thì nh ng h u qu đem l i cho n n kinh t th ng

là to l n th m chí d n đ n đ v luôn chính NHTM này do tác đ ng dây truy n

Th hai, ho t đ ng kinh doanh c a NHTM có liên quan đ n các TCKT, chính tr – xã

h i, t ng cá nhân thông qua các ho t đ ng huy đ ng ti n g i ti t ki m, cho vay các lo i hình d ch v khác ng th i, trong ho t đ ng kinh doanh c a mình, các NHTM đ u m tài kho n cho nhau đ cùng ph c v khách hàng chung Chính vì v y, n u m t ngân hàng

g p khó kh n trong kinh doanh, có nguy c đ v , thì t t y u s tác đ ng dây truy n đ n

g n nh t t c các NHTM khác c ng nh c n n kinh t Vì v y, các NHTM trong kinh doanh luôn v a ph i c nh tranh l n nhau đ giành gi t th tr ng nh ng v n ph i h p tác

v i nhau, nh m h ng t i m t môi tr ng lành m nh đ tránh r i ro h th ng

Th ba, do ho t đ ng ngân hàng liên quan đ n t t c m i m t kinh t - xã h i, cho nên, đ tránh ho t đ ng c a các NHTM m o hi m, có nguy c đ v h th ng, t t c Ngân hàng Trung ng (NHTW) các n c đ u có s giám sát ch t ch th tr ng này và đ a ra

h th ng c nh báo s m đ phòng ng a r i ro Th c ti n ch ra nh ng bài h c đ t giá, khi

NHTW th tr c nh ng di n bi n b t l i c a th tr ng đã d n đ n nh ng h u qu là s

đ v c a th tr ng tài chính – ti n t làm suy s p h th ng qu c dân Chính vì vây nên s

c nh tranh trong h th ng NHTM không th d n đ n suy y u và thôn tính l n nhau nh các

lo i hình kinh doanh khác trong n n kinh t

Th t , ho t đ ng kinh doanh c a các NHTM liên quan đ n l u chuy n ti n t không

ch trong ph m vi c n c mà còn trên ph m vi toàn th gi i trong các ho t đ ng kinh t

qu c t Do vây, kinh doanh trong h th ng NHTM ch u s chi ph i c a nhi u y u t trong

n c và qu c t nh : pháp lu t, t p quán kinh doanh, thông l qu c t ,… c bi t nó ch u

s chi ph i m nh m c a nh ng đi u ki n h t ng, c s tài chính, trong đó công ngh thông tin đóng vai trò c c kì quan tr ng, có tính ch t quy t đ nh đ i v i ho t đ ng kinh doanh ngân hàng i u đó có ngh a là s c nh tranh trong h th ng NHTM tr c h t ph i

ch u s đi u ch nh b i r t nhi u thông l , t p quán kinh doanh ti n t c a các n c; s c nh tranh tr c h t ph i d a trên n n t ng k thu t công ngh đáp ng yêu c u ho t đ ng kinh

doanh t i thi u, vì m t NHTM m ra m t lo i hình d ch v cung ng cho khách hàng là đã

ph i ch p nh n c nh tranh v i các NHTM khác đang ho t đ ng trong cùng l nh v c Tuy nhiên, mu n l nh v c d ch v này đ c th c hi n thì đòi h i ph i đáp ng t i thi u v đi u

ki n h t ng c s tài chính mà thi u nó không th ho t đ ng đ c Rõ ràng là s c nh

tranh c a các NHTM là lo i hình c nh tranh b c cao, đòi h i nh ng chu n m c kh t khe

h n b t c các lo i hình kinh doanh nào khác

1.2.3 Tính t t y u c a vi c nâng cao n ng l c c nh tranh đ i v i ngân hàng th ng

m i

Hi n nay xu h ng toàn c u đang di n ra m nh m trên ph m vi toàn th gi i đã đ t

ra nh ng thách th c cho các NHTM trong n c không ch h ng các ho t đ ng c a mình

ra th tr ng mà còn ph i t c nh tranh v i các ngân hàng n c ngoài tham gia vào th

tr ng Vi t Nam t n t i và phát tri n trong môi tr ng kinh doanh ngày càng m r ng,

9

sôi đ ng, h i nh p kinh t qu c t c a các qu c gia thì các NHTM t t y u ph i không

ng ng nâng cao n ng l c c nh tranh c a mình

Kinh t càng phát tri n thì các nhu c u v tài chính càng tr nên đa d ng h n ây

c ng chính là đ ng l c đ ngày càng có nhi u ngân hàng đ c thành l p, m r ng chi nhánh, phát tri n m ng l i giao d ch, đa d ng hóa s n ph m d ch v ngân hàng hi n đ i

và ti n ích, hi n đ i hóa công ngh ,… Trong môi tr ng c nh tranh nh v y, các NHTM

c n ph i n l c h t s c mình đ có th t n t i và phát tri n, n u không s r i vào tình tr ng khó kh n, th m chí b phá s n ho c b rút gi y phép kinh doanh

H i nh p kinh t qu c t là quá trình g n k t ho t đ ng ngân hàng m i n c v i các

ho t đ ng c a ngân hàng trong khu v c và trên th gi i; thông qua nh ng n l c m c a và

t do hóa ho t đ ng ngân hàng trong n c v i đi u ki n các ho t đ ng đó ph i phù h p v i thông l , v i pháp lu t qu c t Do đó, áp l c c nh tranh do h i nh p mang l i là r t l n,

vi c m r ng th tr ng khi n cho th tr ng trong n c không còn nh n đ c s b o h cao nh tr c, các ngân hàng s ph i c nh tranh trên toàn c u và ngay t i th tr ng n i

đ a Vi c c nh tranh đ t n t i và phát tri n gi a các ngân hàng trong n c v i n c ngoài

là không th tránh kh i Tuy nhiên, chính s c nh tranh này là đi u ki n đ thúc đ y s

tr ng thành c a h th ng ngân hàng còn non tr , tr nên hoàn thi n h n và v n t i phát

tri n m nh m nh các ngân hàng l n trên th gi i

Chính vì v y, đ có th c nh tranh thì các NHTM Vi t Nam c n nâng cao n ng l c

b n thân, nh n rõ đâu là đi m m nh c n phát huy, đâu là đi m y u c n lo i b , b i trong

b i c nh hi n nay ngân hàng nào đ m nh m i c th t n t i và phát tri n có th v n

ra th tr ng th gi i, h th ng ngân hàng nói chung và các NHTM nói riêng c n n m rõ

nh ng c h i khi h i nh p, và nh ng khó kh n, t n t i c a b n thân đ linh ho t n m b t

c ng nh s a ch a, thay đ i đ có th thích nghi v i s c nh tranh kh c li t trong th

tr ng ti m n ng này

1.3 Cácăch tiêuăđánhăgiáăn ngăl c c nh tranh c aăNgơnăhƠngăth ngăm i

1.3.1 N ng l c tài chính

Khác v i n ng l c tài chính c a doanh nghi p, là ngu n l c tài chính c a b n thân

doanh nghi p, n ng l c tài chính c a NHTM là kh n ng t t o l p ngu n v n và s d ng

v n phát sinh trong quá trình ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng, th hi n các ch tiêu v quy mô – ch t l ng ngu n v n, quy mô – ch t l ng t ng tài s n Có, kh n ng sinh l i,

kh n ng thanh kho n…

1.3.1.1 Kh n ng t cân đ i v n

C ng nh b t c doanh nghi p nào, ngân hàng mu n kinh doanh đ c thì ph i có

v n, hay nói cách khác, v n là ti n đ cho m i kh i s kinh doanh Kh n ng t cân đ i

v n c a ngân hàng th ng m i là v n ch s h u và kh n ng đáp ng các món vay ngày càng m r ng c a NHTM c ng nh các đ nh h ng phát tri n ti m n ng mà NHTM đ t

đ c đánh giá kh n ng t t o l p ngu n v n c a NHTM, tác gi s d ng nh ng ch tiêu sau:

Quy mô – t c đ t ng tr ng ngu n v n huy đ ng c a NHTM

các t ch c tín d ng khác Trong quá trình ho t đ ng kinh doanh kinh doanh, có ngân hàng

th a v n trong khi có ngân hàng l i thi u v n làm phát sinh nhu c u đi vay và cho vay l n nhau Ngân hàng đi vay nh m m c đích: B sung v n kh d ng đ kinh doanh, đáp ng

nhu c u thanh kho n hàng ngày, đáp ng yêu c u d tr b t bu c, đáp ng nhu c u thanh toán [9, trang 79] Th ng có hình th c tái c p v n khi vay NHNN, hình th c vay qua đêm trên th tr ng liên ngân hàng khi vay các TCTD khác

bên ngoài c a NHTM Các hình th c huy đ ng v n c a ngân hàng ngày càng phong phú,

đa d ng và hi n đ i V n huy đ ng c a ngân hàng th ng m i bao g m: ti n g i, ti n g i

ti t ki m, phát hành gi y t có giá [9, trang 68]

