Luận văn hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty TNHH sơn hà

Đóng vai trò hết sức quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty, kế toán tổng hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các công ty xây lắp phản ánh chính xác

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG

HÀ NỘI – 2015

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG

HÀ NỘI - 2015

LỜI CẢM ƠN

Trong thời gian nghiên cứu và làm khóa luận, em xin chân thành cảm ơn và tri ân sâu sắc với cô giáo hướng dẫn TS Phạm Thị Hoa đã tận tình giúp đỡ em để hoàn thành tốt đề tài tốt nghiệp Bên cạnh đó, em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong Bộ môn Kế toán – trường Đại học Thăng Long đã giảng dạy và trang bị cho em những kiến thức cơ bản trong học tập nghiên cứu khóa luận cũng như trong công vệc sau này Với vốn kiến thức em đã tiếp thu đươc trong quá trình học không chỉ là nền tảng cho quá trình nghiên cứu khóa luận mà còn là hành trang quý báu để em bước vào đời một cách tự tin, vững chắc

Em cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến cô, chú, anh, chị phòng kế toán tại Công ty TNHH Sơn Hà đã tạo điều kiện cho em được thực tập trong thời gian làm khóa luận tốt nghiệp

Trong thời gian thực tập cũng như trong quá trình làm khóa luận, em khó tránh khỏi sai sót rất mong được sự chỉ bảo thêm của các thầy, cô Bộ môn Kế toán để giúp

em hoàn thành và đạt kết quả tốt hơn

Cuối cùng em kính chúc quý thầy, cô dồi dào sức khỏe và luôn thành công trong

sự nghiệp, đồng thời kính chúc các cô chú anh chị trong công ty TNHH Sơn Hà luôn mạnh khỏe, thành công, chúc công ty ngày càng phát triển hơn trong tương lai

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Khóa luận tốt nghiệp này là do tự bản thân thực hiện có sự hỗ trợ từ giáo viên hướng dẫn và không sao chép từ các công trình nghiên cứu của người khác Các dữ liệu thông tin thứ cấp sử dụng trong Khóa luận là có nguồn gốc và được trích dẫn rõ ràng

Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan này!

Sinh viên

Mai Thị Thanh Hương

MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP

XÂY LẮP 1

1.1 Đặc điểm của hoạt động xây lắp ảnh hưởng đến kế toán sản xuất và tính tổng giá thành xây lắp 1

1.2 Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩmtrong doanh nghiệp xây lắp 2

1.2.1 Chi phí sản xuất 2

1.2.2 Giá thành sản phẩm xây lắp 4

1.2.3 Mối quan hệ giữa chi phí và giá thành sản phẩm xây lắp 6

1.3 Kế toán tập hợp chi phí sản xuất 6

1.3.1 Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất 6

1.3.2 Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất 6

1.3.3 Kế toán chi phí sản xuất 8

1.4 Kế toán tính giá thành sản phẩm 19

1.4.1 Đối tượng tính giá thành 19

1.4.2 Phương pháp tính giá thành 20

1.4.3 Kỳ tính giá thành 21

1.4.4 Thẻ tính giá thành sản phẩm 21

1.4.5 Kế toán theo phương thức khoán tại công ty xây lắp 22

1.5 Hình thức sổ kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp 25

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY TNHH SƠN HÀ 28

2.1 Tổng quan về công ty TNHH Sơn Hà 28

2.1.1 Giới thiệu chung về Công ty 28

2.1.2 Quá trình hình thành và phát triển 28

2.1.3 Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý doanh nghiệp 29

2.1.4 Đặc điểm ngành nghề kinh doanh 31

2.1.5 Đặc điểm cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán và chính sách kế toán áp dụng tại Công ty 33

2.2 Thực trạng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH Sơn Hà 35

2.2.1 Kế toán tập hợp chi phí sản xuất 37

2.2.2 Kế toán chi phí sử dụng máy thi công 55

2.2.3 Kế toán chi phí sản xuất chung 63

2.2.4 Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm dở dang tại Công ty TNHH Sơn Hà 88

2.2.5 Kế toán tính giá thành sản phẩm xây lắp hoàn thành 89

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY TNHH SƠN HÀ 90

3.1 Đánh giá thực trạng về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty TNHH Sơn Hà 90

3.1.1 Kết quả đạt được 90

3.1.2 Những tồn tại 91

3.2 Giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩn xây lắp tại Công ty TNHH Sơn Hà 93

3.2.1 Về tình hình luân chuyển chứng từ 93

3.2.2 Về hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp 94

3.2.3 Về chi phí sản xuất chung 94

3.2.4 Về tài khoản kế toán 95

KẾT LUẬN

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC VIẾT TẮT

Ký hiệu viết tắt Tên đầy đủ

CPSXC GTGT

Chi phí sản xuất chung Giá trị gia tăng

SXC SXKD

Sản xuất chung Sản xuất kinh doanh STT

TNHH

Số thứ tự Trách nhiệm hữu hạn

DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ, CÔNG THỨC

Sơ đồ 1.1 Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp 9

Sơ đồ 1.2 Kế toán chi phí nhân công trực tiếp 11

Sơ đồ 1.3 Kế toán chi phí sử dụng máy thi công và không xác định kết quả lãi/ lỗ 13

Sơ đồ 1.4 Kế toán chi phí sử dụng máy thi công và có xác định kết quả lãi/ lỗ 14

Sơ đồ 1.5 Kế toán chi phí sử dụng máy thi công 15

Sơ đồ 1.6 Kế toán chi phí sử dụng máy thi công 16

Sơ đồ 1.7 Kế toán chi phí sản xuất chung 17

Sơ đồ 1.8 Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất 18

Sơ đồ 1.9 Kế toán theo phương thức khoán gọn tại đơn vị nhận khoán không có tổ chức bộ máy kế toán riêng 23

Sơ đồ 1.10 Kế toán theo phương thức khoán gọn tại đơn vị nhận khoán có tổ chức bộ máy kế toán riêng 24

Sơ đồ 1.11 Kế toán theo phương thức khoán gọn tại đơn vị nhận khoán không xác định kết quả kinh doanh riêng 24

Sơ đồ 1.12 Kế toán theo phương thức khoán gọn tại đơn vị nhận khoán xác định kết quả kinh doanh riêng 25

Sơ đồ 1.13 Hình thức sổ kế toán Nhật ký chung 26

Sơ đồ 2.1 Cơ cấu tổ chức của Công ty TNHH Sơn Hà 29

Biểu 2.1 Hợp đồng giao khoán 36

Biểu 2.2 Trích hợp đồng mua nguyên vật liệu 38

Biểu 2.3 Hóa đơn GTGT 39

Biểu 2.4 Đề nghị tạm ứng 40

Biểu 2.5 Sao kê tài khoản chi tiết 41

Biểu 2.6 Bảng kê chứng từ thanh toán và hoàn ứng nguyên vật liệu 42

Biểu 2.7 Sổ chi tiết tài khoản 621 43

Biểu 2.8 Trích sổ Nhật ký chung 44

Biểu 2.9 Trích sổ cái tài khoản 621 45

Biểu 2.10 Hợp đồng giao nhận khoán 48

Biểu 2.11 Bảng chấm công 49

Biều 2.12 Bảng thanh toán lương công nhân trực tiếp xây dựng CT 22 tháng 10 50

Biểu 2.13 Đề nghị tạm ứng lương 51

Biểu 2.14 Bảng kê chứng từ thanh toán lương 51

Biểu 2.15 Trích sổ chi tiết TK 622 52

Biểu 2.16 Trích sổ nhật ký chung 53

Biểu 2.17 Trích Sổ cái tài khoản 622 54

Biểu 2.18 Trích Hợp đồng thuê sử dụng MTC 56

Biểu 2.19 Hóa đơn GTGT tiền thuê máy thi công 56

Biểu 2.20 Đề nghị tạm ứng 58

Biểu 2.21 Sao kê tài khoản chi tiết 58

Biểu 2.22 Bảng kê chứng từ thanh toán và hoàn ứng chi phí sử dụng máy thi công 59

