Hoạt động đối ngoại của mặt trận dân tộc giải phóng miền nam việt nam theo chủ trương của đảng ( 1960 1975)

Một số sách viết về lịch sử Đảng, lịch sử Việt Nam, lịch sử ngoại giao Việt Nam và lịch sử cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước đề cập tới sự ra đời và hoạt động của Mặt trận Dân tộc Giải

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

Hà Nội - 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Hoạt động đối ngoại của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam theo chủ trương của Đảng (1960-1975)” là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các tư liệu trong luận văn được sử dụng và chú thích nguồn trung thực

Hà Nội, ngày 15 tháng 4 năm 2015

Tác giả

Đỗ Thị Hiên

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn PGS TS Vũ Quang Hiển đã tận tâm định hướng cho tôi ngay từ những ngày đầu thực hiện luận văn Những góp ý, chia sẻ, nhận xét của thầy là động lực và tiền đề quan trọng giúp tôi hoàn thành luận văn này Đó cũng là những bài học “làm người” cho tôi trong cuộc sống tương lai

Tôi xin chân thành cảm ơn những người thân trong gia đình đã tạo điều kiện cho tôi cả về vật chất và tinh thần Trân trọng cảm ơn quý thầy cô trong và ngoài khoa Lịch sử, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã giúp tôi hoàn thành khóa học Chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp đã luôn động viên tôi trong suốt thời gian tôi thực hiện luận văn tốt nghiệp của mình

Tác giả

Đỗ Thị Hiên

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu 2

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 4

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

5 Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu 5

6 Những đóng góp của luận văn 5

7 Bố cục của luận văn 6

Chương 1 HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI CỦA MẶT TRẬN DÂN TỘC GIẢIPHÓNG MIỀN NAM VIỆT NAM TỪ THÁNG 12-1960 ĐẾN THÁNG 5-1969 7

1.1.Hoàn cảnh lịch sử và chủ trương của Đảng 7

1.1.1 Hoàn cảnh lịch sử 7

1.1.2 Chủ trương của Đảng và chính sách đối ngoại của Mặt trận 11

Chủ trương của Đảng 11

1.2.Hoạt động đối ngoại của Mặt trận 20

1.2.1 Tuyên truyền, vận động nhân dân thế giới ủng hộ cách mạng miền Nam Việt Nam 20 1.2.2 Đấu tranh ngoại giao trực diện với Mỹ trên bàn đàm phán Pari 39

Chương 2 MẶT TRẬN DÂN TỘC GIẢI PHÓNG MIỀN NAM VIỆT NAMDUY TRÌ HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI TỪ THÁNG 6-1969 ĐẾN THÁNG 4-1975 44

2.1 Hoàn cảnh lịch sử và chủ trương của Đảng 44

2.1.1 Hoàn cảnh lịch sử 44

Tình hình trong nước 46

2.1.2 Chủ trương của Đảng và chính sách của Mặt trận 47

Chủ trương của Đảng 47

2.2 Hoạt động đối ngoại của Mặt trận 54

2.2.1 Tuyên truyền, vận động nhân dân thế giới ủng hộ cách mạng Việt Nam và tăng cường

tình đoàn kết hữu nghị 54

Nhân dân thế giới tiếp tục ủng hộ Mặt trận chống đế quốc Mỹ xâm lược 59

2.2.2 Hoạt động đối ngoại của Mặt trận hỗ trợ ngoại giao Nhà nước trên bàn đàm phán Pari và đấu tranh thi hành Hiệp định Pari 68

Chương 3.NHẬN XÉT CHUNG VÀ KINH NGHIỆM LỊCH SỬ 75

3.1 Nhận xét chung 75

3.1.1 Ưu điểm 76

3.1.2 Hạn chế 83

3.2 Kinh nghiệm lịch sử 89

KẾT LUẬN 100

TÀI LIỆU THAM KHẢO 104

PHỤ LỤC 115

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trải qua hàng ngàn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, liên tiếp chống giặc ngoại xâm để giành và giữ nền độc lập, tự do là đặc trưng nổi bật của dân tộc Việt Nam Đoàn kết chống xâm lăng đó là truyền thống vẻ vang của những người dân đất Việt Từ năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời khối đại đoàn kết dân tộc càng được xây dựng và củng cố vững chắc hơn trong việc thành lập các mặt trận đoàn kết toàn dân chống kẻ thù Sức mạnh dân tộc tập hợp trong Mặt trận Việt Minh đã đưa tới thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945 Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã huy động mọi giai cấp, dân tộc, tôn giáo dưới ngọn cờ cách mạng, tập hợp trong Mặt trận Việt Minh, Mặt trận Liên Việt, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam; tạo nên khối đại đoàn kết dân tộc to lớn, vững chắc, cô lập cao độ kẻ thù, đưa sự nghiệp giải phóng dân tộc đến toàn thắng

Mặt trận là một vấn đề chiến lược, một trong những nhân tố đảm bảo thắng lợi của cách mạng Nhưng ở mỗi thời kỳ lịch sử, với hoàn cảnh khác nhau, yêu cầu, nhiệm vụ khác nhau, Đảng có những hình thức mặt trận phù hợp

Ngày 21-1-1954, Hiệp định Giơnevơ 1954 về Đông Dương được ký kết, nhưng bị đế quốc Mỹ và tay sai phá hoại Cuộc đấu tranh vì độc lập tự do của dân tộc Việt Nam đứng trước những thử thách vô cùng khắc nghiệt Trong lúc nhân dân Việt Nam cần phải tiến hành một cuộc đấu tranh cách mạng để hoàn thành độc lập

và thống nhất đất nước, thì tình hình thế giới có những diễn biến rất phức tạp, nhất

là tác động của xu thế hòa hoãn đến các nước lớn trong phe xã hội chủ nghĩa

Để thúc đẩy Cách mạng miền Nam tiến lên, đồng thời làm yên lòng bạn bè quốc tế, cần phải có một giải pháp phù hợp để giải quyết mối quan hệ giữa chiến tranh và hòa bình, giữa dân tộc và quốc tế, giữa đất nước và thời đại Dưới ánh sáng Nghị quyết Hội nghị lần thứ 15 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa II) và căn cứ vào hiện thực lịch sử miền Nam lúc đó, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam được thành lập ngày 20-12-1960 tại vùng căn cứ Tây Ninh Đó là một thắng lợi to lớn của cách mạng miền Nam khi mới từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời, tập hợp mọi tầng lớp nhân dân miền Nam trong cuộc đấu tranh cứu nước, đồng thời phải đảm đương cả chức năng chính quyền, thi hành những chính sách đối nội và đối ngoại Hoạt động đối ngoại là một nhiệm vụ được tiến hành song song với cuộc đấu tranh vũ trang và đấu tranh chính trị ở miền Nam Việt Nam

Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tuyên bố chính sách đối

ngoại “hòa bình và trung lập” Chính sách này xuyên suốt quá trình quan hệ đối

ngoại giữa Mặt trận với nhân dân thế giới Từ đó, Mặt trận không chỉ tranh thủ nhận được sự ủng hộ của nhân dân thế giới đối với cách mạng miền Nam; mà còn góp phần làm trọn nghĩa vụ quốc tế Chính bởi vậy, uy tín của Mặt trận ngày càng được nâng cao và khẳng định trên trường quốc tế

Sự ra đời và hoạt động đối ngoại của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam là một đặc điểm của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng

Đây là một vấn đề có ý nghĩa chiến lược Vì thế tôi chọn đề tài: “Hoạt động đối

ngoại của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam theo chủ trương của Đảng (1960-1975)” để làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản

Việt Nam

2 Lịch sử nghiên cứu

Đã có một số công trình viết về Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam với nhiều cách tiếp cận khác nhau:

Cuốn Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam trong sự nghiệp

cách mạng Việt Nam, TS Nguyễn Duy Hùng (Chủ biên), (NXB Chính trị Quốc gia,

HN, 2010) Nội dung cuốn sách là sự tập hợp, chọn lọc các bài nghiên cứu, các văn kiện tiêu biểu về vị trí, vai trò và những đóng góp quan trọng của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại của dân tộc

Cuốn Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (1960-1977), Hà

Minh Hồng, Trần Nam Tiến, (NXB Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, HCM, 2010) Cuốn sách phân tích và khẳng định tính tất yếu sự ra đời của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, nhằm đoàn kết tập hợp các lực lượng, tầng lớp yêu nước ở miền Nam, tiếp tục thực hiện chuyển thế chiến lược cho cách mạng miền Nam Ngọn cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng đã phất cao trên các chiến trường

miền Nam, hướng dẫn nhân dân đấu tranh trong cuộc chiến đấu một mất một còn với chiến tranh thực dân mới của Mỹ và chế độ tay sai Cuốn sách đã trình bày ngắn gọn và đầy đủ về mặt trận giải phóng với những nội dung cơ bản về quá trình ra đời, hoạt động và vai trò của mặt trận giải phóng

Một số sách viết về lịch sử Đảng, lịch sử Việt Nam, lịch sử ngoại giao Việt Nam và lịch sử cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước đề cập tới sự ra đời và hoạt động của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam:

Cuốn “Ngoại giao Việt Nam 1945-2000”, Nguyễn Đình Bin (chủ biên),

(NXB Chính trị Quốc gia, HN, 2002) Đây là một công trình nghiên cứu khảo học công phu của tập thể tác giả các nhà ngoại giao, các chuyên gia hàng đầu về quan hệ quốc tế ở nước ta Cuốn sách phác họa những nét chính hoạt động ngoại giao Việt Nam trong năm mươi lăm năm từ 1945 đến 2000 Trên nền của đời sống chính trị, kinh tế thế giới và quan hệ quốc tế trong thời kỳ này, đồng thời gắn liền với quá trình vận động của cách mạng nước ta, cuốn sách trình bày một cách hệ thống và tổng hợp các sự kiện ngoại giao của Việt Nam Cuốn sách đề cập các đặc điểm, tính chất của nền ngoại giao Việt Nam hiện đại, những thành tựu chủ yếu trong hoạt động đối ngoại của Đảng, Nhà nước và ngoại giao nhân dân, đồng thời rút ra những bài học kinh nghiệm trong hoạt động ngoại giao, những thành công và có cả một số mặt tồn tại

Cuốn “Ngoại giao Việt Nam trong cuộc đụng đầu lịch sử”, Nguyễn Phúc

Luân, (NXB Bộ Công an Nhân dân, HN, 2005) Kết hợp hài hòa cùng với đấu tranh trên mặt trận chính trị, quân sự, tác giả đã thể hiện lại một cách khá đầy đủ những đường lối, chính sách cũng như những cống hiến của Ngoại giao Việt Nam dưới sự chỉ đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh trong cuộc đụng đầu lịch sử với đế quốc Mỹ…

Viết về Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam còn có một số bài

báo đăng trên các tạp chí khoa học như: Nguyễn Bình Minh, Mặt trận dân tộc Giải

phóng miền Nam Việt Nam, ngọn cờ đại đoàn kết, ngọn cờ tất thắng, Tạp chí

nghiên cứu lịch sử, số 57 (tháng 12-1963) Trần Huy Liệu, Vai trò của Mặt trận dân

tộc giải phóng miền Nam Việt Nam trong cuộc chiến tranh yêu nước chống đế quốc

Mỹ và tay sai ở miền Nam nước ta hiện nay, Tạp chí nghiên cứu lịch sử, số 69

(tháng 12-1964); Nguyễn Hoài, Từ Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt

Nam đến Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, Tạp chí

nghiên cứu lịch sử, số 153 (tháng 12-1973)…

Nhìn chung, những cuốn sách, bài viết trên với góc độ khác nhau đã đề cập tới những vấn đề cơ bản là quá trình ra đời, hoạt động và vai trò của Mặt trận Dân tộc Giải phóng đối với cách mạng miền Nam Nhưng những tác phẩm đó chưa đề cập một cách cụ thể và hệ thống về vấn đề hoạt động đối ngoại của Mặt trận theo chủ trương của Đảng Bởi vậy, từ góc độ lịch sử, kế thừa những công trình đã nghiên cứu, được sự hướng dẫn và giúp đỡ tận tình của PGS.TS Vũ Quang Hiển tôi