Ti n g i: bao g m t t c các kho n ti n c a m i t ch c và cá nhân g i t i ngân hàng

Ti n g i có th phân lo i theo nhi u cách: ti n g i không kì h n và có kì h n, ti n g i thanh toán và ti n g i ti t ki m, ti n g i cá nhân và ti n g i t ch c, ti n g i n i t và

ngo i t …

Ti n g i ti t ki m: là kho n ti n c a cá nhân đ c g i vào tài kho n ti n g i ti t

ki m, đ c xác nh n trên s ti t ki m, đ c h ng lãi theo quy đ nh c a t ch c nh n ti n

ti n thông qua vi c mua bán trên th tr ng v n ho c chi t kh u t các ngân hàng

V n huy đ ng là ngu n v n chi m t tr ng cao nh t trong t ng ngu n v n c a

NHTM, là ngu n v n ch y u đ ngân hàng kinh doanh Nó ph n ánh b n ch t c a ngân hàng là huy đ ng đ cho vay

Có th xác đ nh quy mô – t c đ t ng tr ng c a ngu n v n theo ch tiêu sau:

11

Quy mô – t c đ t ng tr ng ngu n v n t có

V n ch s h u (hay còn g i là v n t có c a ngân hàng): ây là nh ng giá tr ti n t

ngân hàng t o l p đ c thu c s h u riêng c a ngân hàng thông qua góp v n c a các ch

s h u ho c hình thành t k t qu kinh doanh trong k k toán c a ngân hàng Theo hi p

c Basel, đ đ m b o yêu c u v an toàn v n, ngu n v n t có c a ngân hàng ph i đ t

m c t i thi u 8% t ng tài s n có c a ngân hàng th ng m i đó

Tuy v n t có c a ngân hàng ch chi m t tr ng nh trong t ng ngu n v n c a ngân hàng nh ng có vai trò quy t đ nh trong s t n t i và phát tri n c a NHTM, c th :

V n t có đ m b o cho toàn b ho t đ ng c a ngân hàng b i ngu n v n này là ngu n

v n thu c s ch đ ng c a ngân hàng Ngoài vi c NHTM có th hoàn toàn ch đ ng s

d ng ngu n v n này bù đ p nh ng thi t h i trong ho t đ ng c a ngân hàng, t o ni m tin cho khách hàng, v n t có còn đóng vai trò là v t đ m b o c a ngân hàng đ i v i ng i

g i NHTM có ngu n v n ch s h u l n s có kh n ng bù đ p r i ro cho khách hàng

quy mô l n c ng nh d dàng v t qua r i ro

V n t có tham gia vào vi c đi u ch nh các ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng

th ng m i theo h ng thay đ i quy mô, c c u tài s n ngân hàng và đi u ch nh ph m vi cho vay đ i v i khách hàng [10]

V n t có gi i h n quy mô đ u t vào tài s n c đ nh, đây là c s đ t ch c m i

ho t đ ng kinh doanh và t o đi u ki n c s v t ch t Quy mô VCSH là đi u ki n cho phép

ngân hàng th ng m i m r ng m ng l i kinh doanh

Qua đây cho th y, VCSH là ngu n v n ch ng đ r i ro cho ngân hàng trong quá trình

h i nh p kinh t qu c t hi n nay Ngân hàng nào có m c v n t có th p d g p r i ro, đ

v h n so v i các ngân hàng c m c v n t có l n, quy mô ho t đ ng r ng V n t có c a ngân hàng th ng m i g m hai ph n c b n [12]:

V n c p 1: ây là ngu n v n đ c d ng làm c n c đ xác đ nh gi i h n mua c

phi u, đ u t vào tài s n c đ nh c a t ch c tín d ng V n t có bao g m v n đi u l c a ngân hàng, các qu d tr , th ng d v n c ph n và l i nhu n không chia

V n c p 2: Bao g m giá tr t ng thêm c a tài s n c đ nh và giá tr t ng thêm c a các

lo i ch ng kho n đ u t đ c đ nh giá l i theo quy đ nh c a pháp lu t, d phòng chung, các trái phi u chuy n đ i và m t s công c n khác th a mãn đi u ki n do ngân hàng Nhà

H s an toàn v n t i thi u (CAR) [12]: Theo thông t s 13/2010/TT-NHNN ngày

20/05/2010 c a Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c v vi c ban hành quy đ nh v các t l

đ m b o an toàn trong ho t đ ng c a t ch c tín d ng, thì các t ch c t i Vi t Nam ph i duy trì t l an toàn v n t i thi u CAR theo quy đ nh và đ c xác đ nh theo công th c

H s an toàn v n t i thi u (CAR) = V n t có 100

T ng tài s n Có r i ro Theo quy đ nh c a NHNN, t l an toàn v n t i thi u c a m t NHTM ph i đ t đ c

là 9% và theo quy đ nh c a Hi p c Basel h s an toàn v n t i thi u m t ngân hàng ph i

có là 8% [11]

1.3.1.2 T ng tài s n

ây là ch tiêu ph n ánh vi c s d ng ngu n v n mà ngân hàng huy đ ng đ c trong

n n kinh t Ch tiêu t ng tài s n c a ngân hàng bao g m ti n m t, ch ng t có giá tr ng n

h n, đ u t ch ng khoán, cho vay và các tài s n khác T ng tài s n ngân hàng l n cho th y quy mô ho t đ ng c a ngân hàng l n và có tính n đ nh lâu dài ây c ng là m t trong

nh ng ch tiêu các ngân hàng chú tr ng nâng cao nh m t ng n ng l c c nh tranh Khi nói

đ n t ng tr ng c a t ng tài s n là nói đ n quy mô c a ho t đ ng tín d ng và ho t đ ng

đ u t Ch t l ng tài s n là ch tiêu t ng h p nói lên kh n ng b n v ng v tài chính, n ng

l c qu n lý c a ngân hàng th ng m i ánh giá quy mô, ch t l ng t ng tài s n các nhà

qu n tr th ng xét tính đa d ng hóa trong tài s n, t ng d n , t tr ng d n trên t ng tài

s n, t l n quá h n, t lên n x u, t l trích l p d phòng cho vay… đây tác gi l a

D n cho vay trên t ng tài s n: Ch tiêu này th ng đ c s d ng đ đánh giá m t

cách gián ti p ch t l ng t ng tài s n có c a NHTM T l cho vay cho bi t m c đ theo

đó tài s n có đ c đ c p tín d ng cho khách hàng Công th c đ xác đ nh t l cho vay:

Tình hình n quá h n – N x u: N quá h n – n x u v n luôn là m i lo ng i c a

các NHTM, NHTM có m c n quá h n và n x u cao là ngân hàng có ch t l ng tín d ng kém, không đ ni m tin v i khách hàng ánh giá tình hình n quá h n – n x u c a NHTM thông qua các ch tiêu sau:

13

T l n quá h n: Theo Thông t s 02/2013/TT-NHNN v phân lo i tài s n có, m c

trích, ph ng pháp trích l p d phòng r i ro và vi c s d ng d phòng đ x lý r i ro trong

ho t đ ng c a t ch c tín d ng, chi nhánh ngân hàng n c ngoài, đ nh ngh a: “n quá h n

là kho n n mà m t ph n ho c toàn b n g c và/ho c lãi b quá h n”

T l n quá h n = T ng d n quá h n 100%

T ng d n cho vay

đ m b o qu n lý ch t ch , các kho n n quá h n trong h th ng NHTM Vi t Nam

đ c phân lo i theo 4 nhóm: Nhóm 2 (N c n chú ý), Nhóm 3 (N d i tiêu chu n), Nhóm

4 (N nghi ng ), Nhóm 5 (N có kh n ng m t v n) ( i chi u theo Thông t s

02/2013/TT-NHNN)

T l n quá h n gián ti p cho th y quy mô c a các kho n vay có v n đ c a ngân hàng N u t l này l n cho th y ch t l ng tín d ng c a ngân hàng còn kém, ngân hàng

ph i xem xét l i kh n ng đánh giá l i các kho n vay c a mình, đánh giá l i quy trình th

t c cho vay, đ c bi t xem xét l i kh n ng th c hi n nhi m v c a cán b tín d ng ngân hàng