Biểu 2.23 Trích sổ chi tiết TK 62311 60

Biểu 2.24 Trích sổ nhật ký chung 61

Biểu 2.25 Trích Sổ cái tài khoản 623 62

Biểu 2.26 Bảng chấm công nhân viên quản lý đội 65

Biểu 2.27 Bảng tính các khoản trích theo lương trừ vào chi phí 66

Biểu 2.28 Bảng thanh toán tiền lương nhân viên quản lý tháng 10 – CT 22 67

Biểu 2.29 Bảng phân bổ tiền lương vào bảo hiểm xã hội 68

Biểu 2.30 Bảng kê chứng từ thanh toán và hoàn ứng chi phí lương nhân viên Quản lý và các khoản trích theo lương 69

Biểu 2.31 Sổ chi tiết tài khoản 6271 70

Biểu 2.32 Phiếu xuất kho 71

Biểu 2.33 Bảng phân bổ CCDC tháng 10 cho CT 22 72

Biểu 2.34 Bảng kê chứng từ thanh toán và hoàn ứng chi phí vật liệu, công cụ dụng cụ dùng cho công trình CT 22 73

Biểu 2.35 Bảng tổng hợp chi phí vật liệu, công cụ dụng cụ quý IV/2013 74

Biểu 2.36 Trích sổ chi tiết tài khoản 6272 75

Biểu 2.37 Bảng phân bổ khấu hao 76

Biểu 2.38 Bảng kê chứng từ thanh toán và hoàn ứng chi phí khấu hao 77

Biểu 2.39 Bảng tổng hợp chi phí khấu hao TSCĐ 77

Biểu 2.40 Trích sổ chi tiết tài khoản 6274 78

Biểu 2.41 Phiếu chi 79

Biểu 2.42 Hóa đơn dịch vụ thuê nhà 80

Biểu 2.43 Bảng kê chứng từ thanh toán và hoàn ứng chi phí khấu hao 81

Biểu 2.44 Bảng tổng hợp chi phí dịch vụ mua ngoài 82

Biểu 2.45 Trích sổ chi tiết tài khoản 6277 83

Biểu 2.46 Bảng tổng hợp chi phí sản xuất chung 833

Biểu 2.47 Trích Nhật ký chung 84

Biểu 2.48 Trích sổ cái TK 627 87

Biểu 2.49 Tổng chi phí phát sinh liên quan đến công trình CT 22 89

LỜI MỞ ĐẦU Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Trong những năm gần đây, trước xu thế hòa nhập và phát triển của nền kinh tế thế giới, Việt Nam cũng đã bắt kịp được xu hướng và ngày càng tăng cường mở rộng quan hệ thương mại, hợp tác, giao lưu kinh tế với rất nhiều nước trong khu vực và trên thế giới Đi cùng với sự mở cửa của nền kinh tế là sự thay đổi của khung pháp chế Hiện nay, nền kinh tế phát triển theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nên pháp luật Việt Nam đang cố gắng tạo ra sân chơi bình đẳng cho tất cả các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế, Nhà nước chỉ điều phối nền kinh tế theo hướng gián tiếp, quản lý ở tầm vĩ mô, không can thiệp sâu vào quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, không còn bảo hộ cho các doanh nghiệp như trước đây nữa Việc này tạo ra sự linh hoạt trong hoạt động sản xuất kinh doanh và mang lại nhiều cơ hội phát triển hơn nhưng cũng đặt ra rất nhiều thách thức cho các doanh nghiệp Để tồn tại và phát triển, các doanh nghiệp cần phải có sự chuyển mình, nâng cao tính tự chủ, năng động hơn trong việc tìm kiếm phương thức sản xuất kinh doanh, tập trung nghiên cứu thị trường để mang lại hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, đem lại lợi nhuận cao

từ đó làm tăng tính cạnh tranh cho doanh nghiệp

Đóng vai trò hết sức quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty,

kế toán tổng hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các công ty xây lắp phản ánh chính xác, kịp thời chi phí xây lắp, tính toán chính xác giá thành sản phẩm, kiểm soát chặt chẽ các chi phí phát sinh ở từng bộ phận trong doanh nghiệp Có thể nói rằng giá thành sản phẩm là tấm gương phản chiếu toàn bộ quá trình xây lắp của một công ty xây dựng Qua số liệu do kế toán tính giá thành cung cấp, các nhà quản trị doanh nghiệp có thể xác định giá của các công trình, đảm bảo việc tiến hành thi công các công trình có hiệu quả Vì vậy, kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm được xác định là khâu quan trọng nhất của công tác kế toán trong doanh nghiệp xây lắp Việc hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là việc thực sự cần thiết và có ý nghĩa

Xuất phát từ nhận thức về tầm quan trọng của công tác kế toán chi phí sản xuất

và tính giá thành sản phẩm nên trong quá trình thực tập tại Công ty TNHH Sơn Hà em

đã tìm hiểu nghiên cứu và quyết định lựa chọn đề tài: “Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH Sơn Hà” làm khóa

luận tốt nghiệp của mình

Mục đích nghiên cứu của đề tài

Tìm hiểu thực tế công tác tổ chức kế toán tại Công ty TNHH Sơn Hà

Mô tả và phân tích thực trạng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Sơn Hà

Đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Sơn Hà

Đối tượng nghiên cứu của đề tài

Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Sơn Hà

Phạm vi nghiên cứu của đề tài

Nghiên cứu kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Sơn

Hà trên góc độ kế toán tài chính

Phạm vi số liệu nghiên cứu trong quý IV năm 2013

Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp thống kê và so sánh

Phương pháp điều tra

Phương pháp phân tích số liệu

Kết cấu của khóa luận tốt nghiệp ngoài phần mở đầu và kết luận, gồm 3 phần chính:

Chương 1: Lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp

Chương 2: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Sơn Hà

Chương 3: Một số kiến nghị hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Sơn Hà

1

CHƯƠNG 1

LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1.1 Đặc điểm của hoạt động xây lắp ảnh hưởng đến kế toán sản xuất và tính tổng giá thành xây lắp

Sản phẩm xây lắp là những công trình xây dựng, vật kiến trúc…, có quy mô lớn, kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc, thời gian sản xuất sản phẩm lâu dài… Đặc điểm này đòi hỏi việc tổ chức, quản lý và hạch toán sản phẩm xây lắp nhất thiết phải lập dự toán (về thiết kế, thi công) Quá trình sản xuất xây lắp phải so sánh với dự toán, lấy dự toán làm thước đo, đồng thời để giảm bớt rủi ro phải mua bảo hiểm cho công trình xây lắp