đã đi sâu nghiên cứu vấn đề hoạt động đối ngoại của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam theo chủ trương của Đảng (1960-1975)

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Làm rõ hơn hoạt động đối ngoại của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam theo chủ trương của Đảng, từ đó bước đầu rút ra một số nhận xét và bài học kinh nghiệm lịch sử

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Trình bày một cách có hệ thống hoạt động đối ngoại của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam dưới chủ trương chỉ đạo của Đảng qua hai giai đoạn: 1960 - 1969; 1969 - 1975 gắn với điều kiện lịch sử cụ thể và những kết quả

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

- Những chủ trương của Đảng Lao động Việt Nam trong quá trình lãnh đạo

và chỉ đạo hoạt động đối ngoại của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam từ năm 1960 đến năm 1975

- Qúa trình hiện thực hóa những chủ trương của Đảng thông qua thực tiễn hoạt động đối ngoại của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Hoạt động đối ngoại của Mặt trận theo chủ trương của Đảng

- Thời gian nghiên cứu vấn đề từ năm 1960 đến năm 1975 Bởi năm 1960 là thời điểm thành lập Mặt trận và năm 1975 Mặt trận đã hoàn thành nhiệm vụ tập hợp lực lượng, đấu tranh giải phóng miền Nam

5 Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu

5.1 Nguồn tài liệu

- Luận văn dựa trên Văn kiện của Đảng, những cương lĩnh và văn kiện của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam

- Những cuốn sách liên quan và chuyên khảo tới hoạt động đối ngoại của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam

- Những bài viết đăng trên các tạp chí khoa học đề cập tới vấn đề; cùng những bài viết đăng trên Báo Nhân dân - cơ quan ngôn luận của Đảng có nội dung

đề cập tới Đảng với hoạt động đối ngoại của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam từ năm 1960 đến năm 1975

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Luận văn dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về tôn trọng sự thật khách quan, nói rõ sự thật theo tinh thần của Đại hội VI của Đảng

- Sử dụng phương pháp lịch sử và phương pháp lôgic chủ yếu nhằm trình bày một cách có hệ thống, toàn diện các sự kiện lịch sử và thực tiễn lịch sử về vấn đề Đảng với hoạt động đối ngoại của Mặt trận từ năm 1960 đến năm 1975

- Ngoài ra còn có sử dụng một số phương pháp khác như tổng hợp, so sánh, phân tích để đánh giá sự kiện và làm nổi bật vấn đề cần nghiên cứu

6 Những đóng góp của luận văn

- Trình bày một cách có hệ thống và khách quan sự chỉ đạo của Đảng đối với hoạt động đối ngoại của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam cũng như các hoạt động đối ngoại của Mặt trận những năm 1960-1975

- Đánh giá và rút ra một số nhận xét và kinh nghiệm lịch sử từ quá trình Đảng lãnh đạo hoạt động đối ngoại của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam từ năm 1960 đến năm 1975

- Cung cấp thêm một tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu về lịch sử Đảng

và lịch sử đối ngoại Việt Nam

7 Bố cục của luận văn

Ngoài các phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn được chia thành 3 chương:

Chương 1: Hoạt động đối ngoại của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam

Chương 1 HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI CỦA MẶT TRẬN DÂN TỘC GIẢI PHÓNG MIỀN NAM VIỆT NAM TỪ THÁNG 12-1960 ĐẾN THÁNG 5-1969 1.1 Hoàn cảnh lịch sử và chủ trương của Đảng

1.1.1 Hoàn cảnh lịch sử

Tình hình thế giới

Xu hướng hòa bình – trung lập trên thế giới sau năm Chiến tranh thế giới thứ II

Từ sau Chiến tranh thế giới thứ II, nguyện vọng l ớn của nhân dân thế giới là hòa bình Xu hướng chung là giữ nguyên trạng châu Âu và nguyên trạng thế giới, không làm thay đổi bàn cờ chính trị quốc tế

Sau Chiến tranh thế giới thứ II, trên thế giới có nhiều quốc gia bị chia cắt (Đức, Trung Quốc, Triều Tiên), nhưng do quan niệm cân bằng quyền lực, không ở đâu có chủ trương đấu tranh cách mạng để thống nhất đất nước

Trên thế giới lúc đó cũng xuất hiện xu hướng hoà bình, trung lập “Các nước theo chính sách trung lập, chính quyền thuộc về tay giai cấp tư sản, tuy cũng chống

đế quốc nhưng cũng không thích - thậm chí chống lại - phe xã hội chủ nghĩa” Thái

độ cơ bản và lâu dài của họ là “dựa vào cả hai phe và lợi dụng cả hai phe” “Tình hình giằng co ấy trên thế giới không thể không ảnh hưởng đến tương quan lực lượng ở miền Nam Việt Nam” [8, tr.1070]

Từ khi cuộc Chiến tranh Triều Tiên (1950-1953), thực chất là một cuộc đọ sức giữa hai phe kết thúc mà không phân thắng bại, các nước lớn đều cho rằng tương quan lực lượng quốc tế đang ở thế cân bằng Xu thế hòa hoãn xuất hiện Tiếp sau Chiến tranh ở Triều Tiên, cuộc chiến tranh ở Đông Dương (1945-1954) chấm dứt, làm cho những điểm nóng ở châu Á có liên quan tới các nước lớn và hai phe tạm thời được giải quyết, nhưng trên thế giới chiến tranh lạnh và chạy đua vũ trang vẫn diễn ra gay gắt Ở châu Âu, hình thành hai liên minh quân sự và kinh tế đối lập nhau Hai nhà nước Đức ra đời

Hệ thống Xã hội chủ nghĩa hình thành và phát triển

Từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, phe xã hội chủ nghĩa hình thành và được củng cố, những năm 50 của thế kỷ XX, các nước đều tập trung thực hiện những kế hoạch kinh tế - xã hội dài hạn, thiết lập liên minh chính trị - kinh tế (Hội đồng tương trợ kinh tế - SEV) và liên minh quân sự (Khối Hiệp ước phòng thủ Varsava) Phong

trào giải phóng dân tộc ngày càng dâng cao ở các nước Á, Phi và Mỹ latinh Cuộc đấu tranh cho hòa bình, dân chủ và tiến bộ diễn ra liên tiếp ngay tại các nước tư bản chủ nghĩa

Trung Quốc tập trung thực hiện kế hoạch 5 năm và giải quyết những công việc nội bộ, e ngại việc Mỹ có thể tiếp tục can thiệp vào khu vực, làm cho tình hình căng thẳng và đe dọa an ninh của Trung Quốc Trung Quốc tích cực giúp đỡ Việt Nam trong công cuộc xây dựng miền Bắc, nhưng chưa thể ủng hộ đấu tranh vũ trang ở miền Nam Theo Trung Quốc, Hiệp định Giơnevơ đã tạo ra tiền đề chính trị tốt hơn cho Việt Nam so với tình hình Đức và Triều Tiên, và Việt Nam đã giành được thế chủ động Miền Bắc có thể xây dựng chủ nghĩa xã hội và thông qua đấu tranh lâu dài để ảnh hưởng và tranh thủ miền Nam

Cũng như Trung Quốc, Liên Xô giúp Việt Nam thực hiện các kế hoạch ba năm 1955-1957 và 1958-1960 ở miền Bắc, nhưng không ủng hộ đấu tranh vũ trang

ở miền Nam Khơrútsốp chủ trương “thi đua hòa bình”, hòa hoãn với Mỹ, trong lúc

Mỹ đang nhảy vào thay chân Pháp ở miền Nam Việt Nam, cùng thời điểm xảy ra những vụ bạo động ở Ba Lan và Hunggari (1956) Đại hội XX của Đảng Cộng sản Liên Xô (1956) nhận định: 1- Tất cả các cuộc xung đột trên thế giới đều có thể giải quyết bằng cách thương lượng hòa bình, 2- Phong trào cách mạng trong nhiều nước

có thể tiến triển hòa bình được Đại hội đề ra đường lối “tam hòa” (“cùng tồn tại hòa bình”, “quá độ hòa bình”, “thi đua hòa bình”)

Trọng tâm chiến lược của Liên Xô lúc đó là châu Âu, tập trung củng cố Đông Âu Vì lợi ích của mình, Liên Xô coi nhiệm vụ chiến lược hàng đầu là thực hiện hòa hoãn Đông - Tây, tránh đối đầu với Mỹ, giữ nguyên trạng châu Âu và nguyên trạng thế giới, tranh thủ vốn và kỹ thuật của Mỹ và các nước phương Tây, tạo điều kiện quốc tế thuận lợi để xây dựng chủ nghĩa xã hội Liên Xô lo ngại sự phát triển của phong trào giải phóng dân tộc cản trở hòa hoãn, ảnh hưởng đến mục tiêu chiến lược của Liên Xô

Điều đáng chú ý là vào những năm 1954-1959, Liên Xô quan hệ với Việt Nam có phần dè dặt, thận trọng hơn so với các nước khác Trong một thời gian dài các phương tiện thông tin đại chúng của Liên Xô không trực tiếp lên án những hành động của chính quyền Mỹ và chính quyền Sài Gòn ở miền Nam Việt Nam Chủ trương của Liên Xô là giữ nguyên trạng Việt Nam; tập trung xây dựng miền Bắc

vững mạnh để động viên đấu tranh chính trị, giải quyết vấn đề miền Nam thông qua con đường thương lượng hòa bình

Mặc dù trong phe xã hội chủ nghĩa có những bất đồng, nhưng vẫn còn giữ được sự thống nhất, đặc biệt là vấn đề bảo vệ hòa bình, vì càng tranh thủ giữ vững hòa bình được lâu dài thì càng có điều kiện thuận lợi để tăng cường mau chóng lực lượng Tháng 11-1957, Hội nghị 64 Đảng Cộng sản họp tại Matxcơva, tổng kết các quy luật của chủ nghĩa xã hội, ra tuyên bố kêu gọi nhân dân thế giới đấu tranh chống nguy cơ chiến tranh Tuyên bố của Hội nghị nêu rõ: “Ngày nay, đấu tranh cho hoà bình và cho sự chung sống hoà bình đã trở thành yêu cầu của những tầng lớp quần chúng đông đảo nhất ở tất cả các nước trên thế giới Các đảng cộng sản coi cuộc đấu tranh cho hoà bình là nhiệm vụ hàng đầu của mình Cùng tất cả các lực lượng yêu chuộng hoà bình, các đảng cộng sản sẽ làm tất cả mọi việc theo khả năng của mình để ngăn ngừa chiến tranh” [37, tr.622]

Trong lúc Mỹ công khai tuyên bố ngăn chặn chủ nghĩa cộng sản lan xuống Đông Nam Á; xu thế hoà bình, trung lập phát triển ở nhiều nơi, cả Liên Xô và Trung Quốc đều lo sợ “đốm lửa cháy rừng”, chiến tranh nổ ra ở miền Nam Việt Nam có thể lan rộng thành chiến tranh thế giới Điều đó sẽ rất nguy hiểm Vì thế hai nước lớn trong phe xã hội chủ nghĩa đều thuyết phục Việt Nam chấp nhận sự chia cắt đất nước lâu dài

Sự bất đồng trong phe Xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là quan hệ Xô – Trung Tình hình thế giới cũng có những diễn biến rất phức tạp Bất đồng giữa một số Đảng cộng sản và công nhân quốc tế ngày càng sâu sắc và bộc lộ công khai, nhất là bất đồng giữa Liên Xô và Trung Quốc

Sự mất đoàn kết trong nội bộ phe xã hội chủ nghĩa, nhất là mâu thuẫn Trung

- Xô được Mỹ lợi dụng triệt để nhằm phá hoại phong trào cách mạng thế giới, chia

rẽ, gây mất ổn định chính trị và làm suy yếu lực lượng chủ nghĩa xã hội, đồng thời hạn chế sự giúp đỡ của phe xã hội chủ nghĩa, nhất là Liên Xô và Trung Quốc đối với Việt Nam, nơi đang diễn ra cuộc đấu tranh chống sự xâm lược của Mỹ Trong tình hình đó, Việt Nam không thể trông chờ vào sự đồng thuận trong phe xã hội chủ nghĩa như một sự hợp sức, thống nhất hành động giúp đỡ cách mạng Việt Nam Vấn