T l n x u: N x u là các kho n n thu c nhóm 3 (N d i tiêu chu n), nhóm 4

(N nghi ng ), nhóm 5 (N có kh n ng m t v n) T l n x u trên t ng d n ph n ánh

t tr ng c a n x u trong t ng d n c a ngân hàng T l này càng cao càng ph n ánh

nh ng r i ro trong cho vay c a ngân hàng l n T l này cao h n so v i trung bình ngành

và có xu h ng t ng lên là d u hi u cho th y ngân hàng đang có khó kh n trong vi c qu n

lý ch t l ng các kho n cho vay Ng c l i, t l này gi m đi so v i n m tr c cho th y ngân hàng đang d n c i thi n đ c ch t l ng tín d ng c a ngân hàng

T l n x u = T ng d n x u

100%

T ng d n cho vay

T l n x u trên n quá h n: i v i m t NHTM không ph i kho n n quá h n nào

c ng là kho n n ngân hàng không th thu h i Vì v y, ch tiêu n x u trên n quá h n c a ngân hàng cho bi t đ c th c s trong các kho n n quá h n c a ngân hàng thì n x u –

n khó đòi c a ngân hàng là bao nhiêu Ch tiêu này càng th p, cho th y ngân hàng có các

kho n n nhóm cao ít, đi u này đ i v i các NHTM là t t

T l n x u trên n quá h n = T ng d n x u 100%

T ng d n quá h n

T l trích l p d phòng r i ro cho vay: T l này cho bi t d phòng r i ro trong cho

vay đ c trích l p so v i d n cho vay c a ngân hàng T l này càng cao ch ng t ch t

l ng cho vay c a ngân hàng còn ch a t t, v n còn ph i trích l p d phòng nhi u T l này th p ch ng t ngân hàng đang ho t đ ng có hi u qu , kh n ng chi tr cho món n c a ngân hàng đ c c i thi n, d phòng đ c trích l p th p đ m b o cho ho t đ ng kinh doanh lành m nh c a ngân hàng

L i nhu n hay kh n ng sinh l i là th c đo cu i cùng trong vi c đánh giá ho t đ ng

c a m t ngân hàng Kh n ng sinh l i là th c đo kh n ng t o giá tr cho các c đông, t o

v n kinh doanh b sung và duy trì hay c i thi n uy tín cho ngân hàng Kh n ng sinh l i còn là th c đo l ng hóa n ng l c c a khâu qu tr đi u hành trong m i t ng quan ch t

l ng và s l ng tài s n Có, tài s n N c a ngân hàng ây là y u t quan tr ng trong

vi c phân tích ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng, đánh giá m c đ hi u qu trong ho t

đ ng NHTM Kh n ng sinh l i c a ngân hàng đ c đánh giá thông qua các ch tiêu sau:

T l sinh l i trên t ng tài s n (ROA – Return on Assets): Ch tiêu này cho bi t hi u

qu kinh doanh t m t đ ng tài s n Ch tiêu ROA l n ch ng t hi u qu kinh doanh c a ngân hàng t t, c c u tài s n c a ngân hàng h p lý, qua đó cho th y ngân hàng có s đi u hòa linh ho t gi a các kho n m c tài s n

ROA (%) =

L i nhu n sau thu

100

T ng tài s n

T l sinh l i trên v n ch s h u (ROE - Return on Equity): Ch tiêu ROE cho bi t

m t đ ng v n h u cho ra bao nhiêu đ ng l i nhu n ây là m t trong nh ng ch tiêu quan

L i nhu n sau thu

100

V n ch s h u

Ch tiêu ROE, ROA th ng đ c các nhà qu n tr và các nhà đ u t quan tâm t i S

d ng ROA, ROE càng cao là c s làm t ng quy mô v n c ng nh n ng l c tài chính c a ngân hàng

T l thu nh p lãi c n biên ròng (NIM): ây là ch tiêu đo l ng kh n ng sinh l i

c b n t ho t đ ng cho vay theo m c tài s n sinh l i bình quân

NIM (%) =

Thu nh p lãi thu n

15

Ch s tr ng thái ti n m t: Ti n và các lo i ti n g i t i các TCTD khác c a ngân

hàng đ u là nh ng tài s n có tính thanh kho n cao Ch s tr ng thái ti n m t th hi n

l ng ti n m t t c th i c a ngân hàng đang có, bên c nh đó, cho th y đ c kh n ng đáp

ng nhu c u ti n m t ngay l p t c c a ngân hàng

Ch s tr ng thái

ti n m t =

Ti n m t + Ti n g i t i các TCTD khác và NHNN

T ng VCSH

Ch s ch ng khoán thanh kho n: ây là ch s th hi n l ng ch ng khoán s n

sàng đ bán c a ngân hàng chi m bao nhiêu ph n tr m trong t ng tài s n

thu c vào ch t l ng d ch v c a NHTM Vì v y, yêu c u nhân viên ngân hàng là r t

cao, ch t l ng ngu n nhân l c chính là y u t then ch t đ NHTM t ng hi u qu kinh doanh c ng nh n ng l c c nh tranh Ch t l ng ngu n nhân l c th hi n trình đ v n hóa c a nhân viên bao g m trình đ h c v n, k n ng giao ti p, ng x , k n ng tin h c và các k n ng m m khác Ngoài ra, NHTM có m t l c l ng nhân viên t t là NHTM s h u

nh ng nhân viên có trình đ chuyên môn cao, k n ng nghi p v t t, nhi t tình, N ng l c

c nh tranh v ch t l ng ngu n nhân l c c a các NHTM ph i đ c xem xét trên c hai khía c nh c v s l ng l n ch t l ng nhân s , c th :

S l ng nhân s : có th m r ng m ng l i nh m t ng th ph n và ph c v t t khách hàng, các NHTM nh t đ nh ph i có l c l ng lao đ ng đ v s l ng Tuy nhiên,

c ng c n so sánh ch tiêu này v i m i t ng quan v i h th ng m ng l i và hi u qu ho t

đ ng kinh doanh đ nhìn nh n n ng su t lao đ ng c a ng i lao đ ng trong ngân hàng

Ch t l ng lao đ ng: Ch t l ng ngu n nhân l c trong ngân hàng th hi n qua các tiêu chí nh trình đ v n hóa c a đ i ng lao đ ng, k n ng qu n tr đ i v i nhà đi u hành; trình đ chuyên môn nghi p v và k n ng th c hi n nghi p v đ i v i nhân viên Trình đ

v n hóa đ i ng lao đ ng bao g m trình đ h c v n, k n ng h tr nh ngo i ng , tin h c,

k n ng giao ti p, thuy t trình,… Tiêu chí này khá quan tr ng vì nó là n n t ng th hi n kh

n ng c a ng i lao đ ng trong ngân hàng có th h c h i, n m b t công vi c đ th c hi n

t t k n ng nghi p v

N ng l c qu n tr đi u hành: ây là m t nhân t quan tr ng trong vi c duy trì, đ m

b o tính an toàn, hi u qu trong ho t đ ng kinh doanh ngân hàng M t ngân hàng có trình

đ qu n lý, đi u hành t t s giúp cho ngân hàng đó gi m b t đi nh ng chi phí nh : chi phí

r i ro, chi phí v t ch t… t o đi u ki n cho ngân hàng ho t đ ng t t h n Qu n lý t t t c là

s d ng đúng ng i, đúng vi c, t ch c đi u hành công vi c giám sát ch t ch , phân đ nh trách nhi m rõ ràng cho t ng phòng ban, chú tr ng vào nh ng nhi m v tr ng đi m K

n ng qu n tr đ i v i nhà đi u hành là tiêu chí quan tr ng quy t đ nh đ n vi c đ m b o tính

hi u qu , an toàn trong ho t đ ng c a ngân hàng T m nhìn c a nhà lãnh đ o là y u t then

ch t đ ngân hàng có m t chi n l c kinh doanh đúng đ n trong dài h n Thông th ng,

vi c đánh giá ch t l ng qu n lý - đi u hành m t ngân hàng, ng i ta xem xét đánh giá các

chu n m c và các chi n l c mà ngân hàng xây d ng cho ho t đ ng c a mình Hi u qu

ho t đ ng ngân hàng cao, có s t ng tr ng theo th i gian và kh n ng v t qua khó kh n

c a ngân hàng chính là b ng ch ng th hi n n ng l c qu n tr c a nhà qu n lý Bên c nh