Sản phẩm xây lắp được tiêu thụ theo giá dự toán hoặc giá thỏa thuận với chủ đầu

tư (giá đấu thầu), do tính chất hàng hóa của sản phẩm xây lắp không thể hiện rõ (giá

cả, người mua, người bán xác định từ trước khi xây dựng thông qua các hợp đồng giao nhận thầu)

Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất, các điều kiện để sản xuất (thiết bị thi công, lao động…) phải di chuyển theo địa điểm đặt sản phẩm Đặc điểm này làm công tác quản lý, sử dụng, hạch toán tài sản, vật tư rất phức tạp do ảnh hưởng của thiên nhiên, thời tiết và dễ mất mát, hư hỏng

Sản phẩm xây lắp từ khi khởi công đến khi hoàn thành công trình bàn giao đưa vào sử dụng thường kéo dài Nó phụ thuộc vào quy mô, tính phức tạp về kỹ thuật của từng công trình Quá trình thi công được chia thành nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn gồm nhiều công việc khác nhau được thực hiện ngoài trời chịu tác động trực tiếp từ thời tiết: nắng, mưa, lũ lụt…

Tổ chức sản xuất xây lắp ở Việt Nam hiện nay phổ biến theo phương thức

“khoán gọn” các công trình, hạng mục công trình, khối lượng hoặc công việc cho các đơn vị trong nội bộ doanh nghiệp (đội, xí nghiệp ) Trong giá khoán gọn không chỉ có tiền lương mà còn các chi phí về vật liệu, công cụ dụng cụ thi công, chi phí chung của

bộ phận nhận khoán

Từ những đặc điểm này đòi hỏi việc tổ chức, quản lý giám sát chặt chẽ để đảm bảo chất lượng công trình đúng như thiết kế, dự toán: các nhà thầu phải có trách nhiệm bảo hành công trình (chủ đầu tư giữ lại một tỷ lệ nhất định trên giá trị công trình, khi hết hạn bảo hành mới trả lại cho đơn vị xây lắp…)

1.2.1.2 Phân loại

Có nhiều cách phân loại chi phí nhưng ở đây em xin làm rõ 3 cách phân loại thường gặp là: Phân loại theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí; Phân loại theo mối quan hệ với mức độ hoạt động; Phân loại theo khoản mục chi phí

 Phân theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí: Theo cách phân loại này thì chi phí sản xuất bao gồm các yếu tố sau:

 Chi phí nguyên, vật liệu: Bao gồm toàn bộ chi phí về các loại nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, năng lượng được sử dụng trong kỳ

 Chi phí nhân công: Bao gồm toàn bộ số tiền lương, tiền công phải trả và các khoản tiền trích theo lương như BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN của nhân viên

 Chi phí khấu hao TSCĐ: Là toàn bộ giá trị khấu hao phải trích của tất cả các TSCĐ sử dụng trong doanh nghiệp

 Chi phí dịch vụ mua ngoài: Là toàn bộ số tiền phải trả cho các dịch vụ mua từ bên ngoài (như tiền điện, tiền nước, tiền điện thoại…) phục vụ cho hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp

 Các loại chi phí khác bằng tiền: Gồm toàn bộ chi phí khác dùng cho hoạt động sản xuất - kinh doanh ở doanh nghiệp ngoài các yếu tố chi phí trên như: chi phí tiếp khách, hội họp, hội nghị…

Tác dụng của cách phân loại này làm cơ sở để lập kế hoạch cung ứng vật tư, quỹ tiền lương, nhu cầu vốn lưu động, định mức Là cơ sở để tập hợp chi phí sản xuất theo yếu tố, giám đốc tình hình thực hiện dự toán chi phí sản xuất, đánh giá khái quát tình hình tăng năng suất lao động Đồng thời, phân loại chi phí theo tiêu thức này cho biết kết cấu, tỷ trọng của từng loại chi phí sản xuất mà doanh nghiệp đã chi ra để lập bản thuyết minh báo cáo tài chính, phân tích tình hình thực hiện dự toán chi phí và lập dự toán cho kỳ sau

 Phân theo mối quan hệ với mức độ hoạt động: Để thuận lợi cho việc lập kế hoạch và kiểm tra chi phí, đồng thời làm căn cứ để ra các quyết định kinh doanh, toàn

 Chi phí biến đổi: Là những chi phí thay đổi phụ thuộc vào khối lượng sản phẩm sản xuất Các chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công… thuộc chi phí biến đổi

 Chi phí hỗn hợp: Là chi phí bao gồm cả các yếu tố định phí và biến phí (chi phí điện thoại, fax, )

Cách phân loại chi phí theo hình thức này có tác dụng trong việc phân tích điểm hòa vốn phục vụ cho việc ra quyết định kinh doanh của giám đốc doanh nghiệp và thực hiện các giải pháp phù hợp nhằm khai thác và tận dụng năng lực sản xuất của doanh nghiệp

 Phân loại theo mối quan hệ với đối tượng chịu chi phí: Cách phân loại này gồm

có chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp

 Chi phí trực tiếp: Là những khoản chi phí có liên quan trực tiếp tới quá trình sản xuất và tạo ra sản phẩm Những chi phí này có thể tập hợp cho từng công trình hạng mục, công trình độc lập như nguyên vật liệu, tiền lương trực tiếp, khấu hao máy móc thiết bị sử dụng

 Chi phí gián tiếp: Là những chi phí cho hoạt động tổ chức phục vụ và quản lý,

do đó không tác động trực tiếp vào quá trình sản xuất và cũng không được tính trực tiếp cho từng đối tương cụ thể

Việc hạch toán chi phí theo hướng này có ý nghĩa thực tiễn cho việc đánh giá tính hợp lý của chi phí và tìm biện pháp không ngừng giảm chi phí gián tiếp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư của doanh nghiệp

 Phân theo khoản mục chi phí: Theo cách phân loại này chi phí trong doanh nghiệp bao gồm:

 Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Phản ánh toàn bộ giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, các thiết bị đi kèm với vật kiến trúc như thiết bị vệ sinh…

4

 Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm các khoản tiền lương phải trả và các khoản tính theo lương của công nhân trực tiếp sản xuất Các khoản phụ cấp lương, tiền ăn ca, tiền công phải trả cho lao động thuê ngoài

 Chi phí sử dụng máy thi công: Là khoản chi phí có liên quan trực tiếp đến việc

sử dụng máy thi công trong việc thi công xây lắp như: chi phí nguyên vật liệu dùng cho máy thi công, lương công nhân lái máy, chi phí khấu hao máy thi công, tiền thuê máy thi công, chi phí sửa chữa máy thi công

 Chi phí sản xuất chung: Là những chi phí phát sinh trong phạm vi phân xưởng sản xuất chính hay từng đội xây lắp, bao gồm: Tiền lương nhân viên quản lý; các khoản BHXH, BHYT, KPCĐ cho nhân viên quản lý và công nhân trực tiếp xây lắp, công nhân lái và phục vụ máy thi công; Chi phí NVL và CCDC phục vụ cho đội xây dựng; Chi phí khấu hao tài TSCĐ (trừ khấu hao máy thi công) sử dụng tại đội xây lắp, bộ phận sản xuất; Chi phí dịch vụ mua ngoài như chi phí điện, nước, điện thoại sử dụng cho sản xuất và quản lý ở đội xây lắp (bộ phận sản xuất); Chi phí khác bằng tiền dùng chung cho đội xây dựng Theo cách phân loại này, mỗi loại chi phí thể hiện điều kiện khác nhau của chi phí sản xuất, thể hiện nơi phát sinh chi phí, đối tượng gánh chịu chi phí Xuất phát từ đặc điểm của sản phẩm xây lắp và phương pháp lập dự toán trong xây dựng cơ bản (dự toán được lập cho từng đối tượng xây dựng theo các khoản mục giá thành) nên phương pháp phân loại chi phí theo khoản mục là phương pháp được sử dụng phổ biến trong các doanh nghiệp xây dựng