đề lúc đó chỉ có thể là tranh thủ sự giúp đỡ của từng nước

Tình hình trong nước

Cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân Việt Nam kết thúc thắng lợi với chiến dịch Điện Biên Phủ và sự ký kết Hiệp đinh Giơnevơ về Đông Dương (21-7-1954) Ranh giới quân sự tạm thời là vĩ tuyến 17, thời hạn tổng tuyển cử là hai năm Nước Việt Nam tạm thời bị chia cắt thành hai miền với hai chế độ chính trị khác nhau Miền Bắc được hoàn toàn giải phóng và bước vào thời kỳ xây dựng kinh tế, phát triển văn hóa theo hướng chủ nghĩa xã hội, củng cố và tăng cường an ninh - quốc phòng, làm cơ sở cho cuộc đấu tranh thống nhất đất nước Lẽ ra sau hai năm, khi quân Pháp rút hết khỏi miền Nam, nhân dân Việt Nam sẽ Tổng tuyển cử thống nhất đất nước Nhưng Mỹ đã vào thay chân Pháp, chia cắt lâu dài nước Việt Nam, biến miền Nam thành một quốc gia riêng biệt thân Mỹ, nằm trong “thế giới tự do”, đối lập với “phe cộng sản”

Đế quốc Mỹ trở thành đối tượng trực tiếp của cách mạng Việt Nam Mục tiêu trực tiếp của Mỹ trong việc can thiệp vào Việt Nam và tiến hành cuộc chiến tranh dài ngày nhất trong lịch sử nước Mỹ là xóa bỏ một chế độ chính trị trong hệ thống thế giới mới đang hình thành “Chính quyền Aixenhao kiên quyết tạo dựng miền Nam Việt Nam thành một quốc gia mà sau này sẽ là thành trì chống chủ nghĩa cộng sản và làm cơ sở để chứng minh cho “nền dân chủ” ở châu Á” [53, tr.52-56] Thực hiện ý đồ của Mỹ, chính quyền Ngô Đình Diệm khước từ hiệp thương tổng tuyển cử với miền Bắc để thống nhất đất nước, tổ chức “trưng cầu dân ý”, phế truất Bảo Đại, đưa Ngô Đình Diệm lên vị trí tổng thống, tổ chức bầu cử riêng rẽ ở miền Nam, thành lập cái gọi là “Việt Nam cộng hoà”

Mỹ và chính quyền Ngô Đình Diệm tập trung mọi lực lượng, vừa dụ dỗ, lừa bịp, vừa đàn áp, khủng bố quần chúng bằng nhiều thủ đoạn thâm độc; thi hành chính sách “tố cộng”, “diệt cộng”, lập “khu trù mật”, “khu dinh điền” nhằm đánh vào cơ sở của Đảng Cộng sản, trả thù những người yêu nước, nhất là những người tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp trước đây và những gia đình có người thân đi tập kết ở miền Bắc

Đất nước bị chia cắt, ước mơ của nhân dân Việt về gia đình được đoàn tụ sau 2 năm với cuộc tổng tuyển cử tự do, bị chế độ thực dân mới chôn vùi Lòng uất hận căm thù của nhân dân Việt Nam nói chung, nhân dân miền Nam nói riêng đối với đế quốc

Mỹ và chính quyền Sài Gòn ngày càng “dâng cao như núi”, “tràn đầy như biển cả”

Đế quốc Mỹ và tay sai chẳng những xâm chiếm miền Nam, mà còn ráo riết chuẩn bị “Bắc tiến”, phá hoại toàn bộ sự nghiệp cách mạng của nhân dân Việt Nam

Vì vậy, Mỹ và chính quyền Sài Gòn chẳng những là kẻ thù của nhân dân miền Nam đang bị chúng thống trị, mà còn là kẻ thù chung của nhân dân miền Bắc đã được giải phóng, của cả dân tộc Việt Nam

Việc thi hành những điều khoản của Hiệp định Giơnevơ về ranh giới quân sự tạm thời, thực hiện tập kết, chuyển quân làm so sánh lực lượng ở miền Nam thay đổi không có lợi cho cách mạng Do những chính sách khủng bố tàn bạo của đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn, mâu thuẫn giữa nhân dân Việt Nam nói chung, nhân dân miền Nam nói riêng với đế quốc Mỹ và tay sai ngày càng phát triển gay gắt, đòi hỏi phải có một biện pháp quyết liệt để đưa cách mạng miền Nam tiến lên

Tình thế cách mạng cho cuộc khởi nghĩa từng phần ở miền Nam đã chín nguồi, dưới ánh sáng của Nghị quyết 15, cuối năm 1959 và đầu năm 1960 phong trào Đồng khởi bùng nổ Phong trào đã làm tan rã cơ cấu chính quyền cơ sở địch ở nhiều vùng nông thôn Thắng lợi của phong trào Đồng khởi đã làm lung lay tận gốc

rễ bộ máy chính quyền của chủ nghĩa thực dân mới, chuyển cách mạng miền Nam

từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công, đánh dấu bước nhảy vọt về chất của phong trào cách mạng miền Nam

1.1.2 Chủ trương của Đảng và chính sách đối ngoại của Mặt trận

Chủ trương của Đảng

Trước tình hình đất nước tạm thời chia làm hai miền, cách mạng Việt Nam bước vào thời kỳ thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: đấu tranh để hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam và xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa

Lúc này Đảng khẳng định: Mũi nhọn đấu tranh chĩa vào đế quốc Mỹ, kẻ thù chính của nhân dân thế giới, kẻ thù chính và trực tiếp của nhân dân Việt Nam Cuộc đấu tranh cách mạng của nhân dân hai miền Nam, Bắc trong giai đoạn mới là bộ phận của xu hướng đấu tranh cho mục tiêu thời đại, vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội

Trước tình hình mới trên thế giới và những biến động ở trong nước, tháng

1-1959, Ban Chấp Hành Trung ương Đảng họp Hội nghị lần thứ 15, ra Nghị quyết có

ý nghĩa lịch sử đối với cách mạng miền Nam

Trong Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 15 (khóa II) họp từ ngày

12 đến 22-1-1959 (đợt 1), Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn Ban Chấp hành Trung ương phải có đối sách đặc biệt tế nhị, khéo léo và mềm mỏng trước mọi sức ép rất nặng nề từ nhiều phía trên thế giới đối với Đảng ta lúc đó [37, tr.22]

Ngay sau Hội nghị 15, Ban Bí thư Trung ương Đảng gửi cho Xứ ủy Nam Bộ bản Chỉ thị và nêu rõ: “Nam Bộ có thể và phải lập căn cứ địa cách mạng để xây dựng và xúc tiến phong trào cách mạng… tiến tới làm nơi trung tâm hoạt động của Mặt trận dân tộc thống nhất để nêu cao ngọn cờ giải phóng cứu nước, đánh đổ Mỹ - Diệm” [37, tr.516]

Nghị quyết 15 chỉ rõ phương hướng và yêu cầu ở miền Nam: “Đảng phải đẩy mạnh công tác dân vận, tiến tới thành lập một Mặt trận dân tộc thống nhất chống

Mỹ - Diệm thật rộng rãi lấy liên minh công nông làm cơ sở, bao gồm tất cả những lực lượng yêu nước ở miền Nam, tranh thủ mọi người có thể tranh thủ được, ngay

cả những phần tử có khuynh hướng chống Mỹ - Diệm trong chính quyền của đối phương” [37, tr.85-86]

Trung ương Đảng chủ trương: “Củng cố hoà bình, thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập và dân chủ trong cả nước là nhiệm vụ chung của toàn Đảng và toàn dân ta Nhưng vì nhiệm vụ cơ bản của mỗi miền khác nhau, cho nên nhiệm vụ, tính chất, thành phần Mặt trận ở mỗi miền có chỗ khác nhau Vì vậy, cần có Mặt trận riêng cho miền Nam” [37, tr.87] “Mặt trận ở miền Nam phải có một bản Cương lĩnh cụ thể, và phải đề ra những khẩu hiệu thiết thực, phù hợp với tình hình từng nơi, từng lúc để động viên và tập hợp quảng đại quần chúng, thống nhất hành động chống Mỹ - Diệm trong mọi trường hợp cụ thể từ thấp đến cao” “Mặt trận miền Nam tuy là riêng cho miền Nam, không nằm trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhưng phải cùng thực hiện mục tiêu chung với Mặt trận Tổ quốc là nhằm xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh và thực tế do Đảng ta lãnh đạo” [37, tr.89]

Tiếp thu Nghị quyết 15, Xứ ủy Nam Bộ đã họp Hội nghị vào tháng

11-1959, bày tỏ hoàn toàn tin tưởng đường lối cách mạng do Trung ương vạch ra, tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Trung ương Đảng đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh Đối với vấn đề Mặt trận Dân tộc thống nhất, Nghị quyết Hội nghị nhất trí với chủ trương của Trung ương và nhấn mạnh thêm: “Không ngừng củng cố và

mở rộng Mặt trận dân tộc thống nhất chống Mỹ - Diệm Muốn củng cố và mở rộng Mặt trận dân tộc thống nhất chống Mỹ - Diệm phải ra sức củng cố khối công nông liên minh Vì phong trào công nông mạnh mẽ bao nhiêu thì tạo điều kiện thuận lợi cơ bản cho việc củng cố mở rộng Mặt trận dân tộc thống nhứt chống Mỹ

- Diệm bấy nhiêu” [37, tr.997]

Tháng 9-1960, Đại Hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng Lao động Việt Nam được triệu tập Nghị quyết nêu rõ nội dung cơ bản của chính sách đối ngoại là: ra sức góp phần tăng cường lực lượng của phe xã hội chủ nghĩa, tăng cường sự đoàn kết nhất trí và củng cố tình hữu nghị không gì lay chuyển nổi giữa nước ta và các nước xã hội chủ nghĩa anh em, phát triển quan hệ hợp tác tương trợ với các nước anh em theo những nguyên tắc của chủ nghĩa quốc tế vô sản; kiên quyết đấu tranh để góp phần bảo vệ và củng cố hòa bình, chống chính sách xâm lược và gây chiến của đế quốc Mỹ; ra sức ủng hộ phong trào đấu tranh của nhân dân các nước Á, Phi và Mỹ la tinh chống chủ nghĩa đế quốc, giành độc lập dân tộc; kiên quyết đấu tranh làm cho Hiệp nghị Giơnevơ về Đông Dương được thi hành đầy đủ nhằm duy trì hòa bình ở Đông Dương và Đông Nam Á; tăng cường quan hệ hữu nghị giữa Chính phủ và nhân dân Việt Nam với Chính phủ và nhân dân các nước yêu chuộng hòa bình

Nghị quyết Đại hội nhấn mạnh: Để đảm bảo cuộc đấu tranh cách mạng ở miền Nam giành được toàn thắng, “nhiệm vụ trước mắt của cách mạng miền Nam là: đoàn kết toàn dân, kiên quyết đấu tranh chống đế quốc Mỹ xâm lược và gây chiến, đánh đổ tập đoàn thống trị độc tài Ngô Đình Diệm tay sai của đế quốc Mỹ, thành lập một chính quyền liên hợp dân tộc dân chủ ở miền Nam, thực hiện độc lập dân tộc, các quyền tự do dân chủ, cải thiện đời sống nhân dân, giữ vững hòa bình, thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập và dân chủ, tích cực góp phần bảo

vệ hòa bình ở Đông - Nam Á và thế giới Để bảo đảm cho cuộc đấu tranh cách mạng ở miền Nam giành được toàn thắng, đồng bào ta ở miền Nam cần ra sức xây dựng khối công nông binh liên hợp và thực hiện một mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi chống Mỹ - Diệm lấy liên minh công nông làm cơ sở Mặt trận này phải đoàn kết các giai cấp và các tầng lớp yêu nước, dân tộc đa số, các dân tộc thiểu số, các đảng phái yêu nước và các tôn giáo, và tất cả những người có khuynh hướng chống Mỹ - Diệm Mục tiêu phấn đấu của mặt trận này là hòa bình, độc lập dân tộc,

tự do dân chủ, cải thiện dân sinh, hòa bình thống nhất Tổ quốc Công tác mặt trận phải nhằm đoàn kết tất cả những lực lượng có thể đoàn kết, tranh thủ bất cứ lực lượng nào có thể tranh thủ, trung lập những thế lực cần phải trung lập, thu hút đông đảo quần chúng nhân dân vào phong trào đấu tranh chung chống Mỹ - Diệm nhằm

giải phóng miền Nam, hòa bình thống nhất Tổ quốc” [38, tr.916]