đó, các chính sách v qu n lý con ng i, qu n lý t ch c, các h th ng thông tin, các ch

đ ki m soát, các chi n l c kinh doanh c a ngân hàng trong t ng th i kì,… c ng là

nh ng ch tiêu ph n ánh n ng l c đi u hành qu n tr c a nh ng nhà qu n tr ngân hàng

M t khác, xét đ n n ng l c qu n lý – đi u hành qu n tr ngân hàng ta còn ph i xét đ n cách làm vi c c a H i đ ng qu n tr , ban qu n lý, m i quan h gi a c đông và ng i đi u hành ngân hàng…

1.3.3 Trình đ công ngh ngân hàng – h th ng m ng l i

Ngày nay, cùng v i s phát tri n nhanh chóng c a công ngh thông tin, công ngh ngân hàng c ng phát tri n và không ng ng thay đ i, hi u qu ho t đ ng c a NHTM ph

thu c r t l n vào m c đ áp d ng công ngh thông tin c a ngân hàng trong quy trình

nghi p v Công ngh thông tin là l c đ y khi n NHTM ti n nh ng b c ti n v t b c trên các ph ng di n: t c đ x lý nghi p v , tích h p ch c n ng chính xác ti n d ng Công

ngh thông tin hi n đ i cho phép các ngân hàng cung c p các d ch v hi n đ i v i giá thành u đãi, quy trình nhanh g n và an toàn h n Ngày nay, các NHTM tri n khai nhi u

s n ph m ng d ng công ngh thông tin, nó là th c đo kh n ng c nh tranh c a các NHTM Thông th ng, vi c so sánh n ng l c c nh tranh d trên nh ng tiêu chí sau:

 S l ng nh ng công ngh m i v thi t b và nhân l c đ c trang b ;

 T l đáp ng nhu c u th tr ng c a công ngh ;

 Kh n ng nâng c p đ i m i công ngh ;

 T l liên k t c a công ngh v i ngân hàng và tính đ c đáo c a công ngh

Vi c ngân hàng m r ng m ng l i c ng góp ph n m ng l i l i nhu n cho ngân hàng

c ng nh nâng cao n ng l c c nh tranh, c th :

Th nh t, khách hàng (đ c bi t là khách hàng cá nhân) Vi t Nam có đ c thù và thói

quen giao d ch tr c ti p v i ngân hàng Do v y, vi c m r ng m ng l i s giúp ngân hàng

ti p c n v i nhi u đ i t ng khách hàng l n

17

Th hai, khách hàng các khu v c khác nhau có kh n ng trang tr i chi phí d ch v khác nhau, do đó, có chi nhánh và phòng giao d ch nhi u đ a bàn s t o đi u ki n đ ngân hàng có th cung c p d ch v cho ng i dân đ a ph ng v i chi phí phù h p

Th ba, phát tri n m ng l i s làm t ng th ng hi u, th ph n cho ngân hàng, đ ng

th i t ng tính c nh tranh gi a các ngân hàng

Do đó, m r ng m ng l i s giúp NHTM ti p c n đ c nh ng đ a bàn kinh t m i, nâng cao ch t l ng ph c v khách hàng và nh t là trong ho t đ ng thanh toán, cung c p các ti n ích ngân hàng cho ng i dân đ a ph ng v i chi phí h p lý.\

1.4 Môă hìnhă n m l că l ng c nhă tranhă trongă ngƠnhă c a Michael E.Porter (Five Forces Model) trong vi căđánhăgiáăn ngăl c c nh tranh c aăNgơnăhƠngăth ngăm i

Mô hình “N m l c l ng c nh tranh” c a Porter đ c xem là công c h u d ng và

hi u qu đ tìm hi u ngu n g c l i nhu n c a ngân hàng Mô hình Five Forces – Model

đ c xu t b n l n đ u trên t p chí “Harvard Business Review” (1979) v i n i dung tìm

hi u y u t t o ra l i nhu n trong kinh doanh Quan tr ng h n c , mô hình này cung c p các chi n l c c nh tranh đ doanh nghi p duy trì hay t ng l i nhu n

S ăđ 1.1 Cácăl căl ngăđi u khi n cu c c nhătranhătrongăngƠnh

Theo mô hình 5F g m có n m l c l ng c nh tranh T đó, vi c áp d ng mô hình vào

ho t đ ng nâng cao n ng l c c nh tranh c a NHTM đ c th hi n qua:

Th nh t, m c đ c nh tranh (Degree of Rivalry): i th hi n t i c a các NHTM

chính là các NHTM trong h th ng D a trên phân tích c a Porter cho th y đ c các y u t xác đ nh m c đ c nh tranh c a các đ i th hi n t i b ng các cách nh : Xác đ nh m c đ

t ng tr ng ngành, n u ngành đang t ng tr ng nhanh thì m i ngân hàng có th t ng

tr ng mà không c n ph i chi m th ph n c a các đ i th do đó th i gian qu n lý s đ c dành cho vi c duy trì s t ng tr ng cùng v i s t ng tr ng nhanh c a ngành ch không

ph i là đ dành đ t n công đ i th Nh th s c nh tranh trong ngành đang t ng tr ng s

Các s n ph m thay th

Quy n l c

c a ng i

mua

ít c ng th ng h n Và ng c l i, n u các ngân hàng c nh tranh trong n n kinh t suy thoái,

ch m phát tri n, m c đ c nh tranh gi a các ngân hàng là gay g t h n Bên c nh đó, đ xác đ nh m c đ c nh tranh c ng c n xác đ nh đ c s l ng các ngân hàng và quy mô

t ng đ i c a chúng, xác đ nh th i đi m t n t i c a ngân hàng các lo i phí, lãi su t c a đ i

th c nh tranh áp d ng và s khác bi t c a s n ph m, d ch v

Th hai, quy n l c c a nhà cung c p (Bargaining power of suppliers): i v i

NHTM đ i tác cung ng chính là ng i g i ti n vào ngân hàng, s l ng nh ng ng i này

là r t l n N u có m t hay m t vài cá nhân đ n ngân hàng đ rút l i s v n c a mình, NHTM không b nh h ng gì nhi u Tuy nhiên, n u có thông tin sai l ch gây m t ni m tin vào ngân hàng d n đ n s rút ti n t t dân chúng s đ y m t NHTM đ n b v c phá s n

và s gây ra hi u ng “domino” đ i v i c h th ng NHTM Ngày nay, v i s ra đ i c a

nhi u NHTM, ng i cung ng có quy n l a ch n NHTM đáp ng t t nh t đ c yêu c u

c ng nh m c tiêu c a mình Vì v y, đòi h i NHTM ph i có nh ng ph ng th c đi u tra, tìm hi u c n k m c tiêu c a khách hàng nh : Ni m tin c a khách hàng, t p quán, thói

quen c a khách hàng… đ thu hút ng i cung ng chú ý đ n mình

Th ba, quy n l c c a ng i mua (Bargaining power of buyer): Trong l nh v c

ngân hàng, khách hàng đi vay luôn l a ch n NHTM nào có d ch v ti n ích nh t, chi phí

t i thi u nh t, giao d ch nhanh g n nh t, chính xác nh t… và đ i ng nhân viên thân thi n

nh t Vì v y ngân hàng c n chú ý đ n nh ng đi m m nh khách hàng n m gi t đó có th

đ a ra nh ng bi n pháp thích h p nh m thi hút khách hàng v phía mình i u này đ c

th hi n qua các y u t nh : s l ng khách hàng đi vay ngân hàng, nh ng nhu c u c a khách hàng đang c n đ c đáp ng, tính nh y c m đ i v i lãi su t cho vay c a khách hàng,

đ i v i các lo i s n ph m d ch v c a ngân hàng…

Th t , m i đe d a c a nh ng ng i gia nh p ti m n ng (Threats of new

entrants): ây là nh ng ngân hàng m i thành l p ho c các chi nhánh ngân hàng n c ngoài Vi t Nam Các ngân hàng này có tham gia vào th tr ng nhanh hay ch m còn ph

thu c vào n ng l c tài chính, kinh nghi m qu n lý, uy tín, m i quan h … Nh ng n m g n đây đ i th ti m n ng ngày càng nhi u, nguyên nhân ch y u là do Nhà n c đã có nh ng chính sách n i l ng nh m t o đi u ki n thu n l i gia nh p th tr ng cho các t ch c tr c kia ch a đ đi u ki n tham gia M t khác, n ng l c tài chính c a các t ch c này ch a đ ,

h ch a th hay ch a mu n tham gia vào ngành ngân hàng Tuy nhiên, trong t ng lai khi các t ch c đó có đ đi u ki n và th i c t t, h có th đ i m c tiêu sang kinh doanh trong

l nh v c ngân hàng S xu t hi n c a các ngân hàng m i – các đ i th ti m n ng – ngày càng nhi u đi u đó s càng đe d a đ n th ph n ngành trong t ng lai đoán đ c v th trong t ng lai c a mình các ngân hàng th ng m i ph i phân tích đ c trong t ng lai s

xu t hi n nh ng đ i th ti m n ng nào, c n tìm hi u đ c chi n l c kinh doanh đ đ i phó