1.2.2 Giá thành sản phẩm xây lắp

1.2.2.1 Khái niệm

Giá thành sản phẩm xây lắp là biểu hiện bằng tiền toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong quá trình sản xuất có liên quan tới khối lượng xây lắp đã hoàn thành

Hoặc giá thành sản phẩm xây lắp là toàn bộ chi phí bằng tiền của chi phí sản xuất thi công tính cho từng công trình, hạng mục công trình, khối lượng xây lắp hoàn thành đến giai đoạn quy ước đã hoàn thành nghiệm thu bàn giao được chấp nhận thanh toán

1.2.2.2 Phân loại

Có 2 cách phân loại giá thành sản phẩm xây lắp Đó là:

 Phân loại theo thời điểm tính và nguồn số liệu để tính giá thành

 Giá thành dự toán

5

Giá thành dự toán là chỉ tiêu giá thành được xây dựng trên cơ sở thiết kế kỹ thuật

đã được duyệt, các định mức kinh tế kỹ thuật do Nhà nước quy định, tính theo đơn giá tổng hợp cho từng khu vực thi công Do tính chất đặc thù của sản phẩm xây dựng nên công trình, hạng mục công trình đều có giá trị dự toán riêng phụ thuộc rất lớn vào địa điểm xây dựng cho công trình ở từng địa phương, làm ảnh hưởng đến giá trị của từng

 Giá thành kế hoạch

Giá thành kế hoạch được xác định trước khi bước vào quá trình xây lắp trên cơ

sở giá thành thực tế kỳ trước và các định mức, các dự toán chi phí của kỳ kế hoạch Chỉ tiêu này được xác định xuất phát từ những điều kiện cụ thể ở mỗi đơn vị xây lắp trên cơ sở biện pháp thi công, các định mức, đơn giá áp dụng trong đơn vị

Giá thành kế hoạch của

sản phẩm xây lắp

= Giá thành dự toán của sản

phẩm xây lắp -

Mức hạ giá thành kế hoạch

 Giá thành thực tế

Giá thành thực tế là chỉ tiêu được xác định sau khi kết thúc quá trình sản xuất sản phẩm dựa trên cơ sở chi phí thực tế phát sinh trong quá trình sản xuất sản phẩm Cách phân loại này có tác dụng trong việc quản lý và giám sát chi phí, xác định được các nguyên nhân vượt định mức chi phí trong kỳ hạch toán Từ đó, điều chỉnh kế hoạch hoặc định mức chi phí cho phù hợp

 Phân loại theo phạm vi phát sinh chi phí

 Giá thành sản xuất (hay còn gọi là giá thành công xưởng): Là chỉ tiêu phản ánh tất cả những chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất, chế tạo sản phẩm trong phạm vi phân xưởng sản xuất Đối với các đơn vị xây lắp, giá thành sản xuất gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công, chi phí máy thi công, chi phí sản xuất chung

 Giá thành tiêu thụ (hay còn gọi là giá thành toàn bộ): Là chỉ tiêu phản ánh toàn

bộ các khoản chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất, tiêu thụ sản phẩm Giá thành tiêu thụ được tính theo công thức:

+ Chi phí quản lý doanh nghiệp

Cách phân loại này có tác dụng giúp cho nhà quản lý biết được kết quả kinh doanh của từng mặt hàng, từng loại dịch vụ của doanh nghiệp

1.2.3 Mối quan hệ giữa chi phí và giá thành sản phẩm xây lắp

Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối quan hệ chặt chẽ với nhau trong quá trình sản xuất tạo ra sản phẩm xây lắp Chúng là hai mặt biểu hiện của quá trình sản xuất Chi phí sản xuất phản ánh mặt hao phí của quá trình sản xuất còn giá thành sản phẩm phản ánh mặt kết quả sản xuất Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm đều bao gồm các hao phí về lao động sống và lao động vật hoá mà doanh nghiệp bỏ ra trong quá trình sản xuất Khi giá trị sản phẩm dở dang đầu kỳ và cuối kỳ bằng nhau thì tổng giá thành sản phẩm bằng tổng chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ Tuy nhiên, nếu

bộ phận chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ và cuối kỳ không bằng nhau thì chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm khác nhau về lượng Điều đó được thể hiện qua công thức sau:

Tổng giá thành sản

phẩm hoàn thành =

Chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ

+

Chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ

-

Chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ 1.3 Kế toán tập hợp chi phí sản xuất

1.3.1 Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất

Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là phạm vi, giới hạn mà chi phí sản xuất cần tập hợp theo đó Việc xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là khâu đầu tiên cần thiết của công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất Có xác định đúng đối tượng tập hợp chi phí sản xuất của doanh nghiệp mới tổ chức đúng đắn được công tác tập hợp chi phí sản xuất từ khâu hạch toán ban đầu, chuẩn bị đầy đủ các chứng từ gốc, tập hợp

số liệu, tổ chức mở sổ sách kế toán theo đúng đối tượng tập hợp chi phí đã xác định Đối tượng tập hợp chi phí có thể là hạng mục công trình, các giai đoạn công việc của hạng mục công trình hoặc nhóm hạng mục công trình… từ đó xác định phương pháp hạch toán chi phí phù hợp

1.3.2 Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất

Kế toán sẽ áp dụng các phương pháp tập hợp chi phí sản xuất một cách thích hợp tùy thuộc vào khả năng quy nạp của chi phí vào các đối tượng tập hợp chi phí Thông thường tại doanh nghiệp hiện nay có hai phương pháp tập hợp chi phí như sau:

7

1.3.2.1 Phương pháp tập hợp trực tiếp

Phương pháp này áp dụng trong trường hợp chi phí sản xuất phát sinh có liên quan trực tiếp đến từng đối tượng tập hợp chi phí đã xác đinh Do đó, ngay từ khâu hạch toán ban đầu thì chi phí phát sinh được tập hợp riêng cho từng đối tượng tập hợp chi phí dựa trên chứng từ ban đầu như phiếu xuất kho, bảng phân bổ vật liệu, công cụ, dụng cụ, bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương…

Trường hợp doanh nghiệp xác định đối tượng tập hợp chi phí là công tình hay hạng mục công trình thì hàng tháng căn cứ vào các chi phí phát sinh có liên quan đến công trình hay hạng mục công trình nào thì tập hợp chi phí cho công trình, hạng mục công trình đó

1.3.2.2 Phương pháp phân bổ gián tiếp

Phương pháp này áp dụng để tập hợp các chi phí giản tiếp, đó là cá chi phí phát sinh liên quan đến nhiều đối tượng tập hợp chi phí đã xác định mà kế toán không thể tập hợp trực tiếp các chi phí này cho từng đối tượng

Theo phương pháp này, trước tiên căn cứ vào các chi phí phát sinh kế toán tiến hành tập hợp chung các chi phí có liên quan đến nhiều đối tượng theo địa điểm phát sinh hoặc theo nội dung chi phí Để xác định chi phí cho từng đối tượng cụ thể phải lựa chọn các tiêu chuẩn hợp lý và tiến hành phân bổ các chi phí đó cho từng đối tượng liên quan