Như vậy, chủ trương về thành lập một mặt trận dân tộc thống nhất ở miền Nam đã sớm được thống nhất trong chỉ đạo của Trung ương và Đảng bộ miền Nam Chủ trương này xuất phát từ thực tiễn cách mạng miền Nam sau Hiệp định Giơnevơ, được Hội nghị Trung ương và Đại hội toàn quốc của Đảng bàn bạc, đưa vào nghị quyết, hình thành đường lối chỉ đạo thực tiễn Đó là nhận thức và định hướng quan trọng đưa đến sự ra đời Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam

Trước tình hình diễn biến nhanh ở miền Nam, ngày 10-11-1960, Bộ Chính trị gửi Điện chỉ đạo Xứ ủy Nam Bộ và Liên khu V “phải ra cương lĩnh mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam, có thể lấy tên là phong trào dân tộc giải phóng miền Nam, nếu thấy thích hợp” [38, tr.1014]

Ngày 12-11-1960, Bộ Chính trị gửi tiếp bức điện số 20-NB chỉ đạo: “Cần phải đưa Mặt trận giải phóng ra ngay không cần chờ nhân sự Trong tình hình hiện nay chưa cần công bố toàn bộ cương lĩnh Mặt trận mà chỉ nêu ra những điểm chính trong cương lĩnh để có tiếng nói chính đáng của ta trong cơ hội này Để kịp thời lãnh đạo quần chúng và tập hợp dư luận dưới ngọn cờ của Mặt trận, cần ra hiệu triệu vắn tắt về chế độ thối nát của Mỹ - Diệm và tình hình nghiêm trọng hiện nay, nhiệm vụ lịch sử của Mặt trận và một số khẩu hiệu lớn” [38, tr.1019]

Ngày 16-11-1960, Ban Bí thư gửi tiếp Điện cho Xứ ủy Nam Bộ chỉ rõ: “nên đưa Mặt trận dân tộc Giải phóng miền Nam ra bằng cách như sau: Cho ra bản Tuyên ngôn với các khẩu hiệu lớn…; Tuyên ngôn ký tên là Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam hay một tên nào khác thích hợp hơn… không ký tên Ban vận động hay đại diện Ban vận động…; Khi có Tuyên ngôn ra rồi và kèm theo cương lĩnh Mặt trận… cử người của Ban Mặt trận ở mỗi nơi; Sau này ta sẽ triệu tập đại biểu mặt trận các nơi và một số người các giới bên trên… và thành lập Ban Mặt trận Trung ương…” [38, tr.1023-1024]

Khi Hoa Kỳ mở rộng chiến tranh ra miền Bắc, chuyển sang chiến lược chiến tranh cục bộ, tình hình đất nước có những thay đổi mới Ban chấp hành Trung ương Đảng họp hội nghị lần thứ 11 (3/1965), lần thứ 12 (12/1965) ra nghị quyết với nhiệm vụ ngoại giao hai miền thời kỳ này là: “tranh thủ đến cao độ sự đồng tình và ủng hộ của các nước xã hội chủ nghĩa, của các dân tộc Á, Phi, Mỹ La tinh và của nhân dân thế giới, kể cả nhân dân Mỹ” [43, tr.640]

Mở màn cho cục diện “đánh và đàm” cũng như cho mặt trận đấu tranh ngoại giao là Nghị quyết Trung ương lần thứ 13 (23-26 tháng giêng năm 1967) Đây là nghị quyết về đẩy mạnh đấu tranh ngoại giao, chủ động tiến công địch, phục vụ sự nghiệp chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam Nghị quyết khẳng định:

“Chúng ta tiến công địch về ngoại giao bây giờ là đúng lúc vì ta đã và đang thắng địch, thế của ta là thế mạnh… Trước mắt, chúng ta cần tập trung vào khẩu hiệu đòi

Mỹ phải chấm dứt không điều kiện và vĩnh viễn việc ném bom và mọi hành động chiến tranh khác chống nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa [43,tr 174-176]

Những thắng lợi mới của nhân dân ta ở trên cả hai miền đất nước đã tạo ra những khả năng mới để đẩy mạnh đấu tranh ngoại giao Tình thế đã đến lúc cho phép ta mở mặt trận đấu tranh ngoại giao để tranh thủ sự đồng tình và ủng hộ của nhân dân thế giới và nhân dân tiến bộ Mỹ, cô lập hơn nữa đế quốc Mỹ Từ ngày 23 đến ngày 26-1-1967, BCH TƯ Đảng tổ chức Hội nghị lần thứ 13, chủ trương đẩy mạnh đấu tranh ngoại giao, chủ động tiến công địch, phục vụ sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta

Hội nghị chủ trương: “Để thực hiện quyết tâm chiến lược của ta, trên cơ sở tiếp tục phát huy những thắng lợi đã giành được, chúng ta phải ra sức đẩy mạnh đấu tranh quân sự và chính trị ở miền Nam Đi đôi với đấu tranh quân sự và chính trị ở miền Nam, ta cần tiến công địch về mặt ngoại giao, phối hợp với hai mặt trận đấu tranh đó để giành thắng lợi to lớn hơn nữa” Hội nghị đã vạch rõ vị trí của đấu tranh ngoại giao trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và trong giai đoạn trước mắt: đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị ở miền Nam là nhân tố chủ yếu quyết định thắng lợi trên chiến trường, làm cơ sở cho thắng lợi trên mặt trận ngoại giao Chúng ta chỉ có thể giành được trên bàn hội nghị những cái mà chúng ta đã giành được trên chiến trường Tuy nhiên đấu tranh ngoại giao không chỉ đơn thuần phản ánh cuộc đấu tranh trên chiến trường, mà trong tình hình quốc tế hiện nay, với tình

chất cuộc chiến tranh giữa ta và địch, đấu tranh ngoại giao giữ một vai trò quan trọng, tích cực và chủ động” [43, tr.174]

Hội nghị vạch ra ba phương châm của đấu tranh ngoại giao là phát huy thế thắng, thế mạnh của ta; chủ động tiến công địch; giữ vững tính độc lập, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các nước xã hội chủ nghĩa an em

Tháng Giêng năm 1968, Hội nghị lần thứ 14 Ban Chấp hành Trung ương thông qua Nghị quyết của Bộ Chính trị Đảng Lao động Việt Nam tháng 12-1967 phát động Tổng tấn công và nổi dậy tế Mậu thân: Nhiệm vụ chủ yếu của hoạt động quốc tế

và công tác ngoại giao là phối hợp chặt chẽ và nhịp nhàng giữa đấu tranh quân sự với đấu tranh chính trị trong nước, tích cực phục vụ cho cuộc tổng công kích, tổng khởi nghĩa giành thắng lợi Công tác ngoại giao của ta nhằm tiến công địch trong lúc chúng đang lúng túng, bị động cả về quân sự và chính trị, đồng thời mở đường cho địch đi vào thương lượng theo hướng có lợi nhất cho ta Phải chuẩn bị những phương

án cần thiết để khi tình hình bắt buộc địch phải thương lượng với ta thì ta có thể luôn luôn giữ vững thế chủ động trong quá trình đàm phán [8, tr.514]

Khi Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tham gia tại bàn đàm phán Pari, Bác chủ trương “phải vạch trần luận điệu bịp bợm của Johnson, đẩy mạnh tuyên bố của Nguyễn Cao Kỳ và Phạm Đăng Lâm, phải tuyên truyền nhiều cho đoàn của Mặt trận” [8, tr.80]

Nghị quyết Bộ Chính trị tháng 4/1969 chỉ rõ: “Ngoại giao đã trở thành một mặt trận quan trọng, có ý nghĩa chiến lược” Ngày 10-5-1969, Nghị quyết Hội nghị lần thứ

16 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III nhấn mạnh: “Trên thế mạnh, thế thắng

về quân sự, chính trị, ta đang chủ động tiến công địch trên mặt trận ngoại giao, buộc địch phải chịu vừa đánh vừa đàm, bị động ngồi lại nói chuyện với miền Bắc, rồi phải nói chuyện với cả Mặt trận dân tộc giải phóng trong Hội nghị Bốn bên ở Pari Trong đấu tranh ngoại giao, cần phối hợp tiến công quân sự và chính trị” [8, tr.522]

Chính sách đối ngoại của Mặt trận

Trước hoàn cảnh lịch sử mới trên thế giới và tình hình trong nước, đặc biệt là thắng lợi của phong trào Đồng Khởi, theo chủ trương của Đảng, ngày 20-12-1960, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã ra đời

Trước tình hình trong và ngoài nước, cuối năm 1960, Xứ ủy Nam Bộ họp bàn việc xúc tiến việc thành lập Mặt trận Dân tộc Thống nhất [77, tr.39] Trên cơ sở

chủ trương và chỉ đạo của Trung ương, đồng chí Nguyễn Văn Linh - Bí thứ Xứ ủy Nam Bộ nhất trí đề nghị lấy tên Mặt trận là Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam” Về mục tiêu của Mặt trận, Xứ ủy nhất trí nêu mục tiêu hòa bình, thống nhất, độc lập dân chủ, cơm no, áo ấm cho nhân dân, nhưng sáng tạo thêm vấn đề hòa bình, trung lập cho phù hợp với xu hướng hòa bình trung lập trên thế giới lúc

ấy, đáp ứng yêu cầu của một số người trong các tầng lớp trung gian, trí thức, tư sản, nhân sĩ yêu nước, cũng như có thể làm cho một số nước ở Đông Nam Á không quá bức xúc

Tối ngày 19-12-1960, tại Suối Chò, xã Tân Lập, huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh, đại biểu các giai cấp, các đảng phái, các tôn giáo, các dân tộc toàn miền Nam họp Hội nghị để giải quyết nhiều công việc về thành lập Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam Hội nghị kéo dài từ 20 giờ đến 1 giờ sáng ngày 20-12-

1960 thì kết thúc với lời tuyên bố long trọng: Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã được thành lập

Ngay sau khi ra đời, Mặt trận đã nhanh chóng trở thành một thực thể chính trị, đại diện cho nguyện vọng của nhân dân cả nước, đặc biệt là nhân dân miền Nam Việt Nam Cùng với thắng lợi trong cuộc đấu tranh chính trị, quân sự, binh vận và hoạt động ngoại giao, Mặt trận đã thực sự trở thành ngọn cờ lãnh đạo trực tiếp cuộc chiến tranh cách mạng miền Nam, nhất là trong thời kỳ chống “chiến tranh đặc biệt”

và trong giai đoạn đầu của chiến tranh xâm lược cục bộ của đế quốc Mỹ

Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời với mục đích:

“thực hiện độc lập, dân chủ, cải thiện dân sinh, hòa bình trung lập ở miền Nam, tiến tới hòa bình thống nhất nước nhà” [102, tr.1] Sự ra đời của Mặt trận là một

bước ngoặt hết sức quan trọng đối với cách mạng miền Nam nói riêng và sự nghiệp thống nhất đất nước nói chung Đó là người đại diện chân chính duy nhất của 14 triệu nhân dân miền Nam Việt Nam

Chỉ khi có một chính sách đối ngoại sáng tạo thì Mặt trận mới tranh thủ được

sự ủng hộ của nhân dân thế giới Sự ủng hộ của nhân dân thế giới đóng một vai trò quan trọng trong sự thắng lợi của cách mạng Việt Nam, một nhân tố để lá cờ của Mặt trận bay cao trên bầu trời quốc tế Để làm tốt nhiệm vụ đó, Mặt trận đã linh hoạt bổ sung chính sách đối ngoại mỗi khi hoàn cảnh lịch sử có sự thay đổi Sự thay đổi đó thể hiện qua: bản Tuyên ngôn, Chương trình hành động 10 điểm (năm 1960);

tuyên bố năm điểm của Mặt trận (năm 1965); Cương lĩnh chính trị (năm 1967)

nhưng vẫn theo đường lối chiến lược của mặt trận là: ‘thực hiện chính sách ngoại

giao hòa bình, trung lập”