19

Cu i cùng, nguy c thay th (Threats of substiture products or services): Trong th i

bu i kinh t th tr ng, v i s ra đ i c a các t ch c tài chính trung gian nh công ty

ch ng khoán, công ty b o hi m, công ty cho thuê tài chính đã khi n cho th ph n c a các

NHTM b thu h p l i i u này đã đe d a đ n l i th c a các NHTM khi các t ch c tài chính trung gian không ch cung c p cho khách hàng nh ng d ch v truy n th ng v n là NHTM đ m nhi m mà còn cung c p cho khách hàng nh ng d ch v m i h n, khác bi t

h n và đa d ng h n i u này tuy làm m r ng quy mô th tr ng Ngân hàng – Tài chính

nh ng n u quy mô và các lo i s n ph m d ch v thay th l n thì n ng l c c nh tranh s b

gi m đi m t cách đáng k do đ i th m r ng h n Dù đ i v i ngành ngân hàng s n ph m

thay th ch a nhi u và n u thay th đ c thì v n ch a thay th đ c m t cách toàn di n,

nh ng n u không ch đ ng tính toán tr c thì các s n ph m thay th này có th thu h p

ngu n l c c a ngân hàng, khi n môi tr ng ho t đ ng nh đi và áp l c c nh tranh t ng lên

1.5 MôăhìnhăSWOTătrong phơnătíchăn ngăl c c nh tranh c a NgơnăhƠngăth ngăm i

Mô hình SWOT ra đ i nh ng n m 1960 – 1970 t i vi n nghiên c u Stanford v i quá trình tìm hi u nguyên nhân th t b i trong vi c l p k ho ch c a các công ty, tài tr b i 500 công ty l n nh t th i đó Nhóm nghiên c u bao g m Marion Dosher, Dr Otis, Albert

Humphrey, Robert Stewart, Birger Lie Mô hình phân tích SWOT là m t công c r t hi u

qu đ xác đ nh các u đi m, khuy t đi m c a m t t ch c, các c h i đ phát tri n và c thách th c, nguy c mà t ch c đó s ph i đ ng đ u

Phân tích SWOT là vi c đánh giá m t cách ch quan các d li u đ c s p x p theo

đ nh d ng SWOT d i m t tr t t logic d hi u, d trình bày, d th o lu n và đ a ra quy t

đ nh, có th đ c s d ng trong m i quá trình ra quy t đ nh Các m u SWOT cho phép kích thích suy ngh h n là d a trên các ph n ng theo thói quen ho c theo b n n ng SWOT đ c chia làm 4 ph n: Strengths ( i m m nh), Weaknesses ( i m y u), Opportunities (C h i) và Threats (Thách th c) Mô hình SWOT phù h p v i làm vi c và phân tích theo nhóm, đ c s d ng trong vi c l p k ho ch kinh doanh, xây d ng chi n

l c, đánh giá đ i th c nh tranh, ti p th , phát tri n s n ph m d ch v …

D a trên n i dung c a mô hình SWOT đã nêu trên, vi c s d ng mô hình đ phân tích ho t đ ng nâng cao n ng l c c nh tranh c a NHTM bao g m nh ng vi c sau:

Strengths ( i m m nh): i m m nh là nh ng ngu n l c, ho t đ ng ngân hàng có l i

th h n so v i các đ i th khác trên th tr ng Ngân hàng c n tìm hi u l i th hi n t i c a mình; ngu n l c nào NHTM c n và có th s d ng; l i ích khi nâng cao n ng l c c nh tranh; u th mà khách hàng có th th y đ c t các NHTM… Có đ c nh ng thông tin này s giúp ngân hàng nâng cao h n n a nh ng th m nh c a mình

Weaknesses ( i m y u): i m y u là t t c nh ng gì ngân hàng kém h n so v i các

đ i th khác bao g m t ngu n l c, k n ng và quan h NHTM ph i đ t ra nh ng câu h i cho mình, t đó có th tìm ra nh ng b t c p đang t n t i đ kh c ph c và s a ch a nh :

Nh ng đi m h n ch còn g p ph i trong quá trình ho t đ ng; c n tránh làm gì? Có th c i

thi n đi u gì, xem xét v n đ trên c s c bên trong và bên ngoài ngân hàng, nhìn th y

đi m y u c a b n thân mà mình không th y Vì sao đ i th c nh tranh có th làm t t h n mình?

Opportunities (C h i): C h i là t t c các y u t t o nên nh ng thay đ i trên th

tr ng và trong đi u ki n kinh doanh mà mang l i l i nhu n cho ngân hàng Ngân hàng

c n tìm hi u xem c h i c a mình là gì? Vi c nâng cao n ng l c c nh tranh giúp ngân hàng

óc thêm đ c nh ng gì? i u này giúp ngân hàng rà soát l i các đi m y u c a mình và t

đ t câu h i li u có c h i nào xu t hi n n u lo i b chúng

Threats (Thách th c): Thách th c là nh ng nguy hi m c n ph i tránh c ng nh đ i

m t c a ngân hàng Phân tích nh ng thách th c c a NHTM, c n phân tích nh ng tr ng i

trong vi c nâng cao n ng l c c nh tranh là gì? Li u có đi m y u nào nh h ng đ n NHTM hay không? Các phân tích này s giúp ngân hàng tìm ra nh ng vi c c n làm và

bi n đi m y u thành tri n v ng

Thông qua vi c th c hi n phân tích SWOT giúp NHTM t p trung các ho t đ ng c a mình vào nh ng l nh v c mà ngân hàng đang có l i th và n m b t đ c các c h i mà ngân hàng có đ c

1.6 Cácănhơnăt nhăh ngăđ năn ngăl c c nh tranh c aăngơnăhƠngăth ngăm i

1.6.1 Các y u t ch quan thu c v ngân hàng th ng m i

M t NHTM thành công trong vi c xác đ nh đ c nh ng y u t nh h ng đ n n ng

l c c nh tranh c a mình t đó có th đ a ra nh ng đ nh h ng nh m khai thác y u t tích

c c, gi m thi u y u t tiêu c c, thì NHTM đó có th là m t đ i th có s c nh h ng l n trong ngành

Ngoài các l c l ng đi u khi n cu c c nh tranh gi a các ngân hàng, n ng l c c nh

tranh c a NHTM còn ch u s nh h ng t các y u t bên trong ngân hàng nh :

quá trình hình thành m t đ i ng nhân viên u tú Ngân hàng có n i quy t t, có khoa h c, tác phong nhanh nh n, chuyên nghi p, s giúp cho ngân hàng nâng cao đ c uy tín trong

m t khách hàng

Truy n th ng và các kinh nghi m đã tích l y c a ngân hàng: Ngân hàng là l nh v c

kinh doanh d a vào ni m tin c a khách hàng Nh ng truy n th ng c a ngân hàng t o nên

uy tín và th ng hi u c a NHTM M t ngân hàng có truy n th ng kinh doanh có hi u qu ,

có kinh nghi m trong l nh v c ho t đ ng, có nhi u thành công… s khi n khách hàng an tâm h n trong vi c giao tài s n c a mình cho h C ng chính nh v y các NHTM nâng cao

đ c kh n ng c nh tranh c a mình

C s v t ch t – K thu t ngân hàng: Ngân hàng th ng qu ng bá hình nh c a mình

thông qua c s v t ch t c a ngân, trang thi t b ph c v khách hàng M t ngân hàng có

trang thi t b t i tân, b t m t t o ti n nghi cho khách s làm th a mãn th giác c a khách