Việc phân bổ chi phí cho từng đối tượng thường được tiến hành theo hai bước:

- Bước 1: Xác định hệ số phân bổ

H = C

T

Trong đó: H: Hệ số phân bổ chi phí

C: Tổng chi phí cần phân bổ cho các đối tượng T: Tổng tiêu thức cần phân bổ

- Bước 2: Xác định chi phí cần phân bổ cho từng đối tượng tập hợp cụ thể

C i = H x T i

Trong đó: C: Chi phí sản xuất phân bổ cho đối tượng i

T: Đại lượng tiêu chuẩn phân bổ cho đối tượng i

8

1.3.3 Kế toán chi phí sản xuất

1.3.3.1 Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là các chi phí về nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, vật kết cấu, giá trị thiết bị kèm theo vật kiến trúc… cần thiết để tham gia cấu thành thực thể sản phẩm xây lắp

Nếu nguyên vật liệu xuất dùng liên quan trực tiếp đến từng đối tượng tập hợp chi phí riêng biệt (đội thi công, xí nghiệp…) thì hạch toán trực tiếp cho đối tượng đó Nếu nguyên vật liệu xuất dùng liên quan đến nhiều đối tượng tập hợp chi phí thì phải phân bổ theo tiêu thức phù hợp: định mức tiêu hao, hệ số, trọng lượng, số lượng sản phẩm… Công thức phân bổ:

tất cả các đối tượng

 Chứng từ sử dụng: Phiếu xuất kho, hóa đơn GTGT, hợp đồng mua hàng, bản phân bổ nguyên vật liệu, phiếu chi, giấy báo của Ngân hàng, giấy đề nghị thanh toán tạm ứng…

 Tài khoản sử dụng: TK 621 - “Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp”, phản ánh các chi phí về các loại vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu sử dụng trực tiếp cho quá trình sản xuất,… Tài khoản 621 được mở chi tiết cho từng công trình, hạng mục công trình và không có số dư cuối kỳ

Kết cấu của TK 621 như sau:

TK 621

- Trị giá thực tế nguyên vật liệu dùng trực

tiếp cho hoạt động xây lắp trong kỳ hạch

9

 Phương pháp hạch toán:

Sơ đồ 1.1 Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

1.3.3.2 Kế toán nhân công trực tiếp

Chi phí nhân công trực tiếp trong các đơn vị xây lắp bao gồm thù lao phải trả cho công nhân trực tiếp thực hiện khối lượng công tác xây lắp như tiền lương chính, tiền lương phụ Chi phí nhân công trực tiếp ở các đơn vị xây lắp không bao gồm các khoản trích theo tiền lương như BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN của công nhân trực tiếp xây lắp

Thuế GTGT (nếu có)

Quyết toán khối lượng xây lắp (Phần tính vào CPNVLTT)

Vật liệu sử dụng không hết trả lại kho

Cuối kỳ Kết chuyển CPNVLTT

CPNVLTT thực tế Vượt mức bình thường

10

Chi phí nhân công trực tiếp thường được tính trực tiếp cho từng đối tượng chịu chi phí liên quan Nếu chi phí nhân công trực tiếp có liên quan đến nhiều đối tượng tính giá thành mà không tập hợp riêng được thì có thể tập hợp chung sau đó chọn tiêu thức thích hợp để phân bổ cho các đối tượng chi phí liên quan

 Chứng từ sử dụng: Bảng chấm công, phiếu báo làm thêm giờ, bảng thanh toán tiền lương, phiếu xác nhận sản phẩm hoặc công việc hoàn thành, bảng phân bổ tiền lương…

 Tài khoản sử dụng: TK 622 - “Chi phí nhân công trực tiếp”, phản ánh chi phí tiền lương của công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm Tài khoản 622 được mở trực tiếp cho từng công trình, đội thi công và không có số dư cuối kì

 Kết cấu của TK 622 như sau:

TK 622

- Chi phí nhân công trực tiếp tham gia

hoạt động xây lắp trong kỳ hạch toán

-Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp sang TK 154

-Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp vượt mức bình thường

 Phương pháp hạch toán:

11

TK 338, 111, 112

Sơ đồ 1.2 Kế toán chi phí nhân công trực tiếp

1.3.3.3 Kế toán chi phí sử dụng máy thi công

Chi phí sử dụng máy thi công là chi phí cho các máy thi công nhằm thực hiện khối lượng công tác xây lắp bằng máy Máy móc thi công là loại máy trực tiếp phục vụ xây lắp công trình Chi phí sử dụng máy thi công bao gồm 2 loại:

 Chi phí thường xuyên gồm: Lương chính, lương phụ của công nhân điều khiển máy, phục vụ máy…, chi phí nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, khấu hao tài sản cố định, dịch vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền khác

 Chi phí tạm thời gồm: Chi phí sửa chữa lớn máy thi công (đại tu, trung tu…), chi phí công trình tạm thời cho máy thi công (lều, lán, đường ray chạy máy…) Chi phí tạm thời có thể phát sinh trước sau đó phân bổ dần hoặc phát sinh sau nhưng được hạch toán trước vào chi phí sử dụng máy thi công trong kì

Do đặc điểm của hoạt động xây lắp và của sản phẩm xây lắp, một máy thi công

có thể sử dụng cho nhiều công trình trong kỳ hạch toán Vì vậy, cần phân bổ chi phí máy thi công cho từng công trình Công thức phân bổ như sau:

TK 141 (1413)

TK 632

Tiền lương phải trả cho công nhân

Của doanh nghiệp

Cuối kỳ kết chuyển CPNCTT

CPNCTT vượt mức bình thường Tiền lương cho lao động thuê ngoài

Quyết toán khối lượng xây lắp Phần tính vào CPNCTT

của tất cả các đối tượng

 Chứng từ sử dụng: Hóa đơn GTGT, phiếu chi, giấy báo ngân hàng, hợp đồng thuê máy…

 Tài khoản sử dụng: TK 623 - “Chi phí sử dụng máy thi công”, dùng để tập hợp

và phân bổ chi phí sử dụng máy thi công phục vụ trực tiếp cho hoạt động xây lắp công trình trong trường hợp doanh nghiệp thực hiện xây lắp công trình theo phương thức thi công hỗn hợp vừa thủ công vừa kết hợp bằng máy

 Kết cấu TK 623 như sau:

- Các chi phí liên quan đến hoạt động của

máy thi công (chi phí vật liệu cho máy

hoạt động, chi phí nhân công điều khiển

máy thi công, chi phí bảo dưỡng, sửa

chữa máy thi công,…)

-Kết chuyển chi phí sử dụng máy thi công sang TK 154

-Kết chuyển chi phí sử dụng máy thi công vượt trên mức bình thường vào TK 632

Tài khoản 623 chi tiết làm 6 TK cấp 2: TK 6231, TK 6234, TK 6232, TK 6237,

TK 6233, TK 6238

- Phương pháp hạch toán:

Việc hạch toán cụ thể chi phí sử dụng máy thi công phụ thuộc vào hình thức sử dụng máy thi công của mỗi doanh nghiệp Có 3 trường hợp sử dụng máy thi công:

Trường hợp 1: Doanh nghiệp có tổ chức đội máy thi công riêng và có tổ chức kế

toán riêng Trong trường hợp này toàn bộ chi phí liên quan trực tiếp đến đội máy thi công được tập hợp riêng trên các TK 621, 622, 627 (chi tiết đội máy thi công)

Tại các đội thi công có tổ chức kế toán riêng có thể sẽ xác định kết quả lãi lỗ hoặc không xác định kết quả lãi/ lỗ

Đối với trường hợp không xác định kết quả lãi/ lỗ:

13

TK 334, 338

Sơ đồ 1.3 Kế toán chi phí sử dụng máy thi công và không xác định kết quả lãi/ lỗ

Đối với trường hợp có xác định kết quả lãi/ lỗ:

sử dụng MTC Kết chuyển CPNVLTT

TK 133

TK 133

Thuế GTGT (nếu có)

Lương và các khoản trích theo lương

Khấu hao sử dụng MTC

Chi phí khác

Thuế GTGT (nếu có)

phục vụ MTC

phục vụ MTC Kết chuyển CPNCTT

phục vụ MTC Kết chuyển CPSXC

Phân bổ CP

14

Sơ đồ 1.4 Kế toán chi phí sử dụng máy thi công và có xác định kết quả lãi/ lỗ

Trường hợp 2: Doanh nghiệp không tổ chức đội máy thi công riêng biệt hoặc có

tổ chức đội máy thi công riêng nhưng không tổ chức kế toán riêng cho đội thì chi phí phát sinh được tập hợp vào TK 623 - Chi phí sử dụng máy thi công

sử dụng MTC Tính vào chi phí

Thuế GTGT được khấu trừ

15

Sơ đồ 1.5 Kế toán chi phí sử dụng máy thi công

Trường hợp 3: Doanh nghiệp xây lắp thuê ngoài ca máy thi công

Chi phí khấu hao MTC

Chi phí dịch vụ mua ngoài

và chi phí bằng tiền khác Thuế GTGT

Thuế GTGT (nếu có)

(nếu có)

Cuối kỳ kết chuyển

CP sử dụng MTC

CP sử dụng MTC vượt định mức

TK 334

16

Sơ đồ 1.6 Kế toán chi phí sử dụng máy thi công

1.3.3.4 Kế toán chi phí sản xuất chung

Chi phí sản xuất chung của hoạt động xây lắp là những chi phí có liên quan đến việc tổ chức, phục vụ và quản lý thi công của các đội xây lắp ở các công trường xây dựng Chi phí sản xuất chung là chi phí tổng hợp bao gồm nhiều khoản chi phí khác nhau thường có mối quan hệ gián tiếp với các đối tượng xây lắp như: tiền lương nhân viên quản lý đội xây dựng, các khoản trích theo lương: BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN được tính theo tỷ lệ quy định của nhân viên quản lý đội và công nhân trực tiếp xây lắp, công nhân sử dụng máy thi công, chi phí khấu hao theo tài sản cố định dùng chung cho hoạt động của đội và các chi phí khác có liên quan đến hoạt động của đội xây lắp

 Chứng từ sử dụng: Bảng phân bổ tiền lương, bảng phân bổ khấu hao TSCĐ, phiếu xuất kho, hóa đơn GTGT và các chứng từ liên quan

 Tài khoản sử dụng: TK 627 - “Chi phí sản xuất chung”, phản ánh tiền lương nhân viên quản lý đội xây dựng, các khoản trích theo lương, chi phí khấu hao theo tài sản cố định dùng chung cho hoạt động của đội và các chi phí khác có liên quan đến hoạt động của đội xây lắp

 Kết cấu TK 627 như sau:

Cuối kỳ, kết chuyển

CP sử dụng MTC

17

- Phương pháp hạch toán

Sơ đồ 1.7 Kế toán chi phí sản xuất chung

1.3.3.5 Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất và đánh giá sản phẩm dở dang cuối kì

a Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất

Việc tổng hợp chi phí sản xuất trong xây lắp được tiến hành theo từng đối tượng (công trình, hạng mục công trình ) và chi tiết theo khoản mục vào bên Nợ TK 154

Cụ thể vào cuối kỳ, kế toán tiến hành tổn hợp toàn bộ chi phí sản xuất (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công, chi phí sản xuất chung) phát sinh trong quá trình thi công để tính giá thành sản phẩm xây lắp hoàn thành trong kỳ Các chi phí được tập hợp sẽ được kết chuyển sang TK 154 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang

Khấu hao TSCĐ dùng cho đội

Các chi phí khác

Trích lập dự phòng bảo hành

TK 133

Thuế GTGT (nếu có) dùng cho quản lý đội

18

 Tài khoản sử dụng: TK 154 - “Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang” dùng để tập hợp chi phí sản xuất phục vụ cho việc tính giá thành sản phẩm xây lắp ở những doanh nghiệp xây lắp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên trong hạch toán hàng tồn kho Được mở chi tiết theo từng công trình

 Kết cấu TK 154 như sau:

TK 154

- Tập hợp các chi phí nguyên liệu, vật

liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp,

chi phí sử dụng máy thi công, chi phí sản

xuất chung phát sinh trong kỳ

- Giá thành sản phẩm xây lắp hoàn thành bàn giao được coi là tiêu thụ; hoặc giá thành sản phẩm xây lắp hoàn thành chờ tiêu thụ

- Các khoản ghi giảm CPSX

Giá thành SP xây lắp hoàn thành bàn giao

19

b Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kì

Sản phẩm dở dang là khối lượng sản phẩm công việc còn đang trong quá trình sản xuất, gia công, chế biến trên các giai đoạn của quy trình công nghệ hoặc đã hoàn thành một vài quy trình chế biến nhưng vẫn còn phải gia công tiếp mới trở thành thành phẩm

Tại công ty xây lắp, phương pháp đánh giá giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ phụ thuộc vào phương thức thanh toán khối lượng xây lắp hoàn thành giữa bên nhận thầu

và bên giao thầu

 Nếu quy định thanh toán sản phẩm xây lắp sau khi hoàn thành toàn bộ thì giá trị sản phẩm dở dang là tổng chi phí phát sinh từ lúc khởi công đến cuối kỳ đó

 Nếu quy định thanh toán sản phẩm xây lắp theo điểm dừng kỹ thuật hợp lý (điểm mà tại đó có thể xác định được giá dự toán) thì sản phẩm dở dang là các khối lượng xây lắp chưa đạt tới điểm dừng kỹ thuật hợp lý đã quy định và được tính theo chi phí thực tế trên cơ sở phân bổ chi phí của hạng mục công trình đó cho các giai đoạn đã hoàn thành và giai đoạn còn dở dang theo giá trị dự toán của chúng Công thức phân bổ chi phí:

CP SXKD phát sinh trong kỳ

x

Giá trị của khối lượng xây lắp dở dang cuối kỳ theo dự toán

Giá trị của khối lượng xây lắp hoàn thành theo

dự toán

+

Giá trị của khối lượng xây lắp dở dang cuối kỳ theo

dự toán 1.4 Kế toán tính giá thành sản phẩm

1.4.1 Đối tượng tính giá thành

Đối tượng tính giá thành là các loại sản phẩm, công việc, lao vụ do doanh nghiệp sản xuất ra, cần được tính giá thành và giá thành đơn vị Xác định đối tượng tính giá thành là công việc đầu tiên trong toàn bộ công việc tính giá thành sản phẩm Bộ phận

kế toán giá thành phải căn cứ vào đặc điểm sản xuất của doanh nghiệp, các loại sản phẩm và lao vụ doanh nghiệp sản xuất để xác định đối tượng tính giá thành cho thích hợp