Ngày 20-12-1960, Mặt trận đã thông qua bản Tuyên bố và Chương trình

hành động 10 điểm Bản Tuyên ngôn viết: “Ngày nay, phong trào hòa bình, dân chủ, độc lập dân tộc đang sôi nổi khắp thế giới Chủ nghĩa thực dân đang dần tan rã không gì cứu vãn được, thời kỳ mà bọn đế quốc tha hồ cướp bóc và nô dịch các dân tộc đã qua rồi Tình hình đó hết sức thuận lợi cho cuộc đấu tranh để giải phóng miền Nam khỏi sự xâm lược của đế quốc Mỹ và bọn tay sai Nhân dân yêu chuộng hòa bình và tiến bộ trên Thế giới ủng hộ chúng ta Chúng ta có chính nghĩa, có sức mạnh đoàn kết phi thường của nhân dân, nhất định chúng ta sẽ thắng Đế quốc Mỹ cướp nước và tập đoàn Ngô Đình Diệm bán nước nhất định sẽ thất bại Sự nghiệp

giải phóng miền Nam nhất định thành công”[4, tr.14]

Bản tuyên bố đề cao vai trò của nhân dân thế giới đối với cách mạng miền Nam Việt Nam Tuy nhiên để nhận sự được ủng hộ đó Mặt trận Dân tộc Giải phóng

cần ra sức thực hiện những nhiệm vụ quốc tế: “Chống chiến tranh xâm lược và tất

cả các hình thức nô dịch của đế quốc Ủng hộ các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân các nước; Chống tuyên truyền chiến tranh Đòi tổng giải trừ quân

bị, cấm vũ khí hạt nhân, sử dụng năng lượng nguyên tử vào mục đích hòa bình; Ủng hộ phong trào đấu tranh hòa bình, dân chủ và tiến bô xã hội trên thế giới Tích cực góp phần bảo vệ hòa bình ở Đông Nam Á và tiến bộ trên thế giới” [134, tr.1- 2] Đây là điểm thứ 10 trong Chương trình 10 điểm của Mặt trận Dân tộc Giải

phóng miền Nam Việt Nam Bằng điểm này và bằng mọi hoạt động của mình, Mặt trận đã hòa vào thế giới như là một bộ phận khăng khít, sau trở thành một bộ phận

đi đầu trong phong trào dân tộc giải phóng, hòa bình dân chủ và tiến bộ xã hội

Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam ra đời với Cương lĩnh 10 điểm đã giúp nhân dân thế giới hiểu được nguyện vọng của nhân dân Việt Nam từ Nam chí

Bắc là: “độc lập và thống nhất” Mỹ có chấm dứt xâm lược thì mới có độc lập và

có độc lập thì mới thống nhất đất nước được Để tranh thủ dư luận rộng rãi của nhân dân thế giới và làm rõ thêm nguyện vọng của nhân dân Việt Nam, Cương lĩnh Mặt trận nhấn mạnh đến chủ trương ngoại giao hòa bình, độc lập, trung lập và tiến tới hòa bình thống nhất Tổ quốc Từ đó, ở nhiều nước trên thế giới bắt đầu biết đến lá

cờ nửa đỏ, nửa xanh, ngôi sao vàng ở giữa và cũng từ đó, đội quân đối ngoại của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam có mặt hầu như ở khắp nơi, tại các hội nghị quốc tế, các diễn đàn gặp gỡ và giao lưu, các cuộc mít tinh đoàn kết với Việt Nam

Để thích ứng với hoàn cảnh lịch sử cụ thể trong và ngoài nước, ở những thời gian lịch sử cần thiết, Mặt trận lại có sự bổ sung, hoàn thiện hơn các chính sách của mình Thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 11, ngày 22-3-1965, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam ra Tuyên bố năm điểm Tuyên bố này kết hợp với Tuyên bố bốn điểm của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngày 8-4-1965

là cơ sở vững chắc để đấu tranh ngoại giao với kẻ thù, là ngọn cờ để triệu tập sự ủng

hộ quốc tế Bản tuyên bố năm điểm viết: “Nhân dân miền Nam biết ơn sâu sắc sự

ủng hộ nhiệt tình của nhân dân yêu chuộng hòa bình và công lý trên thế giới và tuyên bố sẵn sàng tiếp nhận mọi sự giúp đỡ, kể cả vũ khí và mọi dụng cụ chiến tranh của bạn bè khắp năm châu” [102, tr 1]

Năm 1967, Chủ tịch Nguyễn Hữu Thọ chủ trì Đại hội bất thường Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam để thảo luận và thông qua Cương lĩnh chính trị nhằm liên hiệp hành động với mọi lực lượng có thể liên hiệp được, tranh thủ sự đồng tình ủng hộ rộng rãi hơn nữa, tạo sức mạnh tiếp tục đưa cuộc kháng chiến chống

Mỹ, cứu nước của nhân dân ta tiến lên giành nhiều thắng lợi to lớn hơn Cương lĩnh

chính trị ghi rõ: “Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam thi hành chính

sách ngoại giao hòa bình và trung lập, bảo đảm độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của nước nhà và giữ gìn hòa bình thế giới” [33, tr1-4]

Bước vào giai đoạn “vừa đánh, vừa đàm”, ngày 3-11-1968, Mặt trận Dân tộc Giải phóng công bố giải pháp 5 điểm: 1 Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam phấn đấu thực hiện độc lập, dân chủ, hòa bình, trung lập, phồn vinh tiến tới thống nhất tổ quốc; 2 Mỹ phải chấm dứt chiến tranh xâm lược, rút hết quân khỏi miền Nam Việt Nam; 3 Công bố nội bộ miền Nam Việt Nam phải do nhân dân miền Nam Việt Nam tự giải quyết theo Cương lĩnh Mặt trận Dân tộc Giải phóng, không có sự can thiệp của nước ngoài, thành lập chính phủ dân tộc, dân chủ rộng rãi

để tổ chức tổng tuyển cử tự do ở miền Nam; 4 Việc thống nhất Việt Nam sẽ do nhân dân hai miền giải quyết từng bước, bằng biện pháp hòa bình, nước ngoài

không được can thiệp; 5 Miền Nam Việt Nam thực hiện chính sách ngoại giao hòa bình trung lập [71, tr.1-4]

Trước những biến động của tình hình trong nước và thế giới, dưới sự lãnh đạo của Đảng Lao động Việt Nam, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã ra đời và thực hiện chính sách ngoại giao: hòa bình, trung lập

Những văn bản chính trị của Mặt trận vừa ra đời đã được sự hưởng ứng rộng rãi

ở trong nước và sớm có tiếng vang trên trường quốc tế Những khẩu hiệu, chính sách ngoại giao của Mặt trận đã có sức tập hợp mạnh mẽ nhân dân thế giới ngay từ đầu

Kể từ đây, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam trở thành người đại diện chân chính duy nhất, ngọn cờ công khai đoàn kết, tập hợp lực lượng nhân dân trong nước và trên thế giới tiến hành cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đến thắng lợi hoàn toàn

Trên cơ sở những chính sách đối ngoại đã đề ra, theo chủ trương của Đảng, Mặt trận triển khai cuộc vận động quốc tế rộng lớn, bền bỉ nhằm tố cáo tội ác chiến tranh của đế quôc Mỹ, làm cho chính phủ và nhân dân các nước Á, Phi, Mỹ Latinh, các nước trong Phong trào Không liên kết và những người có thiện chí ở phương Tây hiểu được cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam, ủng hộ Việt Nam chống đế quốc Mỹ xâm lược

1.2 Hoạt động đối ngoại của Mặt trận

Trong hoàn cảnh miền Nam Việt Nam bị đế quốc Mỹ xâm lược, cùng với sự biến động của tình hình thế giới: phong trào giải phóng dân tộc lên cao, xu hướng hòa bình đang được nhân loại ủng hộ, Mặt trận dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã tiến hành vận động nhân dân thế giới ủng hộ cách mạng miền Nam Việt Nam bằng cách tổ chức những đoàn đại biểu Mặt trận đi thăm các nước trên thế giới, tố cáo tội ác của Mỹ trước dư luận và kêu gọi sự ủng hộ của nhân dân thế giới

1.2.1 Tuyên truyền, vận động nhân dân thế giới ủng hộ cách mạng miền Nam Việt Nam

Trước một kẻ thù hùng mạnh là đế quốc Mỹ, trong một bầu không khí sợ Mỹ phổ biến trên thế giới, điều cần thiết với cách mạng miền Nam Việt Nam là phải tạo lập được một mặt trận nhân dân thế giới ủng hộ Việt Nam đánh Mỹ để tập hợp dư luận và cô lập Mỹ về chính trị và tinh thần

Nhằm mục đích đó, trước tiên cần cho thế giới biết ở miền Nam Việt Nam có một đại diện chân chính là Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam Mặt trận sẽ thực hiện chính sách đối ngoại để kêu gọi sự ủng hộ của nhân dân thế giới

tới cuộc cách mạng của nhân dân Việt Nam

Ngay sau khi ra đời, Mặt trận đã cử nhiều đoàn đại biểu đi thăm các nước anh em, bạn bè, dự nhiều hội nghị quốc tế, đưa tiếng nói chính nghĩa của nhân dân miền Nam đang chiến đấu tới các diễn đàn, các cơ quan thông tấn báo chí quốc tế, tới đông đảo nhân dân thế giới, đồng thời nêu cao lập trường chiến đấu của nhân dân miền Nam là đánh đổ ách thống trị của đế quốc Mỹ và tập đoàn tay sai của Mỹ

ở miền Nam Việt Nam, thực hiện độc lập, dân chủ, cải thiện dân sinh, hòa bình trung lập ở miền Nam Việt Nam, tiến tới thống nhất đất nước Đặc biệt thông qua những chuyến đi thăm Mặt trận đã giới thiệu Tuyên bố, Chương trình hoạt động 10 điểm, Tuyên bố năm điểm, Cương lĩnh chính trị Đoàn đại biểu của Mặt trận tới các nước còn nhằm mục đích tố cáo tội ác của Mỹ trước dư luận quốc tế, đồng thời kêu gọi nhân dân thế giới ủng hộ cuộc chiến tranh ở miền Nam Việt Nam

Mặt trận cử đại biểu đi thăm các nước và tham dự những hội nghị quốc gia,

khu vực và thế giới Đến năm 1965, 80 đoàn đại biểu của Mặt trận Dân tộc Giải

phóng miền Nam Việt Nam đã đi thăm và dự kỷ niệm ở hơn 50 nước Riêng trong 11 tháng đầu năm 1965, đã có 31 đoàn đi thăm và dự kỷ niệm ở 24 nước Trong hai năm

1966 -1967, Mặt trận đã có 65 đoàn đại biểu đi dự các hội nghị quốc tế, khu vực và các quốc gia khác Nhân dân các nước xã hội chủ nghĩa đã đón tiếp các đại biểu Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam như đón tiếp những chiến sĩ thân yêu

từ tiền tuyến trở về Nhân dân các nước Á, Phi, Mỹ La-tinh đã đón tiếp các đại biểu Mặt trận như đón tiếp những người bạn chiến đấu kiên cường, bất khuất đang đứng ở đầu sóng ngọn gió trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân

cũ và mới Những chiến sĩ yêu chuộng hòa bình, tự do trong các nước tư bản đã chào mừng Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam như chào mừng những người đang bảo vệ một cách kiên quyết nhất công lý và tiến bộ [8]

Mặt trận tham gia vào những Hội nghị khu vực và thế giới Theo số liệu tổng kết năm 1965, đã có 45 đoàn đại biểu của Mặt trận và các đoàn thể trong Mặt trận

đã đi dự các hội nghị quốc tế, tiêu biểu như: Hội nghị luật gia dân chủ Á-Phi, Hội nghị kinh tế các nước Á-Phi, Hội nghị nhân dân Đông Dương, Hội nghị Ba Châu