21

ng c l i m t ngân hàng có c s v t ch t nghèo nàn, ch t h p khi n khách hàng c m th y

b t ti n và r i ro

Các m i quan h ngân hàng: m i ngân hàng, ngoài các m i quan h v i khách hàng,

đ i tác, h còn ph i gi nh ng m i quan h khác Nh ng m i quan h này c ng làm nh

h ng đ n n ng l c c nh tranh c a ngân hàng

1.6.2 Các y u t thu c v khách quan

Môi tr ng chính tr và pháp lu t: Ngành ngân hàng là ngành kinh doanh đ c thù, nó

nh h ng r t l n đ n n n kinh t c a m t qu c gia do đó nó ch u s chi ph i và ki m soát

ch t ch c a Chính ph Các NHTM luôn ph i ch u tác đ ng r t l n t môi tr ng chính

tr, các tác đ ng này có th làm t ng n ng l c c nh tranh c a ngân hàng c ng nh có th làm gi m đi n ng l c c nh tranh c a ngân hàng B i l , m t th ch chính tr l ng l o, không n đ nh, pháp lu t không đ y đ , hi u l c th p… s gây ra nh ng ho t đ ng c nh tranh không lành m nh, n ng l c c nh tranh th c s không đem l i thành công Ngoài ra, NHTM còn ph thu c r t nhi u vào chính sách ti n t c a NHNN, kh n ng tài chính c a NHNN và Chính ph Bên c nh đó, NHTM còn ph i đ i m t v i các đ nh ch , chu n m c

chung c a T ch c Th ng m i Th gi i (WTO) trong vi c qu n tr ngân hàng

Các nhân t kinh t : N ng l c c nh tranh c a NHTM còn ch u nh h ng c a các

nhân t nh t c đ t ng tr ng kinh t , l m phát, lãi su t… Khi m t n n kinh t g p nhi u

b t n, suy thoái d n đ n gi m tiêu dùng, các doanh nghi p gi m quy mô kinh doanh, các khách hàng c a ngân hàng d n m t đi, làm gi m đi kh n ng phát tri n c a ngân hàng Lúc này nh ng ngân hàng có n ng l c c nh tranh y u kém s b c l rõ ràng T ng t nh v y,

khi l m phát t ng cao khi n NHTM g p khó kh n t nhi u phía nh lãi su t cao huy đ ng khó, khó cho vay, g p r i ro không thu đ c v n… Hay nh lãi su t NHTM vào th i kì b

NHNN kh ng ch , vi c này s gây khó kh n trong vi c đáp ng v n cho các d án có lãi

su t ngoài khung, do v y ngân hàng s b gi m n ng l c c nh tranh… Có th th y m i

quan h gi a môi tr ng kinh t và s phát tri n c a NHTM là m i quan h thu n chi u

n ng l c c nh tranh c a NHTM ây c ng là c s đ phân tích th c tr ng n ng l c c nh

tranh c a Ngân hàng Th ng m i c ph n Hàng H i Vi t Nam – Maritime Bank

CH NGă2:ăTH C TR NG N NGăL C C NH TRANH C AăNGỂNă HÀNGăTH NGăM I C PH NăHÀNGăH I VI T NAM ậ MARITIME

BANK TRONGăGIAIă O NăN Mă2010ăậ 2014 2.1 Tìnhăhìnhăho tăđ ng c aăNgơnăhƠngăTh ngăm i c ph năHƠngăH i Vi t Nam - MaritimeăBankăgiaiăđo năn mă2010ă- 2014

2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n c a Ngân hàng Th ng m i c ph n Hàng H i

Vi t Nam – Maritime Bank

Ngày 08/06/1991, Ngân hàng TMCP Hàng H i Vi t Nam (Maritime Bank - MSB) chính th c thành l p theo Gi y phép s 0001/NH-GP do Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam

c p v i th i gian ho t đ ng là 25 n m và đ c t ng lên 99 n m theo Ngh đ nh s 719/Q NHNN ngày 07/07/2003 c a Th ng đ c Ngân hàng nhà n c Vi t Nam Ngày 12/07/1991, Maritime Bank chính th c khai tr ng và đi vào ho t đ ng t i Thành ph C ng H i Phòng, ngay sau khi Pháp l nh v Ngân hàng Th ng m i, H p tác xã Tín d ng và Công ty Tài chính có hi u l c Khi đó, nh ng cu c tranh lu n v mô hình ngân hàng c ph n còn ch a ngã ng và Ngân hàng Maritime Bank đã tr thành m t trong nh ng Ngân hàng Th ng

qu nghiêm tr ng, làm th t thoát c a Nhà n c hàng ch c t đ ng Maritime Bank đã b

đ a vào tình tr ng ki m soát đ c bi t vào cu i tháng 11/2001 N m 2005, b ng n l c và

b n l nh c a mình Maritime Bank đã d n l y l i tr ng thái cân b ng và phát tri n m nh m

n nay, Maritime Bank đã tr thành m t ngân hàng th ng m i c ph n phát tri n m nh,

b n v ng và t o đ c ni m tin đ i v i khách hàng V n đi u l c a Maritime Bank là

8.000 t VN và t ng tài s n đ t g n 110.000 t VN Cùng v i quy t đ nh thay đ i toàn

di n, t đ nh h ng kinh doanh, hình nh th ng hi u, thi t k không gian giao d ch t i

ph ng th c ti p c n khách hàng… Maritime Bank đang đ c nh n đ nh là m t Ngân hàng có s c di n m i m , đ ng h ng ho t đ ng táo b o và mô hình giao d ch chuyên

nghi p, hi n đ i nh t Vi t Nam

23

2.1.2 C c u t ch c c a Ngân hàng Th ng m i c ph n Hàng H i Vi t Nam – Maritime Bank

S ăđ 2.1 C ăc u t ch c c aăNgơnăhƠngăTMCPăHƠngăH i Vi t Nam

(Ngu n: T ng h p t báo cáo th ng niên c a Ngân hang TMCP Hàng H i Vi t Nam)

cá nhân

Kh i khách hàng

đ nh

ch tài chính

Kh i khách hàng

k toán

Kh i công ngh

- v n hành

Kh i phê duy t tín

d ng

S giao d ch, các chi nhánh và các Phòng giao d ch

Kh i truy n thông –

Marketing

Phó t ng giám đ c

Ngân hàng TMCP Hàng H i Vi t Nam ra đ i n m 1991, sau h n 20 n m c g ng và

n l c hoàn thi n, c c u c a Ngân hàng đã có nhi u thay đ i mang tính đ t phá theo

h ng đi u hành t p trung, th ng nh t; qu n lý linh ho t và chuyên môn hóa theo ch c

n ng và đ i t ng khách hàng nh m phát huy hi u qu m i ngu n l c và trí tu c a đ i

ng ngu n nhân l c ch t l ng cao đ m b o tiêu chí ph c v khách hàng t n tâm, chu đáo

và nhi t thành

C c u t ch c c a ngân hàng bao g m:

i h i đ ng c đông: G m t t c các c đông có quy n bi u quy t, là c quan quy t

đ nh cao nh t c a Maritime Bank i h i đ ng c đông ho t đ ng qua phiên h p th ng niên, phiên h p b t th ng l y ý ki n c đông b ng v n b n i h i đ ng c đông có các

quy n h n sau: Thông qua đ nh h ng phát tri n c a ngân hàng, s a đ i b sung đi u l , phê chu n quy đ nh t ch c và ho t đ ng c a H i đ ng qu n tr , Ban ki m soát…

Ban ki m soát: Là c quan giám sát vi c tuân th các quy đ nh c a pháp lu t và đi u

l c a Maritime Bank trong vi c qu n tr đi u hành Maritime Bank; ch u trách nhi m tr c

i h i đ ng c đông trong vi c th c hi n nhi m v và quy n h n đ c giao

H i đ ng qu n tr : Là c quan qu n tr Ngân hàng, có toàn quy n nhân danh Maritime Bank đ quy t đ nh, th c hi n quy n và ngh a v c a Maritime Bank, tr nh ng

v n đ thu c th m quy n c a i h i đ ng c đông

T ng giám đ c: Là ng i đi u hành cao nh t c a Ngân hàng, do các thành viên ban

qu n tr b nhi m, ch u trách nhi m tr c H i đ ng qu n tr và tr c pháp lu t v vi c

th c hi n quy n và nhi m v phù h p v i quy đ nh c a pháp lu t và đi u l c a Maritime

Bank T ng giám đ c là ng i đi u hành, xây d ng chi n l c, m c tiêu, k ho ch cho ngân hàng, ch u trách nhi m qu n lý các kh i ngành tr c thu c