Trong các doanh nghiệp xây lắp đối tượng tính giá thành là công trình, hạng mục công trình đã hoàn thành, các giai đoạn công việc đã hoàn thành hay khối lượng xây

 Phương pháp tính giá thành giản đơn (phương pháp trực tiếp)

Đây là phương pháp được sử dụng nhiều trong doanh nghiệp xây lắp vì nó đơn giản, dễ thực hiện, phù hợp với tính đơn chiếc của sản xuất xây lắp Theo phương pháp này tập hợp tất cả các chi phí sản xuất trực tiếp cho một công trình, hạng mục công trình từ khi khởi công đến khi hoàn thành chính là tổng giá thành của một công trình, hạng mục công trình đó Trường hợp công trình, hạng mục công trình chưa hoàn thành

mà có khối lượng xây lắp hoàn thành bàn giao, thì giá thực tế của khối lượng xây lắp hoàn thành bàn giao được xác định như sau:

+

Chi phí thực

tế phát sinh trong kỳ

-

Chi phí thực

tế dở dang cuối kỳ

 Phương pháp tính theo đơn đặt hàng

Trong các doanh nghiệp thuộc loại hình sản xuất kinh doanh đơn chiếc, công việc sản xuất kinh doanh thường được tiến hành căn cứ vào các đơn đặt hàng của khách hàng Đối với doanh nghiệp xây dựng, phương pháp này áp dụng trong trường hợp các doanh nghiệp nhận thầu xây lắp theo đơn đặt hàng Chi phí sản xuất được tập hợp theo từng đơn đặt hàng và khi nào hoàn thành công trình thì chi phí sản xuất tập hợp được chính là giá thành thực tế của đơn đặt hàng Những đơn đặt hàng chưa sản xuất xong thì toàn bộ chi phí sản xuất đã tập hợp được theo đơn đặt hàng đó là chi phí sản xuất của khối lượng xây lắp dở dang

 Phương pháp tổng cộng chi phí

Phương pháp này áp dụng khi mà quá trình xây dựng được tiến hành ở nhiều đội xây dựng, nhiều giai đoạn công việc Khi đó đối tượng chi phí sản xuất là từng đội sản xuất, đối tượng tính giá thành là sản phẩm hoàn thành cuối cùng

Công thức tính như sau:

Z = Dđk + (C1 + C2 + + Cn) - Dck

Dđk, Dck: Là chi phí dở dang đầu kỳ, cuối kỳ

Với phương pháp này chi phí cho từng công việc, từng hạng mục công trình phải được tập hợp đầy đủ Bên cạnh các chi phí trực tiếp được phân bổ ngay, các chi phí gián tiếp phải được phân bổ theo tiêu thức nhất định

 Đối với các sản phẩm theo đơn đặt hàng, công việc được coi là hoàn thành khi kết thúc mọi công việc trong đơn đặt hàng, hoàn thành toàn bộ đơn đặt hàng mới tính giá thành

 Đối với công trình, hạng mục công trình lớn, thời gian thi công dài, thì chỉ khi nào có một bộ phận hoàn thành có giá trị sử dụng được nghiệm thu, bàn giao thanh toán thì mới tính giá thành thực tế bộ phận đó

 Đối với công trình lớn, thời gian thi công dài, kết cấu phức tạp thì kỳ tính giá thành có thể được xác định là quý

1.4.4 Thẻ tính giá thành sản phẩm

Thẻ tính giá thành sản phẩm xây lắp dùng để theo dõi và tính giá thành sản xuất từng loại sản phẩm sản xuất trong từng kỳ hạch toán Thẻ được lập trên cơ sở thẻ tính giá thành sản phẩm, dịch vụ kỳ trước và sổ chi tiết chi phí sản xuất kinh doanh kỳ này

CP MTC

CP SXC

1 Chi phí sản xuất dở dang đầu kì

2 Chi phí sản xuất phát sinh trong kì

3 Tổng giá thành sản phẩm hoàn thành

4 Chi phí sản xuất dở dang cuối kì

1.4.5 Kế toán theo phương thức khoán tại công ty xây lắp

Tổ chức sản xuất trong các doanh nghiệp xây lắp ở nước ta hiện nay phổ biến theo các phương thức khoán sản phẩm xây lắp cho các đơn vị cơ sở, các tổ đội thi công Khoán gọn là phương thức phổ biến giúp cho các doanh nghiệp xây lắp phát triển trong cơ chế thị trường hiện nay Giá khoán gọn bao gồm cả chi phí tiền lương, vật liệu, công cụ, dụng cụ thi công, chi phí chung Việc khoán sản phẩm xây lắp được thực hiện theo hai phương pháp sau:

- Khoán theo khoản mục chi phí

- Khoán theo hạng mục công trình

Trường hợp 1: Đơn vị nhận khoán là các tổ, đội thi công nội bộ không tổ chức

bộ máy kế toán riêng, kế toán đơn vị giao khoán sử dụng TK 141 (1413) để theo dõi Phương pháp hạch toán:

Tại đơn vị giao khoán:

23

Sơ đồ 1.9 Kế toán theo phương thức khoán gọn tại đơn vị nhận khoán

không có tổ chức bộ máy kế toán riêng

Trường hợp 2: Đơn vị nhận khoán nội bộ có tổ chức bộ máy kế toán riêng và

được phân cấp quản lý tài chính, kế toán tại đơn vị cấp trên (đơn vị giao khoán) sử dụng TK 136 (1362) để theo dõi

Bổ sung số tạm ứng thiếu Thu hồi số tạm ứng thừa

xây lắp đã hoàn thành, bàn giao Quyết toán giá trị khối lượng

TK 133

Thuế GTGT (nếu có)

TK 334

Tiền lương Tiền công

TK 338

Trích theo lương

24

Sơ đồ 1.10 Kế toán theo phương thức khoán gọn tại đơn vị nhận khoán

có tổ chức bộ máy kế toán riêng

- Kế toán tại đơn vị nhận khoán

Đơn vị nhận khoán nội bộ có tổ chức bộ máy kế toán riêng và được phân cấp quản lý tài chính thì sử dụng TK 336 (3362) để phản ánh tình hình nhận khoán nội bộ với đơn vị giao khoán Trong trường hợp này cũng được phân thành 2 trường hợp nhỏ là: đơn vị nhận khoán có xác định kết quả kinh doanh riêng và đơn vị nhận khoán không xác định kết quả kinh doanh riêng

 Không xác định kết quả kinh doanh riêng

Sơ đồ 1.11 Kế toán theo phương thức khoán gọn tại đơn vị nhận khoán

không xác định kết quả kinh doanh riêng

TK 111, 112, 152, 153 TK 136 (1362) TK 154 (1541)

TK 133

Tạm ứng vật tư, tiền cho đơn vị nhận khoán

Quyết toán giá trị khối lượng xây lắp đã hoàn thành, bàn giao

Thuế GTGT (nếu có)