Trong các chuyến thăm, đoàn đại biểu Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã tố cáo mạnh mẽ đế quốc Mỹ xâm lược Việt Nam Hiệp định Giơnevơ năm 1954 vừa được ký kết, đế quốc Mỹ đã xúc tiến âm mưu biến miền Nam Việt Nam thành thuộc địa kiểu mới, thành căn cứ quân sự, sử dụng quân địch

và chính quyền tay sai khủng bố tàn khốc cuộc đấu tranh yêu nước của nhân dân miền Nam Việt Nam Để chống lại những âm mưu đó của đế quốc Mỹ, quân và dân miền Nam Việt Nam không chỉ đấu tranh trên các phương diện quân sự, chính trị, văn hóa, kinh tế… với kẻ thù mà còn đẩy mạnh hoạt động đối ngoại, thể hiện trong những hoạt động của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam: lên án, tố cáo những hành động phi chính nghĩa của đế quốc Mỹ trước nhân loại; lên án những quốc gia cùng với đế quốc Mỹ xâm lược Việt Nam…

Ngày 22-3-1965, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra tuyên bố

5 điểm, lên án hành động chiến tranh mới của đế quốc Mỹ: “đế quốc Mỹ là kẻ phá hoại Hiệp định Giơ-ne-vơ, là kẻ gây chiến và xâm lược cực kỳ thô bạo” [4,tr.102]

Tháng 3-1967, Mặt trận Dân tộc Giải phóng cực lực lên án và tố cáo trước

dư luận trong và ngoài nước cuộc hội họp nhằm đẩy mạnh chiến tranh xâm lược của

bè lũ Giôn-xơn và tay sai tại Gu-am với tất cả tính chất nghiêm trọng của nó trong tình hình hiện tại [99, tr.4]

Với việc tố cáo trước dư luận quốc tế tội ác của đế quốc Mỹ trong cuộc chiến tranh miền Nam Việt Nam, Mặt trận mong muốn nhận được sự giúp đỡ của thế giới nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh ở miền Nam Việt Nam, đảm bảo hòa bình cho Đông Nam Á và cho toàn thế giới Từ đây cũng khẳng định với bạn bè thế giới cuộc chiến tranh ở miền Nam Việt Nam là cuộc đấu tranh chính nghĩa

Lên án những quốc gia cùng với đế quốc Mỹ xâm lược Việt Nam: Trong cuộc

chiến tranh xâm lược miền Nam Việt Nam nói riêng và ba nước Đông Dương nói chung Mỹ đã lôi kéo quân của các nước đồng minh như Nam Triều Tiên, Thái Lan, Úc,… tham gia Bởi vậy trong quá trình đấu tranh tố cáo Mỹ trước nhân loại thế giới, Mặt trận cũng đấu tranh với những nước đồng minh của Mỹ, giúp thế giới nhận thấy

sự nguy hiểm của cuộc chiến tranh ở Việt Nam

Ngày 20-7-1964, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tuyên bố:

“Đối với những nước đang bị Mỹ lôi kéo dưới hình thức này hay hình thức khác vào cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt

Nam cho rằng sự tham gia của họ bất cứ dưới hình thức nào cũng đều là hoạt động xâm lược đầy tội ác đối với nhân dân miền Nam Việt Nam, có tội với nhân dân nước mình, với nhân dân yêu chuộng tự do và công lý trên thế giới” Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam “nghiêm khắc lên án và cảnh cáo những kẻ đồng lõa với

Mỹ và báo trước rằng những nước nào “vác cờ” vào Việt Nam tiếp sức cho Mỹ để giết hại nhân dân miền Nam Việt Nam cuối cùng cũng sẽ thất bại” [98, tr.1-3]

Ngày 19-8-1965, Ban liên lạc đối ngoại của Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra tuyên bố về việc bọn tay sai Mỹ ở Nam Triều Tiên quyết định đưa thêm 15.000 lính đánh thuê vào Việt Nam Bản tuyên bố nêu rõ: “Bất chấp sự phản đối ngày càng quyết liệt của nhân dân Triều Tiên và nhân dân thế giới… nhà cầm quyền Nam Triều Tiên dưới gậy chỉ huy của Mỹ đã đem xương máu thanh niên Nam Triều Tiên đổi lấy chút đô la và vũ khí Mỹ hòng bám lâu dài vào địa vị thống trị ở Nam Triều Tiên, áp bức lâu dài và bóc lột nhân dân Nam Triều Tiên Hành động trên của bọn Pắc Chung Hi không những chỉ là một thách thức thô bạo đối với nhân dân Triều Tiên, nhân dân Việt Nam và nhân dân yêu chuộng công lý, hòa bình trên thế giới mà còn là một sự vi phạm trắng trợn tinh thần và lời văn của Hiệp định Giơnevơ về Việt Nam; là một sự cố ý chà đạp có hệ thống chủ quyền và độc lập của nhân dân miền Nam Việt Nam, rõ ràng là một hành động thù địch với dân tộc Việt Nam; nhân dân Việt Nam không thể dung thứ được Ban liên lạc Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam thấy cần lên tiếng tố cáo, lên án trước dư luận thế giới hành động xâm lược mới này của bọn Pắc Chung Hi và bù nhìn Mỹ ở Nam Triều Tiên” [63, tr.4]

Tháng 8-1966, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra tuyên bố

về cái gọi là “Hội nghị các nước châu Á về việc giải quyết hòa bình vấn đề Việt Nam” do bọn cầm quyền phản động tay sai Mỹ ở Thái Lan, Phi-lip-pin và Ma-lay-xi-a đứng ra triệu tập theo lệnh Mỹ vào năm 1966 “Chúng hô hào “người châu Á giải quyết vấn đề châu Á” nhưng thực chất là thực hiện âm mưu cổ truyền của đế quốc Mỹ “lấy người châu Á chống người châu Á” Chính vì vậy Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam “kiên quyết vạch mặt và lên án âm mưu vừa tăng cường vừa mở rộng chiến tranh, vừa rêu rao hòa bình bịp bợm của đế quốc Mỹ và

bè lũ chư hầu của chúng…” [92, tr.4]

Mục đích lên án, tố cáo tội ác của Mỹ và đồng minh của Mỹ là nhằm cho nhân dân thế giới thấy được bộ mặt thật của bọn xâm lược, từ đó kêu gọi sự ủng hộ

và thiết lập quan hệ ngoại giao với các nước

Với chính sách ngoại giao “hòa bình, trung lập” Mặt trận đã nhận được sự ủng hộ của đông đảo nhân dân thế giới Và để khẳng định hơn nữa sự cần thiết của việc nhân dân thế giới ủng hộ miền Nam Việt Nam, trong cuộc đấu tranh chống đế

quốc Mỹ, Mặt trận đã liên tục kêu gọi sự ủng hộ của nhân dân tiến bộ trên thế giới

Trong lời kêu gọi của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam gửi đến các Chính phủ, các dân tộc trên thế giới tháng 6-1961, Mặt trận nêu rõ: “Vì nguyện vọng tha thiết, chính đáng và thiêng liêng của dân tộc Việt Nam chúng tôi,

vì an ninh, hạnh phúc chung của các dân tộc Đông Dương, châu Á và toàn Thế giới, chúng tôi khẩn cấp báo động và kêu gọi hết thảy các dân tộc và các Chính phủ yêu chuộng hòa bình, độc lập, tự do đặc biệt là ở châu Á, châu Phi, khu vực Mỹ Latinh; chúng tôi khẩn cấp báo động và kêu gọi hết thảy những nhân sĩ quan tâm đến công

lý và giàu lòng nhân đạo, hãy cực lực lên án âm mưu, lời nói và hành động thực dân gây chiến, xâm lược của bọn cầm quyền Mỹ đối với miền Nam Việt Nam Hãy gấp rút có thái độ và biện pháp tích cực, cương quyết ngăn chặn và chấm dứt việc bọn cầm quyền Mỹ tăng cường can thiệp vũ trang vào miền Nam Việt Nam Hãy kịp thời dập tắt lò lửa chiến tranh ở miền Nam Việt Nam do bọn cầm quyền Mỹ nhen nhóm và ráo riết đổ thêm dầu, đe dọa an ninh và hạnh phúc không những của dân tộc Việt Nam mà của cả các dân tộc ở xung quanh khu vực này và trên khắp thế giới” [110, tr.2] Bản kêu gọi là lời tuyên bố sự chính nghĩa của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ở miền Nam Việt Nam, đồng thời kêu gọi sự ủng

hộ của nhân dân toàn thế giới

Ngày 24-3-1965, Ban Đối ngoại Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra tuyên bố kêu gọi chính phủ và nhân dân các nước trên Thế giới, các tổ chức và nhân sĩ yêu chuộng hòa bình, nhân đạo trên thế giới “hãy lên tiếng kết án tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và buộc chính phủ Mỹ đình chỉ ngay những hành động chiến tranh ở Việt Nam” [102, tr.4]

Những lời kêu gọi của Mặt trận nhằm vận động nhân dân thế giới ủng hộ cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam, phản đối giặc Mỹ xâm lược, đòi Mỹ phải thực hiện nghiêm chỉnh Hiệp định Giơ-ne-vơ, phải rút quân về nước và công nhận

Mặt trận là đại diện chân chính duy nhất của nhân dân miền Nam Những lời kêu gọi đó hướng tới tất cả nhân dân thế giới từ những nước xã hội chủ nghĩa anh em, những nước độc lập dân chủ, cho tới những nước tư bản và nhân dân Mỹ

Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam không ngừng đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại, gắn cuộc chiến tranh cứu nước của nhân dân Việt Nam với phong trào đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ trên thế giới Cùng với việc tố cáo đế quốc Mỹ, kêu gọi nhân loại nhằm tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ quốc

tế đối với cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân Việt Nam, đồng thời Mặt trận cũng bày tỏ sự đoàn kết với nhân dân các nước trong cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, kiên quyết chống chủ nghĩa đế quốc gây chiến; ủng hộ mạnh mẽ cuộc kháng chiến của nhân dân Cam-pu-chia, nhân dân Lào cùng nhân dân các nước châu Á, châu Phi, khu vực Mĩ Latinh… Từ đó tăng cường

thêm tình đoàn kết của Mặt trận với các dân tộc trên khắp năm châu

Cương lĩnh của Mặt trận nhấn mạnh đường lối đối ngoại hòa bình và trung lập, khẳng định quyết tâm cùng nhân dân các nước chống bọn đế quốc hiếu chiến, giữ gìn hòa bình thế giới

Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam lãnh đạo nhân dân chống

Mỹ cũng góp phần vào sự nghiệp bảo vệ hòa bình thế giới Đồng chí Bôian Bungarinốp, Ủy biên Bộ chính trị, Bí thư Ban chấp hành trung ương Đảng cộng sản Bungari, Chủ tịch Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Bungari trong buổi tiếp ông Huỳnh Phan, trưởng đoàn đại diện thường trực Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tại Bungari đã nói: “cuộc đấu tranh của nhân dân miền Nam Việt Nam chống bọn Mỹ xâm lược là một đóng góp to lớn trong cuộc đấu tranh chung của các dân tộc chống chủ nghĩa đế quốc và ách nô lệ thực dân, vì độc lập dân tộc,

vì hòa bình ở Đông Nam Á và trên toàn thế giới” [17, tr.1]

Phong trào đấu tranh của nhân dân miền Nam chống Mỹ là tuyến đầu trong phong trào giải phóng dân tộc ở Á - Phi - Mỹ La tinh

Mặt trận tuyên bố: “triệt để ủng hộ cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân

và chính phủ Inđônêxia nhằm đập tan khối “Đại Mã lai”; ủng hộ cuộc đấu tranh

chính nghĩa của nhân dân và chính phủ Trung Quốc nhằm giải phóng Đài Loan; ủng

hộ nhân dân và chính phủ Triều Tiên giành hòa bình, thống nhất đất nước; ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân Nhật Bản đòi thu hồi quần đảo Ôkinaoa và đấu tranh

cho một nước Nhật Bản độc lập, tự do… Mặt trận khẳng định nhân dân Việt Nam nguyện đem hết sức mình góp phần vào sự nghiệp đấu tranh chung chống chủ nghĩa

đế quốc, đứng đầu là đế quốc Mỹ, của nhân dân các nước ở Đông Nam Á và châu Á đến thắng lợi hoàn toàn…

Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ nhân dân Cônggô, Ănggôla và các nước khác ở châu Phi đấu tranh để giành và củng cố độc lập, bảo vệ hòa bình ở khu vực này và trên thế giới Chúng tôi hết lòng ủng hộ cuộc đấu tranh anh hùng của nhân dân Cuba dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Thủ tướng Phiđen Catxtơrô chống mọi âm mưu xâm lược của đế quốc Mỹ và tin tưởng sắt đá rằng nhân dân Cu-ba bất khuất sẽ giành được thắng lợi rực rỡ và đứng vững mãi mãi trên hòn đảo tự do ở Tây bán cầu Chúng tôi sẽ luôn luôn đứng bên cạnh nhân dân các nước Vênêduêla, Puectô Ricô, Urugoay và các nước khác ở khu vực Mĩ Latinh trong cuộc đấu tranh giành quyền độc lập, tự do của mình” [103, tr.4]

Tháng 1-1964 Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam lên án đế quốc Mỹ đàn áp nhân dân Panama [93, tr.4]

Tháng 7-1964, tại một nơi trong vùng giải phóng miền Nam Việt Nam, Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tổ chức cuộc mít tinh kỷ niệm ngày 26-7 của nhân dân Cu Ba và phát động “Tuần ủng hộ Cu Ba” Mặt trận “nghiêm khắc lên án những hành động khiêu khích Cu Ba, yêu cầu trao trả ngay cho nhân dân Cu Ba căn cứ Guantanamô, một phần lãnh thổ Cu Ba” Ông Trần Bạch Đẳng nhấn mạnh: “Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam hoàn toàn nhất trí và kiên quyết ủng hộ Cu Ba…” [97, tr.4]

Ngày 19-9-1966, người phát ngôn ban liên lạc đối ngoại trực thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã lên án Mỹ bắn phá lãnh thổ Trung Quốc: “Ngày 9-9-1966, máy bay Mỹ đã xâm phạm vùng trời huyện Đông Hưng thuộc khu tự trị Choang (Quảng Tây), Trung Quốc, bắn phá bừa bãi gây thiệt hại về người và tài sản cho nhân dân vùng này… Mặt trận Dân tộc Giải phóng vô cùng căm phẫn và cực lực lên án hành động khiêu khích chiến tranh thô bạo này của đế quốc Mỹ” Mặt trận nêu rõ: “Nhân dân và các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam Việt Nam nguyện sát cánh cùng với nhân dân và Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc anh em, kiên quyết đánh bại mọi âm mưu và hành động chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ để hoàn toàn giải phóng miền Nam Việt

Nam, tiến tới thống nhất nước Việt Nam, góp phần bảo vệ hòa bình ở Đông Dương, châu Á và thế giới” [94, tr.4]

Năm 1966, Mỹ và chính quyền Sài Gòn đưa ra luận điệu Quân giải phóng miền Nam Việt Nam dùng đất Campuchia làm căn cứ Cách mạng và chúng tiến hành khiêu khích quân sự và xâm phạm biên giới lãnh thổ Campuchia Trước những hành động đó, Mặt trận Dân tộc Giải phóng “kịch liệt lên án và bác bỏ những luận điệu vu khống bỉ ổi vô căn cứ của Mỹ - ngụy đối với Campuchia… Mặt trận kiên quyết ủng hộ nhân dân Khơme anh em đang anh dũng đấu tranh chống đế quốc can thiệp và xâm lược, nhằm bảo vệ độc lập, chủ quyền và lãnh thổ toàn vẹn” [95, tr.4]

Như vậy, cùng với việc lãnh đạo nhân dân Việt Nam chống Mỹ xâm lược, Mặt trận đã cùng với nhân dân các nước trên thế giới tham gia vào cuộc đấu tranh cho thế giới hòa bình và độc lập dân tộc

Nhân dân thế giới ủng hộ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam chống đế quốc Mỹ xâm lược

Tất cả những hành động nói trên là sự cụ thể hóa của đường lối đối ngoại

“Hòa bình và trung lập” của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam theo

sự lãnh đạo của Đảng Những hành động thiết thực đó cùng với chiến lược đối ngoại sáng tạo, Mặt trận đã tập hợp được lực lượng quốc tế, tranh thủ được sự ủng

hộ dư luận thế giới, tăng cường sức mạnh cho cuộc chiến đấu của nhân dân miền Nam và cô lập kẻ thù

Chính bởi vậy, lá cờ chính nghĩa của các mạng miền Nam ngày càng tung bay phấp phới trên trường quốc tế Từ năm 1960 đến tháng 6-1969, đi đôi với những chiến thắng vang dội của các lực lượng vũ trang Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam liên tiếp thu được những thắng lợi lớn lao trong hoạt động quốc tế của mình Vị trí pháp lý của Mặt trận trên trường quốc tế không ngừng được nâng cao

Uy tín, ảnh hưởng của Mặt trận không ngừng lớn mạnh khắp năm châu

Sự ủng hộ của nhân dân thế giới tới Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam

đã hình thành một mặt trận rộng lớn Phong trào ủng hộ với nhiều hình thức cùng những nội dung thể hiện khác nhau

Sau khi Hiệp định Giơnevơ năm 1945 được ký kết, nhân dân thế giới đã sớm lên tiếng ủng hộ cuộc đấu tranh vì hòa bình, thống nhất và dân chủ của nhân dân Việt Nam Nhưng mới đầu phong trào còn lẻ tẻ, rời rạc Phải đợi đến khi Mặt trận

Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam thành lập, với chủ trương đối ngoại đúng đắn, phong trào nhân dân thế giới chống Mỹ ủng hộ cuộc đấu tranh giải phóng của

nhân dân miền Nam mới phát triển mạnh mẽ và trở thành một phong trào rộng rãi

Phong trào nhân dân thế giới ủng hộ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, ủng hộ nhân dân Việt Nam đánh Mỹ, hình thành từ năm 1962 đã nhanh chóng lan rộng và ngày càng phát triển mạnh mẽ Phong trào lan ra từ các nước Đông Dương, các nước xã hội chủ nghĩa đến các nước tư bản, các nước dân tộc độc lập và trải rộng khắp các châu lục

Chính sách đối ngoại của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, người đại diện chân chính duy nhất của nhân dân miền Nam đã góp phần to lớn thu hút nhân dân thế giới ủng hộ cuộc đấu tranh ở Việt Nam Trước tiên là các nước xã hội chủ nghĩa Các nước xã hội chủ nghĩa gắn bó với nước Việt Nam bằng mối tình đồng chí và tình anh em ruột thịt, hết lòng ủng hộ và giúp đỡ nhân dân ta đánh thắng giặc Mỹ xâm lược Đó chính là nhân dân Liên Xô, Trung Quốc, Cu Ba, Bungari, Hunggari, Tiệp Khắc Đồng chí Bôian Bunraranốp, Ủy ban Bộ chính trị,

Bí thư Ban chấp hành trung ương Đảng Cộng sản Bungari, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Bungari nhấn mạnh: “Mặt trận Tổ quốc và toàn thể nhân dân Bungari tiếp tục ủng hộ đầy đủ nhân dân Việt Nam mỗi khi được yêu cầu” [17, tr.1] Trong dịp Đoàn đại biểu Mặt trận Dân tộc Giải phóng sang Liên Xô dự Đại hội giải trừ quân bị và hòa bình thế giới, đồng chí Gaphurốp đã nói với Giáo sư Nguyễn Văn Hiếu rằng: “Nhiệm vụ của chúng tôi ủng hộ các bạn là nhiệm vụ thiêng liêng trong cuộc đấu tranh chống bọn đế quốc quốc tế”

Nhiệt liệt hưởng ứng lời kêu gọi của Mặt trận Dân tộc Giải phóng, nhân dân Lào và Neo Lào Hắcxạt long trọng tuyên bố sẽ tăng cường ủng hộ nhân dân Việt Nam anh em ở cả hai miền bằng cách cùng nhau tăng cường đoàn kết và phối hợp chiến đấu chặt chẽ hơn nữa để đánh bại hoàn toàn quân xâm lược Mỹ và bè lũ tay sai, hoàn thành thắng lợi cự nghiệp chống Mỹ, cứu nước vẻ vang của dân tộc, góp phần bảo vệ hòa bình ở Đông Dương và Đông Nam Á

Trong phong trào nhân dân thế giới ủng hộ Mặt trận, ủng hộ cách mạng Việt Nam ngoài các nước xã hội chủ nghĩa còn có các nước dân tộc chủ nghĩa ở châu Á, châu Phi và khu vực Mỹ la tinh Bởi vì những khu vực này đang là nơi có phong trào đấu tranh chống Mỹ mạnh mẽ và không ít dân tộc đang chống lại ách nô dịch

của bọn đế quốc Vì vậy hơn ai hết, họ dễ và sớm tìm thấy sự thông cảm với cuộc đấu tranh yêu nước của nhân dân miền Nam và tích cực ủng hộ cuộc đấu tranh đó Mặt khác họ cũng tìm thấy ở cuộc đấu tranh của nhân dân miền Nam những bài học kinh nghiệm, những vần đề cấp thiết đang đề ra trước mắt họ Từ những nước láng giềng như Campuchia, Lào đến Miến Điện, Ấn Độ, Malaixia, Inđônêxia ở châu Á;

từ các nước xa xôi ở châu Phi như: Angiêri, Ma rốc, Ănggôla, Công gô, Mô dăm bích đến Vênêduêla, Pêru, Urugoay và cả Tân đảo bé nhỏ Goađơlúp nằm trên Đại Tây Dương đều không ngừng lên tiếng ủng hộ Mặt trận Dân tộc Giải phóng, nhân dân miền Nam, lên án tội ác của đế quốc Mỹ

Qua thời gian, uy tín của Mặt trận ngày càng được nâng cao trên trường quốc

tế, bản chất của giặc Mỹ ngày càng được nhân loại biết đến Bởi vậy lực lượng tham gia chống đế quốc Mỹ, ủng hộ cuộc chiến tranh của nhân dân miền Nam dưới sự lãnh đạo của Mặt trận ngày càng mở rộng

Phong trào nhân dân thế giới chống Mỹ ủng hộ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam không chỉ lôi cuốn được nhân dân lao động và tầng lớp thanh niên - những lực lượng đi hàng đầu của phong trào mà còn lôi cuốn được nhiều người trong tầng lớp trung gian, tầng lớp trên, kể cả những nhà hoạt động xã hội và chính trị tiến bộ, những nhà hoạt động khoa học, văn nghệ, giáo dục nổi tiếng Dẫn chứng cho điều này là sự ủng hộ của những luật gia dân chủ quốc tế, sinh viên Úc, các nhà khoa học thế giới, các nhà văn Á-Phi

Phong trào còn diễn ra ở các địa bàn xung yếu, nơi hậu phương an toàn của

Mỹ, ở những nước “đồng minh” tin cậy đang tích cực ủng hộ Mỹ như Anh, Nhật, Tây Đức, Cannađa, hay những nước “chư hầu” trung thành đang góp công vào mưu

đồ xâm lược của Mỹ như Úc, Philíppin các nước này cũng đã không tán thành cuộc chiến tranh phi nghĩa của đế quốc Mỹ và lên án chính phủ Mỹ, ủng hộ Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam

Mặt trận nhận được sự ủng hộ nồng nhiệt từ các tầng lớp trong nhân dân Mỹ như: sinh viên Mỹ, nhà báo Mỹ, các nhà Bác học, tổ chức thanh niên, phụ nữ Mỹ Nếu trong cuộc kháng chiến chống Pháp 1945-1954, Việt Nam tìm và nhận được sự ủng hộ của nhân dân và dư luận Pháp chống đế quốc Pháp, thì giờ đây trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Mặt trận tìm và nhận được sự ủng hộ của dư luận Mỹ Dư luận của nhân dân chính quốc là một trong những nhân tố quan trọng không chỉ góp

phần tăng cường mặt trận thế giới ủng hộ miền Nam Việt Nam mà còn nhanh chóng đưa tới những thắng lợi cuối cùng trong cuộc đấu tranh của nhân dân miền Nam Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Mặt trận Dân tộc Giải phóng

Với một lực lượng hùng hậu và toàn diện như vậy, đế quốc Mỹ bị cô lập trên trường quốc tế Trái ngược với đế quốc Mỹ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam

đã tranh thủ được đông đảo sự ủng hộ nhân dân thế giới

Từ đó, phong trào nhân dân thế giới ủng hộ Mặt trận không ngừng lớn mạnh trên phương diện số lượng cũng như chất lượng Đến cuối năm 1968 đầu năm 1969, hầu như không một Chính phủ tiến bộ nào là không lên án Mỹ, không một ngày nào không có tin ở nước này hay nước khác ủng hộ Việt Nam và không một Hội nghị Quốc tế nào dù có hay không có đại diện của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam mà lại không bàn đến tình hình Việt Nam Ngay cả những nước về hoàn cảnh địa lý, lịch sử rất xa xôi với Việt Nam như: Thủy Điển, Phần Lan, nhân dân Nam Tư cũng ủng hộ Việt Nam Phong trào nhân dân thế giới chống Mỹ ủng hộ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam đã hình thành một mặt trận rộng rãi, tập hợp được những lực lượng chống đế quốc giành và bảo vệ độc lập, bảo vệ hòa bình, đấu tranh cho dân chủ và tiến bộ xã hội Mặc dù đế quốc Mỹ tìm mọi cách phá hoại hoạt động ủng hộ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam nói riêng và Việt Nam nói chung chống Mỹ của các tổ chức chính trị, đoàn thể quần chúng trong một nước đến các hội nghị khu vực và Hội nghị quốc tế nhưng không được

Những hình thức và nội dung nhân dân thế giới ủng hộ Mặt trận rất phong phú

Có nhiều hình thức khác nhau như: viết thư tới Mặt trận, tổ chức mít tinh, biểu tình và ra tuyên bố ủng hộ Mặt trận Nội dung hướng tới về cả mặt tinh thần và vật chất: lên án Mỹ, đòi Mỹ thi hành nghiêm chỉnh Hiệp định Giơnevơ, sẵn sàng đưa quân sang miền Nam giúp nhân dân miền Nam chống đế quốc Mỹ và tay sai, gửi thuốc men, trang phục, gạo và tiền tới Mặt trận và đặt niềm tin vào sự toàn thắng của nhân dân miền Nam Việt Nam Mọi hành động ủng hộ diễn ra bắt đầu từ

những lời nói tới những hành động cụ thể

Nhân dân thế giới ủng hộ qua thư từ, bức điện: Từ khi Mặt trận Dân tộc Giải

phóng miền Nam Việt Nam ra đời đã nhận được rất nhiều điện, thư chúc mừng nồng nhiệt từ nhiều nơi trên thế giới Đó là những vị đứng đầu Nhà nước, những chính đảng, những phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á, châu Phi, khu vực Mỹ

la tinh, các tổ chức hòa bình dân chủ quốc tế và quốc gia, các ủy ban đoàn kết với Việt Nam, những tổ chức của nhân dân Mỹ chống chiến tranh xâm lược Việt Nam

và những nhân sĩ tiến bộ trên thế giới tới Mặt trận Những bức thư, điện đó được gửi đến liên tục trong năm nhưng nhiều và sôi nổi hơn vào những ngày mang tính chất kỷ niệm: như ngày 20-7, 1-5, 20-12 Những bức thư được gửi đến từ những quốc gia láng giềng gần gũi như Trung Quốc, Lào, Campuchia tới những nước xa xôi như Angiêri, Bungari và cả nhân dân Mỹ Thông qua thư, điện nhân dân thế giới bày tỏ sự ủng hộ hoàn toàn đối với Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam Hội nghị công đoàn quốc tế với lao động và nhân dân A-đen đã thông qua bức thư gửi nhân dân Việt Nam, chống đế quốc Mỹ xâm lược

Nhân dân thế giới tổ chức các cuộc mít tinh, biểu tình: Với quy mô ngày càng lớn, với tinh thần bền bỉ và mạnh mẽ Trong những hình thức đấu tranh mà nhân dân ủng hộ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, thì mít tinh, biểu tình là hình thức diễn ra rầm rộ và liên tục nhất, đặc biệt là vào những dịp kỷ niệm, như ngày của Việt Nam đoàn kết với thế giới, ngày thành lập Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, ngày 1-5, ngày 20-7 Đến năm 1965, đã có hàng chục vạn những cuộc mít tinh, biểu tình chống Mỹ đã nổ ra khắp năm châu làm rung chuyển hơn 40 sứ quán Mỹ trên thế giới [135, tr.4]

Nhân dân thế giới ngày càng chú ý theo dõi cuộc đấu tranh của nhân dân Nam Việt Nam với mối tình cảm nồng nhiệt Hàng năm, lễ kỷ niệm ngày thành lập Mặt trận (20-12) đã được tổ chức trọng thể ở nhiều nước, những cuộc mít tinh biểu tình diễn ra mạnh mẽ Năm 1962 có 87 cuộc, 1963 có 95 cuộc, và 1964 có 130 cuộc [102, tr.3] Đặc biệt, Hội nghị quốc tế đoàn kết với nhân dân Việt Nam, chống đế quốc Mỹ xâm lược, bảo vệ hòa bình, họp ở Hà Nội cuối tháng 11-1964, đã quyết định lấy ngày 20-12, ngày kỷ niệm thành lập Mặt trận, làm ngày đoàn kết của nhân dân thế giới với nhân dân Nam Việt Nam cho đến khi nào nhân dân Nam Việt Nam giành được thắng lợi cuối cùng [102, tr.3]

Nhân dân Ý, Bỉ, Tây Đức và nhiều nước khác đã từng rước cờ Mặt trận trong những cuộc biểu tình chống Mỹ sôi sục của mình [135, tr.4]

Tháng 7-1968, thanh niên cộng sản Anh và nhân dân Anh họp mít tinh tại Quảng trường Tơ-ra-phan-ga ở thủ đô Luân-đôn, ủng hộ nhân dân Việt Nam chống

đế quốc Mỹ xâm lược Toàn thể cuộc mít tinh đã biến thành một cuộc biểu tình

kéo đến sứ quán Mỹ Đoàn biểu tình giương cao cờ của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam Họ vừa đi vừa hô lớn: “thắng lợi thuộc về Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam! Chấm dứt ném bom” [17, tr.4]

Thành công lớn trong hoạt động đối ngoại là các nước đặt quan hệ ngoại giao với Mặt trận Dân tộc Giải phóng: Có thể nói hoạt động đối ngoại của Mặt trận được

đề ra từ năm 1960, nhưng thực sự bắt đầu là từ năm 1962 Và đến năm 1969, Mặt trận

đã đặt quan hệ ngoại giao với nhiều nước trên thế giới Các tổ chức quốc tế, quốc gia

đã đặt quan hệ ngoại giao với Mặt trận thông qua việc: đồng ý cho Mặt trận đặt cơ quan đại diện thường trực, Mặt trận tham gia những Hội nghị mang tính chất quốc gia, khu vực và quốc tế, nhân dân thế giới và Mặt trận ra tuyên bố chung chống Mỹ Đến năm 1965, Mặt trận đã có quan hệ với 44 nước trên thế giới [102, tr.3]

Mặt trận đặt cơ quan đại diện thường trực tại các nước: Để phát triển mối quan hệ hữu nghị và tình đoàn kết chiến đấu giữa nhân dân miền Nam Việt Nam và nhân dân các nước trên thế giới, nhiều nước đã tạo điều kiện cho Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đặt ban đại diện thường trực tại đất nước họ Đến năm 1965, Mặt trận đã đặt cơ quan đại diện thường trực tại tám nước ở bốn châu (Cu Ba, Angiêri, Tiệp Khắc, Cộng hòa dân chủ Đức, Inđônêxia, Liên Xô, Trung Quốc, Hunggari) Các nước Bungari, Ba-lan và Rumani cũng đã mời Mặt trận đặt

cơ quan đại diện thường trực ở nước mình 11 nước trên đây bao gồm hơn một nghìn triệu dân Ở nhiều nước tuy Mặt trận chưa có cơ quan đại diện thường trực nhưng nhiều vị đứng đầu Nhà nước và Chinh phủ cũng đã bày tỏ cảm tình sâu sắc đối với cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân Nam Việt Nam, xem những vị lãnh đạo Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam như những vị lãnh đạo Nhà nước và Chính phủ, và đón tiếp những đại biểu của Mặt trận đến thăm nước mình một cách nhiệt tình, trang trọng, như những đại sứ chân chính của miền Nam

anh hùng [135, tr.3]

Trong những năm tiếp theo (từ năm 1966 đến tháng 6-1969) Mặt trận tiếp tục đặt ban đại diện thường trực tại các nước trên thế giới Đến năm 1969, Mặt trận đã đặt cơ quan đại diện thường trực tại 14 quốc gia Thêm các nước: Ai Cập, Xyri, Ấn

Độ, Pháp, Ba Lan, Bungari, Ả Rập thống nhất, Triều Tiên, Campuchia Có các Phòng thông tin ở Thủy Điển, Đan Mạch, Na Uy, Pháp, Phần Lan, Chi Lê Đặc biệt, ngày 23-12-1965, Chính phủ Cu Ba quyết định nâng đoàn đại diện Mặt trận

Dân tộc Giải phóng miền NamViệt Nam tại Cu Ba lên thành cơ quan đại diện ngoại giao chính thức [23, tr.4] Ngày 9-5-1969, vương quốc Campuchia và Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã ra thông cáo về việc nâng quan hệ ngoại giao lên hàng đại sứ quán [136, tr.1] Với sự kiện này, Vương quốc Campuchia công nhận Mặt trận Dân tộc giải phóng là đại diện chân chính duy nhất của miền Nam Việt Nam Từ đây mở ra một bước tiến mới trong quan hệ giữa Mặt trận với Chính phủ và nhân dân Campuchia

Một kết quả có ý nghĩa quan trọng để khẳng định vị trí của Mặt trận trên trường quốc tế là đại diện của Mặt trận đã được bầu vào cơ quan lãnh đạo các tổ chức quốc tế Đến năm 1965, đoàn đại biểu của các đoàn thể trong Mặt trận là hội viên của mười tổ chức quốc tế và có chân trong ban chấp hành của chín tổ chức quốc tế Cuối năm 1963, Ủy ban công đoàn quốc tế đoàn kết với lao động và nhân dân miền Nam Việt Nam đã được thành lập và đại biểu Hội lao động giải phóng miền Nam Việt Nam đã được bầu vào Ban thư ký của Ủy ban

Tại một số hội nghị quốc tế quan trọng, như Hội nghị nhà báo Á-Phi ở Giacacta (Inđônêxia), các hội nghị đoàn kết Á-Phi, mặc dù bọn tay sai Mỹ ở Sài Gòn ra sức xoay sở để đòi dự, chúng vẫn bị gạt ra, và lá cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng đã hiên ngang tung bay tại các nơi đó Tại lễ kỷ niệm lần thứ mười ngày họp Hội nghị Băngđung, đại biểu của Mặt trận đã được mời dự với tư cách là đại diện duy nhất của nhân dân miền Nam Việt Nam Vai trò nổi bật của Mặt trận tại Hội nghị nhân dân Đông Dương họp ở Campuchia đầu tháng 2-1965 thể hiện rõ uy tín lớn lao của Mặt trận đối với các dân tộc Đông Dương đang đấu tranh chống đế quốc Mỹ, giành độc lập dân tộc Đại hội đoàn kết nhân dân Á-Phi lần thứ tư họp ở Gana từ ngày 9 đến ngày 16-5-1965, đã ra nghị quyết về Việt Nam khẳng định Mặt trận là người đại diện chân chính duy nhất của nhân dân Nam Việt Nam

Mặc dù đế quốc Mỹ đã dùng nhiều cách, phương pháp khác nhau nhưng cũng không ngăn cản sự ảnh hưởng của Mặt trận ra trường quốc tế Tại các nước Xã hội chủ nghĩa, vai trò của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam càng nổi bật Trong các bản tuyên bố của Chính phủ, Quốc hội, các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước các nước xã hội chủ nghĩa Liên Xô, Trung Quốc, Triều Tiên, Cu Ba luôn luôn làm nổi bật vị trí to lớn và quyết định của Mặt trận trong sự nghiệp chống

Mỹ, cứu nước của nhân dân Nam Việt Nam