Phó t ng giám đ c: Là ng i giúp vi c tr c ti p cho T ng giám đ c và là ng i đ ng

đ u các kh i trong ngân hàng Phó giám đ c ch u trách nhi m tr c T ng giám đ c v các

ho t đ ng kinh doanh, đ c y quy n c a t ng giám đ c qu n lý các kh i ngành, ký k t và

ra quy t đ nh cho kh i ngành thu c qu n lý

Kh i khách hàng doanh nghi p v a và nh : Là n i chuyên ti p các khách hàng doanh

nghi p v a và nh nh m khai thác v n b ng VN và ng ai t Kh i này th c hi n các

nghi p v liên quan đ n tín d ng, qu n lý các s n ph m tín d ng phù h p v i ch đ , th l

hi n hành; tr c ti p qu ng cáo, ti p th , gi i thi u và bán các s n ph m d ch v Ngân hàng cho các doanh nghi p v a và nh

Kh i khách hàng doanh nghi p l n: Là n i tr c ti p giao d ch v i khách hàng là các

doanh nghi p l n, khai thác v n b ng VN và ngo i t ; th c hi n nghi p v liên quan đ n tín d ng, qu n lý các s n ph m tín d ng phù h p v i ch đ , th l hi n hành; tr c ti p

qu ng cáo, ti p th , gi i thi u và bán các s n ph m d ch v Ngân hàng cho các doanh

nghi p l n

25

Kh i khách hàng cá nhân: Là n i chuyên ti p nh n đ i t ng khách hàng là cá nhân

đ nh m khai thác v n b ng VN và ng ai t ; th c hi n các nghi p v liên quan đ n tín

d ng, qu n lý các s n ph m tín d ng phù h p v i ch đ , th l hi n hành; tr c ti p qu ng cáo, ti p th , gi i thi u và bán các s n ph m d ch v Ngân hàng cho các khách hàng cá nhân

Kh i khách hàng đ nh ch tài chính: Là n i th c hi n các d ch v nh giao d ch ngo i

h i, trái phi u, thu đ i ngo i t , giao d ch vàng giao ngay, và giao d ch các ngo i t m nh

thu c nhóm G7 Bên c nh đó, kh i này còn th c hi n các nghi p v nh thu – chi h , th u chi tài kho n thanh toán và các d ch v tài tr th ng m i

Kh i qu n lý tín d ng: Là n i ki m soát các h s pháp lý s trình phê duy t gi i ngân và các báo cáo v tín d ng theo quy đ nh, n i ch p nh n phê duy t các yêu c u gi i ngân c a khách hàng Bên c nh đó, kh i phê duy t tín d ng còn là n i tham m u cho T ng giám đ c s d ng các bi n pháp qu n lý tín d ng t i Ngân hàng

Kh i qu n tr r i ro: Có nhi m v tham m u cho T ng giám đ c v công tác qu n lý

r i ro c a ngân hàng; qu n lý giám sát th c hi n danh m c cho vay, đ u t đ m b o tuân

th các gi i h n tín d ng cho t ng khách hàng; th m đ nh ho c tái th m đ nh khách hàng,

d án và các ph ng pháp đ ngh c p tín d ng Bên c nh đó, kh i qu n tr r i ro c a ngân hàng còn th c hi n ch c n ng đánh giá qu n lý r i ro trong toàn b ho t đ ng Ngân hàng

Kh i công ngh và v n hành: Phát tri n các gi i pháp ng d ng ph c v cho ho t

đ ng kinh doanh c a Ngân hàng Là n i v n hành và h tr ng i dùng n i b v i m i

gi i pháp ph n m m v m t ng d ng Nghiên c u, thi t k , phát tri n, ki m th và t i u các gi i pháp ng d ng công ngh ngân hàng, ph c v cho ho t đ ng kinh doanh c a các

kh i nghi p v

Kh i qu n lý tài chính – k toán: Là n i tham m u cho Ban giám đ c th c hi n các

nghi p v và các công vi c liên quan đ n công tác qu n lý tài chính – k toán, ch tiêu n i

b c a Ngân hàng ây là n i th c hi n giao d ch tr c ti p v i khách hàng, cung c p d ch

v liên ngân hàng liên quan đ n nghi p v thanh toán x lý h ch toán các giao d ch Ch u trách nhi m đ i v i h th ng giao d ch trên máy và qu n lý qu ti n m t đ n t ng giao

d ch viên theo các Quy đ nh c a Nhà N c

Kh i truy n thông – Marketing: Là kh i ngành ch u trách nhi m đ a ra chi n l c phát tri n nh ng u đãi m i t ng s c c nh tranh đ ng th i đem l i l i nhu n cao Kh i

truy n thông – Marketing xây d ng chi n l c qu ng cáo cho t ng s n ph m, l p ngân sách theo chi n l c dài h n và ng n h n các s ki n phù h p v i ho t đ ng ngân hàng

2.1.3 Nh ng ho t đ ng chính c a Ngân hàng Maritime Bank

Ngân hàng Th ng m i c ph n Hàng H i Vi t Nam là ngân hàng đ u tiên theo hình

th c ngân hàng th ng m i c ph n Sau g n 24 n m c g ng v n lên, ngày nay, Maritime Bank đã tr thành ngân hàng có uy tín và m ng l i ho t đ ng không ng ng

đ c m r ng Cho đ n cu i n m 2014, ngân hàng có 220 đi m giao d ch, bao g m 1 S

giao dch, 44 chi nhánh, 145 phòng giao d ch, 31 qu ti t ki m, 1 công ty con nh ng ph n

l n t p trung khu v c phía B c Tháng 8 n m 2015, sau khi Ngân hàng TMCP Phát tri n

Mê Kông (MDB) chính th c sáp nh p vào Ngân hàng TMCP Hàng H i Vi t Nam

(Maritime Bank) theo Quy t đ nh s 1391/Q -NHNN c a Th ng đ c Ngân hàng Nhà

n c, Maritime Bank chính th c m r ng quy mô ho t đ ng vào khu v c mi n Nam Vi c sáp nh p giúp ngân hàng t ng quy mô v n đi u l lên 11.750 t đ ng, h th ng giao d ch là

h n 300 đi m giao d ch Ngân hàng chính th c tr thành ngân hàng thu c Top 5 ngân hàng

th ng m i c ph n có v n đi u l và m ng l i giao d ch l n nh t Vi t Nam

Tuân theo quy đ nh c a Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam, ho t đ ng c a Ngân hàng TMCP Hàng H i Vi t Nam – Maritime Bank bao g m:

 Huy đ ng v n ng n h n, trung h n và dài h n;

 Ti p nh n v n y thác đ u t và phát tri n;

 Cho vay ng n h n, trung h n và dài h n;

 Chi t kh u gi y t có giá;

 Hùn v n, tham gia đ u t vào các t ch c kinh t ;

 Cung c p d ch v thanh toán trong và ngoài n c;

v th c a mình trên th tr ng tài chính – ngân hàng Vi t Nam Và h n th n a, nhà qu n

tr Ngân hàng đang t ng b c nâng cao v th ngân hàng trên th tr ng qu c t

2.2 K t qu ho tă đ ng kinh doanh c aă Ngơnă hƠngă th ngă m i c ph nă HƠngă H i

Vi t Nam - MaritimeăBankăn mă2010ăậ 2014

C ng nh các t ch c kinh t khác, ho t đ ng kinh doanh ngân hàng luôn h ng t i

m c tiêu đ t l i nhu n cao đ t đ c k t qu kinh doanh kh quan thì ngân hàng ph i quan tâm t i thu nh p và chi phí, hai y u t c u thành nên l i nhu n Vi c qu n lý ch t ch ,

gi m thi u chi phí có ý ngh a quy t đ nh không kém vi c t ng ngu n thu Tình hình thu

nh p và chi phí c a ngân hàng đ c th hi n ph l c 1 cho th y:

T ng thu nh p t h at đ ng: Nhìn vào ph l c 1 ta th y trong giai đo n n m 2010 –

2014, thu nh p t ho t đ ng c a ngân hàng có xu h ng gi m d n quá các n m N m

2010, thu nh p ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng đ t 2.580 t đ ng, n m 2011 thu nh p

gi m đi so v i n m 2010 là 168 t t ng ng gi m 6,51% i u này là do trong n m các

kho n thu lãi c a ngân hàng t ng lên nh ng không đ bù đ p cho các chi phí và các kho n

l ngoài lãi nên v n làm gi m đi thu nh p ho t đ ng c a ngân hàng n m 2011 N m 2012,

thu nh p ngân hàng t ng tr l i, v i s ti n thu đ c là 2.620 t đ ng t ng ng v i t ng