Giá trị xây lắp hoàn thành

Bàn giao hóa đơn Thuế GTGT cho đơn vị cấp trên

Nhận tiền, vật tưtạm ứng bàn giao cho

bên khoán

25

 Có xác định kết quả kinh doanh riêng

Sơ đồ 1.12 Kế toán theo phương thức khoán gọn tại đơn vị nhận khoán

xác định kết quả kinh doanh riêng

1.5 Hình thức sổ kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

trong doanh nghiệp xây lắp

Theo chế độ kế toán hiện hành, hình thức sổ kế toán tùy theo đặc điểm của doanh

nghiệp mà được thực hiện một trong các hình thức hạch toán kế toán sau:

 Hình thức sổ kế toán Nhật ký - Sổ cái

 Hình thức sổ kế toán Nhật ký chung

 Hình thức sổ kế toán Chứng từ ghi sổ

 Hình thức sổ kế toán Nhật ký chứng từ

 Hình thức kế toán trên máy vi tính

Trong phạm vi Khóa luận này, em xin làm rõ nội dụng của hình thức sổ kế toán

nội bộ

26

Sơ đồ 1.13 Hình thức sổ kế toán Nhật ký chung

Ghi chú:

Ghi cuối tháng hoặc định kì :

Quan hệ đối chiếu, kiểm tra :

Cách thức ghi sổ Kế toán theo hình thức Nhật ký chung: Khi sử dụng hình thức

Nhật ký chung, tất cả các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh đều phải được ghi vào

sổ Nhật ký, mà trọng tâm là sổ Nhật ký chung, theo trình tự thời gian phát sinh và theo nội dung kinh tế (định khoản kế toán) của nghiệp vụ đó Sau đó lấy số liệu trên các sổ Nhật ký để ghi Sổ Cái theo từng nghiệp vụ phát sinh.Hình thức kế toán Nhật ký chung gồm các loại sổ chủ yếu sau:

Báo cáo tài chính

Sổ nhật ký chung Sổ, thẻ chi tiết CPSX

TK 621, 622, 623,

627, 154

Bảng tổng hợp CPSX, thẻ tính giá thành sản phẩm

Sổ nhật ký

đặc biệt

27

Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức kế toán Nhật ký chung:

Hàng ngày: Căn cứ vào các chứng từ đã kiểm tra được dùng làm căn cứ ghi sổ, trước hết ghi nghiệp vụ phát sinh vào sổ Nhật ký chung, sau đó căn cứ số liệu đã ghi trên sổ Nhật ký chung để ghi vào Sổ Cái theo các tài khoản kế toán phù hợp Nếu đơn

vị có mở sổ, thẻ kế toán chi tiết thì đồng thời với việc ghi sổ Nhật ký chung, các nghiệp vụ phát sinh được ghi vào các sổ, thẻ kế toán chi tiết liên quan

Trường hợp đơn vị mở các sổ Nhật ký đặc biệt thì hàng ngày, căn cứ vào các chứng từ được dùng làm căn cứ ghi sổ, ghi nghiệp vụ phát sinh vào sổ Nhật ký đặc biệt liên quan Định kỳ (3, 5, 10 ngày) hoặc cuối tháng, tuỳ khối lượng nghiệp vụ phát sinh, tổng hợp từng sổ Nhật ký đặc biệt, lấy số liệu để ghi vào các tài khoản phù hợp trên Sổ Cái, sau khi đã loại trừ số trùng lặp do một nghiệp vụ được ghi đồng thời vào nhiều sổ Nhật ký đặc biệt (nếu có)

Cuối tháng, cuối quý, cuối năm: Cộng số liệu trên Sổ Cái, lập Bảng cân đối số phát sinh Sau khi đã kiểm tra đối chiếu khớp, đúng số liệu ghi trên Sổ Cái và bảng tổng hợp chi tiết (được lập từ các sổ, thẻ kế toán chi tiết) được dùng để lập các Báo cáo tài chính Về nguyên tắc, Tổng số phát sinh Nợ và Tổng số phát sinh Có trên Bảng cân đối số phát sinh phải bằng Tổng số phát sinh Nợ và Tổng số phát sinh Có trên sổ Nhật ký chung (hoặc sổ Nhật ký chung và các sổ Nhật ký đặc biệt sau khi đã loại trừ

số trùng lặp trên các sổ Nhật ký đặc biệt) cùng kỳ

Ưu điểm: Mẫu sổ đơn giản, dễ thực hiện, thuận tiện cho việc phân công lao động

kế toán nên có thể tiến hành kiểm tra đối chiếu ở mọi thời điểm trên Sổ Nhật ký chung, cung cấp thông tin kịp thời Được dùng phổ biến, thuận tiện cho việc ứng dụng tin học

và sử dụng máy vi tính trong công tác kế toán

Nhược điểm: Lượng ghi chép nhiều, dễ bị trùng lặp

28

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH

GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY TNHH SƠN HÀ 2.1 Tổng quan về công ty TNHH Sơn Hà

2.1.1 Giới thiệu chung về Công ty

 Tên đầy đủ: Công ty TNHH Sơn Hà

 Tên giám đốc: Trần Thanh Hà

 Giấy đăng kí kinh doanh số: 5400215520

2.1.2 Quá trình hình thành và phát triển

Công ty TNHH Sơn Hà, được thành lập theo luật doanh nghiệp Việt Nam Công

ty được Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành Phố Hòa Bình cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số: 5400215520 ngày 03/03/2003 và thay đổi lần thứ 2 ngày 27/08/2008 Công ty có đội ngũ các cán bộ công nhân viên trong đó đặc biệt là đội ngũ kỹ sư,

cử nhân tốt nghiệp các trường Đại học và Cao đẳng được đào tạo chính quy, có trình

độ và có kinh nghiệm lâu năm, đã từng thi công các công trình lớn trong lĩnh vực thi công xây dựng, giao thông, , có yêu cầu về tính kỹ thuật và thẩm mỹ cao Đồng thời, phương tiện máy móc chuyên dùng được không ngừng đổi mới, các phương tiện kiểm tra kỹ thuật hiện đại áp dụng thi công nghiệm thu công trình quy phạm tiêu chuẩn Việt Nam và tiêu chuẩn Quốc tế Thêm vào đó, Công ty còn có số lượng thiết bị của các đối tác liên doanh liên kết để hỗ trợ khi cần thiết Chính vì những lý do ấy, Công ty đã và đang là sự lựa chọn tin cậy hàng đầu của các nhà đầu tư

Ban đầu, Công ty chuyên kinh doanh các sản phẩm liên quan đến xây dựng, thực hiện, giám sát các công trình xây dựng, tư vấn xây dựng, xây dựng nhà các loại, hoàn thiện công trình xây dựng

Với sự phát triển không ngừng, từ năm 2008 Công ty đã mở rộng nhiều ngành nghề kinh doanh khác nhau nhằm thu được mức doanh thu lớn: Sản xuất bao bì bằng

gỗ, sản xuất đồ gỗ xây dựng, sản xuất giường, tủ gỗ, in ấn, dịch vụ liên quan đến in…

Đến nay, Công ty cũng đã hoàn thành tốt nhiều công trình, nhất là các công trình xây dựng: Xây dựng khu vui chơi, Nhà Thi Đấu ven sông……

2.1.3 Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý doanh nghiệp

Sơ đồ 2.1 Cơ cấu tổ chức của Công ty TNHH Sơn Hà

kế toán

Phòng Hành chính – Tổng hợp

Phòng

Kinh tế - Thị

trường

Phòng Thiết bị vật

tư

Phòng

Kế hoạch - Thiết kế

Đội xây dựng Đội máy thi công Đội chỉ huy công trình