27

8,62% so v i n m 2011 Thu nh p c a ngân hàng ph n l n đ n t ho t đ ng cho vay; ngoài ra m t ph n là t các kho n thu d ch v nh phí b o lãnh thanh toán, phí đ i lý nh n

y thác… Bên c nh đó, ngân hàng có đ c s đ u t h p lý và đúng th i đi m trong các

l nh v c kinh doanh ngo i h i và ch ng khoán nên có đ c các kho n lãi thu t các ho t

đ ng ngoài lãi làm t ng thu nh p c a ngân hàng N m 2013 – 2014, kho n ti n thu v c a ngân hàng có xu h ng gi m tr l i N m 2013, ngân hàng ch u nh h ng c a bi n đ ng

b t th ng trên th tr ng tài chính, kho n thu nh p lãi thu n và thu nh p t các d ch v

c a ngân hàng ti p t c gi m Các ho t đ ng ngoài lãi khác tuy có lãi nh ng không đ bù

đ p cho các kho n chi c a ngân hàng T ng thu nh p c a ngân hàng n m 2013 gi m xu ng còn 2.416 t đ ng, gi m đi 203 t đ ng t ng ng gi m 7,79% Sang n m 2014, kho n lãi

thu n t ho t đ ng d ch v , các kho n đ u t ch ng khoán, ngo i h i t ng lên nh ng không cao, không đ bù đ p cho ph n gi m đi c a thu nh p thu n c a ngân hàng Thu

nh p c a ngân hàng gi m nh , gi m đi 79 t đ ng t ng ng 3,27% do có nhi u t ch c

kinh t không tr đ c n cho ngân hàng khi n cho ngân hàng kh t khe h n trong vi c cho vay các doanh nghi p d n đ n thu nh p c a ngân hàng gi m

c a ngân hàng có xu h ng t ng lên N m 2010, t ng chi phí ho t đ ng c a ngân hàng là

924 t đ ng, chi m ph n l n trong chi phí ho t đ ng là chi phí tr lãi và các kho n chi cho

ho t đ ng qu n lý công v N m 2011, chi phí ho t đ ng c a ngân hàng t ng lên 332 t

đ ng t ng ng t ng 35,93% so v i n m 2010 N m 2011, ngân hàng t ng c ng ho t

đ ng huy đ ng v n qua nhi u kênh huy đ ng làm cho chi phí tr lãi t ng lên Bên c nh đó, chi phí qu ng cáo, Marketing, tr l ng cho cán b công nhân viên ngân hàng c ng t ng lên đáng k d n đ n t ng chi phí c a ngân hàng t ng lên Chính vì v y, kho n ti n l i

nhu n thu n ngân hàng có đ c là 1.157 t đ ng gi m đi 30,13% so v i n m 2010 N m

2012, t ng chi phí ho t đ ng c a ngân hàng t ng lên do ngân hàng th t ch t h n trong khâu

cho vay Chính vì đi u này làm chi phí th m đ nh ki m tra khách hàng t ng cao làm cho chi phí ho t đ ng c a ngân hàng t ng lên đ n 1.855 t đ ng t ng ng t ng 47,69% L i

nhu n thu n c a ngân hàng c ng vì th mà gi m đi 393 t ng ng 33,97% do ngân hàng còn phát sinh t ng các kho n ti n l ng tr cho cán b công nhân viên; bên c nh đó ho t

đ ng kinh doanh c a ngân hàng còn b nh h ng b i l m phát và n x u t ng cao c a n n

kinh t n n m 2013, t ng chi phí ho t đ ng c a ngân hàng gi m đi 166 t đ ng t ng

ng gi m 8,95% và ti p t c gi m đi 237 t đ ng t ng ng gi m 14,03% vào n m 2014 do

ho t đ ng huy đ ng v n không đ t hi u qu nh nh ng n m tr c làm lãi ph i tr cho ho t

đ ng huy đ ng v n gi m L i nhu n thu n c a ngân hàng n m 2014 c ng có d u hi u kh i

s c khi kho n ti n này t ng t 727 t đ ng vào cu i n m 2013 lên 885 t đ ng n m 2014

Chi phí d phòng r i ro tín d ng: ây là kho n chi phí d phòng chung và d phòng

c th ngân hàng trích l p nh m tránh nh ng r i ro trong quá trình c p tín d ng cho khách hàng Kho n chi phí trích l p d phòng này có xu h ng bi n đ ng qua các n m: n m 2010

là 138; n m 2011 gi m đi 13,04% so v i n m 2010 do ngân hàng th c hi n t t các ho t

đ ng b o đ m an toàn t khâu th m đ nh đ n khâu cho vay Sang n m 2012, n x u t ng cao, các ngân hàng ch đ ng t ng d phòng r i ro đ đ m b o duy trì đ c ho t đ ng ngân hàng Kho n chi phí trích l p d phòng c a ngân hàng n m 2012 là 509 t đ ng t ng lên

324,17%, g p 4 l n n m 2011 N m 2013 k t thúc v i vi c Chính ph đã ki m soát thành công l m phát, n đ nh kinh t v mô, tuy nhiên, môi tr ng kinh doanh ti m n r i ro c ng

là nguyên nhân khi n ho t đ ng kinh daonh c a doanh nghi p b h n ch Kho n ti n cho vay các t ch c kinh t gi m làm cho các chi phí d phòng cho các kho n này gi m theo Chi phí d phòng r i ro n m 2013 gi m xu ng còn 325 t đ ng t ng ng 36,15%, đi u này giúp ngân hàng ti t ki m đ c m t ph n chi phí c ng nh t o đ c lòng tin cho khách hàng N m 2014, kho n chi phí d phòng r i ro tín d ng là 723 t đ ng t ng ng t ng

122,46% g p 2 l n so v i n m 2013 Có s gia t ng c a kho n d phòng là do nh ng tháng

cu i n m 2014, ngân hàng th c hi n rà soát, đánh giá l i kh n ng phát m i tài s n đ m

b o nh m xác đ nh giá tr , t đó trích l p t i đa d phòng r i ro đ x lý n x u Sau khi

th c hi n ho t đ ng đánh giá l i, giá tr các kho n tài s n đ m b o c a ngân hàng vào th i

đi m này đã có d u hi u suy gi m, ngân hàng bu c ph i t ng các kho n d phòng đ gi m

thi u r i ro C ng vì v y làm t ng chi phí d phòng r i ro ngân hàng Bi n đ ng c a chi phí d phòng r i ro c ng gây nh h ng không nh đ n ph n l i nhu n c a ngân hàng trong các n m

L i nhu n sau thu : Trong giai đo n 2010 – 2014, l i nhu n c a ngân hàng có xu

h ng gi m N m 2010, ngân hàng có m c l i nhu n cao nh t trong các n m 1.157 t

đ ng; tuy nhiên có s phát sinh t ng m nh c a chi phí ho t đ ng cùng chi phí d phòng r i

ro đã khi n cho LNST vào n m 2011 b gi m xu ng còn 797 t đ ng t ng ng gi m

31,11% so v i n m 2010 N m 2012, ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng kém hi u qu

h n khi t ng thu nh p t ho t đ ng c a ngân hàng ch t ng 8,62% mà chi phí c a ngân hàng t ng 47,69% làm cho m c LNST c a ngân hàng ch còn 226 t đ ng gi m đi 71,64%

N m 2013, LNST c a ngân hàng t ng lên 330 t đ ng t ng ng t ng 46,02% so v i n m

2012 do ho t đ ng huy đ ng v n và s d ng v n cân đ i và có hi u qu khi n cho ho t

đ ng kinh doanh c a ngân hàng đ t hi u qu h n N m 2014 chênh l ch thu nh p - chi phí

c a ngân hàng ti p t c gi m đi 56,67% so v i n m 2013, gi m xu ng còn 143 t đ ng Nguyên nhân ch y u do tác đ ng b t l i c a nh ng khó kh n trong n n kinh t M t khác,

chênh l ch gi a lãi su t đ u ra và lãi su t đ u vào gi m, trong khi chi phí trích l p d phòng r i ro t ng m nh do ch t l ng tài s n đ m b o gi m sút c ng là nguyên nhân khi n

l i nhu n ngân hàng gi m

Trong hoàn c nh kinh t hi n nay, h u h t các ngân hàng th ng m i c ph n có m c

t ng tr ng âm thì Maritime Bank đã và đang g p ph i tình tr ng này Vì v y, ban lãnh đ o ngân hàng nh t thi t ph i có nh ng chính sách qu n lý n quá h n, chính sách liên quan